02. Taximonitor 2020.pdf
Tekst van het document
TAXI
Taximonitor 2020
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Inleiding3 1.
Gevolgen voor de taxichauffeurs
4
2.
Ontwikkelingen in het taxiverkeer
7
3.
Minder meldingen en klachten van overlast door bewoners en klanten
10
4.
Minder (uitstootvrije) taxi’s in de stad
12
2
Inleiding
Inleiding Met de taximonitor worden de gemeenteraad en de Amsterdammer jaarlijks geïnformeerd over de ontwikkelingen in de Amsterdamse taximarkt. Deze editie van de taximonitor heeft vanwege de coronapandemie een andere opzet dan voorgaande jaren en geeft inzicht in de gevolgen van de coronacrisis op het taxivervoer gedurende het jaar 2020. De coronapandemie heeft gevolgen voor de chauffeurs, het verkeer, de overlast en de ontwikkeling van het aantal elektrische taxivoertuigen in de stad. Om deze gevolgen inzichtelijk te maken, is de reguliere monitor aangevuld met tabellen en kaarten die informatie geven over: 1. De impact van de coronamaatregelen op het taxiverkeer in de stad. 2. Het aantal toegekende Tozo-uitkeringen binnen de taxi/vervoerbranche. 3. Het gemiddeld aantal unieke taxi’s per dag, per stadsdeel, gedurende verschillende perioden in het jaar. 4. De verdeling van brandstoftype van de actieve taxivoertuigen, gedurende verschillende perioden in het jaar. Daarnaast is een deel van de onderzoeken vanwege het lage aantal gereden ritten niet uitgevoerd, waaronder het panelonderzoek onder regelmatige taxigebruikers, het imago-onderzoek onder een steekproef van alle Amsterdammers en het Mystery-Guest-onderzoek door geïnstrueerde enquêteurs. Mystery-Guestonderzoek is gericht op het opstapvervoer, waarbij klant en chauffeur anoniem zij.
Het opstapvervoer, bijvoorbeeld vanaf ov-stations en publiekstrekkers, was tijdens de pandemie vrijwel opgedroogd. Twee tabellen zijn hierdoor komen te vervallen: 1. De waardering van de branche en ritwaardering. 2. Ritweigering. De tabel ‘Gebruik standplaatsen’ komt in deze monitor terug in een gewijzigde vorm als ‘het gebruik van grote standplaatsen’. In 2020 zijn vier duidelijke ontwikkelingen in de Amsterdamse taximarkt te zien:
1 Een flinke daling in het aantal actieve chauffeurs en taxivoertuigen in 2020 De taxibranche is in 2020 hard getroffen door de coronapandemie. Door de coronamaatregelen, de afname van toerisme en het thuiswerken was het totaal aantal actieve taxivoertuigen in de stad eind 2020 62% minder ten opzichte van pre-corona. Opvallend is wel dat er tijdens de eerste lockdown minder taxiverkeer op straat was dan tijdens de strengere derde lockdown. Daarnaast is er evenals afgelopen jaren een daling te zien in het aantal chauffeurs met een Taxxxivergunning voor de Amsterdamse opstapmarkt. Ook is er voor het eerst een lichte daling te zien in het aantal chauffeurs met een lijnbusbaanontheffing. 2 Veel taxichauffeurs doen een verzoek op de Tijdelijke overbruggings regeling zelfstandig ondernemers (Tozo) De daling in de vraag naar taxi's heeft grote gevolgen voor de omzet van taxichauffeurs en taxibedrijven. Een groot deel van de taxichauffeurs komt door de lage inkomsten in aanmerking voor een Tijdelijke overbruggings regeling zelfstandige ondernemers (Tozo). 11.75% van alle Tozo-uitkeringen in Amsterdam gaat naar zelfstandigen in de taxi/vervoerbranche. 3 Minder meldingen en klachten van overlast door bewoners en klanten De afname in het aantal taxi’s zorgt er ook voor dat het aantal taxi-gerelateerde klachten van klanten, bewoners en chauffeurs sterk is afgenomen.
