CConstaterende datAmsterdam
Koppel je AI →
Document · PDF

03 Onderzoeksrapport Grof afval

RAAD 12 december 2024, gemeente AmsterdamBij agendapunt: Overnemen van de aanbevelingen van het rapport van de rekenkamer getiteld Grof afval (VN2024-015759)41.865 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 5 van 5

jjjj

Naast de 31% voor verlofopname doet de ambtelijke organisatie aannames over een ‘in de routeduur opgenomen’ improductiviteit van 11% (onder meer door calamiteiten, storingen, opleidingsdagen en wagenuitval). Bron: Gemeente Amsterdam, MT Flap Vaststelling Basisdiensten inzameling 2024 V3. Voor de MT-vergadering op 13 februari 2024.

79

Rekenkamer Amsterdam – Onderzoeksrapport – Grof afval

5.5.6

Eerste schatting kosten grof afval (€ 34 miljoen plus)

Vooruitlopend op de businesscase heeft de ambtelijke organisatie eind april 2024 op ons verzoek op hoofdlijnen berekend wat één rit kost (€ 2.735).kkkk Op basis van 12.480 geplande ritten voor grof afval in 2024 komt de ambtelijke organisatie op een globale kostenschatting van circa € 34,1 miljoen per jaar (inclusief verwerking en recyclepunten).llll164 Voor het Team Afvalmeldingen (TAM) zijn 5.148 ritten gepland in 2024. De kosten bedragen daarmee € 14,1 miljoen per jaar. Volgens de ambtelijke organisatie is een significant deel van deze kosten gerelateerd aan het verwijderen van grof afval dat naast containers is geplaatst. De exacte omvang van dit aandeel is momenteel echter niet bekend.165

kkkk

De ritprijs is berekend door het budget van de directie A en G ( € 146,5 miljoen) te delen door het totale aantal ritten per jaar van de afdeling Inzameling (53.358). llll Doordat dit bedrag uitsluitend is gebaseerd op het aantal ritten van de afdeling Grof, houdt het bedrag geen rekening met specifieke kosten die kunnen worden toegerekend aan grof afval, zoals recyclepunten en verwerkingskosten. Deze kosten zijn opgenomen in het totale budget, waardoor zij slechts deels de ritprijs bepalen.

80

Rekenkamer Amsterdam – Onderzoeksrapport – Grof afval

6

Raadsinformatievoorziening In dit hoofdstuk behandelen we de deelvraag: Is de informatievoorziening richting de gemeenteraad toereikend?

Beantwoording deelvraag op hoofdlijnen Het college informeert de gemeenteraad met de P&C-documenten (begroting en jaarverslag) en met halfjaarlijkse raadsbrieven periodiek over de behaalde doelstellingen, de inzet van maatregelen en de kosten bij het afvalbeleid. Hierin is ook informatie over grof afval terug te vinden, zij het summier. De overzichtelijkheid van de raadsinformatie is de afgelopen jaren verbeterd, zowel over afval in het algemeen als over grof afval in het bijzonder. Over de behaalde doelstellingen wordt gerapporteerd aan de hand van de P&C-indicatoren. In de raadsbrieven is hierbij soms specifieke informatie over grof afval gegeven, maar dat gebeurt nog onvoldoende consistent. De openbare monitor Afval en Reiniging (2024) bevat verder een nieuwe indicator voor de tevredenheid van bewoners over het aanbieden van grof afval. De specifieke resultaten en ontwikkelingen bij de inzameling van grof afval zijn met deze beperkte en wisselende raadsinformatievoorziening nog onvoldoende te volgen. Op ambtelijk niveau is aanvullende informatie over de behaalde resultaten bij grof afval aanwezig. De raad is door het college over vijf grof-afvalmaatregelen voldoende geïnformeerd over de voortgang, over vijf gedeeltelijk en over één maatregel onvoldoende. Het college is in de raadstukken onder kopjes ‘grof afval’ systematischer gaan rapporteren over de maatregelen.

Tegelijkertijd bevatten andere onderdelen van de raadstukken ook nog informatie over de grof-afvalmaatregelen. Extra hobbels om de voortgang van de (grof-)afvalmaatregelen goed te kunnen volgen, zijn: de beleids- en raadstukken over afval gebruiken verschillende indelingen voor de maatregelen en er is geen duidelijk overzicht van voorgenomen, lopende, uitgevoerde en nieuwe maatregelen. De raadsstukken bevatten geen informatie over de kosten voor grof afval. Dit is mede het gevolg van het ontbreken van een specifiek budget voor grof afval op ambtelijk niveau. Onderzoekverantwoording en leeswijzer In dit hoofdstuk beoordelen we of de bestuurlijke informatievoorziening toereikend is zodat de raad zijn controlerende taak goed kan vervullen. We zijn hiervoor nagegaan in hoeverre het college van B en W de gemeenteraad informeert over de realisatie van de aanpak van grof afval. Daarbij besteden we ook aandacht aan de vraag of deze voortgangsinformatie op een overzichtelijke manier wordt gepresenteerd. We hebben de raadsinformatievoorziening over grof afval in kaart gebracht met een documentenanalyse, aangevuld met gesprekken met medewerkers van de directie A en G. In paragraaf 6.1 beschrijven we met welke stukken het college de raad informeert over de realisatie van de aanpak van grof afval.

In paragraaf 6.2 zetten we uiteen welke informatie daarin is opgenomen over de behaalde doelstellingen. De raadsinformatie over de voortgang van de ingezette grof-afvalmaatregelen staat in paragraaf 6.3. Tot slot gaan we in paragraaf 6.4 in op de informatie over de kosten voor grof afval.

