Document · PDF

03. 20220131 Mercatorpark Concept Stedenbouwkundig Plan.pdf

Tijdelijke Algemene Raadscommissie 7 april 2022, gemeente AmsterdamBij agendapunt: Vaststellen van de Investeringsnota Mercatorpark en het beschikbaar stellen van een krediet (ZD2022-002919)56.137 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 5

137

Gemeente Amsterdam

Versie 1.0 3 juni 2019

Gemeente Amsterdam

Versie 1.0 3 juni 2019

O170377, Verkeersonderzoek gebiedsontwikkeling Tennispark, GVB, OLVG-West & Mercatorpark

Locatie

Resultaten

Ochtendspits

Restdag

Avondspits

Etmaal

200 310 100 280

1580 1000 250 1550

660 260 50 400

2440 1570 400 2230

OLVG-West (zone 777) GVB (zone 778) Tennispark (zone 779) Mercatorpark (zone 179)

In dit hoofdstuk worden de resultaten beschreven. Voor het verkeersonderzoek Jan Evertsenstraat West is met behulp van het model VMA de planontwikkeling voor 2030 doorgerekend. Voor beide jaren is voor elk scenario (Ambitiemodel en M.E.R.-model) een volledige modelrun uitgevoerd.

4.1

Tabel 7: vertrekken per verkeerszone, plansituatie M.E.R.-model 2030AR

Locatie

Autoritten per verkeerszone

OLVG-West (zone 777) GVB (zone 778) Tennispark (zone 779) Mercatorpark (zone 179)

2380 1570 400 2240

Ochtendspits

Restdag

Avondspits

Etmaal

50 70 10 40

1010 400 50 1130

470 140 20 330

1540 600 80 1500

Ochtendspits

Restdag

Avondspits

Etmaal

430 110 10 300

960 410 50 1030

70 70 10 160

1470 590 80 1490

Tabel 8: aankomsten per verkeerszone, plansituatie M.E.R.-model 2030AR

4.2

Modal Split

Modal split is de verkeerskundige term voor de verdeling van het aantal ritten over de verschillende vervoerswijzen Hieruit blijkt dat het aandeel auto(bestuurders) in het studiegebied hoger is dan het gemiddelde in de rest van de stadsdelen West en Nieuw-West, met name in vergelijking met stadsdeel West. Dit is verklaarbaar doordat in het studiegebied een ziekenhuis is gesitueerd. Deze functie genereert relatief veel verkeer per m2. De hoeveelheid verkeer die per vervoerwijze geprognosticeerd wordt voor een werkdagetmaal in 2030 is in indexcijfers voor zowel studiegebied, rest van de stadsdelen West + Nieuw-West als Amsterdam weergegeven in tabellen 9 t/m 11.

Ochtendspits

Restdag

Avondspits

Etmaal

190 210 80 220

1560 790 220 1480

650 230 50 400

2400 1230 350 2100

Referentie Ambitie MER

Ochtendspits

Restdag

Avondspits

Etmaal

580 170 30 370

1540 830 230 1410

220 230 90 340

2350 1220 350 2120

Auto 100 223 253

OV 100 212 242

Fiets 100 335 410

Lopen 100 412 521

Tabel 9: Procentuele stijging in indexcijfers (referentie = indexcijfer 100), studiegebied

Tabel 5: vertrekken per verkeerszone, plansituatie Ambitiemodel 2030AR

Locatie

Etmaal

230 340 100 390

Mercatorpark (zone 179)

Tabel 4: aankomsten per verkeerszone, referentie VMA 2030AR

Locatie

Avondspits

1560 1060 260 1500

Tennispark (zone 779)

Tabel 3: vertrekken per verkeerszone, referentie VMA 2030AR

Locatie

Restdag

590 170 40 340

GVB (zone 778)

In onderstaande tabellen zijn van de verkeerszones met planontwikkeling de aankomsten en vertrekken van het autoverkeer binnen het studiegebied weergegeven. Bovendien zijn van het vigerende VMA de aankomsten en vertrekken weergegeven. Locatie

Ochtendspits

OLVG-West (zone 777)

Referentie Ambitie MER

Auto 100 100 100

OV 100 100 100

Fiets 100 100 100

Lopen 100 100 100

Tabel 10: Procentuele stijging in indexcijfers (referentie = indexcijfer 100), zowel in stadsdeel West als in stadsdeel Nieuw-West

Tabel 6: aankomsten per verkeerszone, plansituatie Ambitiemodel 2030AR

12 138

13 Mercatorpark | Stedenbouwkundig plan

139

Gemeente Amsterdam

Versie 1.0 3 juni 2019

Gemeente Amsterdam

O170377, Verkeersonderzoek gebiedsontwikkeling Tennispark, GVB, OLVG-West & Mercatorpark

Referentie Ambitie MER

Auto 100 100 100

OV 100 100 100

Fiets 100 101 101

Versie 1.0 3 juni 2019

O170377, Verkeersonderzoek gebiedsontwikkeling Tennispark, GVB, OLVG-West & Mercatorpark

Modal split Stadsdeel West

Lopen 100 101 101

100% 90%

19,9%

20,0%

38,0%

80%

Tabel 11: Procentuele stijging in indexcijfers (referentie = indexcijfer 100), Amsterdam

70%

De hoeveelheid geprognosticeerd verkeer voor zowel auto, OV, fiets, en lopen stijgt. Echter stijgt het relatieve aandeel van OV, Fiets en Lopen ten opzichte van het totale aantal ritten harder dan de hoeveelheid geprognosticeerd verkeer voor autoverkeer. In de modal split is daarom een relatieve afname waarneembaar van autoverkeer.

60% 50%

Fiets

40%

30%

De modal split is berekend voor het studiegebied (Tennispark, GVB, OLVG-West en Mercatorpark), voor de stadsdelen West en Nieuw-West en voor geheel Amsterdam en is weergegeven in de afbeeldingen 7 t/m 10.

Lopen

22,6%

19,5%

19,4%

Autobestuurder

20% 10% 0% 2030 Referentie

Modal split Studiegebied 100% 90%

Afbeelding 8: Modal split van stadsdeel West, procentueel

13,0%

19,1%

20,2%

Modal split Stadsdeel Nieuw-West

80% 70%

31,3%

100% 37,5%

60%

38,4%

50% 40%

10%

90%

Lopen

70%

18,9%

18,0%

17,7%

35,2%

35,3%

80%

Fiets

24,9%

30% 20%

2030 Ambitie 2030 M.E.R.

60%

Autobestuurder

Lopen

50% 30,8%

24,6%

40%

23,4%

30%

0% 2030 Referentie

2030 Ambitie

Fiets 23,6%

23,6%

23,5%

OV Autobestuurder

20%

2030 M.E.R.

10%

Afbeelding 7: Modal split studiegebied, procentueel

0% 2030 Referentie

2030 Ambitie 2030 M.E.R.

Afbeelding 9: Modal split van stadsdeel Nieuw-West, procentueel

14 140

15 Mercatorpark | Stedenbouwkundig plan

141

Gemeente Amsterdam

Versie 1.0 3 juni 2019

Gemeente Amsterdam

O170377, Verkeersonderzoek gebiedsontwikkeling Tennispark, GVB, OLVG-West & Mercatorpark

Amsterdam 2030 Referentie 2030 Ambitie 2030 M.E.R.

Modal split Amsterdam 100% 90%

16,9%

17,0%

34,4%

34,5%

80% 70% 60%

30%

Lopen

26,9%

Autobestuurder

20% 10%

21,7%

2030 2030 Referentie Ambitie

2030 M.E.R.

4.3

Fiets 34.4%

Lopen 16.9%

21.7% 21.7%

26.9% 26.9%

34.5% 34.5%

17.0% 17.0%

In de referentiesituatie van 2030AR, de variant zonder extra woningbouw en extra vierkante meters, hebben de fiets en de auto het grootste aandeel van alle ritten die geproduceerd worden in het studiegebied (beiden 31%). OV komt hier dicht in de buurt met 25%. In de planvarianten Ambitiemodel en M.E.R.-model 2030AR heeft de fiets het grootste aandeel van alle ritten die geproduceerd worden met respectievelijk 37% & 38%, daarna de auto met 25% & 23% en als laatste het OV met 19% & 18%. In onderstaande tabellen 12 t/m 14 is het procentuele aandeel van de ritten per modaliteit aangegeven.

Autobestuurder 30.8%

OV 24.9%

Fiets 31.3%

Lopen 13.0%

24.6% 23.4%

18.9% 18.0%

37.5% 38.4%

19.1% 20.2%

Autobestuurder

Fiets

Lopen

21.5%

23.1%

36.6%

18.8%

21.5% 21.5%

23.1% 23.1%

36.6% 36.6%

18.8% 18.8%

Gemotoriseerd verkeer

Voor het verkeersbeeld in en rondom het studiegebied wordt gekeken naar de intensiteit en doorstromingsverschillen van de 2 varianten met de referentiesituatie / autonome situatie. Voor de intensiteiten zijn een aantal locaties aangegeven waarvoor een overzicht van de intensiteiten motorvoertuigen is opgesteld. Deze locaties zijn weergegeven in afbeelding 11. De intensiteiten ochtendspits, avondspits en etmaal op deze locaties staan in tabel 15 t/m 17.

Afbeelding 10: Modal split rest van Amsterdam, procentueel

Studiegebied 2030 Referentie 2030 Ambitie 2030 M.E.R.

OV 27.0%

Het effect van de woningbouw en de extra vierkante meters lijkt dus een verschuiving te zijn van de auto als hoofdvervoermiddel naar de fiets, hoewel het aandeel auto nog steeds vrij hoog is. Deze verschuiving ligt in lijn met het feit dat er meer bewoners bij komen in dit gebied in plaats van bezoekers, zij zullen vaker de fiets pakken.

Fiets 27,0%

Autobestuurder 21.7%

Tabel 14: Modal split procentueel, Amsterdam

50% 40%

Versie 1.0 3 juni 2019

Tabel 12: Modal split procentueel, studiegebied

Rest stadsdelen 2030 Referentie 2030 Ambitie 2030 M.E.R.

Afbeelding 11: locaties in en rondom studiegebied voor analyse intensiteiten

Tabel 13: Modal split procentueel, rest van de stadsdelen West + Nieuw-West

16 142

17 Mercatorpark | Stedenbouwkundig plan

143

Gemeente Amsterdam

Versie 1.0 3 juni 2019

Gemeente Amsterdam

O170377, Verkeersonderzoek gebiedsontwikkeling Tennispark, GVB, OLVG-West & Mercatorpark

linknr

tag

253995 209604 305502 209757 120640 200807 24318 218199 11833 209595 308622 308623 209769 16354 14607 218808

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16

name Burgemeester Roellstraat Jan van Galenstraat Jan van Galenstraat Jan van Galenstraat Hoofdweg Jan van Galenstraat Jan Tooropstraat Jan Tooropstraat Jan Evertsenstraat Jan Tooropstraat Jan Evertsenstraat Jan Evertsenstraat Jan Evertsenstraat Jan Evertsenstraat Mercatorplein Hoofdweg

Versie 1.0 3 juni 2019

O170377, Verkeersonderzoek gebiedsontwikkeling Tennispark, GVB, OLVG-West & Mercatorpark

2030 Ref

2030 Amb

2030 MER

1810 2030 3090 2670 1180 1860 1050 640 780 400 850 950 940 1280 1160 1020

1770 2100 3300 2810 1210 1850 1290 640 740 380 890 990 1010 1330 1200 990

1750 2100 3360 2820 1220 1850 1380 660 740 380 900 980 1000 1330 1210 1000

Amb t.o.v. MER Ref t.o.v. Ref -2% -3% 3% 3% 7% 9% 5% 6% 3% 3% -1% -1% 23% 31% 0% 3% -5% -5% -5% -5% 5% 6% 4% 3% 7% 6% 4% 4% 3% 4% -3% -2%

linknr

tag

253995 209604 305502 209757 120640 200807 24318 218199 11833 209595 308622 308623 209769 16354 14607 218808

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16

2030 Ref

2030 Amb

2030 MER

15260 17210 25060 25980 10020 19380 9240 5310 6150 3120 7590 8000 8540 10350 10970 11540

15340 17690 26610 26560 10060 19270 10890 5420 6250 3030 7780 8200 8890 10500 11080 11480

15380 17880 27000 26690 10050 19270 11270 5450 6200 3010 7850 8250 8970 10540 11130 11500

Amb t.o.v. MER Ref t.o.v. Ref 1% 1% 3% 4% 6% 8% 2% 3% 0% 0% -1% -1% 18% 22% 2% 3% 2% 1% -3% -4% 3% 3% 2% 3% 4% 5% 1% 2% 1% 1% -1% 0%

Tabel 15: intensiteiten op locaties studiegebied in motorvoertuigen per ochtendspits (2 uur) op doorsnedeniveau

Tabel 17: intensiteiten op locaties studiegebied in motorvoertuigen per etmaal op doorsnedeniveau (beide

(beide richtingen opgeteld) voor prognosejaar 2030 (scenario´s referentie, Ambitiemodel en M.E.R.-model)

richtingen opgeteld) voor prognosejaar 2030 (scenario´s referentie, Ambitiemodel en M.E.R.-model)

linknr

tag

253995 209604 305502 209757 120640 200807 24318 218199 11833 209595 308622 308623 209769 16354 14607 218808

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16

2030 Ref

2030 Amb

2030 MER

2340 2660 3860 2980 1590 2500 1480 920 960 490 1090 1120 1190 1420 1560 1520

2330 2710 4120 3110 1590 2470 1770 940 1030 470 1140 1190 1260 1430 1580 1540

2330 2730 4160 3110 1590 2440 1850 970 1030 470 1140 1200 1280 1440 1590 1550

Amb t.o.v. MER Ref t.o.v. Ref 0% 0% 2% 3% 7% 8% 4% 4% 0% 0% -1% -2% 20% 25% 2% 5% 7% 7% -4% -4% 5% 5% 6% 7% 6% 8% 1% 1% 1% 2% 1% 2%

In afbeeldingen 12 en 13 zijn de intensiteitstoenames van het Ambitiemodel en het M.E.R.-model weergegeven ten opzichte van de referentiesituatie als gevolg van de ontwikkellocaties (in motorvoertuigen per etmaal).

Tabel 16: intensiteiten op locaties studiegebied in motorvoertuigen per avondspits (2 uur) op doorsnedeniveau (beide richtingen opgeteld) voor prognosejaar 2030 (scenario´s referentie, Ambitiemodel en M.E.R.-model)

Afbeelding 12: verschil intensiteiten (in motorvoertuigen per etmaal) van het Ambitiemodel vs. Referentie als gevolg van de planontwikkeling (2030AR)

18 144

19 Mercatorpark | Stedenbouwkundig plan

145

Gemeente Amsterdam

Versie 1.0 3 juni 2019

O170377, Verkeersonderzoek gebiedsontwikkeling Tennispark, GVB, OLVG-West & Mercatorpark

Admiraal Helfrichstraat) blijven zowel in de referentiesituatie als in de varianten voor beide spitsperioden beneden 0.7.

4.4

Berekening kruispuntstromen programmavarianten

Voor de kruispuntberekening door Ruimte en Duurzaamheid, team Openbare Ruimte en Verkeersontwerp, zijn kruispuntsstromen uit het Verkeersmodel Amsterdam gegenereerd en geleverd in Excel-formaat. Om te bepalen of er knelpunten zijn, is gekeken naar de gemiddelde kruispuntbelasting (de Volume/Capacity-ratio (V/C-ratio) van relevante kruispunten). Dit is bekeken voor de gemiddelde verhouding (geldend voor het kruispunt als geheel) per kruispunt op het drukste moment van de dag, namelijk de avondspits.  Een kruispunt met een gemiddelde belasting van boven de 80% wordt gekenmerkt als “potentieel knelpunt”.  Deze kruispunten dienen nader onderzocht te worden middels een verkeersregeltechnisch onderzoek. In afbeelding 14 en tabellen 18 en 19 zijn de gemiddelde kruispuntbelastingen voor de ochtendspitsperiode (07.00 – 09.00 uur) en de avondspitsperiode (16 .00- 18.00 uur) weergegeven. In de taartdiagrammen geeft de rode punt het belaste deel met verkeer aan, groen is onbelast. Bijvoorbeeld een verhouding 0.43 wil zeggen dat 43% van de capaciteit van het kruispunt wordt gebruikt. In dit geval is 0.57 (57%) dus onbelast (restcapaciteit).

Afbeelding 13: verschil intensiteiten (in motorvoertuigen per etmaal) van het M.E.R.-model vs. Referentie als gevolg van de planontwikkeling (2030AR)

Ten eerste valt hieruit duidelijk op te maken dat er door deze ontwikkelingen significant meer verkeer vanuit de ontwikkellocaties OLVG, GVB, Mercatorpark en Tennispark de route Jan van Galenstraat en A10 kiest. De intensiteiten nemen met gemiddeld  19% toe op het noordelijke deel van de Jan Tooropstraat (tussen de Van de Sande Bakhuijzenstraat en de Jan van Galenstraat;  5% toe op het zuidelijke deel van de Jan Tooropstraat (tussen de Van de Sande Bakhuijzenstraat en de Jan Evertsenstraat);  met 7% toe op de Jan van Galenstraat tussen Jan Tooropstraat en de A10;  met 2% toe op de Jan van Galenstraat tussen Tennispark en de Jan Tooropstraat;  met 3% toe op de Jan Evertsenstraat tussen Jan Tooropstraat en Orteliuskade. Te zien is verder dat er in gelijke mate geen of zeer lichte toenames op de toeleidende wegen naar het studiegebied (op locaties 1, 5, 6, 9, 10, 14 en 15) waar te nemen zijn. Doordat deze toenames gelijkmatig verdeeld zijn, wijst het erop dat er geen sprake is van een routekeuze-effect en deze toenames zijn dus het gevolg van de gebiedsontwikkeling OLVG, GVB, Mercatorpark en Tennispark.

2030AR

Ambitiemodel

M.E.R.-model

Jan van Galenstraat – Jan Tooropstraat

59%

63%

Jan Tooropstraat – Jan Evertsenstraat

15%

Jan Evertsenstraat – Adm. Helfrichstraat

Jan Evertsenstraat – Orteliuskade

12%

13%

Jan van Galenstraat – Adm. Helfrichstraat

54%

55%

Jan van Galenstraat – A10 (oost)

94%

95%

Jan van Galenstraat – A10 (west)

76%

79%

80%

2030AR

referentie, VMA

Ambitiemodel

M.E.R.-model

Tabel 18: Kruispuntbelastingen ochtendspits, 2030

Voor de verkeersdoorstroming zijn verder de I/C-verhoudingen (quotiënt intensiteit/capaciteit) op de wegen geanalyseerd. In het algemeen kan gesteld worden dat bij een I/C-verhouding lager dan 0.7 geen of weinig congestie zal optreden. Bij een I/C-verhouding van 0.9 of hoger is er sprake van structurele congestie / filevorming. De I/C-verhoudingen op de gemeentelijke wegen binnen het studiegebied en het invloedsgebied (Jan Evertsenstraat, Jan Van Galenstraat, Jan Tooropstraat,

Jan van Galenstraat – Jan Tooropstraat

68%

74%

75%

Jan Tooropstraat – Jan Evertsenstraat

18%

19%

Jan Evertsenstraat – Adm. Helfrichstraat

11%

Jan Evertsenstraat – Orteliuskade

14%

15%

16%

Jan van Galenstraat – Adm. Helfrichstraat

61%

60%

Jan van Galenstraat – A10 (oost)

95%

Jan van Galenstraat – A10 (west)

64%

65%

Tabel 19: Kruispuntbelastingen avondspits 2030

20 146

2030AR referentie, VMA

Mercatorpark | Stedenbouwkundig plan

147

Gemeente Amsterdam

Versie 1.0 3 juni 2019

O170377, Verkeersonderzoek gebiedsontwikkeling Tennispark, GVB, OLVG-West & Mercatorpark

Referentiesituatie VMA Binnen het studiegebied wordt alleen de kruising Jan van Galenstraat – A10 (oostzijde) in de referentie situatie als potentieel knelpunt gekenmerkt. De overige kruispunten hebben een lagere kruispuntbelasting, waarbij de kruising Jan van Galenstraat – A10 (westzijde) bijna gekenmerkt wordt als potentieel knelpunt. Buiten het studiegebied is ook de kruising Jan van Galen- Hoofdweg een potentiele knelpunt en de Jan Evertsenstraat – Hoofdweg bijna een potentieel knelpunt.

Versie 1.0 3 juni 2019

Variant: Behoud Tennispark

In zone 779 ligt het Tennispark Sloterplas. In de uitgangspunten van de doorgerekende varianten is uitgegaan van de sloop en het uitplaatsen van dit tennispark. Na de berekeningen is dit uitgangspunt gewijzigd en is gekozen voor het inpassen van de nieuwe tennisbanen binnen het te ontwikkelen terrein van het plangebied. Voor de inpassing van de tennisbanen wordt uitgegaan van 16 banen met een bvo oppervlak van ca. 9000 m2. Als gevolg van deze wijziging is de ritgeneratie van het tennispark apart berekend. Voor het tennispark bedraagt de verkeersgeneratie ongeveer 300 motorvoertuigen per etmaal, waarvan 30 motorvoertuigen in een spitsuur (voor beide richtingen samen). Deze aantallen dienen opgeteld te worden bij reeds gerapporteerde / geleverde intensiteiten.

Afbeelding 14: kruispuntbelastingen avond, referentie, 2030

Planontwikkeling Tennispark, GVB, OLVG West, Mercatorpark Door de planontwikkeling wijzigen de kruispuntbelastingen vrijwel niet voor beide scenario’s Ambitie en M.E.R. De planontwikkeling zorgt ervoor dat de kruispuntbelastingen op de kruisingen Jan van Galenstraat – Jan Tooropstraat en de kruising Jan van Galenstraat – A10 (westzijde) licht stijgen. De kruising Jan van Galenstraat – Jan Tooropstraat wordt bijna een knelpunt, de kruising Jan van Galenstraat- A10 (westzijde) wordt in 2030 M.E.R. een potentieel knelpunt. De potentiele knelpunten buiten het studiegebied, de Jan van Galen- Hoofdweg en de Jan Evertsenstraat – Hoofdweg blijven dezelfde orde van grootte in de ambitie en M.E.R. situatie. Opgemerkt moet worden dat alle conclusies over de kwaliteit van de verkeersafwikkeling op kruispunten gebaseerd zijn op een ruwe indicatie hiervan zoals door het verkeersmodel berekend. Een verkeersmodel is een versimpeling van de werkelijkheid. Voor een gedetailleerd inzicht is een aparte kruispuntcapaciteitsberekening nodig. Deze berekening is mogelijk op basis van door ons aangeleverde kruispuntstromen, maar moet uiteindelijk uitgevoerd worden door R&D Verkeersontwerp. Hierover zal separaat door R&D gerapporteerd worden. De kruispuntstromen worden bij het bijlage document geleverd.

22 148

Mercatorpark | Stedenbouwkundig plan

149

Gemeente Amsterdam

Versie 1.0 3 juni 2019

O170377, Verkeersonderzoek gebiedsontwikkeling Tennispark, GVB, OLVG-West & Mercatorpark

Bijlage 1: PDF overzicht

Conclusie

Versie 1.0 3 juni 2019

Volgende plots zijn separaat bijgevoegd: In het studiegebied Tennispark, GVB, OLVG West en Mercatorpark is er sprake van toename van ritten van alle vervoerswijze als gevolg van de geplande ontwikkelingen Ambitiemodel en M.E.R.model ten opzichte van de referentiesituatie, de variant zonder extra woningbouw en extra vierkante meters maatschappelijke en commerciële functies. Het effect van de woningbouw en de extra vierkante meters functies is een verschuiving van de auto als hoofdvervoermiddel naar de fiets. Deze verschuiving ligt in lijn met het feit dat er meer bewoners bij komen in dit gebied in plaats van bezoekers, zij zullen vaker de fiets pakken.

Intensiteiten:

De verkeerseffecten voor het motoriseerde verkeer als gevolg van deze ontwikkeling blijven beperkt tot lokaal niveau, binnen het studiegebied. Er is geen sprake van sterke toename buiten het plangebied door veranderde routekeuze. Binnen het studiegebied is duidelijk dat de Jan van Galenstraat aan zowel de oost- als westzijde van de A10 een toename in intensiteit laat zien. Op de Jan Evertsenstraat is er ook sprake van een lichte toename. Verschilplots:

De ontwikkeling van het gebied zorgt voor een herverdeling van de wegvakintensiteiten in het studiegebied en lichte toenames van de kruispuntbelastingen. Voor het kruispunt van de Jan van Galenstraat met de toe- en afritten van de A10 geldt dat deze als potentieel knelpunt aangemerkt wordt, maar dat dit ook al geldt voor de referentiesituatie 2030AR. Als gevolg van de gebiedsontwikkeling stijgt de kruispuntbelasting hier niet of nauwelijks. Uit het verkeersonderzoek volgen verder geen potentiële knelpunten in het studiegebied. Het met verkeerslichten geregelde kruispunt Jan van Galenstraat – Jan Tooropstraat in het studiegebied wordt bijna een knelpunt, met name in de avondspits. Opgemerkt moet worden dat alle conclusies over de kwaliteit van de verkeersafwikkeling op kruispunten gebaseerd zijn op een ruwe indicatie hiervan zoals door het verkeersmodel berekend wordt. Een verkeersmodel is een versimpeling van de werkelijkheid. Voor een gedetailleerd inzicht is een aparte kruispuntcapaciteitsberekening nodig door R&D Verkeersontwerp. Hierover zal separaat door R&D gerapporteerd worden.

I/C-verhoudingen:

24 150

Mercatorpark | Stedenbouwkundig plan

151

Gemeente Amsterdam

Versie 1.0 3 juni 2019

Gemeente Amsterdam

O170377, Verkeersonderzoek gebiedsontwikkeling Tennispark, GVB, OLVG-West & Mercatorpark

Versie 1.0 3 juni 2019

O170377, Verkeersonderzoek gebiedsontwikkeling Tennispark, GVB, OLVG-West & Mercatorpark

Kruispuntstromen:

Aangepaste kruispuntstromen Jan Tooropstraat (zie bijlage 2):

V/C-ratio’s:

26 152

27 Mercatorpark | Stedenbouwkundig plan

153

Gemeente Amsterdam

Versie 1.0 3 juni 2019

O170377, Verkeersonderzoek gebiedsontwikkeling Tennispark, GVB, OLVG-West & Mercatorpark

Bijlage 2: Gecorrigeerde Kruispuntstromen De verkeersintensiteiten op de Jan Tooropstraat uit het verkeersmodel voor 2015 (het toetsingsjaar) zijn vergeleken met verkeerstellingen uit juni 2016 die in opdracht van de gemeente zijn gehouden. De tellingen kwamen hoger uit dan de verkeersintensiteiten in het model. Bij nader onderzoek van de telresultaten bleek dat de teldagen afweken van het jaargemiddelde voor de periode. Dit kan worden vastgesteld op basis van verkeerstellingen op de Jan van Galenstraat tussen de Jan Tooropstraat en de op- en afritten van de A10. Dit wegvak sluit direct aan op de Jan Tooropstraat en is daarmee van grote invloed op de verkeersintensiteiten. De oorzaak hiervoor zijn nu niet meer te achterhalen. Gedacht kan worden aan sluipverkeer tussen de aansluitingen A10 met de Jan van Galenstraat en de Cornelis Lelylaan. De tellingen zijn daardoor helaas niet representatief en daarom niet gebruikt om het model aan te passen. Elk verkeersmodel is een vereenvoudiging van de werkelijkheid. De Jan Tooropstraat heeft 0p het noordelijk deel aparte rijbanen per richting met de verhoogde trambaan ertussen, maar het zuidelijk deel één rijbaan voor twee rijrichtingen en de tram in zijligging. Daardoor zijn op het noordelijke deel vanaf de zijstraten geen linksafslaande verkeersbewegingen mogelijk.

In het verkeersmodel is dit onderscheid niet gemaakt en kunnen deze zijstraten wel linksafslaan. Dit is handmatig aangepast. Voor deze aanpassing is gekozen omdat de werkelijke situatie moeilijk is te modelleren. Het kan tot onverwachte resultaten in de verkeersintensiteiten leiden vanwege de gevoeligheid van het verkeersmodel voor wijzigingen in het verkeersnetwerk. Daardoor kan een modelberekening erg kostbaar worden zonder dat het tot betere resultaten leidt. De gecorrigeerde kruispuntstromen van de Jan Tooropstraat, waarbij is rekening gehouden met de werkelijke situatie, zijn reeds opgestuurd en opgenomen in bijlage 1. Bij de kruispunten zijn geen linksaf-bewegingen mogelijk, maar kunnen automobilisten wel keren bij het einde van de gescheiden rijbanen, de zogenaamde U-turn.

28 154

Mercatorpark | Stedenbouwkundig plan

155

d ie

e m

er en r

n e ig roject Dick ruijne, os adet, rank van de ustgraaf E-team Martin van den Oever, Arjen van ieuwenhuizen, ieter Habets, im anders, Evelien van atenburg r gen n e r e oldoet het project aan vdEvM bestemming creatief milieu elke is een re le inschatting betreft ordening van detailhandel, voorzieningen & bedrijfslocaties stadsstraat of knooppuntontwikkeling of beiden elke economische kansen ziet het E-team voor dit gebied - En welke belemmeringen en bedreigingen d ie reatief ilieu De projectnota geeft een goed onderbouwde visie voor de ontwikkeling van de an Evertsenstraat naar een creatief milieu waarin de stadstraat een belangrijke pijler is. Het E-team is het eens dat het gebied de potentie heeft om als een creatief milieu te worden gezien o.a. de ligging in de stad en de verschillende initiatieven die al zijn ontstaan, maar denkt niet dat dit eenvoudig te realiseren is om een aantal redenen. - De stedenbouwkundige opzet nu nodigt niet uit tot ontmoeting en het gebied heeft een te lage dichtheid en woon werkverhouding. - De O -bereikbaarheid is acceptabel, maar niet zo goed dat het bijvoorbeeld grote kantoorgebruikers zal trekken. - Het is een gebied waar grote instellingen voor een groot deel het tempo en de ontwikkelmogelijkheden bepalen.

Dit is geen locatie voor grote kantoorgebruikers, maar wel voor het informele milieu. Met kantoren tot 500 m2 of kantoorverzamelgebouwen Een stadsstraat biedt ook ruimte voor kleinschalige bedrijvigheid die elders in de stad moet verdwijnen. De ligging naast de A10 zorgt voor een goede bereikbaarheid. Het creatieve milieu moet ontstaan vanuit de initiatieven die er al in het gebied zijn. De ontwikkeling van de school is daar al een goed voorbeeld van, maar ook de initiatieven vanuit de hotelschool.

Stadsstraat en/of knooppuntontwikkeling Als gemeente zijn we faciliterend en moeten we voorwaarden scheppen om de organische ontwikkeling van het gebied mogelijk te maken en de markt de kans te geven om het gebied tot ontwikkeling te brengen. Een visie is hierin belangrijk maar we moeten niet alles al uitgedacht hebben. Er hoeft geen keuze gemaakt te worden tussen stadsstraat of knooppunt. De ontwikkeling zal van knooppuntontwikkeling naar een stadsstraat kunnen gaan. Welke belemmeringen/bedreigingen - Oversteekbaarheid van de stadsstraat door water & een tram - Het missen van kansen en het verliezen van lange termijn perspectief bij gefaseerde ontwikkeling en het opknippen in deelprojecten.

Omdat de gemeente afhankelijk is van de ontwikkelingen van de verschillende erfpachters adviseert het E-team vanuit een integrale visie te blijven opereren. Een voorstel is om vanuit de visie aan te geven per deelgebied welke ruimte er nodig is voor het realiseren van de ambitie en dit als uitgangspunt te stellen voor het meewerken van de gemeente aan herontwikkeling. Dit gaat met name over het programma, hoe de verschillende deelgebieden zich presenteren aan de stadsstraat en het realiseren van voldoende dichtheden. erder adviseert het E-team om ook voorbij de grenzen van het project te blijven kijken. De ontwikkelingen aan de zuidzijde van de an Evertsenstraat zijn net zo belangrijk voor het succes van de stadsstraat als de noordzijde. En ook ontwikkelingen in het achterland zijn relevant. ono is e kansen - Detailhandel kan een aanjager vormen voor de ontwikkeling van de straat. Een ontwikkeling op de hoek met de an ooropstraat als ankerpunt zou een goede start zijn. anneer de dichtheid toeneemt ontstaat er ook meer draagvlak voor voorzieningen, dit is vooralsnog beperkt i.r.t. de verwachte bevolkingstoename en ook gezien de voorzieningen in de omgeving. ie ook het onderzoek naar draagvlak voor commerci le voorzieningen ieuw- est dd 2 mei 201 , Dat geeft voor dit gebied draagvlak aan van 1. 00 m2 bvo dagelijkse detailhandel supermarkt en 1.200 m2 bvo horeca.

3. advies E-team 156

Mercatorpark | Stedenbouwkundig plan

157

Bezoekadres: Weesperplein 8 (Vm. Stadstimmertuin 4-6) Postbus 1409 1000 BK Amsterdam www.crk.amsterdam.nl

Integrale Commissie Advies nr. 2019-20 Status: definitief

Onderwerp Datum Commissie

Jan Evertsenstraat-West 17-7-2019 Eric Luiten (voorzitter), Monica Ketting, Robert Winkel, Hester Aardse, Hans van der Made, Tako Postma

Secretaris

Paul Rosenberg, Eric Snoeck

Toelichting

Dick Bruijne, Jaap van den Bout (supervisor) Mieketrien Kemps (PMB), Michel Tureay (G&O), Anja Göhringer, Jos Gadet, Soran Park, Douwe van Schaik, Stan Steegeling (R&D)

Toehoorders

Achtergrond Het project Jan Evertsenstraat-West is beleidsmatig voorbereid in de Structuurvisie en in Koers 2025. Ruimte voor de stad. Uitgangspunt is dat de verdichtingsopgave voor de bestaande stad wordt geconcentreerd rond ov-knooppunten en hoofdroutes die verschillende delen van de stad met elkaar verbinden (‘stadstraten’). Daarbinnen neemt de Jan Evertsenstraat een bijzondere plek in. Hij verbindt in één doorgaande route de historische binnenstad met de Westelijke Tuinsteden en de Sloterplas. Er is geen directe verbinding met de snelweg waardoor de straat aantrekkelijk is als langzaam verkeerroute en uitzicht biedt op een aangenaam woon- en verblijfsklimaat. In het projectgebied worden vier deelgebieden onderscheiden, van oost naar west: Mercatorpark, OLVG West, GVB-garage en Tennispark. Deze deelgebieden kunnen zich ontwikkelen in een eigen tempo en, afhankelijk van wisselende eigendomssituaties en ambitieniveaus, volgens een eigen dynamiek. Meest concreet is op dit moment het deelgebied Tennispark dat ligt tussen het spoortalud en de Burgemeester Cramergracht. Door de erfpachters van het tennispark is in samenwerking met VORM Projectontwikkeling een plan ontwikkeld voor 500 woningen, een school en een geïntegreerd tenniscomplex dat bestaat uit een compacte stapeling van overdekte en openluchtbanen.

In overleg met de gemeente en de supervisor is een SO afgerond en wordt gewerkt aan een VO stedebouwkundig plan en een ontwerp-bestemmingsplan, dat naar verwachting in het najaar ter inzage kan worden gelegd.

4. Integrale Commissie 158

Vraagstelling

De Commissie Ruimtelijke Kwaliteit adviseert de gemeente Amsterdam over de integrale kwaliteit van de fysieke Mercatorpark | Stedenbouwkundig plan leefomgeving: stedebouw, openbare ruimte, cultuurhistorie, welstand en monumenten.

159

Commissie Ruimtelijke Kwaliteit

Datum 17-7-2019 Jan Evertsenstraat-West

Commissie Ruimtelijke Kwaliteit

Pagina 2 van 5

Is het intensieve bouwprogramma voor het meest westelijke deelgebied inpasbaar in de compacte structuur van het bestaande tennispark Is de gedeeltelijke overbouwing van de in architectuurhistorisch opzicht belangrijke LTS-school aan de Doctor Jan van Breemenstraat denkbaar Hoe houdt de gemeente voldoende invloed op de toekomstige ontwikkeling en uitbreiding van het ziekenhuis, zodat dit blijft passen binnen de gebiedsontwikkeling Hoe kan de gemeente continuïteit en kwaliteit borgen in een plan dat over een langere periode in verschillende fases zal worden uitgevoerd Conclusie De commissie constateert dat het gebied niet alleen een overgangszone is tussen de gordel ’20-’40 en de naoorlogse Tuinsteden, maar ook eigen kenmerken en kwaliteiten bezit. Het huidige voorstel is erg benaderd vanuit de ‘stadstraatgedachte’ en het toevoegen van programma bestaande kenmerken worden als onderlegger voor de planvorming slecht benut. Als bestaande waarde ziet de commissie nadrukkelijk het patroon van groen en water waarbij het groen wordt ingevuld door tientallen volwassen bomen. Deze moeten, door het verleggen van rooilijnen, in het plan allemaal het veld ruimen en daarvoor in de plaats komt een stedelijk ingerichte openbare ruimte, die door het stenige karakter en de harde uitstraling in deze overwegend ruim opgezette omgeving atypisch aandoet.

Hoe levensvatbaar is een stedelijke wand aan de noordzijde van het water, mede in het licht van een sterk gefaseerde ontwikkeling De commissie ziet meer in de benadering vanuit ‘eilanden’ met een ‘balkon’ op het zuiden, die ieder een eigen karakter kunnen hebben en waarin alleen wordt ingrepen in de bestaande groenstructuur wanneer daar vanuit het programma een evidente noodzaak toe bestaat. Bruggen en ‘knopen’ kunnen worden ingezet als strategisch middel om de doorbloeding in noord-zuidrichting te verbeteren. Investeringen in de openbare ruimte lijken het meeste rendement op te leveren ter plaatse van de viaducten van de A10 en de spoorlijn. nder ou ing a vertse straat Als gekozen wordt voor de stadstraat als een leidend (verbindend) principe, dan is niet duidelijk op welke manier het huidige plan voor de openbare ruimte voorziet in de condities die een voortzetting van het zogenaamde ‘interactiemilieu’ moeten borgen. Het interactiemilieu binnen de ring stoelt op specifieke fysieke en economische kenmerken, waarvan een kleine korrel, functiemenging en aanpasbaarheid de belangrijkste zijn. De grootschalige functies in het plangebied betekenen een grote korrel, weinig entrees en weinig programmatische differentiatie in de stedelijke plint. De nadruk die wordt gelegd op de oost-west structuur vindt de commissie moeilijk te volgen.

Het gebied wordt nu gedomineerd door zware infrastructuur in de noord-zuidrichting die zich niet zomaar onder het tapijt laat vegen. Het uitrollen van de stadstraat leidt tot enorme investeringen in de openbare ruimte (verleggen van de trambaan, metselen van kademuren, verplaatsen en herplanten van bomen), waarvan het ruimtelijke rendement op zijn minst betwijfeld kan worden. De gracht van 1 meter breed is te smal om drager te zijn van een continu profiel en de inrichting 160

Datum 17-7-2019 Jan Evertsenstraat-West Pagina van 5

met trappen naar het water past niet bij deze bescheiden maat. De be indiging van de gracht bij het Tennispark oogt als een gelegenheidsoplossing. eelge ieden ercator ar De commissie ziet het Mercatorpark als een onderdeel van het Rembrandtpark. Positief is dat een deel van het openluchtzwembad openbaar toegankelijk groen wordt. Dat is een mooie aanleiding om de aanhechting van dit deelgebied aan het Rembrandtpark te verbeteren. Een typologie van gesloten bouwblokken doorbreekt dat weer en ligt her dus niet voor de hand. Een ontwikkeling in de vorm van losse, paviljoenachtige gebouwen in een doorlopende groene omgeving sluit beter aan op de parkgedachte en levert een mooi contrast met de gesloten gevelwand van de Orteliuskade. Het overbouwen van de gymzaal van de LTS aan de Doctor Jan van Breemenstraat doet geforceerd aan. Geadviseerd wordt het al dan niet behouden van de gymzaal tot onderdeel te maken van een transformatieplan voor de school als geheel. est De commissie ondersteunt het uitgangspunt van een naar buiten gekeerd ziekenhuis maar constateert tegelijk dat de plannen nog weinig concreet zijn en betwijfelt of het vierzijdig activeren van plinten voor een ziekenhuis op deze plek realistisch is. De getoonde referentie is die van een ziekenhuis midden in een stadscentrum. Dat staat wel erg ver af van de uitgangssituatie op deze plek.

Een model met een ziekenhuis in (bestaand) groen met strategisch toegevoegde woonbebouwing is in de ogen van de commissie ook denkbaar. ara e Het model voor het toevoegen van woonbebouwing boven de bestaande GVB-garage is als uitgangspunt sympathiek maar nog erg theoretisch. Het herbestemmen van de garage met creatieve bedrijvigheid heeft alleen kans van slagen als daar partners voor worden gevonden die de exploitatie waar kunnen maken. De fysieke koppeling van permanente woongebouwen boven hallen met een meer tijdelijk programma levert een zeker risico op, waarvan op basis van de schetsen de reikwijdte nog niet helemaal valt te overzien. Aanbevolen wordt de planvorming in bedrijventerrein Overamstel Kauwgomballenkwartier nauwlettend te volgen, waar wordt ingezet op een soortgelijk hergebruik van gebouwen met een industrieel karakter. e is ar De commissie respecteert de zoektocht naar een structuur waarin verschillende functies zich op één plek laten combineren maar constateert dat de vorm die het plan nu aanneemt, wel erg sterk wordt bepaald door het volle programma. Het Tennispark valt ua status in zijn geheel binnen het door het Rijk aangewezen ationaal Aandachtsgebied Westelijke Tuinsteden en maakt ruimtelijk deel uit van het dun bebouwde veld rond de rotonde.

Dat houdt niet in dat er op deze plek niet gebouwd kan worden, maar het brengt wel de noodzaak met zich mee het plan te ontwikkelen vanuit een heldere visie op hoe de ruimtelijke invulling zich verhoudt tot de omgeving. De huidige opzet met noord-zuidgeori nteerde stroken maakt een autonome indruk. Het is bovendien onduidelijk hoe het hoogteaccent zich verhoudt tot de omgeving en het algemene uitgangspunt Mercatorpark | Stedenbouwkundig plan

161

Commissie Ruimtelijke Kwaliteit

Datum 17-7-2019 Jan Evertsenstraat-West

Commissie Ruimtelijke Kwaliteit

Pagina 4 van 5

van een indeling in stroken. De commissie ondersteunt het pleidooi van de supervisor voor een genereus bemeten openbare ruimte aan de zijde van de Burgemeester Cramergracht. adere aan evelingen Maak een bomenkaart met differentiatie naar soort, ouderdom en levensverwachting en neem deze als onderlegger voor een nieuwe groenblauwe structuur.

Pagina 5 van 5

i lage e eids aders - structuurvisie msterdam 20 0 - Koers 2025. Ruimte voor de stad ro ect ota a vertse straat est (vastgesteld 6- -2018) a

Inventariseer eventuele beperkingen en richtlijnen voor het toevoegen van bebouwing die voortkomen uit het ationaal Aandachtsgebied Wederopbouwgebied Westelijke Tuinsteden en betrek deze in de planvorming voor het Tennispark.

Datum 17-7-2019 Jan Evertsenstraat-West

e everde stu e rese tatie (17-7-2019) oe ic ti o et ro ect a vertse straat est (10-7-2019) a imatie o e are ruimte (17-7-2019) - Su ervisieadvies a vertse straat est te is ar (1 -6-2019) u tuur istorisc e aardeste i e is ar S oter as a vertse straat (M&A mei 2019)

Amsterdam, 24 juli 2019 Commissie Ruimtelijke Kwaliteit

Eric Luiten, voorzitter

162

Mercatorpark | Stedenbouwkundig plan

163

Mercatorpark Cultuurhistorische verkenning C 20-008 Amsterdam 2020

5. Cultuurhistorische verkenning 164

Mercatorpark | Stedenbouwkundig plan

165

C 20-008 J u l i 2020

G emeen te Amsterdam M o n u men ten en Arc h eo l o g i e

D ef i n i ti ef

C 20-008 J u l i 2020

G emeen te Amsterdam M o n u men ten en Arc h eo l o g i e

D ef i n i ti ef

I nhoud

I nleid ing

S am envatting, aanw ez ige w aard en en ad vies

B eleid skad er

H istorisch sted enb ouw kund ige analy se

B etekenisvolle b eb ouw ing

2 7

B ronnen

3 0

Colof on

3 0

1 166

2 Mercatorpark | Stedenbouwkundig plan

167

C 20-008 J u l i 2020

G emeen te Amsterdam M o n u men ten en Arc h eo l o g i e

D ef i n i ti ef

C 20-008 J u l i 2020

G emeen te Amsterdam M o n u men ten en Arc h eo l o g i e

D ef i n i ti ef

I nleid ing

G ro n d & O n tw i k k el i n g h eef t M o n u men ten en Arc h eo l o g i e ( M en A) v erz o c h t te adv i seren o v er de b o v en g ro n dse c u l tu u rh i sto ri sc h e w aarden di e b i j h et o p stel l en v an een n i eu w b estemmi n g sp l an v o o r h et p l an g eb i ed M erc ato rp ark ten n o o rden v an de J an E v ertsen straat v an b el an g z i j n . D i t h eef t g eresu l teerd i n een b ek n o p te u i teen z etti n g v an de o n tstaan sg esc h i eden i s en een o v erz i c h t v an de i n h et g eb i ed aan w ez i g e b o v en g ro n dse c u l tu u rh i sto ri sc h e w aarden . V o o r de o n derg ro n dse c u l tu u rh i sto ri sc h e w aarden v erw i j z en w e n aar h et Arc h eo l o g i sc h B u reau o n derz o ek v an M en A. B i j c u l tu u rh i sto ri sc h e w aarden g aat h et o v er sp o ren , o b j ec ten , p atro n en en stru c tu ren di e z i c h tb aar o f n i et z i c h tb aar o n derdeel u i tmak en v an o n z e l eef o mg ev i n g en een b eel d g ev en v an een h i sto ri sc h e si tu ati e o f o n tw i k k el i n g . I n v eel g ev al l en b ep al en dez e c u l tu u rh i sto ri sc h e w aarden de i den ti tei t v an een p l ek o f g eb i ed en b i eden z e aan k n o p i n g sp u n ten v o o r to ek o msti g e o n tw i k k el i n g en .

H et i s meestal n i et n o di g al l e c u l tu u rh i sto ri sc h e el emen ten aan te w i j z en al s b esc h ermd mo n u men t o f g ez i c h t. H et i s w el v an b el an g dat c u l tu u rh i sto ri sc h e w aarden w o rden b etro k k en i n de p l an v o rmi n g en w o rden meeg ew o g en i n de b esl u i tv o rmi n g o v er de i n ri c h ti n g v an een g eb i ed.

Af b eel di n g : B eg ren z i n g v an h et te o n derz o ek en g eb i ed. B ro n : Ci ty D ata Amsterdam, l u c h tf o to 201 9 .

3 168

4 Mercatorpark | Stedenbouwkundig plan

169

C 20-008 J u l i 2020

G emeen te Amsterdam M o n u men ten en Arc h eo l o g i e

C 20-008 J u l i 2020

D ef i n i ti ef

G emeen te Amsterdam M o n u men ten en Arc h eo l o g i e

D ef i n i ti ef

S am envatt ing, aanw ez ige w aard en en ad vies

en 2 p an den h et ru i mtel i j k e b eel d/ stads- en straatb eel d i n h et g edi n g i s, l i g t h i er de ru i mtel i j k e rel ev an ti e en rel ati e met h et b estemmi n g sp l an . V o o rmal i g e L T S P atri mo n i u m I n h et p l an g eb i ed b ev i n dt z i c h h et v o o rmal i g e L T S P atri mo n i u m v an arc h i tec t J . B . I n g w ersen . H et

1 .1

sc h o o l c o mp l ex b estaat u i t een h o o f dv o l u me met dri e, p aral l el g esc h ak el de, rec h th o ek i g e v o l u mes v an

S am envatting

v ersc h i l l en de g ro o tte en h o o g te. L o s daarv an l i g g en aan de n o o rdz i j de v an de sc h o o l tw ee g y ml o k al en H et p l an g eb i ed M erc ato rp ark l i g t i n de v ro eg ere g emeen te S l o ten , i n de v o o rmal i g e S l o ter B i n n en p o l der w aarv an de o n tg i n n i n g i n de 1 1

en een di rec teu rsw o n i n g , o o k do o r arc h i tec t I n g w ersen o n tw o rp en . D e sc h o o l met g y mz al en en di rec teu rsw o n i n g v o rmen een c u l tu u rh i sto ri sc h w aardev o l en semb l e dat, samen met h et reu mac en tru m,

o f 1 2 eeu w startte. D e g ro n den w aren o o rsp ro n k el i j k i n g eb ru i k al s

v een g eb i ed met b o erderi j en v an el k aar g esc h ei den do o r mi ddel v an p erc el eri n g ssl o ten . I n 1 9 21 w erd de

deel u i tmaak t v an een steden b o u w k u n di g e een h ei d aan de J an v an B reemen straat dat aan de h i sto ri sc h e

g emeen te S l o ten do o r Amsterdam g ean n ex eerd. O n g ev eer een dec en n i u m l ater w erden de S l o ter

g el aag dh ei d v an de l o c ati e b i j draag t. H et sc h o o l g eb o u w h eef t daaren b o v en een du i del i j k e

B i n n en p o l der en an dere p o l ders ten w esten v an de stad v o o r de o n tw i k k el i n g v an de W estel i j k e

steden b o u w k u n di g e w erk i n g o mdat de i n g an g erv an v o rmg eg ev en i s al s b eë i n di g i n g v an de J an v an

T u i n steden b estemd i n h et Al g emeen U i tb rei di n g sp l an v o o r Amsterdam ( AU P ) u i t 1 9 3 5 .

B reemen straat.

H et terrei n ten o o sten v an de ri n g w eg A1 0, aan de n o o rdk an t b eg ren sd do o r de J an v an G al en straat, aan

H et v erdi en t aan b ev el i n g o m i n h et b i j z o n der h et h o o f dg eb o u w en de g y mz al en ( o rde 1 ) met h u n

de z u i dk an t do o r de J an E v ertsen straat en aan de o o stk an t do o r de O rtel i u sk ade, w erd i n h et AU P al s

arc h i tec to n i sc h e detai l l eri n g en steden b o u w k u n di g e b etek en i s te b eh o u den i n de h ero n tw i k k el i n g v an

o n derdeel v an h et R emb ran dtp ark b estemd, met aan de w estk an t tw ee h o o g b o u w el emen ten . I n 1 9 3 9 ,

de l o c ati e. D e di rec teu rsw o n i n g ( o rde 2) maak t deel u i t v an h et c u l tu u rh i sto ri sc h w aardev o l en semb l e

to en de l o c ati e n o g aan de ran d v an de stad l ag , w erd er ec h ter een z w emb ad aan g el eg d. I n de

met k arak teri sti ek e arc h i tec tu u r. M en A h eef t daaro m de v o o rk eu r v o o r h et b eh o u den v an dez e w o n i n g

u i tw erk i n g v an de l atere p l an n en i s h et terrei n mede daaro m v o o r o p en b are v o o rz i en i n g en b estemd. I n

( z i e o o k h i erb o v en ) . Al s sl o o p o v erw o g en w o rdt, mo et di t z o rg v u l di g o n derb o u w d w o rden .

de l o o p v an de ti j d z i j n du s i n h et g eb i ed een n i j v erh ei dssc h o o l , een reu mac en tru m, een l ag ere tec h n i sc h e sc h o o l , de stadsdeel w erf en een sp eel terrei n n aast h et z w emb ad aan g el eg d. R o n d h et j aar

Z w emb ad

2000 w erd de n i j v erh ei dssc h o o l g esl o o p t o m p l aats te mak en v o o r de S c reen i n g sb al i e B i j z o n dere

H et z w emb ad b ev i n dt z i c h o p dez el f de l o c ati e si n ds 1 9 3 9 h o ew el h et tw ee k eer g ro n di g g eren o v eerd i s,

do el g ro ep en v an de g emeen te Amsterdam. H et z w emb ad i s al tw ee k eer i n g ri j p en d g eren o v eerd, een

é é n k eer i n de j aren 7 0 en o p n i eu w i n 2002-2006 . D e aan w ez i g h ei d v an dez e maatsc h ap p el i j k e

k eer i n de j aren ’ 7 0 en n o g maal s i n 2002-2006 .

v o o rz i en i n g i n h et p l an g eb i ed h eef t daaro m c u l tu u rh i sto ri sc h e b etek en i s. H et h u i di g e g eb o u w i s tev en s

H et resu l taat i s een g eb i ed dat een b el an g ri j k deel v an h aar i den ti tei t aan de AU P -b o u w p eri o de dan k t,

sp ec tac u l ai r v o rmg eg ev en met een g ro en b ek l edi n g en i s een i c o o n g ew o rden i n de w i j k . E en v ro eg

maar dat v o l l edi g met v o o rz i en i n g en b eb o u w d w erd v an w eg e de c en tral e l i g g i n g tu ssen de o u de en de

v o o rb eel d v an een du u rz ame en ec o l o g i sc h e o p l o ssi n g v o o r een o p en b aar g eb o u w . H et v erdi en t

n i eu w e stad en do o r de eerdere aan l eg v an h et z w emb ad. H et g ro en i n h et p l an g eb i ed v erb i n dt de

aan b ev el i n g o m dez e f u n c ti e p l u s b i j b eh o ren d g eb o u w te b eh o u den i n de h ero n tw i k k el i n g v an de l o c ati e.

v ersc h i l l en de g eb o u w en met el k aar terw i j l h et g ro en l an g s de i n f rastru c tu u r h et p l an g eb i ed met de aan g ren z en de b u u rten v erb i n dt. D e b redere g ro en stro o k l an g s de J an v an E v ertsen straat v erb i n dt h et

S teden b o u w k u n di g e o p z et

stadsc en tru m met de n i eu w e W estel i j k e T u i n steden . V an h et o o rsp ro n k el i j k e p o l derl an dsc h ap i s n i ets

H et M erc ato rp ark -g eb i ed l i g t i n de tran si ti ez o n e tu ssen de o u de stad met g esl o ten b o u w b l o k k en en de

o v erg eb l ev en .

n i eu w e w i j k en met een o p en v erk av el i n g . H i er z i j n de v ersc h i l l en de v o o rz i en i n g en al i n een v o o r h et AU P k en merk en de o p en o p z et g eo rg an i seerd. H et v erdi en t aan b ev el i n g o m dez e o p en o p z et te b eh o u den i n de h ero n tw i k k el i n g v an de l o c ati e en n i eu w e b o u w massa’ s o p een z o rg v u l di g e man i er aan te sl u i ten b i j

1 .2

de c u l tu u rh i sto ri sc h w aardev o l l e b eb o u w i n g ( v o o rmal i g e L T S P atri mo n i u m en z w emb ad) .

A anw ez ige w aard en en ad vies

I n de o o rsp ro n k el i j k e p l an v o rmi n g maak te M erc ato rp ark deel u i t v an h et R emb ran dtp ark . L ater i s di t v el d b eb o u w d met o p en b are v o o rz i en i n g en i n een o p en v erk av el i n g , w aarb i j een v erb i n di n g w erd g el eg d

D e adv i ez en z i j n u i tg esp l i st n aar de v ersc h i l l en de aan w ez i g e w aarden di e v o o r h et p l an g eb i ed g el den .

tu ssen de J an E v ertsen straat en de J an v an G al en straat. I n dez e v erb i n di n g i s een samen h an g aan w ez i g S l o o p v erg u n n i n g

met h et R emb ran dtp ark , o mdat de b ru g teg en o v er de i n g an g v an h et p ark l i g t. H et v erdi en t aan b ev el i n g

H et v erdi en t aan b ev el i n g o m v o o r de b etek en i sv o l l e b eb o u w i n g di e met een o rde 1 o f 2 g ew aardeerd i s,

di e samen h an g i n de g eb i edso n tw i k k el i n g v an h et M erc ato rp ark te b etrek k en , o o k i n de v o rmg ev i n g v an

een sl o o p v erg u n n i n g sstel sel o p te n emen w aarb i j een b ep al i n g v an z o dan i g e strek k i n g w o rdt

b ei de z i j den v an de J an E v ersten straat.

o p g en o men dat een n adere c u l tu u rh i sto ri sc h e af w eg i n g g emaak t mo et w o rden . D e ac h terg ro n d h i erv an i s dat si n ds 1 ap ri l 201 2 v o o r de ac ti v i tei t sl o p en al l een n o g een mel di n g sp l i c h t

S amen h an g tu ssen steden b o u w k u n di g e o p z et en g ro en stru c tu u r ( AU P )

b estaat en g een samen l o o p reg el i n g b estaat tu ssen de mel di n g en de o mg ev i n g sv erg u n n i n g . D i t i s w el

I n de n ao o rl o g se W estel i j k e T u i n steden w erd h et g ro en v o o r h et eerst al s g el i j k w aardi g

h et g ev al i n di en een sl o o p reg el i n g w o rdt o p g en o men i n h et b estemmi n g sp l an . Aan g ez i en b i j de o rde 1

steden b o u w k u n di g el emen t g ez i en . G ro en w erd n i et al l een g eb ru i k t o m de rel ati e tu ssen b eb o u w i n g en 5

170

6 Mercatorpark | Stedenbouwkundig plan

171

C 20-008 J u l i 2020

G emeen te Amsterdam M o n u men ten en Arc h eo l o g i e

D ef i n i ti ef

h et o mri n g en de p ark l an dsc h ap te w aarb o rg en , maar o o k di e tu ssen b eb o u w de en o n b eb o u w de ru i mtes

b i n n en h et stedel i j k e w eef sel .

G emeen te Amsterdam M o n u men ten en Arc h eo l o g i e

B eleid skad er

I n h et M erc ato rp ark -g eb i ed l i g g en de b redere g ro en stro k en l an g s de A1 0, de J an v an G al en straat, de O rtel i u sk ade en de J an E v ertsen straat. D e J an E v ertsen straat h eef t v erder een asy mmetri sc h p ro f i el , w aarb i j de ri j b an en al l een aan de n o o rdel i j k e k an t g esc h ei den z i j n v an de b eb o u w i n g do o r mi ddel v an een p l an tso en / g ro en stro o k met sl o o t. H et v erdi en t aan b ev el i n g o m de g ro en stro k en l an g s de

N aar aan l ei di n g v an de M o dern i seri n g v an de M o n u men ten w et en de w i j z i g i n g v an arti k el 3 . 1 . 6 v an h et

i n f rastru c tu u r al s z o dan i g te b estemmen en h et c u l tu u rh i sto ri sc h w aardev o l l e p ro f i el v an de J an

B esl u i t ru i mtel i j k e o rden i n g ( B ro , d. d. 1 7 j u n i 201 1 , staatsb l ad 5 j u l i 201 1 , n r 3 3 9 ) di en t p er 1 j an u ari 201 2

E v ertsen straat, i n c l u si ef p l an tso en en sl o o t, i n h et b estemmi n g sp l an te v eran k eren .

b i j h et mak en v an b estemmi n g sp l an n en een b esc h ri j v i n g te w o rden o p g en o men “ v an de w i j z e w aaro p

D e b estaan de met b o men b ep l an te v o o rp l ei n tj es ( v o o r h et stadsk an to o r v an D i en st W erk en I n k o men en

met de i n h et g eb i ed aan w ez i g e c u l tu u rh i sto ri sc h e w aarden en i n de g ro n d aan w ez i g e o f te v erw ac h ten

v o o r h et z w emb ad) , de ri j en b o men l an g s de straten en de b o men g ro ep en di e h et z w emb ad o mri n g en

mo n u men ten rek en i n g i s g eh o u den ” .

z i j n al v o o r de v ern i eu w i n g v an h et g eb i ed i n de j aren 2000 aan w ez i g en z i j n v an stru c tu reren d b el an g .

I n de to el i c h ti n g v an de B ro staat dat di t b etek en t dat g emeen ten een an al y se mo eten v erri c h ten v an de

M en A adv i seert dez e b o men g ro ep en al s b etek en i sv o l el emen t i n de g eb i edso n tw i k k el i n g te b en u tten .

c u l tu u rh i sto ri sc h e w aarden en daar c o n c l u si es aan v erb i n den di e i n een b estemmi n g sp l an v eran k erd w o rden . D i t v ermi n dert de n o o dz aak to t h et aan w i j z en v an n i eu w e b esc h ermde mo n u men ten o mdat aan h et b el an g v an de c u l tu u rh i sto ri e dan w aarde w o rdt to eg ek en d v i a h et p ro c es v an de ru i mtel i j k e o rden i n g . V o o r Amsterdam k o mt h et v eran k eren v an de c u l tu u rh i sto ri e i n h et p ro c es v an ru i mtel i j k e o rden i n g o o k aan b o d i n de B el ei dsn o ta ‘ R u i mte v o o r G esc h i eden i s’ ( v astg estel d 1 3 ap ri l 2005 ) en ‘ S p i eg el v an de S tad, v i si e o p h et erf g o ed v an Amsterdam’ ( v astg estel d 1 4 n o v emb er 201 1 ) en i n ‘ E rf g o ed v o o r de stad, ag en da v o o r h et erf g o ed i n een g ro ei en d Amsterdam’ ( v astg estel d 5 j u l i 201 6 ) . D e I n f o rmati ek aart L an dsc h ap en Cu l tu u rh i sto ri e v an de p ro v i n c i e N o o rd-H o l l an d i s een g eo g raf i sc h e u i tw erk i n g v an de L ei draad L an dsc h ap en Cu l tu u rh i sto ri e ( v astg estel d o p 1 0 ap ri l 201 8) .

