02 Q2 2024 AWA def 1.0.pdf

60

Kwartaalrapportage Q2 – 2024 Aanpak Wegtunnels Amsterdam

Versie 1.0

Gemeente Amsterdam Kwartaalrapportage Q2 – 2024 Aanpak Wegtunnels Amsterdam

Datum 9 september 2024

Inhoud 1 Managementsamenvatting Q2 2024

3

2 Voortgang 2.1 Bijdrage aan de stad 2.2 De voortgang van de projecten en effecten buiten 2.3 Samenwerking met de strategische partners 2.4 Tegenspraak

5 5 6 8 9

3 Programmabeheersing 3.1 Programmascope 3.2 Masterplanning 3.3 Financiële stand van zaken 3.4 Risicomanagement

11 11 11 13 15

Bijlage 1. Afkortingen en definities

20

2

Gemeente Amsterdam Kwartaalrapportage Q2 – 2024 Aanpak Wegtunnels Amsterdam

Datum 9 september 2024

1 Managementsamenvatting Q2 2024

De rapportage over het tweede kwartaal 2024 van de Aanpak Wegtunnels Amsterdam geeft de gemeenteraad, het gemeentebestuur, de gemeentelijke directies en de strategische partners inzicht in de voortgang van de programmadoelstellingen en de projecten. Tevens is de rapportage een bron van informatie voor inwoners van Amsterdam en andere belangstellenden. Q1 2024

  

Q2 2024

  

 Scope     Planning  

  

 Financiën  

  

 Risico’s  

In het tweede kwartaal 2024 is het koppelen van de IJ-tunnel en de Arenatunnel met bestaande bedienmiddelen aan de verkeerscentrale (dus vooruitlopend op uitvoering van onderhoudsingrepen aan deze tunnels) toegevoegd aan de scope van het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam. Elk kwartaal worden probabilistische analyses uitgevoerd, die de mogelijke gevolgen van risico’s op de planning en de mijlpalen inzichtelijk maken. Eind juni 2024 zijn de volgende planningen actueel:  Voor het project Vernieuwing Verkeerscentrale Amsterdam blijft de mijlpaal voor ingebruikname van de nieuwbouw eind juni 2026.  In het derde kwartaal 2024 is decharge van het project Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel beoogd.  Project Vervangingsonderhoud IJ-tunnel werkt toe naar een uitvoerings- en kredietbesluit in het najaar2024/ voorjaar 2025. Reparatie van het asfalt is beoogd in 2025 en de andere werkzaamheden in 2027/2028. Wel is een herijking op basis van beschikbare financiële middelen aan de orde, wat de planning kan beïnvloeden.  Project Renovatie Arenatunnel werkt toe naar een uitvoerings- en kredietbesluit eind 2024 / begin 2025, waarna uitvoering is beoogd in 2027. Eind tweede kwartaal 2024 is € 308,0 miljoen aan kredieten beschikbaar voor de programmatische aanpak van het onderhoud van de wegtunnels.

In totaal is een bedrag van € 249,0 miljoen aan verplichtingen aangegaan en is € 215,0 miljoen betaald. De raming van het project Vervangingsonderhoud IJ-tunnel is substantieel hoger dan het bedrag dat is opgenomen in de gemeentebegroting. Om die reden kleurt dit stoplicht oranje. Om bediening, onderhoud en gebruik van de tunnels in de toekomst uniform, duurzaam en kostenefficiënt op onderhoudskosten te kunnen uitvoeren, is het nodig alle tunnels volgens de nieuwe standaard aan te pakken (waarmee tot nu toe alleen de Piet Heintunnel is uitgerust). Recente toevoeging van de IJ-tunnel en de Arenatunnel aan de scope van het programma wegtunnels is een logisch vervolg van de ingeslagen weg. Omdat met name het werk aan de IJ-tunnel nog in de opstartfase zit, blijft het risico op gebrek aan uniformiteit aan de orde.