81

Rekenkamer Amsterdam – Onderzoeksrapport – Grof afval

6.1 Raadsinformatie over (grof) afval is verbeterd 6.1.1

Geen periodieke raadsrapportages specifiek over grof afval

Het college van B en W biedt de gemeenteraad geen periodieke voortgangsrapportages specifiek over grof afval aan. Voor de raadsinformatievoorziening over grof afval moeten we daarom teruggrijpen op de algemene raadsrapportages over afval. De periodieke raadsinformatievoorziening over afval vindt plaats in de P&C-documenten (begrotingen en jaarverslagen)mmmm en met periodieke raadsinformatiebrieven over afval. Bij de laatste gaat het om de halfjaarlijkse raadsinformatiebrieven over het Afvaloffensief in de vorige bestuursperiode (november 2020, april 2021, januari 2022) en over een schonere en afvalvrije stad in de huidige bestuursperiode (oktober 2022, mei en november 2023, juni 2024).166

6.1.2

Overzichtelijkheid raadsinformatie over (grof) afval is sinds 2020 toegenomen

Sinds 2020 is de overzichtelijkheid van de periodieke raadsinformatievoorziening over (grof) afval op de volgende onderdelen gegroeid:

Sinds november 2020 informeert het college de raad, naast de P&C-documenten, met halfjaarlijkse voortgangsbrieven over afval. De drie brieven over het Afvaloffensiefnnnn in de vorige bestuursperiode waren gericht op het thema van afvalinzameling en de doelstelling van een schone stad.167

Bij het Jaarverslag 2020 is de raadsmotie aangenomen om voor een schone stad op een overzichtelijke en inzichtelijke manier te rapporteren over de uitgaven, de voortgang van het beleid en de geboekte resultaten. Daaruit volgde dat er voortaan parallel aan het gemeentelijke jaarverslag een Raadsrapportage Schoon aan de raad wordt aangeboden. Vervolgens heeft het vorige college de raad in mei 2022 eenmalig geïnformeerd met de raadsbrief Uitgaven en resultaten Schoon Amsterdam. In deze raadsbrief is de raad geïnformeerd over de thema's van zowel afvalinzameling als reiniging.oooo168

mmmm

Wij hebben ook de voorjaars- en najaarsnota's betrokken in ons onderzoek en geconstateerd dat deze raadsstukken vrijwel geen informatie bevatten over de realisatie van de aanpak van grof afval. nnnn In de zomer van 2020 heeft het college een eenmalige raadsbrief over de afvalinzameling tijdens de coronaepidemie aangeboden, mede vanwege de enorme toename van het afvalaanbod. Tijdens de behandeling van deze brief in de raadscommissie (september 2020) heeft de wethouder toegezegd de raad te informeren over het ingezette Afvaloffensief. Bronnen: Raadsinformatiebrief Inzameling huishoudelijk afval tijdens coronacrisis, 8 juli 2020; Raadsinformatiebrief Afvaloffensief, 5 november 2020. oooo In de vorige bestuursperiode (2018-2022) waren de drie thema's afvalinzameling, reiniging en duurzaamheid verdeeld over twee wethouders, twee raadscommissies (WB en FEZ) en drie programma-onderdelen in de P&Cdocumenten. Het programmaonderdeel Afval en Grondstoffen (3.9.2) bevatte indicatoren voor de afvalvrije stad en het programmaonderdeel Onderhoud openbare ruimte en reiniging (3.11.2) indicatoren voor een schone stad. Bij de raadsbrief Uitgaven en resultaten Schoon Amsterdam (mei 2022) gaat het om een uitbreiding van de schoonindicatoren uit het programmaonderdeel voor reiniging.

Daarbij gaat het zowel om verdere uitsplitsing van de CROW-metingen ‘schoon’ naar zwerfvuil, vullingsgraad prullenbakken en bijplaatsingen bij containers als om meer (subjectieve) indicatoren. De rapportcijfers voor het schoonhouden van straten en groen zijn aangevuld met ervaren overlast van vervuiling. Daarnaast zijn het aantal meldingen, de tevredenheid over de afhandeling van meldingen en het aantal constateringen en bestuurlijke boetes bij handhaving op afval toegevoegd. Deze uitbreiding van de schoonindicatoren is in de huidige bestuursperiode meegenomen in de P&C-doelenboom van het geïntegreerde programmaonderdeel voor afval en reiniging en/of de rapportage in de raadsbrieven over een

82

Rekenkamer Amsterdam – Onderzoeksrapport – Grof afval

In de huidige bestuursperiode (sinds medio 2022) worden de raadsleden meer integraal geïnformeerd over de doelstellingen van zowel een schone stad als een afvalvrije stad. Ten eerste is er één wethouder en één raadscommissie (Duurzaamheid en Circulaire Economie; DC) voor de thema's afvalinzameling, reiniging en duurzaamheid gekomen. Ten tweede bevatten de P&Cdocumenten nu één gezamenlijk programmaonderdeel voor afval en reiniging (3.2.3 Afvalinzameling en reiniging openbare ruimte). Daarbij is een nieuwe P&C-doelenboom uitgewerkt rondom de doelstellingen van zowel een schone als een afvalvrije stad. Ten derde richten de raadsinformatiebrieven in de huidige bestuursperiode zich op zowel een schonere als een afvalvrije stad. Naast de afvalinzameling wordt hierin nu ook gerapporteerd over de thema’s reiniging en grondstoffenpppp.169

Bij de behandeling van de eerste periodieke raadsbrief uit de huidige bestuursperiode (oktober 2022) in de commissie DC heeft de wethouder toegezegd dat er standaard over grof afval wordt gerapporteerd in de periodieke raadsbrieven.170 Mede omdat in de huidige bestuursperiode de inzet op grof afval binnen de directie A en G is gegroeid (onder andere met het project Grof aanbiedlocaties op orde en de Strategie Grof) zien we dat in de vervolgbrieven uit 2023 en 2024 inderdaad standaard over grof afval wordt gerapporteerd. Bij de beschrijving van de maatregelen zijn verder aparte kopjes ‘grof afval’ aangebracht. Maar informatie over de grof-afvalmaatregelen is ook nog steeds elders in de raadsstukken te vinden (zie verder paragraaf 6.3.3).171

6.2 Behaalde doelstellingen: beperkte en wisselende informatie over grof afval 6.2.1

Rapportage over behaalde doelstellingen aan de hand van de P&Cindicatoren

Bij de Begroting 2023 is voor het geïntegreerde programmaonderdeel Afvalinzameling en reiniging openbare ruimte de gewijzigde P&C-doelenboom geïntroduceerd voor zowel de doelstellingen van een schone als een afvalvrije stad. In het Jaarverslag 2023 is gerapporteerd over de behaalde resultaten bij de bijbehorende indicatoren. Het college rapporteert in de periodieke raadsbrieven over een schonere en afvalvrije stad ook over de behaalde resultaten aan de hand van de P&C-indicatoren. Maar er wordt niet consistent over alle P&C-indicatoren gerapporteerd. Dit heeft gedeeltelijk te maken met de meetfrequentie van de indicatoren, bijvoorbeeld bij de indicator rondom ervaren overlast van vervuiling. Soms worden in de raadsbrieven ter aanvulling of vervanging cijfers gerapporteerd die in het verlengde van de P&C-indicator liggen. Zie het onderstaande kader voor meer informatie over de raadsrapportage over de algemene P&C-indicatoren.172

