03 231020_Nota van beantwoording Sloterdijk I Zuid_low-res.pdf

1. Inleiding Dit is de reactie van de Fietsersbond, afdeling Amsterdam op het Concept Voorlopig Ontwerp Openbare Ruimte Sloterdijk I Zuid (verder Ruimtelijk Ontwerp). Wij behandelen eerst de algemene opzet. Dan gaan wij in op het geplande fietsnetwerk, vervolgens bespreken wij het fietsparkeren.

Openbare Ruimte Sloterdijk I Zuid

|

pagina 2

2. Opzet: belofte van autoluw De belangrijkste verandering in de verkeerscirculatie is een autoknip op de Sloterdijkerweg. Daarmee wordt doorgaand autoverkeer op de route Contactweg – Sloterdijkerweg − Molenwerf onmogelijk en verdwijnt het doorgaande autoverkeer uit dit gebied. Wij zijn hier zeer positief over omdat daardoor in het toekomstige woon/werkgebied alleen bestemmingsverkeer overblijft. Hoe autoluw de verschillende straten daadwerkelijk zullen worden is nog de vraag. De parkeernorm voor de toekomst is met 0,2 per woning laag. Maar met 4700 woningen betekent dat nog altijd ruim 900 auto’s voor bewoners. Samen met autoverkeer t.b.v. andere functies zullen op de straten waar autoverkeer samenkomt − Condensatorstraat, Kabelweg en Contactplein − aanzienlijke aantallen auto’s rijden. Waarschijnlijk teveel om fietsers veilig en prettig samen te laten rijden met auto’s. Daarnaast is de huidige situatie verre van autoluw. Tijdens de herontwikkeling, die lang zal duren, moeten de straten steeds een veilige plek voor fietsers bieden. Voor de leefbaarheid van deze nieuwe woonwijk en verbindingen met de omgeving is het van groot belang dat de Transformatorweg minder druk wordt. We begrijpen dat dit in een apart project onderzocht wordt en zien uit naar de resultaten daarvan.

Mogelijk zijn vóór een uiteindelijke herinrichting kleinere ingrepen mogelijk die de barrièrewerking van deze weg verminderen.

3. Fietsnetwerk Hoewel niet expliciet genoemd in het Ruimtelijk Plan, ziet de Fietsersbond in de plannen een logische voortzetting van het bestaande Hoofd‐ en Plusnet Fiets in dit gebied. Dit netwerk is nu nog bemeten op de functie bedrijventerrein. Een hoog stedelijk woon‐werkgebied vraagt om een fijnmaziger hoofdfietsnetwerk en op sommige punten een andere kwaliteit dan in het Ruimtelijk Ontwerp wordt voorgesteld. Wij stellen voor om aan het Hoofd‐ en Plusnet de volgende onderdelen toe te voegen:

a. Langs het Spoor

De fietsroute noordelijk langs het spoor in het Ruimtelijk Ontwerp biedt ideale kansen voor een nieuwe groene fietsroute over grotere afstand. Met bestaande ongelijkvloerse kruisingen met het spoor, Radarweg en de A10 en in de toekomst een verbinding over het begin van de spoorboog bij het emplacement Zaanstraat (zoals aangegeven op p. 87 van het Integraal Raamwerk voor Haven‐Stad) wordt dit een veilige en autoluwe fietsroute vanuit Centrum en Westerpark naar station Sloterdijk en verder westwaarts via Rhônepark, en Theemsweg naar Halfweg en verder. Een gezond alternatief voor de Transformatorweg, waar fietsers oponthoud en onveiligheid ondervinden, en een mooie aanvulling op de oost‐west verbinding door het Westerpark. De fietsersbond ondersteunt deze route langs het spoor van harte. Wel pleiten we ervoor de route over de gehele lengte als vrijliggend fietspad uit te voeren. Dat is duidelijker en comfortabeler dan ‘geheel uitgevoerd in baksteen met aan de noordzijde

54

55

Openbare Ruimte Sloterdijk I Zuid

|

pagina 3

een witte blokmarkering voor fietsers’, wat het Ruimtelijk Plan op blz. 83 voor de Condensatorweg voorstelt. En we pleiten ervoor om de fietsroute (fietspad) zoveel mogelijk direct langs het spoor te situeren. Zo wordt de kans op conflicten met in het park spelende kinderen geminimaliseerd. Het fietspad moet vanaf de start van de transformatie aangesloten worden op het Overbrakerpad (net buiten het plangebied).

b. De Isolatorweg

De afstand tussen Kabelweg en Contactweg is zo’n 600m, terwijl voor een hoofdfietsnet een maaswijdte van 300m gewenst is. Wij stellen voor de Isolatorweg toe te voegen aan het hoofdnet. Ook deze route is op p. 87 van het Integraal Raamwerk voor Haven‐Stad aangegeven. De zig‐zag verbinding tussen Isolatorweg en tunnel onder het spoor die het Ruimtelijk Plan op p. 76 voorstelt is een waardevolle eerste nieuwe schakel in deze verbinding die een mooie (relatief) autoluwe verbinding zal worden naar metrostation Isolatorweg en verder noordwaarts. Een oversteek over de Transformatorweg is er nu niet, maar toch steken hier al geregeld fietsers en voetgangers over (getuige olifantenpad). Dat toont een duidelijke behoefte die met de herontwikkeling alleen maar meer zal worden. Wij pleiten ervoor om deze behoefte voor oversteken ook te betrekken bij het onderzoek naar de Transformatorweg. Mogelijk is de aanleg van een veilige oversteek hier een eerste aanpassing en een eerste stap in het terugdringen van autoverkeer op deze weg. Voor de volgende onderdelen van het fietsnetwerk stelt de Fietsersbond de volgende aanpassingen van het Ruimtelijk Ontwerp voor:

c. De Kabelweg

Het Ruimtelijk Ontwerp stelt op p. 85 voor deze Plusnet Fietsroute een fietsstraat van 7,5m breed voor fiets en auto in twee richting voor. Of deze inrichting voldoet hangt sterk af van het aantal auto’s dat er zal rijden. Als dat er ook maar iets te veel zijn − en wij vermoeden dat dat het geval zal zijn − voldoet een dergelijke fietsstraat niet. Als alternatief stelt de Fietsersbond voor een 4,5 meter breed 2‐richting fietspad naast een 4,5 meter brede rijweg. Daarnaast pleiten we er met klem voor om in ieder geval gedurende de lange fase van herontwikkeling in deze straat de huidige inrichting te behouden. Op het fietspad in twee richtingen langs de westzijde zijn fietsers gevrijwaard van gevaarlijk bouw‐verkeer. Overigens staat op p. 83 een foutje: daar staat dat de fietsstraat op de Kabelweg ‘wordt uitgevoerd in rood asfalt gecombineerd met klinkers op de rijbaan.’ Dat moet een vergissing zijn. Een kenmerk van een fietsstraat is juist dat de fietsers op de rijbaan rijden en dat die in asfalt is. Mocht er ondanks ons pleidooi voor een vrijliggend fietspad toch gekozen worden voor een fietsstraat, dan pleiten wij er sterk voor om de rabatstroken naast de rijbanen ook in asfalt uit te voeren, desgewenst voorzien van streetprint. Dan zijn er geen materiaalovergangen waar door slijtage gevaarlijke randen en geulen in de lengterichting ontstaan.

Openbare Ruimte Sloterdijk I Zuid

|

pagina 4

d. Aansluitingen voor fietsers

De Fietsersbond is blij met de voorgestelde zig‐zag tussen Isolatorweg en de tunnel van Sloterdijkerweg onder het spoor. Daarmee ontstaat een waardevolle verbinding voor fietsers en voetgangers. Aan de oostkant van het plangebied is er ook een verbinding gewenst tussen de doodlopende tak van de Contactweg (zuidelijk langs het Media College) en de dijk. Het steile olifantenpaadje aldaar toont de behoefte daaraan. (In dit rijtje noemen we vanwege het belang nogmaals de zeer gewenste goede oversteek voor fietsers en voetgangers over de Transformatorweg ter hoogte van de Isolatorweg.)

e. Overige openbare straten in het gebied

Voor de meeste straten met uitsluitend bestemmingsverkeer zal de ‘’integrale straat’’, bestaande uit een rijbaan voor auto’s en fietsers met daarnaast veel ruimte voor voetgangers en groen, voldoen. Maar een rijbaan van 4,5 meter is wel erg minimalistisch. Voor 1‐richting auto plus 2‐richting fietsen zien wij het liefst 5,5 meter, met 5 meter als minimum.

4. Fietsparkeren: ook op straat In het Ruimtelijk Ontwerp (p. 33) moeten alle fietsen inpandig geparkeerd worden, zowel van bewoners als van bezoekers. Voor bezoekers is inpandig fietsparkeren onnodig gecompliceerd en in de praktijk een illusie. Wij pleiten er daarom voor om clusters van fietsnietjes te plaatsen nabij de ingangen van de appartement‐complexen, zoals gebruikelijk bij nieuwbouwprojecten. En door de breedte van de ‘’integrale straten’’ is daar ook meer dan genoeg ruimte voor. Daarnaast moet er rekening mee worden gehouden dat veel bewoners overdag hun fiets binnen handbereik willen hebben. Vaak zal dat buiten op straat zijn.

56

57

23-11-2022 09:48 Amsterdam formulieren Inspraakreactie Voorlopig ontwerp openbare Ruimte Sloterdijk I Zuid

Inspraakreactie Voorlopig ontwerp openbare Ruimte Sloterdijk I Zuid Naam E-mail Adres Postcode Telefoonnummer Organisatie Uw reactie

REACTIE OP HET VOORLOPIG ONTWERP DIJKPARK

Na het doorlezen van het ontwerp van het Dijkpark heb ik de volgende opmerkingen/vragen. Het ontwerp voor het Dijkpark ziet er mooi en divers uit, met ruimte voor groen, water en biodiversiteit. Dit park zal voorzien in een grote behoefte, temeer daar het Westerpark nu al reeds zwaar overbelast is. Ik heb wel een aantal vragen /opmerkingen over het voorlopige ontwerp: 1. Op p 43 zie ik een afbeelding van ‘de straat van de toekomst’. Ik neem aan dat deze straat als voorbeeld dient voor de dwarsstraten die uitkomen op het Dijkpark. Ik zie in deze straat van de toekomst fietsers, de auto als gast, voetgangers en spelende kinderen. Met name over deze laatste twee groepen maak ik mij zorgen. De bewoners van Sloterdijk-Zuid en Haven-Stad zullen, gezien de vaak beperkte omvang van de appartementen, voor een groot deel bestaan uit de jongere generaties die zich voor verreweg het grootste deel zullen verplaatsen via elektrische fietsen. En deze zullen weer voor het grootste deel bestaan uit ‘VanMoofachtige fietsen en fatbikes. Zoals uit zeer recent onderzoek van de Fietsersbond bleek is verreweg het grootste deel van deze fietsen opgevoerd en ligt de gemiddelde snelheid bij deze fatbikes en VanMoofachtigen rond de 30 kilometer per uur. De Fietsersbond nam zelfs geregeld nog veel hogere snelheden waar.

