02 Raadsinformatiebrief_Amsterdams hitteplan 30-5.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door

Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 28 mei 2024 Publieke gezondheid en preventie Alexander Scholtes GGD Leefomgeving en programma Klimaatadaptatie, klimaatadaptatie@amsterdam.nl Amsterdams hitteplan

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief informeer ik u over het Amsterdams hitteplan. De KNMI ’23-scenario's van 9 oktober 2023 benadrukken opnieuw de urgentie van klimaatadaptatie. Het is van belang dat Amsterdam zich spoedig voorbereidt op een toename in het aantal hete dagen. Het Amsterdams hitteplan is een lokale uitwerking van het Nationaal hitteplan en heeft als doel om tijdens hittegolven de gezondheidsproblemen en sterfte in Amsterdam zoveel mogelijk te beperken. Daarnaast wordt hiermee voor een deel invulling gegeven aan motie 023.24 van de leden Van Renssen, Norbruis en Bakker inzake Intensiveren hittemaatregelen (d.d. 24 januari 2024). Hitte in Amsterdam De KNMI ’23 scenario’s laten zien dat door klimaatverandering het aantal warme en tropische dagen toeneemt, waarbij temperaturen van 40 graden of hoger steeds waarschijnlijker worden. Door de versteende inrichting van de stad warmt Amsterdam snel op en wordt de warmte lang vastgehouden. Dit is het stedelijk hitte-eilandeffect. Hierdoor kan het in de stad 12 graden warmer worden dan in het buitengebied. Hitte brengt niet alleen ongemak met zich mee voor bewoners, maar kan ook leiden tot verminderde arbeidsproductiviteit, gezondheidsschade en zelfs sterfgevallen. Hitte kan hittestress veroorzaken, wat zich uit in lichamelijke klachten doordat mensen hun warmte niet kwijt kunnen en kunnen uitdrogen.

Met name personen in kwetsbare posities zoals ouderen, chronisch zieken, jonge kinderen, dak- en thuislozen en buitenwerkers lopen een verhoogd risico op gezondheidsklachten tijdens hete dagen. Daarnaast heeft hitte gevolgen voor de leefbaarheid, de infrastructuur, de buitenruimte en het waterbeheer. Amsterdams hitteplan Het Amsterdams hitteplan richt zich specifiek op het beperken van gezondheidsrisico’s bij mensen. Het is onderdeel van een brede aanpak om Amsterdam beter voor te bereiden op de gevolgen van klimaatverandering en is een aanvulling op het Nationaal hitteplan. In 2020 is de Strategie Klimaatadaptatie Amsterdam vastgesteld, waarin de gevolgen van klimaatverandering voor onze stad in kaart zijn gebracht. De ambitie is om Amsterdam tegen 2050 zo goed mogelijk voor te bereiden op deze veranderingen. Specifiek voor de opgave rondom hitte is het van belang om, naast de inrichting van de buitenruimte en de gebouwde

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 21 mei 2024 Pagina 2 van 3

omgeving, ook naar het sociale domein te kijken. Gedragsaanpassingen spelen immers een belangrijke rol bij het beschermen van personen in kwetsbare posities tegen de negatieve effecten van hitte. Het Amsterdams hitteplan legt vast hoe de gemeente Amsterdam, de Geneeskundige en Gezondheidsdienst (GGD) Amsterdam, de Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR) en andere (maatschappelijke) organisaties, zoals bijvoorbeeld het Rode Kruis, gecoördineerd taken en activiteiten uitvoeren wanneer het Nationaal hitteplan wordt geactiveerd. Dit gebeurt om tijdens aanhoudende hitte mensen in kwetsbare posities te beschermen. De activiteiten in dit plan zijn met name communicatieve activiteiten die zich richten op bewustwording en het delen van kennis, in lijn met het Nationaal hitteplan. Het uitwerken en jaarlijks vernieuwen van het Amsterdams hitteplan brengt de verschillende organisaties bij elkaar om verder samen te werken aan de aanpak van hittestress. Aanpak in fasen De aanpak van het Amsterdams hitteplan onderscheidt verschillende fasen: voorbereiding, voorwaarschuwing, waarschuwing en evaluatie. In de voorbereidingsfase worden mogelijke acties en maatregelen geïdentificeerd om de impact van hittegolven te verminderen. De voorwaarschuwingsfase start zodra het RIVM een hitteperiode verwacht.