schone en afvalvrije stad. In de huidige bestuursperiode is bovendien een integratie van de indicatoren voor schoon en afvalvrij bewerkstelligd. Bronnen: Verslag raadscommissie WB, 9 december 2020; Verslag raadscommissie FEZ, 10 december 2020; Gemeente Amsterdam, Uitvoeringsprogramma afval en grondstoffen 20202025, vastgesteld door de gemeenteraad op 21 december 2020, p. 4; Begroting 2022, pp. 168- 181, 215-219; Raadsinformatiebrief Uitgaven en resultaten Schoon Amsterdam, 10 mei 2022. pppp Wat betreft het thema grondstoffen is er nog overlap met het thema duurzaamheid. Dit is een apart programmaonderdeel in de P&C-documenten (3.1.6 Duurzaamheid en milieubeheer). Daarnaast zijn in de raadscommissie DC ‘afval en reiniging’ en ‘duurzaamheid ’ aparte agendaonderdelen. Bij het agendaonderdeel ‘duurzaamheid’ worden beleid- en voortgangsstukken over de circulaire economie vanuit de directie Ruimte en Duurzaamheid behandeld. In deze stukken is soms ook informatie over grof afval te vinden.

83

Rekenkamer Amsterdam – Onderzoeksrapport – Grof afval

Raadsrapportage over algemene P&C-indicatoren173 Bijlage 6.1 bevat onze beoordeling van de informatievoorziening in het Jaarverslag 2023 en de periodieke raadsbrieven uit 2023-2024 over de behaalde resultaten bij de P&C-indicatoren. Schone stad Voor de doelstelling van een schone stad is over alle zeven P&C-effectindicatoren in het Jaarverslag 2023 cijfermatig gerapporteerd. In de periodieke raadsbrieven uit 2023-2024 wordt uitgebreid gerapporteerd over de indicatoren die betrekking hebben op schone straten, soms met alternatieve of aanvullende cijfers, maar niet over de indicator voor een schone lucht: •

In het Jaarverslag 2023 en de drie raadsbrieven is consistent gerapporteerd over de CROWmetingen (zwerfvuil, vullingsgraad prullenbakken en bijplaatsingen bij containers). In de raadsbrieven staan daarnaast aanvullende cijfers over de bijplaatsingen op probleemcontainerlocaties (Aanpak Bijplaatsingen). Deze aanvullende cijfers liggen in het verlengde van de P&C-indicator. Zij geven gedetailleerdere informatie per afvalsoort. In de raadsbrieven is niet gerapporteerd over bijplaatsingen van grof afval.

•

In het Jaarverslag 2023 staan rapportcijfers voor de ervaren overlast van vervuiling en het schoonhouden van de straten en stoepen en het groen. Deze komen uit het tweejaarlijkse onderzoek Wonen in Amsterdam. In de raadsbrieven wordt deels gebruikgemaakt van alternatieve percentages over hoe schoon of vies Amsterdammers hun buurt vinden en over de ervaren overlast van rommel op straat (uit de Veiligheidsmonitor). Deze zijn in de raadsbrief van mei 2023 gepresenteerd onder een apart kopje van ‘beleving van bewoners’.

•

Over de CO2-uitstoot per ton ingezameld afval (schone lucht) wordt alleen in het Jaarverslag 2023 gerapporteerd en niet in de raadsbrieven.

Afvalvrije stad Het Jaarverslag 2023 rapporteert cijfermatig over alle drie de P&C-effectindicatoren voor de doelstelling van een afvalvrije stad. Over de totale hoeveelheid huishoudelijk afval per inwoner per jaar, de totale hoeveelheid huishoudelijk restafval per inwoner per jaar (ongescheiden fijn en grof afval samen)qqqq en het recyclingpercentage bevatten de raadsbrieven soms cijfermatige informatie. Maar dat gebeurt niet in alle raadsbrieven consistent en het gaat meestal om (korte) informatie in de tekstuele samenvatting van de behaalde resultaten. Alleen in de raadsbrief van mei 2023 staan lijngrafieken voor de hoeveelheid ongescheiden en gescheiden afval. Bedrijfsvoeringsdoelstelling dienstverlening In de raadsbrieven van 2023 wordt onder het kopje ‘dienstverlening’ gerapporteerd over de prestatie-indicatorrrrr van de tevredenheid van de afhandeling van de meldingen, aangevuld met het aantal meldingen en klachten.

qqqq

In de brieven van mei 2023 en juni 2024 is aanvullend of ter vervanging het alternatief van ‘het scheidingspercentage’ in de tekstuele samenvatting gebruikt. rrrr Over de andere twee prestatie-indicatoren wordt in de raadsbrieven gerapporteerd onder een apart kopje en/of bij de rapportage over de maatregelen. Bij de rapportage over de maatregel van de invoering van de aparte inzameling van GFE-T is (alternatieve) cijfermatige informatie terug te vinden over het aantal geplande en gerealiseerde aansluitingen. Het onderzoek naar de tevredenheid onder containeradoptanten wordt tweejaarlijks uitgevoerd. In het Jaarverslag 2023 en de raadsbrieven uit 2023-2024 is alleen alternatief gerapporteerd over het aantal containeradoptanten (soms als apart kopje, soms bij de maatregelen). Daarnaast is er informatie over het aantal constateringen en bestuurlijke boetes bij de handhaving op afval. Deze informatie over de behaalde prestaties bij handhaving op afval is nieuw ten opzichte van de P&C-indicatoren.

84

Rekenkamer Amsterdam – Onderzoeksrapport – Grof afval

6.2.2

Raadsbrieven bevatten soms specifieke informatie over grof afval

De P&C-doelenboom met de doelstellingen van een schone en afvalvrije stad bevat met name algemene indicatoren voor alle afvalstromen. De P&C-doelenboom bevat geen specifieke P&Cindicator voor grof afval. Bij de rapportage over de P&C-indicatoren in de raadsbrieven staat soms wel specifieke informatie over grof afval. Het gaat om het aantal meldingen en de hoeveelheid (gescheiden en ongescheiden) grof afval. Meldingen De P&C-indicator heeft betrekking op de tevredenheid over de afhandeling van meldingen (prestatieindicator). In de raadsbrieven wordt aanvullend gerapporteerd over het aantal meldingen. Dat aantal is in de brieven van 2023 uitgesplitst naar rubrieken, waaronder grof afval. Daaruit blijkt dat grof afval verreweg de grootste categorie is van meldingen over afval. In 2023 heeft de gemeente 32.017 meldingen over grof afval ontvangen (brief 29 november 2023, zie het figuur in bijlage 6.1).174 Hoeveelheid gescheiden en ongescheiden grof afval Zowel in de begroting als in het Uitvoeringsprogramma afval en grondstoffen 2020-2025 is de doelstelling opgenomen dat het huishoudelijk restafval in 2025 met 20 kg per inwoner per jaar gedaald moet zijn (zie paragraaf 2.2.2). In het uitvoeringsprogramma staat dat er nog een extra daling van 1 kg grof afval mogelijk is door ‘potentiële extra inzameling’.