3

Gemeente Amsterdam Kwartaalrapportage Q2 – 2024 Aanpak Wegtunnels Amsterdam

Q1 2024

  

Datum 9 september 2024

Q2 2024

 Kwaliteit en Er zijn stappen gezet op het gebied van professioneel opdrachtgeverschap is een nieuwe ambtelijk opdrachtgever aangetrokken en gestart), als  Organisatie (zo onderdeel van de versterkingsopgave van de tunnelbeheerorganisatie.  Verder is een plan opgesteld over de wijze waarop bij de tunnelprojecten

het onderwerp Tegenspraak een rol kan krijgen. Ingezet wordt op het betrekken van de expertise van het programma LetOp en van het Centrum Ondergronds Bouwen (COB).

Definitie stoplichten:

 buiten de vastgestelde programmakaders, niet beheersbaar door programmateam, escalatie naar het bestuur  buiten de vastgestelde programmakaders, beheersbaar door programmateam  binnen de vastgestelde programmakaders

4

Gemeente Amsterdam Kwartaalrapportage Q2 – 2024 Aanpak Wegtunnels Amsterdam

Datum 9 september 2024

2 Voortgang

Dit hoofdstuk beschrijft de voortgang van de Aanpak Wegtunnels Amsterdam in het tweede kwartaal van 2024. Paragraaf 2.1 relateert de voortgang aan de programmadoelstellingen. Paragraaf 2.2 beschrijft de voortgang van de projecten, inclusief de impact die de projecten hebben op de bereikbaarheid van de stad. Paragraaf 2.3 licht de samenwerking met onze partners toe. En in paragraaf 2.4 staat centraal welke tegenspraak is georganiseerd om het resultaat van het programma te borgen.

2.1 Bijdrage aan de stad De Aanpak Wegtunnels Amsterdam (AWA) zorgt ervoor dat de Amsterdamse wegtunnels en de Verkeerscentrale Amsterdam (VCA) klaar zijn voor de toekomst: veilig te gebruiken, eenvoudig te bedienen en gemakkelijk te onderhouden. De programmatische aanpak kent twee hoofddoelstellingen: 1. Voldoe op zo kort mogelijk termijn met het gehele tunnelsysteem aan de wetgeving, zodat de veiligheid en beschikbaarheid aantoonbaar zijn geborgd; en 2. Creëer een robuuste basis, zodat doelmatig en uniform invulling kan worden gegeven aan het toekomstbestendig beheer van het integrale wegtunnelsysteem als strategische asset van de gemeente Amsterdam, zodat de veiligheid en beschikbaarheid daarvan ook in de toekomst aantoonbaar is geborgd. Binnen de programmatische aanpak vallen eind tweede kwartaal 2024 de volgende projecten:  het project "Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel” (MRT);  het project “Vernieuwing Verkeerscentrale Amsterdam” (VCA);  het project “Vervangingsonderhoud IJ-tunnel” (IJT);  het project “Renovatie Arenatunnel” (AAT);  het project “Tijdelijke Migratie bestaande Bedienmiddelen IJT/AAT” (TMB). Dit project is in het tweede kwartaal 2024 door het college van B&W aan de scope van het programma toegevoegd. Onder andere door het uitvoeren van deze projecten wordt hier op de volgende manier aan gewerkt.

Overkoepelend Onderhoudsprojecten van tunnels zijn complex, risicovol en zorgen voor grote effecten op de bereikbaarheid van Amsterdam. Er ligt een sterke relatie tussen dagelijks beheer en onderhoud en de vervangingsonderhoudsprojecten. Vervangingsonderhoud kan veel efficiënter en sneller als het informatielandschap van de tunnels op orde is. Andersom geldt dat een succesvol project zorgt voor een goede basis voor veiligheid en beschikbaarheid in de beheerfase. De programmaorganisatie die van 2018 tot 2023 de aanpak van de wegtunnels heeft voorbereid en uitgevoerd, heeft deze basis neergezet. Om van daaruit verder te werken aan een blijvend sterke

5

Gemeente Amsterdam Kwartaalrapportage Q2 – 2024 Aanpak Wegtunnels Amsterdam

Datum 9 september 2024

tunnelbeheerorganisatie, die ook het ambtelijk opdrachtgeverschap van de tunnelprojecten op professionele wijze uitvoert, blijft het nodig de organisatie te versterken. Veilig te gebruiken De programmatische aanpak van de wegtunnels zorgt voor een veilige, uniforme uitrusting voor de tunnels binnen zijn scope en werkt aan veilige technieken, procedures en handelingsprocessen. In het testcentrum VCA kunnen we nieuwe systemen en installaties als Proof of Concept uitproberen, voordat we ze implementeren in de tunnels en in de nieuwe verkeerscentrale. Ook kunnen we hier verkeersleiders opleiden, trainen en oefenen met behulp van de systemen in dit testcentrum. Eenvoudig te bedienen Het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam uniformeert systemen en procedures, waardoor de complexiteit vermindert, de kans op menselijke fouten afneemt en de inzetbaarheid van tunnelverkeersleiders verbetert. Dankzij uniformiteit worden de wegtunnels eenvoudig te bedienen. Doordat de Arenatunnel en de IJ-tunnel ten opzichte van de originele planning verlaat worden uitgevoerd, is een nieuw deelproject gestart om de bediening vanuit de nieuwe verkeerscentrale te realiseren, waardoor tijdelijk het tunnelareaal niet optimaal te bedienen is. De gewenste eenvoudige bediening wordt gerealiseerd na afronding van de werkzaamheden aan beide tunnels.

Makkelijk te onderhouden Functioneel uniforme tunnels dragen bij aan eenvoudiger en daarmee efficiënter onderhoud. De tunnels geven straks real time informatie over de staat waarin installaties zich bevinden, zodat onderhoud adequaat kan worden gepland en uitgevoerd. De voorspelbaarheid van het onderhoud wordt vergroot. Dit maakt het beheer van tunnels efficiënter en heeft een positief effect op de beschikbaarheid van de tunnels zelf.

2.2 De voortgang van de projecten en effecten buiten 2.2.1 Voortgang projecten Deze paragraaf geeft de voortgang weer op de vier projecten die onder de gemeentelijke Regeling Grote Projecten vallen. Het vijfde project (Tijdelijke Migratie bestaande Bedienmiddelen IJT/AAT) is net gestart en hierover zal, vanwege de nauwe verwevenheid, binnen project VCA worden gerapporteerd. Project Vernieuwing Verkeerscentrale Amsterdam (VCA) Afgelopen kwartaal is conform planning gewerkt aan de voorbereiding voor het koppelen van de tunnels. Het definitief ontwerp van de hard/software (Functionele Systemen) van de centrale is enkele weken later afgerond en inmiddels breed gereviewd. Binnen dit deelproject wordt parallel gewerkt aan de voorbereiding van de eerste migratiestappen en validatie van het definitief ontwerp.

6

Gemeente Amsterdam Kwartaalrapportage Q2 – 2024 Aanpak Wegtunnels Amsterdam

Datum 9 september 2024

De nieuwe huisvesting is reeds in uitvoering. Met het storten van de wanden op de begane grond wordt het werk buiten ook steeds zichtbaarder. Benodigde aanpassingen aan de draagconstructie van de gevel leveren een verschuiving van de oplevering. De mogelijke impact op de eindmijlpaal wordt nog bepaald. Ook zullen er mogelijk consequenties zijn voor de kosten. Project Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel Het voorlopig opleverdossier is ondertekend. Er wordt nu gewerkt aan de laatste restwerkzaamheden en de definitieve overdracht aan de tunnelbeheerorganisatie. Project Vervangingsonderhoud IJ-tunnel Het doel van het project is het uitvoeren van vervangingsonderhoud om te zorgen dat de IJ-tunnel blijft voldoen aan de eisen die gesteld worden op het gebied van tunnelveiligheid, beschikbaarheid en betrouwbaarheid. De projectreferenties zijn begin februari 2024 door de tunnelbeheerorganisatie vastgesteld met een ambtelijk projectbesluit, waarop de volgende fase van de voorbereiding door het project is gestart. Afgelopen kwartaal heeft het projectteam in de voorbereidingsfase gewerkt aan het opstellen van het systeemontwerp van het project (incl. belangrijke ontwerpkeuzes) en de bijbehorende uitvoeringsstrategie en inkoopstrategie. Project Renovatie Arenatunnel Afgelopen kwartaal is het projectplan opgesteld.

Nu vindt de verdere voorbereiding plaats, richting de aanvraag van het uitvoerings- en kredietbesluit die eind 2024 / begin 2025 wordt verwacht.

2.2.2 Bereikbaarheid Ter voorbereiding op het uitvoeren van de asfaltreparaties (2025) en voor het uitvoeren van het vervangingsonderhoud voert het project Vervangingsonderhoud IJ-tunnel gesprekken met stakeholders over de bereikbaarheid bij een afgesloten IJ-tunnel. Met de volgende stakeholders zijn gesprekken gevoerd: - Hulpdiensten - Witte Kolom (Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie) - Openbaar vervoer (GVB, EBS, Vervoerregio) - Aanvullend openbaar vervoer - Commissie Bevoorrading Amsterdam - Evenement Dam tot Damloop - Stadsdelen Noord en Centrum - Rijkswaterstaat - Provincie Noord-Holland - Programma Taxi, Touringcar en Veren - Programma Logistiek De IJ-tunnel is voor de stakeholders van groot belang. Zij hebben baat bij een functionerende en veilige tunnel en begrijpen dat daarvoor onderhoud dient te worden gepleegd. Zij geven aan tevreden te zijn over de vroegtijdige afstemming, omdat er dan voldoende tijd is voor het (gezamenlijk) zoeken naar alternatieven en/of maatregelen als het gaat om de bereikbaarheid.

7

Gemeente Amsterdam Kwartaalrapportage Q2 – 2024 Aanpak Wegtunnels Amsterdam

Datum 9 september 2024

2.3 Samenwerking met de strategische partners Meerdere stakeholders hebben vanuit hun formele positie een directe verantwoordelijkheid voor of een direct belang bij een betrouwbare beschikbaarheid van de wegtunnels in Amsterdam. De strategische partners bij de aanpak van de wegtunnels zijn de volgende: 1. de tunnelbeheerder 2. de veiligheidsbeambte (bevoegdheid op basis van de Wet aanvullende regels veiligheid wegtunnels); 3. de stadsregisseur; 4. de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied; 5. de afdeling Tunnelprojecten van de Uitvoeringsorganisatie Infrastructuur en Energie. Tunnelbeheerder Het college van Burgemeester en Wethouders is feitelijk de tunnelbeheerder conform de wet. Deze taak is gemandateerd aan de tunnelbeheerder (bij V&OR). De tunnelbeheerder stuurt de tunnelbeheerorganisatie aan, waarin de verantwoordelijkheid voor assetmanagement, verkeersleiding en veiligheid zijn ondergebracht. Tot begin tweede kwartaal 2024 nam de tunnelbeheerder tevens de functie van ambtelijk opdrachtgever van de tunnelprojecten waar. Inmiddels zijn deze functies losgekoppeld. De ambtelijk opdrachtgever en de tunnelbeheerder hebben constructief contact met elkaar. Veiligheidsbeambte De veiligheidsbeambte is werkzaam bij de gemeente Amsterdam en heeft vanuit de tunnelwetgeving als taak onafhankelijk advies te geven over de veiligheid van de wegtunnels.

Er is een aantal formele momenten waarop de tunnelbeheerder de veiligheidsbeambte om advies moet vragen (met name bij omgevings- en openstellingsvergunningen). Daarnaast monitort de veiligheidsbeambte de veiligheid in de tunnels, en adviseert daar ook ongevraagd over. Aangezien de projecten in de tunnels invloed hebben op de veiligheid tijdens en na de uitvoering, is de veiligheidsbeambte betrokken bij deze projecten om vast te stellen of keuzes in ontwerp leiden tot een voldoende niveau van veiligheid. Daarnaast is de veiligheidsbeambte betrokken bij de plannen en uitvoering van het verificatie- en validatieproces, waarin de daadwerkelijk gerealiseerde veiligheid wordt vastgesteld. Dit kwartaal heeft de veiligheidsbeambte geen officiële adviezen (gevraagd of ongevraagd) opgesteld in relatie tot de projecten in het programma. Stadsregisseur Het project Vervangingsonderhoud IJ-tunnel heeft op reguliere basis contact met de adviseurs Stadsregie Centrum en Noord. Het afgelopen kwartaal heeft de volgende afstemming plaatsgevonden: - Tijdvak uitvoeren asfaltreparaties: gezamenlijk met Stadsregie is gekeken naar een geschikte uitvoeringsperiode voor het uitvoeren van asfaltreparaties in beide tunnelbuizen en aan de zuidzijde nabij de tunnelmond. Hiervoor is de periode 10 tot 30 maart 2025 gereserveerd.