D e k aart g eef t i n z i j n al g emeen h ei d i n f o rmati e o v er l an dsc h ap sty p en , aardk u n di g e w aarden , c u l tu u rh i sto ri sc h e o b j ec ten / mo n u men ten , arc h eo l o g i sc h e v erw ac h ti n g en en stru c tu u rdrag ers al s mi l i tai re stru c tu ren en h i sto ri sc h e di j k en . D ez e i n f o rmati ek aart i s v o o r w at b etref t b o v en g ro n dse c u l tu u rh i sto ri sc h e w aarden v o o ral g eri c h t o p g emeen te o v ersc h ri j den de z ak en . H et i s daaro m n i et g eri c h t o p de sp ec i f i ek Amsterdamse w aarden , en h et g eef t daar dan o o k g een b eel d v an .

8 7

172

Mercatorpark | Stedenbouwkundig plan

173

C 20-008 J u l i 2020

G emeen te Amsterdam M o n u men ten en Arc h eo l o g i e

D ef i n i ti ef

G emeen te Amsterdam M o n u men ten en Arc h eo l o g i e

P l an W est, 1 9 29 -1 9 3 0

H istorisch sted enb ouw kund ige analy se

H et p l an g eb i ed h o o rt teg en w o o rdi g f o rmeel b i j de w i j k D e B aarsj es, maar b ev i n dt z i c h , ev en al s B o s en L o mmer, i n h et tu ssen g eb i ed tu ssen de R i n g ' 20-' 4 0 en de W estel i j k e T u i n steden . H et p l an g eb i ed i s b eg ren sd do o r de J an E v ertsen straat, de v erh o o g de E i n stei n w eg ( de A1 0) , de J an v an G al en straat en de O rtel i u sk ade en v o rmt, samen met de O v erto o mse V el d en de W estl an dg rac h t, de sc h ak el tu ssen de

O n tstaan sg esc h i eden i s H et p l an g eb i ed M erc ato rp ark l i g t i n de v ro eg ere g emeen te S l o ten , i n de v o o rmal i g e S l o ter B i n n en p o l der w aarv an de o n tg i n n i n g i n de 1 1

o f 1 2 eeu w startte. D ez e p o l der b eh o o rde to t i n de 1 9

eeu w to t de

o u de en de n i eu w e stad. D e h o o f dstru c tu u r v an O v erto o mse V el d en W estl an dg rac h t w erd al i n 1 9 29 i n h et P l an W est g etek en d. D i t p l an v o o r h et w estel i j k e g ro n dg eb i ed v an de g emeen te w as een v an de eerste p l an n en di e do o r de

amb ac h tsh eerl i j k h ei d S l o ten , di e u i t v i er ‘ b an n en ’ ( rec h tsg eb i eden ) b esto n d: S l o ten , S l o terdi j k , O sdo rp

n et o p g eri c h te af del i n g S tadso n tw i k k el i n g o p g estel d w erd. H et do el v an de af del i n g w as o m aan de

en de V ri j e G eer. D e g ro n den w aren o o rsp ro n k el i j k i n g eb ru i k al s v een g eb i ed w aar b o erderi j en , v an

b o u w ac ti v i tei ten i n h et g eb i ed v o rm te k u n n en g ev en . I n h et p l an w erd h et w estel i j k e g ro n dg eb i ed v an

el k aar g esc h ei den do o r mi ddel v an p erc el eri n g ssl o ten , v errez en . O m h et w atern i v eau o p p ei l te h o u den

de g emeen te do o r een o rth o g o n aal g ri d v an h o o f dw eg en i n g ek aderd, w aarmee een aan tal b o u w v el den

w erden i n de 1 5 de en 1 6 de eeu w k ades en di j k en met mo l en aan g el eg d di e v o o r de af w ateri n g z o rg den . I n

o v er de o u de p o l derv erk av el i n g h een o n tsto n den . H et p l an g eb i ed, tu ssen de O v erto o mse V el d en h et ten

1 84 8 w erden de v i er b an n en z el f stan di g e g emeen ten en i n 1 9 21 g i n g en de v i er g emeen ten o p i n de

n o o rden daarv an g el eg en B o s en L o mmer, w erd do o r Co rn el i s v an E esteren al s o n derdeel v an h et

g emeen te Amsterdam. I n h et Al g emeen U i tb rei di n g sp l an v o o r Amsterdam ( AU P ) u i t 1 9 3 5 w erden de

R emb ran dtp ark i n g etek en d, z o al s o p o n derstaan de sc h ets i s te z i en .

S l o ter B i n n en p o l der en an dere p o l ders ten w esten v an de stad b estemd v o o r de o n tw i k k el i n g v an de W estel i j k e T u i n steden .

Af b eel di n g : H et p l an g eb i ed ( ro o d o ml i j n d) i n de S l o ter B i n n en p o l der o p de T o p o g raf i sc h M i l i tai re K aart u i t 1 85 4 . B ro n : Archeologisch bureauonderzoek Plangebied Mercatorpark Stadsdeel West, M en A Amsterdam 201 2.

Af b eel di n g : sc h ets v o o r Amsterdam-W est v an C. v an E esteren , j u l i -au g u stu s 1 9 29 . H et p l an g eb i ed i s met een ro de p i j l aan g eg ev en . B ro n : E F L -sti c h ti n g .

Af b eel di n g : H et p l an g eb i ed ( ro o d o ml i j n d) i n de S l o ter B i n n en p o l der o p een k aart v an P u b l i ek e W erk en u i t 1 9 29 . B ro n : Archeologisch bureauonderzoek Plangebied Mercatorpark Stadsdeel West, M en A Amsterdam 201 2.

1 0 9

174

Mercatorpark | Stedenbouwkundig plan

175

C 20-008 J u l i 2020

G emeen te Amsterdam M o n u men ten en Arc h eo l o g i e

C 20-008 J u l i 2020

D ef i n i ti ef

G emeen te Amsterdam M o n u men ten en Arc h eo l o g i e

D ef i n i ti ef

Af b eel di n g : P l an W est Amsterdam, j an u ari 1 9 3 0. H et p l an g eb i ed i s met een ro de p i j l aan g eg ev en . B ro n : E F L -sti c h ti n g .

Al g emeen U i tb rei di n g sp l an Amsterdam, 1 9 3 5 Af b eel di n g : U i tsn ede v an h et AU P -k aart ter p l aatse v an h et p l an g eb i ed ( met een z w arte p i j l aan g eg ev en ) .

P l an W est w erd i n h et i n 1 9 3 5 v astg estel de Al g emeen U i tb rei di n g sp l an Amsterdam ( AU P ) o p g en o men . H et AU P v o l g de de mo dern e steden b o u w k u n di g e i deeë n v an di e ti j d, w aari n g eb ru i k w erd g emaak t v an g edetai l l eerd so c i aal w eten sc h ap p el i j k o n derz o ek en b ev o l k i n g sg ro ei p ro g n o ses o m de v i er h o o f df u n c ti es w o n en , w erk en , rec reati e en v erk eer i n rel ati e to t el k aar i n de ru i mte te o rden en . D e stad k reeg h i eri n een v i n g erv o rmi g b eb o u w d g eb i ed, v an h et mi dden to t de ran d, w aartu ssen de g ro en e z o n es w aren g ep l an d. D e steden b o u w k u n di g e stru c tu u r v an de W estel i j k e T u i n steden i s h et resu l taat v an h et samen sp el tu ssen de i n f rastru c tu u r, de b eb o u w i n g en h et w ater- en g ro en stru c tu u r: de S l o terp l as en h et S l o terp ark v o rmen de g ro en e k ern v an h et n i eu w e stadsdeel , terw i j l h et R emb ran dtp ark en de i mp o san te W estl an dg rac h t, o p de o v erg an g v an o u d n aar n i eu w , de steden b o u w k u n di g e o n tw i k k el i n g v an de w i j k en b i n n en de ri n g sp o o rb aan af ro n den .

R emb ran dtp ark w as n o o rd-z u i d g ep l an d en k reeg een v ri j g ro te o mv an g , o mdat i n aan g ren z en de v o o ro o rl o g se w i j k en w ei n i g p ark g ro en aan w ez i g w as. I n h et AU P w erd h et p l an g eb i ed o o k al s p ark b estemd, al s o n derdeel v an h et to ek o msti g e R emb ran dtp ark . I n h et p l an mark eert h o o g b o u w de h o o f dl i j n en v an de i n f rastru c tu u r en o o k aan de w estran d v an h et R emb ran dtp ark , l an g s de E i n stei n w eg , w as h o o g b o u w g ep l an d. I n h et p l an g eb i ed ( h et to ek o msti g e M erc ato rp ark ) w aren tw ee v an dez e h o o g b o u w el emen ten g ep l an d, z o al s h i ero n der te z i en i s.

Af b eel di n g : V o g el v l u c h t v an h et w estel i j k stadsdeel , g ez i en v an u i t h et V o n del p ark n aar h et W estel i j k H av en g eb i ed en h et N o o rdz eek an aal . H et p l an g eb i ed i s met een ro de l i j n aan g eg ev en . B ro n : AU P , 1 9 3 4 -1 9 3 5 .

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/11345012/1