De P&C-indicator ‘Het aantal kilogram huishoudelijk fijn en grof restafval per inwoner per jaar’ bevat geen afzonderlijke streefwaarden voor grof afval. Daardoor zijn de specifieke resultaten en ontwikkelingen bij grof huishoudelijk restafval niet te volgen in de P&C-documenten.175 In de raadsbrief van mei 2023 is bij de cijfers over de behaalde resultaten in een lijngrafiek een uitsplitsing gemaakt naar fijn en grof huishoudelijk restafval (per inwoner per maand voor de jaren 2021-2022). In een andere lijngrafiek staan bovendien de gescheiden afvalstromen, waaronder grof afval. Hieruit blijkt dat de hoeveelheid ongescheiden grof afval rond de 5 kg per inwoner per maand ligt en de hoeveelheid gescheiden grof afval tussen de 1 en 2,5 kg per inwoner per maand schommelt. Bij zowel het gescheiden als het ongescheiden ingezamelde grof afval zijn er pieken in het voorjaar waar te nemen (zie het figuur in bijlage 6.1).176 Met deze rapportagevorm in twee lijngrafieken kunnen raadsleden de specifieke resultaten en ontwikkelingen van zowel ongescheiden als gescheiden grof afval op hoofdlijnen volgen. Er zijn drie kanttekeningen:

 

In de halfjaarlijkse raadsbrieven wordt nog niet consistent gerapporteerd over gescheiden en ongescheiden grof afval. In de raadsbrief van mei 2023 gaat het om de ingezamelde hoeveelheid ongescheiden grof afval per inwoner per maand. Hiermee is het lastig om te beoordelen of de oorspronkelijke doelstelling van een afname van 1 kg grof afval per inwoner per jaar gerealiseerd wordt. Met een motie bij de bespreking van de raadsbrief Uitgaven en resultaten Schoon Amsterdam (september 2022)is gevraagd om hierin ook te rapporteren over de hoeveelheid fijn en grof huishoudelijk restafval, zowel als in totaal als per inwoner. In de raadsbrief over de afhandeling van deze motie (juni 2023) staat dat ‘per inwoner’ onderdeel is van de P&C-doelenboom en dat over de totale hoeveelheid afval (per afvalsoort) wordt gerapporteerd in de halfjaarlijkse

85

Rekenkamer Amsterdam – Onderzoeksrapport – Grof afval

raadsbrieven.177 Maar dat gebeurt niet (meerssss) in de halfjaarlijkse raadsbrieven in de huidige bestuursperiode.178

6.2.3

Sinds 2024 is er een openbare monitor met een specifieke indicator voor grof afval

De raadsinformatiebrief van juni 2024 bevat een korte samenvatting van de behaalde cijfers bij de doelstellingen van een schone en afvalvrije stad. De uitgebreidere cijfers zijn niet langer opgenomen in een bijlage bij de brief; er is nu verwezen naar de nieuwe openbare Monitor Afval en Reiniging. Raadsleden en bewoners kunnen hierin zelf uitgebreidere cijfermatige informatie over de behaalde doelstellingen opzoeken. De monitor bevat informatie vanaf 2021 en de cijfers zijn op gebiedsniveau raadpleegbaar (zie ook onderstaand kader).179 Raadsleden vragen om cijfers op gebiedsniveau In de motie bij de jaarrekening van 2020 over het overzichtelijker en inzichtelijker rapporteren rondom een schone stad hebben de raadsleden gevraagd om de CROW-metingen te presenteren op stadsdeelniveau of onderliggende gebiedsniveaus. In de periodieke brieven van 2023 is over de CROW-scores en het aantal meldingen op stadsdeelniveau gerapporteerd.180 Naar aanleiding van een toezegging bij de behandeling van de periodieke raadsbrief van mei 2023 zijn in een afzonderlijke raadsbrief (juli 2023) de cijfers over de CROW-scores verder gespecificeerd naar gebiedsniveau. Daarbij zijn ook cijfers opgenomen over het aandeel Amsterdammers dat hun buurt schoon vindt en overlast van rommel op straat ervaart.

181 Bij de bespreking van de periodieke raadsbrief van november 2023 hebben verschillende raadsleden aangegeven dat zij in de openbare monitor graag cijfers op buurtniveau willen.182 In de openbare Monitor Afval en Reiniging zijn niet alle P&C-indicatoren opgenomen. De indicatoren in de monitor zijn deels overlappend met en deels aanvullend op de P&C-indicatoren. De monitor bevat informatie over de P&C-indicatoren voor schone straten, maar niet over de P&C-indicatoren voor een schone lucht en voor een afvalvrije stad. Mogelijk komt dit omdat de monitor zich richt op het thema 'schoon' en omdat deze cijfers niet op gebiedsniveau beschikbaar zijn. Daarnaast bevat de monitor nieuwe indicatoren voor bewonersparticipatie en de tevredenheid van bewoners over het aanbieden van huisvuil, grof vuil en het scheiden van afval. In de raadsbrief staat dat de monitor de komende periode wordt uitgebreid met cijfers en verdiepingsanalyses over het voorkomen van afval (afvalpreventie).183 De openbare monitor toont cijfers over ‘het aandeel bewoners dat (zeer) tevreden is over het aanbieden van grofvuil’. Daarmee bevat de openbare monitor een specifieke indicator voor grof afval. Maar andere specifieke informatie over grof afval wordt niet meer gepresenteerd in de openbare monitor, namelijk de specificatie van meldingen naar grof afval.