Gedurende deze voorwaarschuwing wordt alles in gereedheid gebracht om de afgesproken acties tijdens de hittegolf uit te kunnen voeren. De waarschuwingsfase gaat in zodra het Nationaal hitteplan door het RIVM wordt geactiveerd. Dit gebeurt meestal wanneer er een kans is op een periode van (meer dan) vier dagen met een maximumtemperatuur boven de 27 °C. Hierbij wordt rekening gehouden met aanhoudende hitte en andere criteria zoals nachttemperatuur en luchtvochtigheid. Dit is ook het moment dat het Amsterdams hitteplan wordt geactiveerd en dat de activiteiten uit het Amsterdams hitteplan worden uitgevoerd om gezondheidsrisico's te beperken. In deze waarschuwingsfase adviseren wij inwoners zichzelf koel te houden met lichte, loszittende kleding, vochtige doeken of voetenbaden, en door fysieke activiteiten op koelere momenten van de dag te plannen en in de schaduw te blijven. We raden aan voldoende water te drinken, hun woning koel te houden met zonwering (of schaduwdoek/parasol) en door ramen en deuren te openen wanneer het buiten koeler is dan binnen, contact op te nemen met apotheek of huisarts voor advies over hun medicijngebruik, en te zorgen voor anderen door hulp te bieden waar nodig. Na afloop van de zomer volgt een evaluatie om het plan voor het volgende jaar te verbeteren. Preventie is essentieel bij het voorkomen van hitte-gerelateerde gezondheidsproblemen.

Dit is een doorlopend proces dat het hele jaar door plaatsvindt. Onderdeel van preventie is het continu bevorderen en delen van kennis onder zorgprofessionals en personen in kwetsbare posities, het stimuleren van gedragsverandering en het versterken van netwerken. De doorontwikkeling van het hitteplan omvat een jaarlijkse evaluatie en aanpassing aan veranderende behoeften en nieuwe inzichten. Motie 023.24 inzake intensiveren hittemaatregelen Met het Amsterdams hitteplan wordt deels invulling gegeven aan Motie 023.24 van de leden Van Renssen, Norbruis en Bakker inzake Intensiveren hittemaatregelen (d.d. 24 januari 2024). In deze motie wordt het college van burgemeester en wethouders verzocht om:

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

•

•

•

•

Datum 21 mei 2024 Pagina 3 van 3

Bij de aangekondigde intensivering van de klimaataanpak, c.q. uitwerking van de vervolgstappen extra aandacht te besteden en maatregelen te treffen voor het hittebestendig maken van de stad en haar inwoners; Daarbij aandacht te besteden aan hoe panden en de gebouwde omgeving in de stad beter kunnen worden toegerust c.q. worden aangepast om hitte te weren; bijvoorbeeld door aanpassingen van (platte) daken, gevels of het aanbrengen van zonwering; Daarbij specifiek inwoners die vallen in een risicogroep te informeren, bijvoorbeeld door aanpassen van hitteprotocollen en te verkennen hoe (kwetsbare) bewoners op structurele wijze (jaarlijks) geïnformeerd kunnen worden met tips om te gaan met de steeds warmer wordende zomers (o.a. via netwerk-aanpak / zorginstellingen / OKTteams / kinderdagverblijven, scholen); De raad in het derde kwartaal van 2024 te informeren over de resultaten van de vervolgstappen.

Met het Amsterdams hitteplan geven we antwoord op het derde punt uit de motie door inwoners die tot risicogroepen behoren te informeren. Dit omvat onder andere het jaarlijks verstrekken van adviezen over het omgaan met de toenemende hitte tijdens de zomerperiode. Naast het informeren van inwoners omvat het hitteplan diverse andere maatregelen. We voorzien inwoners en professionals van antwoorden op hun vragen, verkennen een 'code rood hitte scenario' en identificeren risicogebieden en kwetsbare personen voor gerichte maatregelen. We stimuleren preventieve acties zoals het verbeteren van het binnenklimaat en ondersteunen bij evenementen met hulp van organisaties zoals het Rode Kruis. Voor de zomer van 2024 ontvangt de raad informatie over de vervolgstappen voor klimaatadaptatie, waarbij ook de overige punten uit de motie aan bod komen. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Alexander Scholtes Wethouder Publieke gezondheid en preventie

Bijlagen 1. Het Amsterdams hitteplan

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl