02 Raadsvoordracht wijzigen APV afsteekverbod vuurwerk DEF.docx

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Gemeenteblad

R

Voordracht voor de raadsvergadering van Woensdag 31 maart en donderdag 1 april 2021 Jaar

2021

Afdeling

1

Nummer

0

Publicatiedatum

<vrije tekst griffie>

Agendapunt

<vrije tekst griffie>

Datum besluit B&W

16 februari 2021

Onderwerp

Wijzigen Algemene Plaatselijke Verordening (APV) in verband met het algeheel afsteekverbod van consumentenvuurwerk Met deze voordracht stellen wij u voor het volgende besluit te nemen: Tekst van openbare besluiten De gemeenteraad van Amsterdam wordt gepubliceerd Gezien de voordracht van burgemeester en wethouders,

Besluit

I. kennis te nemen van de uitkomst van de inspraakprocedure over het voornemen een Amsterdams verbod op het afsteken van vuurwerk in te voeren. De inspraakprocedure heeft 1612 reacties opgeleverd. Daarvan geeft 77 % aan voor het Amsterdamse afsteekverbod te zijn. In de bijgevoegde Nota van Beantwoording wordt uitgebreid ingegaan op de inspraakreacties (bijlage 1); II. vast te stellen de ‘Verordening van de raad van de gemeente Amsterdam tot wijziging van de Algemene plaatselijke verordening 2008 in verband met het invoeren van een verbod op het afsteken van vuurwerk in de gemeente Amsterdam (Verordening afsteekverbod vuurwerk Amsterdam)’, zoals opgenomen in bijlage 2, waarmee de APV zo gewijzigd wordt dat: a. het in de hele gemeente voor particulieren verboden is om vuurwerk af te steken, ook tijdens de jaarwisseling; b. professionele vuurwerkshows nog wel zijn toegestaan, hiervoor is een vergunning nodig. Wettelijke grondslag

Artikel 149 Gemeentewet De raad149 maakt de verordeningen die hij in het belang van de gemeente nodig Artikel Gemeentewet oordeelt. De raad maakt de verordeningen die hij in het belang van de gemeente nodig oordeelt. Artikel 1A.1.3 onder a Vuurwerkbesluit Categorie F1: vuurwerk dat zeer weinig gevaar en een te verwaarlozen geluidsniveau Artikel 1A.1.3 onder a Vuurwerkbesluit oplevert en bestemd is voor gebruik in een besloten ruimte, inclusief vuurwerk dat Categorie F1 vuurwerk dat zeer weinig gevaar en een te verwaarlozen geluidsniveau bestemd is voor gebruik binnenshuis; oplevert en bestemd is voor gebruik in een besloten ruimte, inclusief vuurwerk dat bestemd is voor gebruik binnenshuis; Categorie F2: vuurwerk dat weinig gevaar en een laag geluidsniveau oplevert en bestemd is voor gebruik buitenshuis in een afgebakende plaats; Categorie F3: vuurwerk dat middelmatig gevaar oplevert en bestemd is voor gebruik 1 buitenshuis in een grote open ruimte, en waarvan het geluidsniveau niet schadelijk is voor de menselijke gezondheid;

Jaar Afdeling Nummer Datum

2021 1 0

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Voordracht voor de raadsvergadering van 31 maart en 1 april 2021

Categorie F2 vuurwerk dat weinig gevaar en een laag geluidsniveau oplevert en bestemd is voor gebruik buitenshuis in een afgebakende plaats; Categorie F3 vuurwerk dat middelmatig gevaar oplevert en bestemd is voor gebruik buitenshuis in een grote open ruimte, en waarvan het geluidsniveau niet schadelijk is voor de menselijke gezondheid; Categorie F4 vuurwerk dat veel gevaar oplevert en uitsluitend bestemd is voor gebruik door personen met gespecialiseerde kennis, en waarvan het geluidsniveau niet schadelijk is voor de menselijke gezondheid. Bestuurlijke achtergrond

De transitie naar een vuurwerkvrije stad en een nieuwe manier van oud en nieuw vieren, is enkele jaren geleden ingezet. Eind 2017 heeft de raad steun uitgesproken voor het initiatiefvoorstel van raadslid Van Lammeren: ‘Stop het afsteken van vuurwerk door particulieren: op naar een professionele vuurwerkshow van formaat’. Daarmee werd het college gevraagd om het afsteken van vuurwerk door particulieren in Amsterdam zoveel mogelijk te beperken door het instellen van vuurwerkvrije zones. Op 8 november 2018 heeft het college aangegeven de wijze waarop rond de jaarwisseling met vuurwerk wordt omgegaan te willen veranderen. Op 10 juli 2019 heeft het college aangegeven te kiezen voor een meerjarige aanpak, waarbij de gemeente zelf initiatief neemt en ook inwoners de ruimte en middelen krijgen om met ideeën en initiatieven te komen om oud en nieuw te vieren en/of gebieden vuurwerkvrij te maken. In dat kader is de afgelopen jaren onder meer geëxperimenteerd met vrijwillige vuurwerkvrije zones en alternatieve lokale vieringen. Op 9 januari 2020 is in de commissie Algemene Zaken gesproken over het onrustige verloop van de jaarwisseling 2019/2020. Tijdens die vergadering is gebleken dat in de raad brede steun is voor een afsteekverbod van vuurwerk door particulieren.

Op 11 februari 2020 heeft het college per brief aangegeven de wens van de raad van een vuurwerkvrije en daarmee rustiger verlopende jaarwisseling volledig te delen en te starten met de voorbereidingen voor een afsteekverbod. Op 13 februari 2020 heeft de raad motie 235 aangenomen (afsteekverbod vuurwerk, Van Lammeren c.s.),waarmee het college wordt gevraagd om in de APV een totaalverbod op te nemen op het afsteken van vuurwerk (met uitzondering van schertsvuurwerk) en dit zo snel mogelijk aan de raad voor te leggen (bijlage 3). Op 30 juni 2020 heeft het college het voorstel om de APV zo te wijzigen dat tijdens de jaarwisseling in de hele gemeente een afsteekverbod van vuurwerk geldt, vrijgegeven voor inspraak.

2

Jaar Afdeling Nummer Datum

2021 Gemeente Amsterdam 1 Gemeenteraad 0 <vrije tekst griffie> Voordracht voor de raadsvergadering van 31 maart en 1 april 2021

R

Op 6 september 2020 heeft het college de raad per brief geïnformeerd dat door corona en juridische risico’s vanwege vertraging is afgezien om vlak voor de jaarwisseling een lokaal afsteekverbod in te voeren voor de jaarwisseling 2020/2021. Op 13 november 2020 heeft het kabinet besloten eenmalig een landelijk vuurwerkverbod in te stellen voor de jaarwisseling 2020/2021. Zowel de verkoop als het afsteken van vuurwerk werd hiermee verboden. Op 16 december 2020 heeft de raad besloten in de APV een verbod op carbidschieten op te nemen (artikel 5.3A). Op 16 februari 2021 heeft het college als reactie op de gehouden inspraakprocedure over het afsteekverbod, de nota van beantwoording vastgesteld. Onderbouwing besluit

I. Inspraakreacties Amsterdams afsteekverbod vuurwerk Van 27 juli tot en met 6 september 2020 konden inwoners van Amsterdam (en andere belangstellenden) hun mening geven over het voornemen om een algeheel afsteekverbod van vuurwerk, ook tijdens de jaarwisseling, op te nemen in de Amsterdamse APV. In totaal zijn 1612 inspraakreacties ontvangen, waarvan 1245 (77%) voor een Amsterdams afsteekverbod. In veel van de reacties wordt gesteld dat het tijd is voor verandering omdat de jaarwisseling zoals wij die kennen ‘niet meer van deze tijd is.’ Ervaren (geluids-)overlast, gevoelens van onveiligheid en gezondheidsproblemen, zijn de belangrijkste redenen om te pleiten voor vernieuwing én verduurzaming van de viering van oud en nieuw. De inspraakreacties zijn in lijn met de laatste peiling van OIS uit februari 2020 (bijlage 4). Uit hun onderzoek volgt onder andere dat 77% het belangrijk vindt dat overlast van vuurwerk wordt teruggedrongen en dat 89% van Amsterdammers (helemaal) niet geeft om het zelf afsteken van vuurwerk. Consultatie stadsdelen De stadsdelen steunen unaniem het voorgenomen afsteekverbod. Wel vragen zij aandacht voor voldoende handhavingscapaciteit en onderzoek om bestaande verkoop te beëindigen dan wel te ontmoedigen. Inspraak vuurwerkondernemers Namens de twintig Amsterdamse vuurwerkondernemers is door hun advocaten een inspraakreactie ingediend.

Zij stellen onder andere dat het voorgenomen verbod in strijd is met hogere (internationale) regelgeving en hun belangen onvoldoende zijn meegewogen, terwijl zij financiële schade lijden. Het college acht het verbod niet in strijd met (internationale) regelgeving. Rotterdam heeft vorig jaar een afsteekverbod opgenomen in de APV. Naar aanleiding daarvan hebben 3

Jaar Afdeling Nummer Datum

2021 Gemeente Amsterdam 1 Gemeenteraad 0 <vrije tekst griffie> Voordracht voor de raadsvergadering van 31 maart en 1 april 2021

R

Rotterdamse vuurwerkondernemers een kort geding gestart. Op 9 november 2020 heeft de rechtbank Rotterdam geoordeeld dat het Rotterdamse APV-verbod op het afsteken van vuurwerk geen strijd oplevert met hogere (internationale) regelgeving (ECLI:NL:RBROT:2020:10079). Hoewel een algeheel afsteekverbod gevolgen heeft voor de financiële belangen van de ondernemers, wegen deze belangen wat het college betreft niet op tegen de bescherming van de openbare orde, het belang van veiligheid en de bescherming van woon- en leefklimaat dat met de voorgenomen wijziging gediend is. Wel kunnen de vuurwerkondernemers na inwerkingtreding van de gewijzigde APV een verzoek om nadeelcompensatie indienen bij het gemeentelijke schadeloket Algemene Nadeelcompensatie. De ondernemers zijn per brief op deze mogelijkheid gewezen. Overigens valt op voorhand niet te zeggen of individuele vuurwerkondernemers daadwerkelijk in aanmerking komen voor nadeelcompensatie vanwege het afsteekverbod. Dit is afhankelijk van de omstandigheden van het geval. II. Amsterdams vuurwerkverbod in APV Vanwege het onrustige verloop van eerdere jaarwisselingen bleek in de raad brede steun voor een algeheel afsteekverbod van vuurwerk door particulieren tijdens de jaarwisseling. Op 13 februari 2020 heeft de raad een motie aangenomen om in de APV een totaalverbod op te nemen op het afsteken van vuurwerk.

Met bijgevoegde wijzigingsverordening wordt artikel 5.3 van de APV zodanig gewijzigd dat vanaf komende jaarwisseling voor de hele gemeente een afsteekverbod van vuurwerk door particulieren geldt. F1 vuurwerk mag wel worden gebruikt. Dit betreft fop- en schertsvuurwerk zoals trektouwtjes, knalerwten en een bepaalde categorie sterretjes. F1 vuurwerk mag, in tegenstelling tot de andere categorieën, het hele jaar door verkocht en gebruikt worden. Professionele vuurwerkshows zijn wel mogelijk, maar daarvoor is wel een vergunning nodig. Met het afsteekverbod wordt benadrukt dat het afsteken van vuurwerk door particulieren tot onaanvaardbare risico's, overlast, schade, incidenten en letsel leidt. Amsterdam wil met het afsteekverbod verstoringen van de openbare orde terugdringen en zorgdragen voor een veilig oud en nieuw voor iedereen. De verwachting is dat het afsteekverbod er ook toe leidt dat er minder vuurwerk in omloop zal zijn. Jaarwisseling 2020/2021 Afgelopen jaarwisseling heeft het kabinet vanwege de corona-pandemie een eenmalig, landelijk vuurwerkverbod ingesteld. Zowel de verkoop als het afsteken van vuurwerk was verboden. Uit het rapport ‘Ongevallen met vuurwerk Jaarwisseling 2020-2021’ van VeiligheidNL, blijkt een forse daling van 70% van het aantal vuurwerkletsels ten opzichte van de afgelopen jaarwisselingen (bijlage 5).

Het aantal bezoeken vanwege vuurwerkletsel aan de spoedeisende hulp van ziekenhuizen is met 2/3 gedaald. Volgens de eerste berekeningen van het Verbond van Verzekeraars komt de particulier verzekerde schade aan woningen en auto’s tijdens de afgelopen jaarwisseling uit op 60 % minder vergeleken met een ‘normale’ jaarwisseling.

4

Jaar Afdeling Nummer Datum

2021 Gemeente Amsterdam 1 Gemeenteraad 0 <vrije tekst griffie> Voordracht voor de raadsvergadering van 31 maart en 1 april 2021

R

Verkooppunten vuurwerk Het voorstel is om het afsteken van vuurwerk te verbieden. Het verkopen van vuurwerk blijft in beginsel wel mogelijk. Een Amsterdams verbod op de verkoop van vuurwerk is vanwege landelijke en Europese wet- en regelgeving niet mogelijk (vrijheid van ondernemerschap). Het reguleren van het aantal verkooppunten is wel mogelijk, maar moet vanuit ruimtelijk perspectief worden gemotiveerd. Daarbij moet aan de huidige verkopers voldoende tijd worden gegeven om zich daarop in te stellen. Jaarlijks worden in Amsterdam nu 20 verkoopvergunningen afgegeven, steeds aan dezelfde verkopers. In vergelijking met ander steden is het aantal verkooppunten relatief laag. Rotterdam heeft bijvoorbeeld 34 verkoop-vergunningen en in Zaandam, met circa 80.000 inwoners is het aantal gemaximeerd op 10. Handhaving Naar verwachting zal het lokale afsteekverbod er net als tijdens het tijdelijke, landelijke verbod, niet toe leiden dat er helemaal geen vuurwerk meer wordt afgestoken. Uiteraard wordt voorafgaand aan de jaarwisseling, door onder andere de politie en THOR, een handhavingsplan opgesteld. Om bij te dragen aan de handhaafbaarheid van een afsteekverbod gaat in die voorbereiding (in het kader van preventie) veel aandacht uit naar jongeren en de organisatie van een aansprekende en innovatieve centrale viering en lokale buurtgerichte vieringen (om goede alternatieven te bieden).

De APV-wijziging treedt een dag na bekendmaking in werking.

Financiële paragraaf

Opname van een lokaal afsteekverbod consumentenvuurwerk in de APV heeft geen financiële consequenties. Mogelijk dienen (vuurwerk)ondernemers wel een verzoek tot nadeelcompensatie in bij het gemeentelijke Schadeloket nadeelcompensatie. Op voorhand valt niet te zeggen of individuele vuurwerkondernemers ook daadwerkelijk in aanmerking komen voor nadeelcompensatie vanwege het afsteekverbod. Dit is afhankelijk van de individuele omstandigheden van de (vuurwerk)ondernemer. Om bij te dragen aan de handhaafbaarheid van het afsteekverbod zullen er, naast de (extra) inzet van politie en handhaving, naar verwachting wel kosten gemaakt worden voor de communicatie rondom het afsteekverbod én voor het aanbieden van alternatieve centrale en lokale buurtgerichte vieringen. Aan de andere kant is het de verwachting dat de kosten voor reiniging en schade aan gemeentelijke eigendommen lager zullen uitvallen. . Geheimhouding

n.v.t.

5

Jaar Afdeling Nummer Datum

2021 Gemeente Amsterdam 1 Gemeenteraad 0 <vrije tekst griffie> Voordracht voor de raadsvergadering van 31 maart en 1 april 2021

R

Stukken Meegestuurd

01 Nota van beantwoording inspraakreacties 02 Verordening afsteekverbod consumentenvuurwerk Amsterdam 03 Motie 235 afsteekverbod vuurwerk particulier 04 Uitkomst onderzoek OIS ‘Veranderaanpak vuurwerk’ 05 Rapport VeiligheidNL ‘Ongevallen met vuurwerk Jaarwisseling 2020-2021’ 07 ANONIEM tabel inspraakreacties verkort 08 ANONIEM inspraakreacties inhoudelijk

Ter inzage gelegd

De niet-geanonimiseerde lijst van inspraakreacties is voor raadsleden ter inzage gelegd. Behandelend ambtenaar (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

Projectleider oud en nieuw, Niek Knol, 06 8364 1183, n.knol@amsterdam.nl Het college van burgemeester en wethouders van Amsterdam

Femke Halsema, burgemeester

Peter Teesink, secretaris

6