De hoeveelheid (ongescheiden en gescheiden) grof afval was in juni 2024 geen onderdeel van de Monitor Afval en Reiniging. De monitor is vooralsnog gericht op het thema ‘schoon’ en niet op ‘afvalvrij’.

ssss

In de raadsbrieven rondom het Afvaloffensief uit de vorige bestuursperiode werd als behaalde resultaten gerapporteerd over de totale hoeveelheid ingezameld afval, uitgesplitst naar afvalsoort, waaronder grof afval. In twee van de drie brieven is ook onderscheid gemaakt tussen de inzameling van grof afval op straat en op de recyclepunten. Deze eerdere rapportagevorm is dus ook een manier om inzicht te geven in de ontwikkelingen van de hoeveelheid (gescheiden en ongescheiden) grof afval, hoewel er hierbij geen rekening wordt gehouden met nascheiding. Zie het figuur in bijlage 6.1.

86

Rekenkamer Amsterdam – Onderzoeksrapport – Grof afval

6.2.4

Op ambtelijk niveau is aanvullende informatie over grof afval aanwezig

Als de raad een grotere informatiebehoefte heeft, kan het college de raad uitgebreider informeren over grof afval. De (bestuurlijke) rapportagestttt van de directie A en G (zie hoofdstuk 5) bevatten meer specifieke informatie over de behaalde doelstellingen bij grof afval dan de raadsinformatiebrieven. Op het gebied van een schone stad zijn de cijfers over de bijplaatsingen op probleemcontainerlocaties (Aanpak Bijplaatsingen) gespecificeerd naar afvalsoort, waaronder grof afval. Op het gebied van een afvalvrije stad zijn er cijfers beschikbaar over de totale hoeveelheid gescheiden en ongescheiden ingezameld grof afval. Ook zijn er algemenere cijfers over de bezoekersaantallen van de recyclepunten.184

6.3 Maatregelen grof afval: gedeeltelijk en systematischer gerapporteerd 6.3.1

Voortgang (grof-)afvalmaatregelen lastiger te volgen door verschillende indelingen

In paragraaf 2.3.1 zagen we dat in de algemene beleidsstukken en in de periodieke raadsstukken over afval verschillende clusteringen worden gebruikt voor de maatregelen. Bij het Uitvoeringsprogramma afval en grondstoffen 2020-2025 gaat het om drie strategieën, bij de P&C-documenten om de activiteiten uit de P&C-doelenboom en in de raadsbrieven om vier actielijnen of zes pijlers.185 Dit heeft gevolgen voor de overzichtelijkheid van de rapportage over de voortgang van de maatregelen. De periodieke raadsbrieven over afval bevatten geen een-op-een-monitoruuuu van het Uitvoeringsprogramma afval en grondstoffen 2020-2025. Daarom is er nu geen duidelijk overzicht welke maatregelen uit het uitvoeringsprogramma al zijn uitgevoerd, welke in uitvoering zijn, welke nog op de planning staan en welke niet meer worden uitgevoerd. Raadsleden moeten nu zelf de koppeling maken tussen de maatregelen uit het uitvoeringsprogramma en de raadsstukken en doorzien waar het om dezelfde of nieuwe maatregelen gaat. Bovendien lopen in de raadstukken voorgenomen, lopende en uitgevoerde beleidsmaatregelen door elkaar.

tttt

De managementrapportages voor het MT van de directie A en G bevatten naast een verkorte versie van de resultaten op het gebied van een schone en afvalvrije stad ook informatie over bedrijfsvoeringaspecten (personeel, voertuigen, planning/routes en inzamelvoorzieningen) en over de verwerkingskosten voor restafval en grof afval. In de brieven over het verhoogde toezicht van de directie A en G werd de raad ook op hoofdlijnen gerapporteerd over de behaalde resultaten op straat (CROW-scores, meldingen) en over financiële en bedrijfsvoeringaspecten. In september 2023 is het verhoogde toezicht van de directie A en G beëindigd. Bronnen: Directie A en G, MT-Monitor Afval & Grondstoffen, stand t/m november 2023; Raadsbrief Afvalinzameling en afvalstoffenheffing, 23 september 2021; Raadsbrief Actualiteiten en stand van zaken verbeterplan directie Afval en Grondstoffen, 26 januari 2022; Raadsbrief Stand van zaken verhoogd toezicht directie Afval en Grondstoffen, 17 juli 2023; Raadsbrief Aanpassen niveau van toezicht op de directie Afval en Grondstoffen van 'verhoogd' toezicht naar 'regulier' toezicht, 28 september 2023. uuuu Uit andere rekenkameronderzoeken weten we dat de raad bijvoorbeeld monitors krijgt voor het Meerjarenplan Fiets en het Meerjarenplan Verkeersveiligheid.

87

Rekenkamer Amsterdam – Onderzoeksrapport – Grof afval

6.3.2

Raad gedeeltelijk geïnformeerd over de voortgang grofafvalmaatregelen

Uit paragraaf 2.3 blijkt verder dat er elf specifieke maatregelen voor grof afval versnipperd zijn vastgelegd in de algemene beleidsstukken en in de periodieke raadsstukken over afval. Twee maatregelen zijn onderdeel van het Uitvoeringsprogramma afval en grondstoffen 2020-2025: stadsbreed invoeren van ophalen op afspraak en aparte inzameling van matrassen. Negen aanvullende maatregelen staan in begrotingen, jaarverslagen of periodieke raadsinformatiebrieven. De mate waarin de gemeenteraad door het college van B en W is geïnformeerd over de voortgang van deze elf maartregelen grof afval, beoordelen we als volgt:

Over vijf maatregelen is de raad voldoende geïnformeerd. Dit betreft het harmoniseren van de inzamelfrequentie in stadsdeel Noord, het informeren en motiveren rondom grof afval, de alternatieve inzamelingsmethoden voor grof afval in dichtbebouwde gebieden, de aanpak (grof) dumpingen en de Strategie Grof.

Over vijf maatregelen is de raad gedeeltelijk geïnformeerd. Wij missen hierbij nog elementen over de voortgang. Zo is niet gerapporteerd over het tussentijds pauzeren van het invoeren van ophalen van grof afval op afspraak en de aparte inzameling van matrassen. Daarnaast is op basis van de periodieke raadsstukken onbekend of inmiddels containers zijn geplaatst bij gebiedsontwikkelingen en bij studentencomplexen. In de laatste raadsbrief van juni 2024 is niet gerapporteerd over het Project grof aanbiedlocaties op orde. Daardoor weet de raad niet dat in 2024 niet meer alle aanbiedplaatsen voor grof afval op orde worden gebracht. Volgens de directie A en G volgt een planning per stadsdeel pas in het derde kwartaal van 2024.