De parkeerplekken voor deze fietsen (en elektrische bakfietsen!) bevinden zich in de gebouwen. Zelf woon ik in een appartementengebouw waarbij zich vele bakfietsen in de onderliggende parkeergarage bevinden en mijn ervaring is dat deze al direct na het verlaten van de parkeergarage een enorme snelheid ontwikkelen. De geplande hoge woningdichtheid zal als gevolg een intensief gebruik van de openbare ruimte hebben. Er zal hoogstwaarschijnlijk veel

Pagina 1 van 3

58

gebruik gemaakt gaan worden van maaltijdbezorgers, die zich allemaal veel te snel bewegen op bovengenoemde fietsen. Mijn vraag is dan ook hoe in het ontwerp rekening gehouden gaat worden met de immense snelheden waarmee een groot deel van de fietsers zich zullen verplaatsen in relatie met voetgangers, spelende kinderen en voor zover zij zich ook in de deze wijk zouden willen vestigen, ouderen? Komt er een duidelijke fietsinfrastructuur waarin snelfietsers gescheiden worden van langzamere fietsers en voetgangers? Ik zie in Amsterdam nooit mensen lopen met de fiets aan de hand, integendeel, men stapt pas af op de plek waar men de fiets gaat parkeren, in dit geval in de gebouwen. Dat betekent dat er in de ruime doorgangen langs de gevels, zoals te zien op afbeelding 34 op p 44, veel (hard) gefietst zal worden, hetgeen onveilige situaties zal opleveren bij het lopen in deze doorgangen en bij het verlaten van de gebouwen. Ik heb begrepen dat er in dit ontwerp vanuit gegaan wordt dat een groot deel van het dagelijks leven zich op straat zal afspelen, wat ik toejuich. Het zal dan echter wel sprake moeten zijn van een veilige leefomgeving. 2. Verder valt mij op dat er in het voorlopig plan geen kaart aanwezig is met een duidelijk voetgangersnetwerk met verbindingen tussen de nieuwe en de oude stad.

De voetganger komt er in Amsterdam bekaaid vanaf en de ontwikkeling van Haven-Stad biedt een enorme kans de situatie voor voetgangers te verbeteren. Van groot belang zijn dan goede onderlinge verbindingen voor voetgangers. Een voetgangersnetwerk dat wandelen bevordert is van groot belang voor gezondheid en welzijn van de Amsterdammers. Om de 2drukte te spreiden is het noodzakelijk dat de (groen)gebieden van Amsterdam goed met elkaar verbonden zijn via ruime wandelpaden die, om de veiligheid van de wandelaars te waarborgen, niet toegankelijk zijn voor fietsers. De kaart met het fietsnetwerk op p22 is niet erg duidelijk. Wel valt mij op dat deze kaart nog steeds de fietsroute aangeeft dwars door het Westerpark. Dit is zeer schadelijk voor de groenstructuur in het Westerpark en is bovendien tegen eerder gemaakte afspraken. We komen nu al heel veel groen tekort in Amsterdam en in Haven-Stad komt het grote park pas vele jaren na het bouwen van de eerste woningen tot ontwikkeling.Bij advies- en ingenieursorganisatie Arcadis scoort Amsterdam in 2022 slecht op gebied van milieu en buitenruimte. We zullen het Westerpark dan ook moeten koesteren en behouden. Een uitbreiding van het Westerpark in plaats van het opdelen in stukken is dan eerder op zijn plaats.

Een fietssnelweg om het park ligt dan ook voor de hand, temeer daar toekomstige fietsers zich voor het overgrote deel elektrisch zullen verplaatsen en een klein stukje omfietsen geen enkel probleem zal opleveren.

Pagina 2 van 3

59

3. De plannen voor Haven-Stad zijn gebaseerd op de Ontwikkelstrategie uit 2017. Sindsdien is de wereld in een rap tempo veranderd. Naast een pandemie, een oorlog, een wooncrisis en een energiecrisis stevenen we af op een klimaatramp van ongekende omvang. Amsterdammers zijn zich massaal op elektrische fietsen gaan verplaatsen en dit zal alleen maar toenemen. Men is in coronatijd gaan wandelen en heeft ontdekt hoe belangrijk een groene en goed bereikbare buitenruimte is. Al deze ontwikkelingen hebben grote invloed op de inrichting van de toekomstige stad. Men doet er dan ook verstandig aan de Ontwikkelstrategie 2017 aan te passen aan de huidige ontwikkelingen en bevindingen. Daarbij moeten we niet vergeten dat deze nieuwe wijk goed moet aansluiten op de reeds bestaande stad. Dit is ingewikkeld en tijdrovend, maar biedt de kans om van Haven-Stad een wijk te maken die is opgewassen tegen de uitdagingen van deze tijd. Bestand

reactie op dijkpark.pdf

Verzenden Afhandeling Referentienummer

Pagina 3 van 3

7254-5717

60

Inspraakreactie op Voorontwerp openbare ruimte Sloterdijk I Zuid Als een van de ontwikkelaars van kavel IV met het project Kwartiermaker is Aquarius positief over het ontwerp van de openbare ruimte voor het gebied. Het ontwerp sluit aan bij de doelstelling van Kwartiermaker, een plek creëren waar het fijn wonen is, waar je jong kunt zijn en oud kunt worden, waar voldoende mogelijkheden zijn elkaar te ontmoeten, waar voor de jonge kinderen in de zijstraten dicht bij huis goed speelvoorzieningen zijn, en het Dijkpark veel mogelijkheden biedt voor sport, spel en recreatie. Kwartiermaker biedt deze voorzieningen voor haar bewoners en voor de heel jonge kinderen in de semiopenbare binnentuin. Een soepele aansluiting van de binnentuin op de straat is belangrijk voor de beleving van de overgang van semi naar openbaar. We vragen daar aandacht voor in het definitieve ontwerp. Het ontwerp is ambitieus in de aanleg van het vele groen, zowel in de straten en pleinen als het Dijkspark. Wel zal al bij de aanleg rekening gehouden moeten worden met het beheer en het behoud van de beoogde kwaliteit. We zien in de stad veel voorbeelden van verwaarloosd openbaar groen, daarmee zouden bovenstaande positieve effecten teniet worden gedaan. Kwartiermaker besteedt aan het beheer van het groen in haar project dan ook veel aandacht.

Zo moet ook voorkomen worden dat het Dijkspark een hondenuitlaatplek wordt waar de mensen die sporten of met het gezin gaan picknicken veel last van ondervinden. Een hondenuitlaatstrook aan de rand van het park kan mogelijk een oplossing bieden. Het groen dat Aquarius gaat aanleggen in openbaar gebied is ook kwetsbaar voor overlast door het uitlaten van honden. Wij willen graag aandacht voor dit onderwerp in het vervolg ontwerp. Het ontwerp gaat uit van inpandig parkeren van zowel auto’s als fietsen. Dat uitgangspunt delen wij voor fietsen en auto’s van bewoners. We gaan ervan uit dat in het ontwerp bij de plaatsing van elementen in de openbare ruimte rekening wordt gehouden met de uitgang van de fietsparkeergarage en bij de uitgang van de parkeergarage met de veiligheid van voetgangers. Wat fietsparkeren betreft pleiten we voor het aanbrengen van een aantal fietsvakken voor kortparkeren in de openbare ruimte, bij de horecafunctie op de Transformatorweg, het servicepunt en de maatschappelijke functies zoals apotheek en huisarts. In het ontwerp wordt uitgegaan van ook inpandig oplossen van afval. Aquarius heeft geprobeerd dat in Kwartiermaker te realiseren voor droog afval, karton, papier e.d. in de zeer beperkte ruimte die we daarvoor nog beschikbaar hebben. Echter de opslag van huishoudelijk afval is wat ons betreft inpandig niet mogelijk.

Afval is niet hygiënisch, trekt ongedierte aan en geeft stankoverlast. Het maakt allerlei vervoerbewegingen door het pand noodzakelijk die stank veroorzaken en schade opleveren, er moeten koelinstallaties worden geïnstalleerd tegen de stank. Kortom een enorme en dure opgave, met grote risico’s voor het woongenot.

61

We pleiten voor de oplossing zoals die in een andere nieuwe wijk, het NDSMterrein is gekozen. Die is mooi, efficiënt en effectief. Aquarius Ontwikkeling

62

Aan het College van Burgemeester & Wethouders Gemeente Amsterdam Voor deze Haven- Stad projectteam Sloterdijk I – Zuid

Per email verzonden.

Onderwerp : Zienswijze op het Voorontwerp Openbare Ruimte Sloterdijk I – Zuid Amsterdam, 23 november 2020 Geacht college, Gaarne maken wij gebruik van de mogelijkheid te kunnen reageren op het Concept voorontwerp Openbare Ruimte Sloterdijk I – Zuid. Met passende nieuwsgierigheid en waardering hebben wij kennisgenomen van de voorstellen voor het desbetreffende gebied van Sloterdijk I. Vanuit nieuwsgierigheid vanwege jarenlange betrokkenheid bij het gebied zelf; vanuit waardering voor de transformatie ambities gelet op de actuele klimaat- en wooncrisissen. Wat betreft de voorgesteld détaillering van de het voorlopig ontwerp spreken wij onze tevredenheid uit over de sluiting van de verbindingsweg met de Sloterdijkerweg, de versterking van de groene lange lijn naar Sloterdijk Centrum, de voorgestelde waterreserveringen c.q. de waterlopen alsmede de voorgestelde cascades nabij het Dijkpark. Kortom een lovenswaardig product waar we het komende jaar hopelijk respectvol met elkaar over in gesprek gaan in de te organiseren werkateliers “ Samen Haven- Stad Maken”. Hierop vooruitlopend doen wij U een aantal kritische bedenkingen - genummerd van I t/ VIII- toekomen. Dit op grond van de volgende overwegingen: Het betreft hier een complexe ruimtelijke ordeningsopgave.

Een excessief maar toch nog redelijk goed functionerend monofunctioneel bedrijventerrein met een omvang van 29 ha , dient getransformeerd te worden tot een hoog stedelijke leefbare stadswijk. Het gebied ligt aan de rand van het stad- en landschapspark Westerpark, zijnde het diepste element/de punt van de groene- ecologische long de Bretterzone. Dit maakt het voor vastgoedinvesteerders aantrekkelijk hier grote bouwvolumes voor luxueus wonen te willen weg te zetten. Westerpark zelf maakt weer onderdeel uit van de Hoofd Groenstructuur van de gemeente Amsterdam. Deze Groenstructuur beoogt de groen- en ecologische waarde van plantmens- en dier in de aangewezen gebieden te borgen. Gelet op de strijd om ruimte die gevoerd wordt in Amsterdam lukt dit steeds minder. Door Haven- Stad ontwikkeling komt de daar aanwezige Groenstructuur verder onder drukt te staan door verstedelijking en verstening. Westerpark op zichzelf beschouwd als stads- en landschapspark met de daarin aanwezige cultureel erfgoederen en cultureel- recreatieve voorzieningen is van grote lokale betekenis voor de leefbaarheid en gezondheid van de bewoners uit het Westelijkdeel van het stadsdeel Centrum en het Stadsdeel West. Dit is een niet te veronachtzamen gegevenheid waar volwaardig door de gemeentelijk overheid rekening mee dient worden gehouden bij de verdere planvorming HavenStad.

Sluiting van de korte Metro ringlijn volgens de varianten 3 impliceert bv. onherroepelijk een ernstige aantasting van het landschappelijk karakter van het Noordelijk deel Westerpark. 1

63

Dit lokale belang van Westerpark kan hier niet genoeg benadrukt worden als tegenhanger van het nationale- en internationale belang dat gegeven wordt aan de Westergas als evenementenlocatie. Deze leefbaarheid functie van het park staat door de verdichting van de gebieden eromheen in combinatie met een steeds intensiever gebruik van het park als evenementen – en protestlocatie in toenemende mate onder druk. ( Zie hiervoor ook de inspraakreactie Vrienden van het Westerpark ) Dit is bepalend gegeven voor onze bedenkingen; waar bewoners uit het stadsdeel West en Westelijke Jordaan zich ook zorgen over maken.