Een nieuwe veel voorkomende klacht van bewoners, sinds het begin van de coronapandemie, is dat taxivoertuigen langdurig geparkeerd staan op parkeerplaatsen. Dit kan worden toegeschreven aan de afname van taxiritten. Het aantal uitgeschreven Rapporten van bevindingen (RVB’s) is met 90% gedaald ten opzichte van 2019. 4 Een afname in het totaal aantal maar een gelijk blijvend percentage elektrische taxi’s De afname van het totaal aantal taxi's heeft ook geleid tot een stagnatie van het totaal aantal elektrische taxi's in de stad. Het aandeel elektrische taxi’s is in verhouding tot het gehele taxiwagenpark echter relatief constant gebleven en er is aan het eind van 2020 zelfs een kleine stijging te zien van 0,5%. Het lijkt erop dat de coronacrisis geen grotere impact heeft gehad op de relatief dure elektrische taxi’s. 3
H1
1 Gevolgen voor de taxichauffeurs Aantal taxi’s Medio maart 2020 werd de eerste (intelligente) lockdown aangekondigd. De impact op het taxiverkeer in de stad was direct zichtbaar: het aantal taxi’s in de stad nam met 77% af ten opzichte van de weken voor de lockdown. Het aantal gedetecteerde taxi’s per week varieerde gedurende de verschillende lockdown-beperkingen. In de zomer zijn de maatregelen versoepeld en is het taxiverkeer 41% minder ten opzichte van pre-corona (figuur 1). Tijdens de tweede lockdown in oktober is dit 52% minder en sinds de derde lockdown in december is het taxiverkeer 62% minder ten opzichte van pre-corona (figuur 1).
De Stringency-index (de gele lijn) weergegeven in figuur 1 geeft informatie over de striktheid van de coronamaatregelen. Bij een hoge index betekent dit dat er strenge maatregelen gelden en bij een lage index duidt dit op minder strenge maatregelen. Zo was de Stringency-index in de zomer relatief laag en ging bijvoorbeeld de horeca open. Er is te zien dat de index verband houdt met het verloop van het taxiverkeer, bij strenge maatregelen (en een hoge index) neemt het taxiverkeer af (figuur 1). De stringency-index is het hoogst sinds 16 december 2020. Dit was de derde lockdown-periode, waarin later de avondklok werd ingevoerd. Opvallend is wel dat de derde lockdown minder impact heeft op het taxiverkeer dan de eerste lockdown.
Figuur 1 Het verband tussen de Stringency-index en het gemiddelde aantal taxi-detecties per week 800000
Precorona
Eerste lockdown
Zomer (horeca open)
Tweede lockdown
Derde lockdown
Taxi detecties per week
700000 600000 500000 400000 300000 200000 100000 13-2-2020
13-3-2020
13-4-2020
13-5-2020
Diesel
13-6-2020
13-7-2020
Elektriciteit
13-8-2020
Hybride
13-9-2020
CNG
13-10-2020
13-11-2020
13-12-2020
13-1-2021
Benzine
(Bron: CTO, maart 2021.)
4
H1
Tozo
Aantal TTO-chauffeurs (actieve vergunningen)
Als gevolg van de coronamaatregelen kunnen zelfstandigen een Tijdelijke ondersteuning zelfstandige ondernemers (Tozo) aanvragen, waarbij het inkomen wordt aangevuld tot het sociaal minimum. Binnen de taxi/vervoersbranche is veel gebruikgemaakt van de Tozo-regeling. Tot deze branche behoren de zelfstandige taxichauffeurs, maar bijvoorbeeld ook de zelfstandige koeriers.
Taxichauffeurs hebben een Taxxxivergunning nodig om actief te zijn op de Amsterdamse opstapmarkt en gebruik te kunnen maken van de standplaatsen. Er is vanaf 2017 een afname te zien in het aantal chauffeurs dat de opstapmarkt bedient. In 2020 daalt dit aantal met 19% ten opzichte van 2019, deze daling is nog niet eerder zo groot geweest.
In tegenstelling tot de procedure voor Tozo 1, geldt voor Tozo 2 en 3 een partnerinkomenstoets. De partnerinkomenstoets kan de afname verklaren in het aantal zelfstandige chauffeurs dat in aanmerking komt voor Tozo 2 en 3. Het is ook mogelijk dat deze afname is veroorzaakt door de versoepeling van de coronamaatregelen. Het heropenen van de horeca en culturele instellingen kan de vraag naar taxi’s vergroten. In totaal hebben 83.690 zelfstandig ondernemers in Amsterdam gebruik gemaakt van de Tozo 1 (39.235), Tozo 2 (21.595) en Tozo 3 (22.860). Daarvan zijn er in totaal 9.833 toegekend aan mensen uit de taxi/vervoersbranche, wat neerkomt op 11.75%.
Figuur 3 Het aantal Taxxxivergunningen in de periode 2013-2020 5000 4000 3000
Tozo 1 (maart - mei 2020)
3901
3932
3172
3594
3265 2658
2000 1000 0
Figuur 2 Het aantal Tozo 1, 2 en 3 toekenningen in de taxi/vervoersbranche
4161 3623
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
(Bron: Taxiteam Amsterdam, januari 2021)
3844
Tozo 2 (juni - september 2020)
3021
Tozo 3 (oktober 2020 - maart 2021)
2968 0
500
1000
1500
2000
2500
3000
3500
4000
4500
(Bron: Tozo data WPI, gemeente Amsterdam)
TAXI
5
H1
Lijnbusbaanontheffing voor bestelmarkt chauffeurs (L.B.O.)
T.A.P.-examens
De lijnbusbaanontheffing is geen vereiste om als taxichauffeur actief te zijn in Amsterdam. De zelfstandige lijnbusbaanontheffing is er voor chauffeurs die alleen op de bestelmarkt werkzaam zijn en gebruik willen maken van de lijnbusbaan om hun klanten efficiënter te vervoeren. Het aantal chauffeurs met een zelfstandige lijnbusbaanontheffing is sinds 2016 sterk gestegen. In 2020 is voor het eerst een lichte daling te zien in het aantal chauffeurs met een lijnbusbaanontheffing.
Als een chauffeur een Amsterdamse Taxxxivergunning of lijnbusbaanontheffing wil aanvragen, moet de chauffeur een Taxi Amsterdam Praktijkexamen (T.A.P.) certificaat behalen. Het aantal geslaagde kandidaten voor het T.A.P. is de afgelopen drie jaar afgenomen. Het slagingspercentage schommelde afgelopen jaren rond de 50% en is gedaald naar 35% in 2020. Ten opzichte van 2019 is het aantal afgenomen examens gehalveerd in 2020 (325 in 2020 t.o.v. 731 in 2019). Door de opkomst en het gebruiksgemak van taxi-apps kiezen taxi chauffeurs er steeds vaker voor om enkel hun landelijke chauffeurskaart te behalen en slechts de bestelmarkt te bedienen.
Figuur 4 Het aantal zelfstandige lijnbusbaanontheffingen in de periode 2013-2020 1902
2000
1846
1560
1500
1261
1200
1354
1000
1000
585
668
758
965
800
500 0
Figuur 5 Aantal geslaagde kandidaten Taxi Amsterdam Praktijk in de periode 2013-2020
708
743
828 713
600 400
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
314
200 0
(Bron: Taxiteam Amsterdam, januari 2021)
332
114 2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
(Bron: maandrapportage examens, januari 2021, CBR)
TAXI
6
H2
2 Ontwikkelingen in het taxiverkeer Door de coronamaatregelen en de afname van toerisme rijden er gedurende 2020 aanzienlijk minder taxi’s in de stad ten opzichte van pre-corona. In figuur 6 is per periode te zien hoeveel unieke taxi’s er gemiddeld actief zijn in 2020 en begin 2021. Het aantal actieve unieke chauffeurs zegt niets over het aantal ritten dat de chauffeurs rijden.
Ook zijn er verschillen in de ontwikkelingen te zien per stadsdeel. In figuur 7 is te zien wat de afname in taxiverkeer gemiddeld per dag is tijdens de eerste en tweede lockdown. Dit is berekend ten opzichte van de situatie pre-corona. In de eerste lockdownperiode is de afname groter dan in de tweede lockdownperiode. In beide situaties is de grootste afname van taxiverkeer te zien in stadsdeel Centrum. De grotere afname van het taxiverkeer in het Centrum ten opzichte van de andere stadsdelen heeft drie mogelijke verklaringen:
Figuur 6 Gemiddeld aantal unieke taxi's in de stad, op dagniveau 1500
1386
1000 500 0
699
636
zomer (week 23-42)
lockdown 2 (week 43-53)
319
pre-corona (week 7-11)
lockdown 1 (week 12-22)
1. Door de coronamaatregelen zijn de uitgaansgelegenheden gesloten en was er minder bezoek in de stad. De vele uitgaansbuurten in het centrum die voornamelijk draaien op toeristen en mensen buiten de regio zijn hierdoor minder bezocht. 2. Het taxiverkeer in de andere stadsdelen daalt minder vanwege het taxivervoer van de Amsterdammers. 3. De meeste taxichauffeurs wonen in de stadsdelen buiten het centrum, bovendien is er in deze stadsdelen meer ruimte voor het bufferen en parkeren van een taxi.
(Bron: CTO, maart 2021)
TAXI
7
H2
Figuur 7 Procentueel aandeel van het aantal unieke taxi’s per dag, ten opzichte van pre-corona.
(Bron: CTO, april 2021)
8
H2
Impact op het gebruik van de taxistandplaatsen Ook het gebruik van de standplaatsen is in de coronapandemie afgenomen. Figuur 8 toont hoe vaak een taxi één van de drie grote standplaatsen (Centraal Station, Leidseplein en Bijlmer Arena) betreedt in 2019 en 2020. Voor de standplaats Centraal Station is dit gemiddeld 1400 keer per week in 2020 ten opzichte van gemiddeld 5900 keer per week in 2019. Op het Leidseplein is dit aantal op de standplaats afgenomen van gemiddeld 2750 keer per week in 2019 naar 750 keer per week in 2020. Het aantal keer dat taxi's standplaats Bijlmer Arena betreden, is afhankelijk van het aantal evenementen dat plaatsvindt in het gebied en de omvang daarvan. Vanwege de coronamaatregelen hebben er sinds week 13 (23-04-2020) geen grote evenementen met publiek plaatsgevonden. Het verlaten van de standplaats betekent niet per definitie dat de taxichauffeur een opstaprit start. Steeds vaker worden de standplaatsen als bufferplek gebruikt om te pauzeren of te wachten op een bestelde vervoerrit.
Figuur 8 Aantal taxi’s op de drie grote standplaatsen in 2019 en 2020 10500 10000 9500 9000 8500 8000
Aantal pasbewegingen
7500 7000 6500 6000
Gebruik van drie grote standplaatsen 2019-2020
5500 5000 4500 4000 3500 3000 2500 2000 1500 1000 500 0
1 2
3
4 5 6
7
8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52
Weeknr.
CS 2019
CS 2020
Leidseplein 2019
(Bron: Taxiteam Amsterdam, april 2021)
Leidseplein 2020
Bijlmer Arena 2019
Bijlmer Arena 2020
TAXI 9
H3
3 Minder meldingen en klachten van overlast door bewoners en klanten Ook de overlast door taxi’s, het aantal klachten van klanten en bewoners en het aantal uitgeschreven RVB's ligt door de afname van het aantal taxi’s in het verkeer lager dan in afgelopen jaren.
Taxi-gerelateerde klachten Wanneer een passagier ontevreden is over een gemaakte rit, kan hij of zij een klacht indienen bij het Landelijke Klachtenmeldpunt (www.taxiklacht.nl). Het meldpunt deelt informatie over de ingekomen klachten met de gemeente Amsterdam indien de klant daar toestemming voor geeft. Indien de klacht een TTO-chauffeur betreft, handelt de TTO de klacht af. Indien het geen TTO-chauffeur betreft, dan handelt het meldpunt de klacht af. Daarnaast komen er rechtstreeks klachten binnen bij de gemeente Amsterdam (Figuur 9). Deze worden door het Taxiteam afgehandeld. De cijfers in onderstaand grafiek zijn de optelsom van de klachten vanuit het Landelijk meldpunt en de gemeente.
Figuur 9 Aantal taxi gerelateerde klachten binnengekomen bij de Gemeente Amsterdam 300
263
200
100
114
In figuur 10 staat het aantal SIA-meldingen met een klacht over taxi’s, hier wordt geen onderscheid gemaakt tussen aard en ernst van de klachten. Tevens wordt er ook geen onderscheid gemaakt tussen een klacht vanuit de chauffeur, de klant of een bewoner. Er zijn dit jaar 458 klachten binnengekomen over overlast en problematiek met taxi’s. Dat is 45% minder dan in 2019. Een nieuwe terugkerende klacht is dat taxivoertuigen langdurig geparkeerd staan op parkeerplaatsen. Dit kan worden toegeschreven aan de afname van taxiritten vanwege de pandemie. En omdat er meer thuis gewerkt wordt waardoor parkeeroverlast eerder opgemerkt wordt. Figuur 10 Aantal SIA-meldingen met een klacht over taxi 1000
400
130 66
200 0
0
2013
2014
2015
838
600
179 108
Signalen Informatievoorziening Amsterdam (SIA) meldingen gaan veelal over verkeers- en parkeergedrag van chauffeurs, ritweigering, de ritprijs en onheuse bejegening van de klant of mensen op straat. Klachten van taxichauffeurs gaan vaak over het gedrag van andere taxichauffeurs en de concurrentie op de taximarkt.
800
254
230
Aantal taxi-gerelateerde SIA-meldingen
2016
2017
2018
2019
2020
521
501
2017
2018
458
250 52
2013
95
90
2014
2015
2016
2019
2020
(Bron: SIA, januari 2021, Gemeente Amsterdam)
(Bron: Taxiteam Amsterdam, januari 2021)
10
H x.x
In de figuur 11 is het percentage taxiklachten ten opzichte van het totale aantal SIA-meldingen weergegeven. In totaal zijn er 386.718 meldingen gedaan in 2020; dit betekent dat 0,12% van de meldingen over taxi gaat.
Figuur 11 Percentage van het aantal SIA-meldingen met een taxiklacht 0,35%
0,24%
0,25% 0,20% 0,15%
0,30%
0,30%
0,30%
0,14%
0,10%
0,17% 0,11%
0,12% 0,09%
Aantal RvB’s Sinds half juli 2019 is er een wijziging in het sanctioneringsbeleid doorgevoerd. Sindsdien krijgt een TTO-chauffeur bij eenvoudige verkeersovertredingen een zogeheten ‘mulder-boete‘ in plaats van een Rapport van Bevindingen (RvB). Deze manier van sanctioneren geldt wanneer de betreffende overtreding in het geval van een niet-aangesloten chauffeur ook tot een ‘mulder-boete‘ leidt. Deze koerswijziging is in lijn met de ambitie van een gelijk speelveld voor de hele straattaximarkt in Amsterdam. Door de lage aantallen taxi's in het verkeer zijn er minder overtredingen door taxichauffeurs. Ten opzichte van 2019 zien we in 2020 een afname van ruim 90% van het aantal uitgeschreven RvB's (figuur 12). Hier speelt ook mee dat in 2020 prioriteit is gegeven aan de handhaving van de coronamaatregelen.
0,05% 0,00%
2013
2014
2015
2016
(Bron: SIA, januari 2021, Gemeente Amsterdam)
2017
2018
2019
2020
Figuur 12 Aantal uitgeschreven RvB's 1400 1200 1000
1154 955
800
1071
1021
873
600 400 200 0
107 2015
2016
2017
2018
2019
2020
(Bron: Taxiteam Amsterdam, januari 2021)
TAXI
11
H4
4 Minder (uitstootvrije) taxi’s in de stad Ontwikkelingen rondom uitstootvrije taxi’s
Impact op de verdeling van de brandstoftypen
Het totale aantal taxi’s in de stad is in 2020 fors gedaald, zo ook het totaal aantal uitstootvrije taxi’s (elektrische taxi’s). Echter is het aandeel uitstootvrije taxi’s in verhouding tot het gehele taxiwagenpark relatief constant gebleven.
Figuur 13 geeft weer wat de verdeling is van het aandeel per brandstoftype voor de verschillende lockdownperioden. Het gemiddelde aandeel elektrische taxi’s nam in de eerste lockdown en in de zomer licht af ten opzichte van pre-corona, maar toont in de tweede lockdown een lichte stijging. De strengere toegangscriteria voor taxistandplaatsen sinds 1 januari 2021 kunnen hiervoor de verklaring zijn. Hierdoor zijn CNG-taxi’s (behalve taxibussen) en plug-in hybride voertuigen ook niet langer toegestaan op de standplaatsen Centraal Station, Leidseplein, Oudebrugsteeg, Amstel, Gustav Mahlerlaan en Juliaplein (Amstelstation).
Met een subsidieregeling voor de aanschaf van elektrische taxi’s worden chauffeurs gestimuleerd om over te stappen op een uitstootvrije taxi. Vanwege de coronapandemie is er sprake van onderbenutting van deze subsidie.
Figuur 13 Procentuele verdeling van de brandstoftype gedurende 2020 120 100 80 60 40 20 0
1,1 2,9 11,6 18,9
1,3 3,5 11,4 15,7
1,2 3,1 9,8 17,5
1,1 4,2 12,1 14,9
65,5
68,4
68,6
67,9
Pre-corona (week 7-11) Diesel
Eerste lockdown (week 12-22) Hybride
Zomer (week 23-42)
Elektriciteit
CNG
Wat verder opvalt is dat het aandeel dieseltaxi’s met 2,3% is toegenomen terwijl het aandeel hybride taxi’s met 4% is afgenomen.
Tweede lockdown (week 43-53) Benzine
(Bron: CTO, maart 2021)
TAXI 12