Over één maatregel is de raad onvoldoende geïnformeerd. In de periodieke raadsstukken staat in bredere zin informatie over de handhaving op afval, maar er is vrijwel geen specifieke informatie gegeven over de handhaving op grof afval.

Bijlage 6.2 bevat de onderbouwing van onze beoordeling van de raadsinformatievoorziening over de voortgang van de maatregelen grof afval.

6.3.3

De overzichtelijkheid van de rapportage over de grofafvalmaatregelen is verbeterd

In de drie laatste periodieke raadsbrieven (mei en november 2023, juni 2024) rapporteert het college systematischer over de maatregelen voor grof afval. Er zijn bij de beschrijving van de maatregelen (sub)koppen ‘grof afval’ opgenomen. Daaronder wordt over twee specifieke maatregelen gerapporteerd: het project Grof aanbiedlocaties op orde en de Strategie Grof.vvvv In eerdere brieven moesten raadsleden meer zelf op zoek naar informatie over de inzet van grof-afvalmaatregelen. Ook in de raadsbrieven van 2023 en 2024 komen we nog maatregelen voor grof afval tegen bij andere kopjes. Bij de pijler ‘het voorkomen van afval’ staat bijvoorbeeld informatie over de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV) voor matrassen. Bij de pijler ‘informeren en motiveren’ gaat het over communicatiecampagnes rondom grof afval en richting studenten en onder de subkop

vvvv

De laatste twee raadsbrieven (november 2023 en juni 2024) bevatten een subkop ‘grof afval’ onder de pijler ‘Aanbiedmogelijkheden op orde’. In de periodieke raadsbrief van mei 2023 was de indeling van de maatregelen in de zes pijlers nog niet geïntroduceerd. In de bijlage werd toen gerapporteerd over dertien activiteiten, waaronder ‘overlast van verkeerd aangeboden afval’. Bij deze activiteit zijn het project Grof aanbiedlocaties op orde en de Strategie Grof beschreven. In de laatste raadsbrief van juni 2024 is niet meer over het project Grof aanbiedlocaties op orde gerapporteerd. Onder de subkop ‘grof afval’ staat alleen informatie over de Strategie Grof.

88

Rekenkamer Amsterdam – Onderzoeksrapport – Grof afval

‘bedrijfsafval’ over de aanpak van dumpingen.186 Daarnaast staat er informatie over de voortgang van grof-afvalmaatregelen in incidentele brieven, zoals de Zomerinzet Schone stad (juli 2023) en Maatregelen tegengaan misbruik inzamelvoorzieningen door bedrijven en (bedrijfsmatige) grofdumpingen (april 2024).187 Voor documenten uit de P&C-cyclus (begroting en jaarrekening) trekken we dezelfde conclusie: er wordt systematischer gerapporteerd over de grof-afvalmaatregelen met een kopje, maar nog steeds is informatie elders in het programmaonderdeel terug te vinden. In de Begroting 2024 is bij de introductie van het programmaonderdeel 3.2.3. Afval en reinigen openbare ruimte het kopje ‘Grof afval en karton’ opgenomen. Daaronder staan de maatregelen van inzameling met kleinere wagens in dichtbebouwde gebieden en informatie- en motivatiecampagnes. Onder het kopje ‘grof afval’ in de P&C-documenten gaat het dus net om andere maatregelen dan bij het kopje ‘grof afval’ in de periodieke raadsbrieven. Bij de toelichtingen op de doelstellingen en activiteiten staat informatie over andere grof-afvalmaatregelen, zoals het onderzoeken van de aanbiedplaatsen en de manier van aanbieden van grof afval en het stimuleren van het wegbrengen naar een recyclepunt. 188

6.4 Kosten: geen specifieke informatie over grof afval In paragraaf 2.4 constateerden we dat het totale budget voor afval en reiniging bekend is, maar het totale budget voor grof afval niet. Alleen het budget voor de maatregel van alternatieve inzamelmethoden in dichtbebouwde gebieden is bekend, aangezien het hier gaat om een deel van de coalitiemiddelen Reiniging. Het Jaarverslag 2023 geeft eenzelfde beeld. Daaruit blijkt dat de kosten voor afval en reiniging € 222,6 miljoen zijn. Een verschil van € 2,9 miljoen ten opzichte van de bijgestelde begroting 2023 in de najaarsnota (€ 225,5 miljoen). In de oorspronkelijke begroting van 2023 werden de lasten nog op € 243,8 miljoen ingeschat. Het Jaarverslag 2023 bevat vrijwel geen specifieke informatie over de kosten voor grof afval in 2023. De enige informatie over grof afval is dat de lasten lager zijn dan begroot door onder andere vertragingen van communicatiecampagnes vanwege een tekort aan personeel.189 De halfjaarlijkse raadsbrieven bevatten geen financieel onderdeel.wwww Daarmee bevatten de raadsbrieven ook geen informatie over de kosten voor grof afval.

Dat er niet wordt gerapporteerd over het beschikbare budget of de gerealiseerde kosten van grof afval in de raadsstukken sluit aan op onze bevinding in paragraaf 5.5: bij de directie A en G was er de afgelopen jaren geen specifieke budget voor grof afval, maar een budget voor de afdeling Inzameling als geheel. De directie A en G kan de kosten voor grof afval alleen schatten.

wwww

In de raadsbrief Uitgaven en resultaten Schoon Amsterdam (mei 2022) staat wel informatie over de kosten op het gebied van een schone stad. Hieruit maken we op dat de kosten in 2021 als volgt waren opgebouwd; ongeveer € 70 miljoen voor reiniging, € 124 miljoen voor afvalinzameling en € 5 miljoen voor handhaving op afval. Ook deze raadsbrief bevat geen specifieke informatie over de kosten voor grof afval. De raadsbrieven over het verhoogde toezicht van de directie A en G bevatten informatie over het financiële resultaat van de directie, maar niet over de kosten en het financiële resultaat voor grof afval. Bronnen: Raadsinformatiebrieven Uitgaven en resultaten Schoon Amsterdam, 10 mei 2022; Stand van zaken verhoogd toezicht directie Afval en Grondstoffen, 17 juli 2022, p. 2; Aanpassen niveau van toezicht op de directie Afval en Grondstoffen van ‘verhoogd’ toezicht naar ‘regulier’ toezicht, 28 september 2023, p. 3.

89

Rekenkamer Amsterdam – Onderzoeksrapport – Grof afval

7

Literatuuronderzoek: drie inzamelmethoden vergeleken In dit hoofdstuk behandelen we de deelvraag: Wat is er vanuit de literatuur bekend over de doelmatigheid en doeltreffendheid van de inzameling van grof afval?