Bedenking I :

Ambities - ruimtelijke kwaliteiten – prestatie eisen

Gelet op de vele gestapelde transitie ambities voor Haven- Stad ontwikkeling en specifiek voor de acht ambities zoals verwoord in hoofdstuk 2 van de Investeringsnota Sloterdijk I – zuid is het van belang de leefbaarheid van het gebied zelf en haar directe omgeving constant in het vizier te houden. Heel specifiek dient ten volle rekening gehouden te worden met de in het gebied thans aanwezige ruimtelijke leefbaarheidskwaliteiten op gebied van groen, ecologie, sport- spel- en recreatievoorzieningen. Deze mogen niet ondoordacht ingewisseld worden voor nieuwe wenselijk ruimtelijke kwaliteiten zonder dat er een verantwoorde afweging van ruimtelijke tegengestelde belangen plaats vindt. Behoud en Bescherming van Westerpark als groene – ecologische long van de Bretterzone dient voorop te staan. Vanuit dit oogpunt bezien is het niet voldoende een nota van uitgangspunten vast te stellen voor maken van een Toekomstbestendig Westerpark als daar vervolgens géén serieuze uitwerking aan gegeven wordt door gebrek aan financiële middelen; er geen beleid vanuit het stadsdeel bestuur Westerpark wordt gemaakt het bestaande Westerpark in haar huidige fysieke “stenigheid “ drastisch te “vergroenen “ ; is het onbegrijpelijk dat de mogelijkheid Westerpark aan de Noord- Westkant van de Hemspoorlijn uit te breiden genegeerd en geblokkeerd wordt.

Ook de gedane gemeentelijke toezegging over de komst van een 2e stadspark na 2040 in de Coen- en Vlothaven vormt geen serieuze antwoord op de actuele schreeuw voor méér groen en vergroening van het stadspark Westerpark. De gemeente is aan zichzelf verplicht - gelijktijdig met de start van de transformatie Sloterdijk I – Zuid – ook te starten met de uitvoering van een Toekomstbestendig Westerpark; de door ons voorgestelde uitbreiding Westerpark Noordwaarts met het Transformator sportpark van SDZ serieus in overweging te nemen. Een vergelijkbare verplichting rust op haar schouders wat betreft het daadwerkelijk ten uitvoering brengen van de wijkse en bovenwijkse groene voorstellen zoals vermeldt in het van het openbaar ruimte plan Sloterdijk I- Zuid. De nieuw te creëren stadswijk Sloterdijk/ Overbraeck kan zich daarmee gaan profileren als de eerste unieke hoog stedelijk groene, duurzame en inclusieve toplocatie van Haven- Stad. In dat verband spijt het ons te moeten constateren dat een aantal belangrijke groene en noodzakelijke voet- en fietsersverbindingen qua uitwerking en uitvoering verder in het ontwerp buiten beschouwing blijven doordat zij als “ bovenwijks “ worden aangemerkt. Hetzelfde geldt voor een aantal andere voorgestelde ruimtelijke voorzieningen. Dit vinden wij een misser. 2

64

Vanuit daadkracht geredeneerd stellen wij voor de volgende voorstellen uit het ontwerpplan zo snel mogelijk in uitvoering te nemen: 1e

aanleg van het Dijkpark Noordzijde Hemspoorlijn in samenhang met uitvoering plannen Zuidzijde Hemspoorlijn volgens nota Toekomstbestendig Westerpark

2e

aanleg van het Contactplein als groene verbindingsschakel met landschappelijk karakter van Westerpark Noord en haar waterlopen.

3e

afwaardering Transformatorweg Zuidzijde deel Contactweg – Tunnel

4e

integraal groen gebiedsvoorstel Haven- Stad voor aanleg recreatieve voetgangers – wandelaars – fietsers verbindingen met overbrugging verbindingen over Hemspoorlijn.

5e

inpassing van SDZ sportpark als multifunctioneel sportcomplex in het kader van Haven- Stad in de verder planvorming voor Toekomst bestendig maken Westerpark met noodzakelijke uitbreiding

6e

onderzoek naar realisatie van een groen balkon op de Hemspoorlijn in samenhang met aanleg van groene geluidsschermen aan Noord- en Zuidzijde talud spoorzijden en mogelijk zonnecollectoren. ( zie ook bedenking VII )

Bedenking II :

Planologische – en financiële onzekerheden

Waar uitvoering van het stedenbouwkundig plan voor Sloterdijk I – Zuid zonder meer een spannende en experimentele onderneming is, impliceert het tegelijkertijd ook een grote juridisch planologische onzekerheid. Er wordt verondersteld, dat op basis van vrijwilligheid door de erfpachteigenaren gewerkt gaat worden aan de ruimtelijke transitie opgave voor het gebied. Per kavel uit te voeren met behulp van sturende aanpassing erfpachtvoorwaarden. Er worden verder geen aanvullende juridische en andere hulpmiddelen ingezet, zoals bijvoorbeeld minnelijke verwerving en/of verplaatsing. We vragen ons af of het toch niet verstandig is een bestemmingsplan voor het gebied op te stellen volgens de klassiek methode. Heeft de gemeente een transitie scenario B achter de hand als vrijwilligheid tot een stroperig proces leidt zonder daadwerkelijk aantoonbare resultaten? Het incrementeel planningsproces van transitie is zeer vernieuwend maar in tijd bezien moeilijk te overzien en te plannen. Op dat punt aangekomen constateren we spijtig dat er reeds een achterstand van vijf jaar in het transitieproces is ontstaan. In 2016 werd aangekondigd dat in 2018 de eerste woningen gebouw zouden gaan worden. Dit is niet gebeurd.

Wellicht te wijten aan de aarzelingen van de geïnteresseerde vastgoedinvesteerders akkoord te gaan met de gemeentelijke verdeelnorm woningcategorieën, zoals vastgesteld is in Investeringsnota. Haast is geboden nu aan de slag te gaan en zichtbaar te maken met wat er mogelijk is met de gebiedstransformatie. 3

65

Mede daarom is het belangrijk dat de gemeente zelf - bij de uitvoering van het openbaar ruimteplan Sloterdijk I – Zuid en het Toekomstbestendig maken van Westerpark - een stimulerend en motiverend voorbeeld ten toon spreidt hoe zij de transitie van het gebied in de openbare ruimte praktisch aanpakt. Dit concept plan Openbare Ruimte mag daarom beslist niet blijven steken in goede bedoelingen en mooie plaatsjes. Het moet niet alleen zichtbaar worden voor de vastgoed investeerders, maar ook voor de bewoners uit de omliggende buurten dat het de gemeente menens is met de transformatie van Sloterdijk I – Zuid. Mede daarom stellen wij de vraag of dit concept openbaar ruimte plan getoetst is op haar financiële haalbaarheid in relatie tot de beschikbare middelen uit de grondexploitatie? Het m2 bedrag van € 335 dat besteed kan worden aan de openbare ruimte per m2 bouw volume lijkt ons ontoereikend uitvoering te geven aan de ambities die spreken uit de plaatsjes.

Bedenking III : Gemeentelijke referentie normen groen- en ecologie Het valt moeilijk uit te leggen, dat in het eerste de beste deelplan dat tot uitvoering gebracht gaat worden in het kader van Haven- Stad ontwikkeling er maar liefst 4 ha groen tekort gaat ontstaan. Nota bene zonder dat er in het concept ontwerp concrete duiding te geven waar dit tekort elders feitelijk gecompenseerd gaat worden. In het ontwerpplan dient ons inzien daarom klip en klaar een financiële en ruimtelijke inspanningsverplichting vastgelegd te gaan worden hoe de gemeente dit tekort - parallel aan het transitieproces van het gebied zelf – denkt te kunnen compenseren elders in de omgeving. Wij stellen voor deze compensatie bij prioriteit te vinden en te organiseren aan de Noordzijde van de Hemspoorlijn. Dit onder de doelstelling van Behoud – Bescherming en Uitbreiding Westerpark. Hiervoor doen wij de volgende suggesties en vragen U deze te onderzoeken op hun haalbaarheid: -

-

-

Kavel I – Zuid in het document Stedebouwkundig kader Ruimtelijke kwaliteit uit het plan los te weken en deze kavel een voorwaardelijke groene parkbestemming geven. Vervolgens in overleg treden met de vastgoed eigenaar van deze kavel over minnelijke werving of uitruil van gemeentelijke grond elders in het kader van Haven- Stad ontwikkeling. Versneld afwaarderen van de Transformatorweg vanaf de Contactweg tot aan kruising Nieuwe Hemweg – Spaarndammerdijk aan de Zuidzijde. De vrijkomende grondstroken toevoegen aan het bestaande parkdeel en daar een bijzondere landschappelijke groene bestemming aan geven. Kavel I – Noord- Noord toevoegen aan dit nieuwe groengebied. Een apart Toekomstbestendig openbaar Ruimte Plan ontwerpen voor Landschappelijk Westerpark Noord inclusief het gebied dat aan de Oostkant dat daar ingeklemd ligt tussen de Contactweg en de treinsporen Schiphol- Hemspoorlijn. In dit plan op te nemen het Multifunctioneel Sportparkcomplex “ Samenwerking Doet Zegevieren “.

4

66

De versmalde Transformatorweg vanaf de Contactweg verlagen tot het tunnelniveau, waardoor een veilige overgang gecreëerd kan worden voor voetganger, fietsers, wandelaars, sporters, bezoekers naar het Sportcomplex. Het groene- ecologische deel en haar waterlopen dat noordelijk achter de sportvelden gelegen is en onderdeel uitmaakt van de Hoofdstructuur Groen wordt in dit ontwerpplan meegenomen. Extra sportvelden kunnen gevonden worden aan de oostelijke zijde van de Contactweg naast de huidige sportvelden. Op zo’n manier maken wij het stadspark Westerpark compleet en werkelijk Toekomstbestedig. Ook voor Haven- Stad zelf. Andere suggesties voor compensatie tekort aan groen in het gebied : -

-

Creëren van Groen balkon voor wandelaars Westerpark op de Hemlijn ter hoogte van de Contactweg in combinatie met oversteek mogelijkheden en uitkijktoren ( zie in bescheidenheid de referenties High line park in New York en Tree park in Singapore ) Compensatie vinden op Zaanstraat- emplacement ( zie motie Ernsting ) Verbreding van het Dijkpark met de Condensatorweg en beoogd verkeerscirculatieplan voor Sloterdijk Zuid daarvoor aanpassen

Bedenking IV : Contactplein als functie van Reuring of Rust In onze zienswijze 2019 op de investeringsnota Sloterdijk I – Zuid wordt voorgesteld het bestaande Westerpark aan de Noordkant van de Hemspoorlijn ter hoogte van de Contactweg/ Transformatorweg uit te breiden met een groen- waterplein. Het betreft hier een nieuw toe te voegen ruimtelijke element in het te ontwerpen openbaar ruimteplan voor Sloterdijk I – Zuid als een blauw- groene ecologische verbindingsschakel met een rustieke kwaliteit. Aan de Oostkant direct verbonden met het landschappelijk karakter van stads- en landschapspark Westerpark Noord en aan de Westkant verbonden met het hoog stedelijk gebied Sloterdijk I – Zuid en het tot stand te brengen attractieve Dijkpark. In het ontwerp van de gemeente positioneert het Contactplein zich als een hoog stedelijk dynamisch ontmoetingsplein voor geheel Sloterdijk I. In het Stedelijk ontwerp Ruimtelijke kwaliteit wordt hierop voorgesorteerd met een gereserveerde bestemming van hoogbouwblok I- Z west van 50 bij 70 -en 40 meter hoog gelegen in het Contactplein zelf. Dit gebouw vervolgens te bestemmen als een grootstedelijke Culturele voorziening van 1300 m2 voor het gebied met een aantal passende voorzieningen daaraan toegevoegd. In het ontwerpplan wordt vervolgens het Contactplein omringd door de supermarkten, horeca en winkelvoorzieningen.

Tenslotte wordt geanticipeerd op de mogelijke aanleg van een Noord- Zuid tramlijn verbinding tussen Coen- en Vlothaven en Nieuw- West. Onze bedenking hiertegen richt niet zo zeer op de noodzaak een dynamische ontmoetingsplek en/of pleinfunctie te creëren in het totale te transformeren gebied Sloterdijk I en de Alfadriehoek. Ook niet tegen de grootstedelijke culturele voorziening als magneetfunctie voor ontmoeting op of nabij het plein. Wij hebben moeite met de locatiekeuze. Deze dient gebaseerd te zijn op een zorgvuldige afweging van verschillende opties en ruimtelijke belangen. 5

67

In de ruimtelijke visie van het ontwerp Openbare Ruimte Plan Sloterdijk I – zuid wordt merkwaardig géén rekening gehouden met de mogelijkheid een levendige centrale ontmoetingsfuncties voor geheel Sloterdijk inclusief Alfadriehoek te creëren op een mogelijk geschiktere plek in het gebied. Bijvoorbeeld in de nabijheid van het Metrostation Isolatorenweg of aan de Isolatorenweg Noordkant kruising met de Transformatorweg. Deze laatste locatie in samenhang met de daar te creëren waterloop. Het treft ons dat nergens in de planvorming van Sloterdijk I de kansen en de mogelijkheden van een hoog stedelijke ontwikkeling rondom dit metrostation in ogenschouw genomen wordt en het kennelijk ook niet gezien wordt als een hoogwaardig openbaar vervoerbelang voor alle toekomstige Sloterdijk I bewoners. Sloterdijk IZuid beschikt overigens over twee metro- station die binnen de scope van 800 meter liggen. Nu heeft de locatiekeuze voor de Centrale ontmoetingsfunctie van het Contactplein in het voorlopige ontwerp de schijn een opportunistische te zijn. Rechtstreeks verbonden met de mogelijke komst van een metrostation Westerpark aan de westkant van het Zaanstraat emplacement en de geplande hoog stedelijke verdichting van het Zaanstraat emplacement en het Sportpark SDZ/ Amsterbaken. In onze ruimtelijke visie krijgt het Contactplein ook een ontmoetingsfunctie.

Minder vanuit dynamische hoog stedelijkheid gedacht, zoals bijvoorbeeld het Haarlemmerplein, maar meer vanuit een rustieke parkachtig levendigheid met veel water- en groen en indirect onderdeel uitmakend van Westerpark Noord. Als nieuw te creëren groen- ecologische ruimte element is het verbonden met de aanwezig waterlopen gebied Woeste Westen, St. Barbera, Amstelbaken gebied en het ecologische gebied ten Noorden van het sportpark SDZ . Vervolgens ook verbonden met de nieuw te creëren waterloop Dijkpark richting Haarlemmertrekvaart en de in de toekomst te creëren waterloop aan de Transformatorweg. Het groene – waterplein functioneert tevens als waterberging bij grote regenneerslag. In onze visie vormt het Contactplein de nieuwe entree aan de Noordkant voor het Toekomst bestendig Westerpark. Het geplande hoogbouwblok I – Zuid west wordt door ons uit het ontwerp geschrapt. Hiervoor in de plaats komt een bescheiden horeca bestemming van maximaal 300 m2 met buiten terrassen. Voor de geplande grootstedelijke Culturele voorziening wordt een geschikte locatie elders gezocht in het nog te ontwikkelen Sloterdijk I – Noord gedeelde. Bij voorkeur nabij het ook daar mogelijk te creëren Centrale ontmoetingsplein omgeving Isolatoren metrostation of stadsstraat Transformatorweg noordzijde/ Isolatorenweg.

Bedenking V : Mediacollege en de overgang naar Westerpark Studies in het voorlopig ontwerp geven aan dat er een keuze gemaakt moet worden tussen wat genoemd wordt een Campus achtig overgangsgebied of een Parkachtig overgangsmodel. We zijn benieuwd naar de specifieke uitwerking van deze genoemde twee varianten. Wij vinden het belangrijk dat het specifieke ontwerp voor deze overgang optimaal aansluit op de het eigen karakter van de historische Spaarndammerdijk ter plekke en deze ten volle respecteert. Ons inziens dient de Campusfunctie vooral gezocht wordt binnen de grenzen van Kavel I – Noord zelf. 6

68

Het zelfde geldt overigens ook voor het parkeren van fietsen en auto’s . Het liefst zien wij de Contactweg gelegen tussen Kavel I – Zuid en Noord als groene allee parkeervrij van auto’s en fietsen. Met het voorstel een dubbelbaans brede auto toegangsweg te creëren - naast het Contactplein - ten behoeve van verkeer Kavel I – Noord heeft niet onze instemming. Dit dient een enkelvoudige groene toegangsweg te worden waar de auto te gast is.

Bedenking VI : Reservering aanleg bus/ tramverbinding Noord- Zuid Het Mobiliteitsplan Haven- Stad Zuid en Sloterdijk II maakt onderdeel uit van de planvorming voor Sloterdijk I- Zuid. In dit Mobiliteitsplan wordt zonder enige onderbouwing de noodzaak vastgesteld voor een in de toekomst te realiseren Noord – Zuid tramverbinding tussen Coen- en Vlothaven met Nieuw- West. Op grond van deze geconstateerde noodzaak is hiervoor een ruimtelijke reservering gemaakt die o.a. terugkomt in het omgevingsplan Amsterdam en het raamplan Haven- Stad. Het bedoelde mobiliteitsplan baseert zich echter op een planningshorizon tot 2030. Dit vinden wij bezwaarlijk en ontoereikend ingrijpende beslissingen te kunnen nemen over nieuw aan te leggen hoogwaardige openbaarvervoerlijnen in het kader van Haven- Stad ontwikkeling. Het is al langere tijd bekend dat het de intentie van Haven- Stad programma bureau is een Mobiliteit strategie plan op te stellen met een planningshorizon tot 2055. Ons inziens is het wenselijk nu snel te beginnen met het verzamelen van de vervoerprognoses daarvoor en daar een geschikte Mobiliteit strategie en plannen vanaf te leiden. Hiermee kunnen ontstane onzekerheden en onduidelijkheden over het hoogwaardige openbaarvervoerstelsel wat Haven- Stad voor ogen heeft mogelijk mee weggenomen worden.

Indien Haven- Stad project in dit stadium – onafhankelijk van een horizon die verder reikt dan 2030 – blijft vasthouden aan haar oorspronkelijk voorkeur varianten 3 – ondergronds of bovengronds - voor het sluiten van de kleine Metroringlijn dan is het inderdaad noodzakelijkheid de verschillende varianten een Noord – Zuid tramverbindingen in de transformatie plannen voor Haven- Stad gebieden als reserveringen te blijven opvoeren. Wordt er echter uiteindelijk op basis van een mobiliteitsstrategie plan met een horizon tot 2055 gekozen voor een verlenging- en sluitingsvariant met een Metrostation aan de Westkant van de Schiphollijn - volgens de buurtvariant 4 b of wellicht 4 a - dan ontstaat er een situatie waarbij de noodzakelijkheid met minder stelligheid verder vermeld hoeft te worden in de Haven- Stad deelplannen. Verder is het wenselijk dat door de verkeersspecialisten van de gemeente Amsterdam snel duidelijkheid wordt gegeven over de verschillende nieuwe en verlengde NoordZuid tramlijn varianten die genoemd worden in de plannen van Haven- Stad. Hier dreigt verwarring over te ontstaan. Er wordt gesproken over een variant waarbij de huidige tramlijn 5 via het via Nassauplein – Spaarndammerstraat doorgetrokken wordt naar de Coen- en Vlothaven.

Een andere variant – soms ook aangeduid in de vervoersplannen als tramlijn 5 – wordt opgevoerd als een volledig nieuwe tramlijn vertrekkend vanuit de Coenhaven via de Contactweg, Bos- en Lommerweg richting Nieuw- West. Welke waarde en betekenis deze nieuwe tramlijnen hebben voor de openbaar vervoer ontsluiting van Haven-Stad wordt niet onderbouwd met data. 7

69

Bedenking VII: Groene geluidschermen – Groen balkon – Zonnepanelen Wij zijn verheugd met het voorstel aan de Noordkant van de Hemspoorlijn - in de volle lengte van het aan te leggen Dijkpark - een Groen Geluidsscherm te realiseren en daar een overleg over te starten met Pro- rail. Dit voorstel geeft ons de gelegenheid onze eigen voorstellen van jaren geleden weer ter sprake te brengen. Wij zijn vurige voorstanders van dat de huidige barrière, die de aanleg van de Hemlijn destijds heeft veroorzaakt tussen het Noordelijk en het Zuidelijk deel van de Binnenbrakerpolder en nu gezien kan worden als een barrière tussen Westerpark Noord en Westerpark Zuid, op een of ander manier geslecht wordt. Ons idee is een groen balkon bovenop de bestaande Hemspoorlijn te realiseren voor wandelaars met een of meerdere overbruggingen. Een en ander zou gecombineerd kunnen worden met de aanleg van groene schermen en zonnepanelen. Dit laatste t.b.v. opwekking groene energie welke benut kan worden door het Westergasdorp. Hiervoor dient dan in overleg met Prorail – Westergas – Vrienden van het Westerpark en het stadsdeel West een afzonderlijk bijzonder ontwerp voor te worden gemaakt. Met dit ontwerp kan dan aan fondswerving gedaan worden voor verdere financiering bij rijk, gemeente, banken en fondsen.

Bedenking VIII : Ouderen woonvoorziening nabij Contactplein / Mediacollege In de investeringsnota Sloterdijk I- Zuid wordt uitgegaan van de bouw van minimaal 4691 appartementen. 5 % daarvan worden gelabeld als 65 + woningen. Vooruitlopend op de verdeling van de 235 te bouwen appartementen voor ouderen over de verschillende kavels in het gebied willen wij ervoor pleiten een substantieel aantal daarvan te situeren in het Kavel I Noord – West als woongroepsvoorziening voor levensbestendig wonen vergelijkbaar aan het project zoals dat opgezet is voor ouderen in de Houthavens.

Tot slot. Bij deze verzoeken wij U onze bedenkingen te betrekken bij de definitieve vaststelling van het concept ontwerp en bedanken U voor de aandacht die daaraan besteed gaat worden. Met vriendelijke groet, Vereniging Bescherming Cultureel Erfgoed Westerpark i.o.

8

70

voorwoord inleiding versie dd. 20-10-2023

acht ambities voor een Amsterdamse wijk ongedeelde stad woonwerk stad intensieve stad bereikbare stad groene stad duurzame stad gezonde stad sociale stad

sturingsstrategie

financiën | financiële haalbaarheid planning consultatie, participatie en communicatie organisatie