Beantwoording deelvraag op hoofdlijnen In Nederland zijn er drie methoden waarop de inzameling van grof afval georganiseerd wordt: 1) De gemeente haalt het grof afval op een vaste dag op (vaste ophaaldag), 2) de gemeente haalt het grof afval op afspraak op (op afspraak), en 3) inwoners brengen het grof afval zelf weg naar de milieustraat of een recyclepunt (zelf wegbrengen). Vanuit milieuoogpunt is zelf wegbrengen de meest doeltreffende inzamelmethode, omdat in de milieustraat afvalstromen het beste kunnen worden gescheiden en hergebruikt. Bij een vaste ophaaldag zijn de kansen voor informeel hergebruik door burgers het grootst. De vaste ophaaldag biedt daarnaast het hoogste ervaren niveau van dienstverlening door inwoners. Dit niveau is lager als grof afval wordt opgehaald op afspraak of zelf wordt weggebracht. Voor de gemeente zijn de kosten van het inzamelen van grof afval het laagst wanneer inwoners het grof afval zelf wegbrengen. De kosten nemen toe bij de methode ‘op afspraak’ en lopen verder op bij het ophalen van het grof afval op een vaste dag. Hoewel er veel vrees bestaat dat de invoering van grof afval op afspraak inherent leidt tot een minder schoon straatbeeld, biedt het literatuuronderzoek hier geen aanwijzingen voor. Daarnaast zijn er tal van externe factoren die invloed uitoefenen op de doeltreffendheid en doelmatigheid van de inzameling van grof afval.

Aan het begin van de week wordt het meeste illegaal aangeboden grof afval (‘bijplaatsingen’) geconstateerd, net als in de maanden mei, juni, juli, en rond de feestdagen in december. Illegaal aangeboden grof afval is een groter probleem in gebieden met een hogere bevolkingsdichtheid en daar waar het niet mogelijk is om grof afval op te slaan in de woning. In wijken met weinig sociale cohesie en in wijken met veel verhuizingen wordt meer grof afval bijgeplaatst. Diverse kenmerken van burgers (onwetendheid over ophaaldagen, taalbeheersing, gewoonte, gemakzucht en onwil) hebben een negatief effect op een schoon straatbeeld. De implementatie van nieuw inzamelbeleid, zoals de aanpassing van de inzameldag of -methode, kan zeker in de beginfase leiden tot meer verwarring en meer verkeerd aangeboden grof afval, hoewel er na verloop van tijd gewenning lijkt op te treden. Onderzoeksverantwoording en leeswijzer In het literatuuronderzoek naar de inzamelmethoden 'vaste ophaaldag’, ‘op afspraak’, en ‘zelf wegbrengen’ zijn we uitgegaan van vier prestatiegebieden. Drie van de vier prestatiegebieden hebben wij ontleend aan de Benchmark Huishoudelijk Afval van de Koninklijke Nederlandse vereniging voor afval- en reinigingsdiensten (beter bekend als de NVRD).190 Het betreft de prestatiegebieden milieu, dienstverlening en kosten.

Het prestatiegebied ‘schoon’ hebben we ontleend aan de Amsterdamse beleidsdoelstelling van een schone stad. Alle vier de prestatiegebieden hangen samen met de gemeentelijke doelstellingen die in hoofdstuk 2 in kaart zijn gebracht (zie paragraaf 2.2.). Het prestatiegebied ‘schoon’ dus met de effectdoelstelling van een schone stad en het prestatiegebied 'milieu' met de effectdoelstelling van een afvalvrije stad. Het prestatiegebied 'dienstverlening' hangt samen met de impliciete gemeentelijke bedrijfsvoeringdoelstelling van ‘een goede dienstverlening aan Amsterdammers’, waaronder het willen verlenen van goede service aan Amsterdammers.191 Drie

90

Rekenkamer Amsterdam – Onderzoeksrapport – Grof afval

prestatiegebieden hebben betrekking op de doeltreffendheid. Het prestatiegebied ‘kosten’ gaat over de doelmatigheid van de inzamelmethoden en hangt samen met de gemeentelijke bedrijfsvoeringdoelstelling van efficiëntie: 1. Milieu (doeltreffendheid): de mate waarin grof afval gescheiden wordt, zodat het grof afval zoveel mogelijk hergebruikt of gerecycled kan worden. 2. Schoon (doeltreffendheid): de mate waarin het inzamelingsbeleid bijdraagt aan een schoon straatbeeld. 3. Dienstverlening (doeltreffendheid): de mate waarin een gemeente diensten en faciliteiten aanbiedt om haar inwoners grof afval aan te laten bieden. 4. Kosten (doelmatigheid): de kosten die een gemeente maakt voor het afvalbeheer. Bronnen Voor dit onderzoek hebben we 114 wetenschappelijke en niet-wetenschappelijke documenten bestudeerd die relevant zijn om een beeld te kunnen vormen van de doeltreffendheid en doelmatigheid van de inzamelmethoden. Het merendeel van de gebruikte bronnen heeft betrekking op grote steden en gemeenten, aangezien deze overwegend beter vergelijkbaar zijn met de context van de gemeente Amsterdam. Waar relevant maken we ook gebruik van onderzoek dat specifiek betrekking heeft op Amsterdam.

De niet-wetenschappelijke bronnen die voor dit literatuuronderzoek zijn gebruikt (zogenaamde grey literature) zijn zeer verschillend van aard: van benchmarkonderzoek, evaluaties van lopend beleid en eenmalige pilots en rapporten tot collegebrieven. Hierbij geldt dat niet alle bronnen even transparant zijn over hoe ze tot bepaalde bevindingen zijn gekomen. Als wij gebruik hebben gemaakt van dit soort bronnen, geven we dit in de tekst aan (zie bijlage 7). De beoordeling van de drie inzamelmethoden behandelen we achtereenvolgens in paragraaf 7.1 (vaste ophaaldag), paragraaf 7.2 (op afspraak) en paragraaf 7.3 (zelf wegbrengen). Elke paragraaf start met een figuur (zie figuur 7.1 als voorbeeld) waarin wij de beoordeling van de inzamelmethode grafisch hebben samengevat. Elke methode hebben we beoordeeld op vier prestatiegebieden. De prestatiegebieden dienstverlening, milieu en schoon hebben betrekking op doeltreffendheid (in hoeverre worden de gemeentelijke doelen bereikt?). Het prestatiegebied kosten heeft betrekking op doelmatigheid (worden de gemeentelijke doelen bereikt tegen zo min mogelijk kosten?).

Figuur 7.1 – Onderzoekskader

Bron: Rekenkamer Amsterdam.

91

Rekenkamer Amsterdam – Onderzoeksrapport – Grof afval

Per inzamelmethode is samengevat in hoeverre deze bijdraagt aan het prestatiegebied: • •

Groen Geel

= =

overwegend positief effect neutraal effect

• •

Rood Grijs

= =

overwegend negatief effect het effect blijkt niet uit de literatuurstudie.

In het literatuuronderzoek zijn daarnaast externe factoren geïdentificeerd die in belangrijke mate de doeltreffendheid en doelmatigheid van de inzameling kunnen beïnvloeden. Zowel in positieve als negatieve zin. Deze factoren behandelen we in paragraaf 7.4.

7.1 Vaste ophaaldag Bij de methode ‘vaste ophaaldag’ plaatsen bewoners hun grof afval aan de straat en wordt dit opgehaald op regelmatige basis bijvoorbeeld één keer per week. Figuur 7.2 toont de effecten op de vier prestatiegebieden van een vaste ophaaldag. De effecten worden toegelicht onder het figuur.

Figuur 7.2 - Vaste ophaaldag: samenvatting effecten per prestatiegebied

Milieu

Schoon

Dienstverlening

Kosten

Bron: Rekenkamer Amsterdam. Milieu: vaste ophaaldag minst geschikt voor bronscheiding Van de drie inzamelmethoden is een vaste ophaaldag voor grof afval volgens diverse bronnen het minst geschikt voor bronscheiding.192 Grof afval dat aan huis wordt opgehaald kan overwegend minder goed worden gescheiden dan afval dat naar de milieustraat wordt gebracht. Uit het benchmarkonderzoek van de NVRD komt naar voren dat in 2022 het scheidingspercentage van aan huis ingezameld afval op 49% ligt, tegenover een scheidingspercentage van 81% van gebracht afval.xxxx193 In diverse bronnen wordt hierbij opgemerkt dat grofvuil met kraakperswagens kan worden ingezameld. Dit leidt tot minimale mogelijkheden voor afvalscheiding en tot hogere verwerkingskosten 194 Uit de bronnen is niet af te leiden of deze aanname ook geldt voor zogeheten ‘grofkippers’, de voertuigen die in Amsterdam voor de inzameling van grof afval worden gebruikt,

xxxx

Hierbij moet aangetekend worden dat de NVRD geen rekening houdt met eventuele nascheiding. Elders geeft de NVRD aan dat het aanbod van grof afval (uitgedrukt in kg per inwoner) in gemeenten die hun grof afval nascheiden gemiddeld 22% minder is dan gemeenten die uitsluitend aan bronscheiding van grof afval doen. Bron: NVRD, Benchmark Huishoudelijk Afval. Analyse Peiljaar 2022, 13 november 2023, p. 33.

92

Rekenkamer Amsterdam – Onderzoeksrapport – Grof afval

hoewel grofkippers volgens één bron meer mogelijkheden hebben voor grove nascheiding (zie onderstaand kader). Grof afval inzamelen met kraakperswagens of grofkippers? Grof afval wordt in Nederland ingezameld met kraakperswagens of met ‘grofkippers’ (ook wel knijperauto's):195 vrachtwagens met een stortbak en een laadkraan. Voor de grofvuilinzameling in Amsterdam worden uitsluitend grofkippers ingezet. In Den Haag worden zowel kraakperswagens als grofkippers ingezet voor de inzameling van grof afval, waarbij grofkippers specifiek voor meldingen worden ingezet.196 Ook in Rotterdam worden zowel kraakperswagens als grofkippers ingezet voor de inzameling van grof afval.197 De keuze voor een kraakperswagen of een grofkipper voor de inzameling van grof afval hangt samen met de beschikbaarheid van voertuigen (een afgeschreven kraakperswagen kan worden ingezet voor grof afval), de mogelijkheid van grove nascheiding en vermindering van de fysieke belasting voor de beladers (bij een grofkipper).198

Links: kraakperswagen (foto: Beeldbank Amsterdam). Rechts: grofkipper (foto: Rekenkamer Amsterdam). Daarnaast worden bij een vaste ophaaldag maar weinig grof-afvalstromen gescheiden ingezameld. Eén bron maakt melding van de mogelijkheid van een vaste wekelijkse route voor wit- en bruingoed (elektrische apparaten) en grof tuinafval.199 Milieu: kansen voor informeel hergebruik Hier staat tegenover dat een vaste ophaaldag kan leiden tot informeel hergebruik van grof afval: het doorzoeken en meenemen van bruikbare spullen tussen het grof afval door personen voordat de medewerkers van de inzameldienst ter plaatse zijn.200 Aangezien spullen direct door inwoners kunnen worden meegenomen, is hergebruik van grof afval dat aan de weg ligt mogelijk laagdrempeliger dan het bezoeken van een tweedehands- of kringloopwinkel. In Amsterdam zijn diverse Facebookgroepen actief die hergebruik proberen te bevorderen van grof afval dat aan de straat ligt. 201 Een Oostenrijkse studie uit 2015 becijferde dat twaalf kg grof afval per hoofd van de bevolking per jaar via een informeel netwerk wordt hergebruikt.202 Als het grof afval op deze wijze wordt hergebruikt, dan draagt dit op een positieve wijze bij aan het milieu, aangezien het niet hoeft te worden ingezameld en verwerkt.

Tegenover de mogelijke milieuwinsten staan wel de mogelijke negatieve effecten van personen die grof afval van de straat halen. Amsterdam noemt deze personen ‘morgensterren’ (zie onderstaand kader).203 Hoewel deze overlast in diverse bronnen wordt beschreven, is de daadwerkelijke mate van overlast bij ons weten niet onderzocht. Mogelijke overlast als gevolg van doorzoeken grof afval De gemeente Amsterdam beschrijft in de toelichting van de Afvalstoffenverordening 2023 dat het doorzoeken van (grof) afval tot gevolg heeft dat het vuil over de hele straat verspreid ligt en de inzameldienst zijn werk niet efficiënt kan verrichten.204 Het zwerfafval dat hierbij ontstaat, veroorzaakt een ‘zware belasting van de gemeentelijke veegdienst’.205 Ook beschrijven bronnen

93

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14938141/1