Met de aannemer dient te worden nagegaan wat de exacte fasering en uitvoeringsduur zal zijn. - Mobiliteitsplan IJ-tunnel: het mobiliteitsplan IJ-tunnel, een eis meegegeven door Stadsregie, is eind juni afgerond. Het plan is gepresenteerd aan Stadsregie en tevens gereviewd. Het plan bevat verkeersanalyses (opgesteld door Verkeersmanagement en Verkeerstactiek), inzicht in de bestemming en herkomst van het verkeer en mogelijke mobiliteitsalternatieven en stimuleringsacties. Om de maatregelen concreter te krijgen en ervoor te zorgen dat deze

8

Gemeente Amsterdam Kwartaalrapportage Q2 – 2024 Aanpak Wegtunnels Amsterdam

-

Datum 9 september 2024

aansluiten bij de aanpak binnen de stad dient het project gezamenlijk op te trekken met andere afdelingen binnen de gemeente, waaronder Amsterdam Bereikbaar, Stadsdeel Noord en Centrum en team Mobiliteit. Uitvoeringsstrategie: de uitvoeringsstrategie die het project heeft opgesteld op basis van de gehele scope en waarin de aspecten Bereikbaarheid, Leefbaarheid, Veiligheid, Communicatie, Planning, Kosten en Uitvoerbaarheid is door Stadsregie akkoord bevonden.

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied De Omgevingsdienst treedt op als bevoegd gezag voor de tunnelwetgeving, en is daarmee een belangrijke gesprekspartner van de tunnelprojecten. Hiervoor wordt regulier overleg gevoerd. Over het afgelopen kwartaal zijn geen specifieke ontwikkelingen te melden. Afdeling Tunnelprojecten van Uitvoeringsorganisatie Infrastructuur en Energie De uitvoering van de tunnelprojecten vindt plaats vanuit de afdeling Tunnelprojecten van de Uitvoeringsorganisatie Infrastructuur en Energie. De afstemming tussen de tunnelbeheerorganisatie en de afdeling Tunnelprojecten is goed. In het tweede kwartaal 2024 is een samenwerkingsprotocol vastgesteld, dat de samenwerking tussen Verkeer & Openbare Ruimte en de Uitvoeringsorganisatie Infrastructuur en Energie regelt voor de uitvoering van de tunnelprojecten.

2.4 Tegenspraak Tegenspraak is het binnenhalen van een frisse, onafhankelijke blik van buiten. Het helpt bij het voorkomen van tunnelvisie en het opsporen van blinde vlekken. Het is een kritische en onafhankelijke reflectie van buitenaf, gericht op de balans tussen optimale scope en minimale kosten. De Regeling Grote Projecten (RGP), waaronder de tunnelprojecten vallen, verplicht tot het organiseren van tegenspraak. Intern (binnen de gemeente Amsterdam) vindt tegenspraak plaats via de Strategisch Adviseurs Risico’s en Projecten, die producten op het gebied van planning & control toetst, evenals producten in het kader van bestuurlijke besluitvorming. Verder wordt intern het programma LetOp ingeschakeld voor dwarskijksessies en peer reviews. Over externe tegenspraak wordt in de volgende paragrafen gerapporteerd. In het tweede kwartaal 2024 is externe tegenspraak ontvangen van de Adviesraad Wegtunnels, van Horvat en van Tepron.

2.4.1 Adviesraad Wegtunnels Naast de vergaderingen (die minimaal twee keer per jaar plaatsvinden) geven adviesraadleden een-op-een advies aan de tunnelbeheerorganisatie. In het tweede kwartaal 2024 is via de voorzitter van de Adviesraad advies gevraagd aan Tepron (zie paragraaf 2.4.5) en is specifiek contact geweest over advisering op het gebied van assetmanagement.

9

Gemeente Amsterdam Kwartaalrapportage Q2 – 2024 Aanpak Wegtunnels Amsterdam

Datum 9 september 2024

2.4.2 Horvat Horvat en partners hebben in het tweede kwartaal een second opinion uitgevoerd op de projectraming Vervangingsonderhoud IJ-tunnel. Hoofdconclusie van hun onderzoek is dat de raming ordentelijk is opgebouwd en de SSK-systematiek op hoofdlijnen correct volgt. Deelconclusies zijn de volgende:  de scope van het project is goed onderbouwd doordat deze: i) herleidbaar gebaseerd is op ondersteunende documentatie en ii) in meer detail geraamd is dan gebruikelijk in deze fase;  de hoeveelheden in de raming zijn over het algemeen afdoende onderbouwd voor een raming op SO niveau;  de eenheidsprijzen in de raming behoudens enkele ramingsposten voor civiele onderdelen zijn over het algemeen reëel;  de gehanteerde opslagpercentages voor indirecte bouwkosten in de raming zijn bij benadering reëel;  het totaalbedrag voor overige bijkomende kosten is bij benadering reëel;  de totale risicoreservering (excl. verschuiving) is bij benadering vergelijkbaar met wat Horvat zou verwachten. Horvat ziet daarnaast een tweetal punten waarvoor de raming een minder betrouwbaar beeld geeft van de te verwachten kosten en het risicoprofiel:  de geraamde engineeringskosten zijn aanzienlijk hoger dan Horvat passend acht;  een onderbouwing van de risicoreservering op basis van benoemde risico’s ontbreekt.

Het projectteam IJ-tunnel bekijkt op dit moment de adviezen van Horvat en zal de huidige raming hierop actualiseren of nader verklaren.

2.4.3 Tepron De ambtelijk opdrachtgever heeft Tepron verzocht om de concept scopelijst van het project Vervangingsonderhoud IJ-tunnel te laten toetsen op de noodzaak van vervanging van deelinstallaties ten behoeve van de beschikbaarheid en veiligheid van de IJ-tunnel. Tepron is een externe onafhankelijke partij met een specifieke expertise in het vakgebied ondergronds bouwen in een stedelijke omgeving, dat integraal projectmanagement levert voor projecten. Conclusie van hun toets is dat het op basis van de storingslijsten, de restlevensduur van de systemen en de verstrekte inspectierapporten logisch is dat alle beschreven systemen worden vervangen en dat er dus geen overbodige scope is gedefinieerd.

10

Gemeente Amsterdam Kwartaalrapportage Q2 – 2024 Aanpak Wegtunnels Amsterdam

Datum 9 september 2024

3 Programmabeheersing

Het geactualiseerde programmaplan Aanpak Wegtunnels Amsterdam (versie 2.0) is vastgesteld door het College van B&W op 31 mei 2022. Op basis van dit plan wordt per kwartaal gerapporteerd over de voortgang van het programma. Momenteel wordt gewerkt aan een nieuwe actualisatie van dit programmaplan.

3.1 Programmascope In het tweede kwartaal 2024 is het relatieve kleine, maar belangrijke project Tijdelijke Migratie bestaande Bedienmiddelen IJT/AAT” (TMB) door het college van B&W toegevoegd aan de scope van het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam.

3.2 Masterplanning De masterplanning omvat de planning van de uitvoeringsprojecten Vernieuwing Verkeerscentrale Amsterdam en Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel. Masterplanning versie 5.2 is door het College van B&W vastgesteld op 2 april 2024. Voor het project Vernieuwing Verkeerscentrale Amsterdam en het project Vervangingsonderhoud IJ-tunnel is in het tweede kwartaal 2024 een probabilistische analyse uitgevoerd, die de mogelijke gevolgen van risico’s op de planning zichtbaar maakt. Voor het project Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel is gezien de nog beperkte risico’s op resterende werkzaamheden geen probabilistische analyse meer uitgevoerd. In onderstaande tabel zijn de mijlpalen voor start en einde van de uitvoering opgenomen. Per mijlpaal staat een haalbaarheid als percentage vermeld. Dit percentage geeft een beeld van de kans dat deze mijlpalen tijdig worden behaald. Haalbaarheid mijlpalen conform masterplanning 5.2: UITVOERINGSPROJECTEN

START HAALBAARHEID EINDE HAALBAARHEID UITVOERING START UITVOERING EINDE Vernieuwing Verkeerscentrale Amsterdam 1-3-2024 100% 19-6-2026 60% Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel (fase 2) 17-12-2021 100% 1-2-2024 n.v.t.

De stand van zaken rond deze en enkele andere stuurmijlpalen wordt ook weergegeven in onderstaande tabel.

11

Gemeente Amsterdam Kwartaalrapportage Q2 – 2024 Aanpak Wegtunnels Amsterdam

Datum 9 september 2024

Deterministisch Omschrijving

Stuurmijlpaal

Stand Q2

∆ met SMP (wk)

Probabilistisch ∆ met Stand Q1

vorige Q (wk)

haalbaarheid

P85

stuurmijlpaal

Verkeerscentrale Amsterdam Ingebruikname vernieuwde VCA

19-6-2026

20-1-2026

-21

22-12-2025

4

60%

29-9-2026

1-7-2024

22

1-5-2024

9

nvt

nvt

Michiel de Ruijtertunnel Acceptatie en overdracht

1-2-2024

Vervangingsonderhoud IJ-tunnel Uitvoeringsbesluit

6-11-2024

14-11-2024

1

14-11-2024

0

50%

12-12-2024

Contractering

16-7-2025

24-7-2025

1

24-7-2025

0

48%

18-9-2025

Start Tunnelsluiting

5-7-2027

5-7-2027

0

5-7-2027

0

83%

13-7-2027

Openstelling Tunnel

7-8-2028

3-7-2028

-5

3-7-2028

0

83%

12-7-2028

Renovatie Arenatunnel Uitvoeringsbesluit

12-12-2024

nvt

nvt

nvt

nvt

nvt

nvt

Contractering

14-10-2025

nvt

nvt

nvt

nvt

nvt

nvt

Start Tunnelsluiting

22-1-2027

nvt

nvt

nvt

nvt

nvt

nvt

Openstelling Tunnel

19-8-2027

nvt

nvt

nvt

nvt

nvt

nvt

Vernieuwing Verkeerscentrale Amsterdam (VCA) Ten opzichte van het vorig kwartaal is de haalbaarheid op de mijlpaal ingebruikname vernieuwde VCA afgenomen van 74% naar 60%. Belangrijkste oorzaak van deze afname wordt veroorzaakt door een verhoogd risicoprofiel op het afronden van het aangepaste ontwerp en de levertermijn van de draagconstructie van het VCA-gebouw. In dit verband vinden momenteel onderhandelingen plaats met de aannemer. Over eventuele consequenties voor de einddatum van het project en de prognose einde werk kan naar verwachting worden gerapporteerd bij de derde kwartaalrapportage 2024. Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel (MRT) De restwerkzaamheden zijn afgelopen kwartaal afgerond. Naar verwachting zal in het derde kwartaal 2024 de definitieve overdracht worden afgerond (ondertekening protocol J). Vervangingsonderhoud IJ-tunnel (IJT) Als gevolg van onzekerheid over de financiering van project IJ-tunnel is de haalbaarheid om in november dit jaar een uitvoeringbesluit te nemen afgenomen van 83% naar 50%. Renovatie Arenatunnel (AAT) Afgelopen kwartaal is het projectplan opgesteld. Nu vindt de verdere voorbereiding plaats, waarbij ook de probabilistische analyse op de projectplanning wordt uitgevoerd.

12

Gemeente Amsterdam Kwartaalrapportage Q2 – 2024 Aanpak Wegtunnels Amsterdam

Datum 9 september 2024

3.3 Financiële stand van zaken In totaal is op dit moment voor circa € 308,0 miljoen aan kredieten beschikbaar gesteld voor het Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam. Hierop is in totaal voor een bedrag van € 249,0 miljoen aan verplichtingen aangegaan en er is inmiddels € 215,0 miljoen op betaald.

Toelichting: 1. De eerste kolom (initiële raming) laat de oorspronkelijke SSK-ramingen zien (van de scope op het moment van de rapportage), waarbij de risicovoorzieningen van de projecten (deels) zijn gealloceerd op het niveau van het overkoepelende programma. 2. De aanwending van de risicovoorzieningen met betrekking tot de projecten vindt plaats op basis van neutrale kredietoverhevelingen naar de betreffende projecten. De besluitvorming hierover vindt plaats bij de kwartaalrapportages. 3. De voor indexering toegekende kredieten (die nog niet aan projecten zijn toegekend) worden opgenomen onder de tweede regel van de tabel, samen met de risicovoorzieningen. Mutaties Prognoses Einde Werk (PEW) In het afgelopen kwartaal zijn de verwachte kosten ten opzichte van de vorige periode gestegen met € 6,0 miljoen. Dit betreft grotendeels prijsstijgingen in 2023, die nu in de prognose einde werk zijn verwerkt. Hiervoor is bij de Voorjaarsnota 2024 een krediet van € 5,6 miljoen beschikbaar gesteld. Daarnaast is de totale prognose nog gestegen met € 0,4 miljoen als gevolg van enkele kleinere plussen en minnen. Het totale geprognotiseerde resultaat is nu circa € 1,1 miljoen positief, licht lager dan het resultaat van € 1,4 miljoen in de vorige rapportage.

Hieronder worden de mutaties ten opzichte van het eerste kwartaal 2024 meer in detail toegelicht (zie ook kolom 10 van de PEW-tabel): Programma AWA + Risicovoorziening programma De prognose einde werk (PEW) voor het overkoepelende programma en de risicovoorzieningen is met € 4,3 miljoen gestegen (in tabel zie € 1,2 miljoen + 3,1 miljoen). Dit betreft de volgende onderwerpen:

13

Gemeente Amsterdam Kwartaalrapportage Q2 – 2024 Aanpak Wegtunnels Amsterdam



  

Datum 9 september 2024

Diverse prijsstijgingen over 2023 voor een bedrag van € 4 miljoen samenhangend met a) de (vanaf januari 2023) nog resterende organisatiekosten, b) de resterende risico-voorzieningen en c) project Arenatunnel, waarbij de prijsstijging in 2023 vooralsnog onder het overkoepelende programma is gepositioneerd; een daling van de prognose op de voorzieningen voor de verbeterprojecten op de bediening van de Piet Heintunnel met € 0,6 miljoen; een lichte stijging in de overige voorziening voor de VCA met € 0,3 miljoen; een extra voorziening opgenomen van € 0,6 miljoen om de kosten voor de renovatie van de huidige Verkeerscentrale in de huidige markt te kunnen toewijzen aan het IJ-tunnelproject.

Renovatie Piet Heintunnel Er is geen aanpassing gedaan in de prognose. Het definitief rapport vanuit de Afdeling Nadeelcompensatie met betrekking tot de claim vanuit een ondernemer wordt afgewacht. Hiervoor is op dit moment een voorziening opgenomen van € 0,5 miljoen. Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel De prognose einde werk (PEW) voor de aanpassingen van de Michiel de Ruijtertunnel is met € 0,2 miljoen licht gedaald ten opzichte van de vorige rapportage als gevolg van het opschonen van de aangegane verplichtingen. Vernieuwing Verkeerscentrale Amsterdam De PEW voor de Verkeerscentrale is gestegen met € 1,9 miljoen. Dit betreft een stijging van € 1,6 miljoen voor prijsstijgingen voor 2023 en een aanvullende prognose van € 0,3 miljoen. Benodigde aanpassingen aan de draagconstructie van de gevel hebben mogelijk impact op de financiële prognose voor het project. Momenteel vinden hierover onderhandelingen plaats met de aannemer. Hierover komt binnenkort meer helderheid. Naar verwachting kan hierover worden gerapporteerd bij de derde kwartaalrapportage 2024. Vervangingsonderhoud IJ-tunnel In dit kwartaal is er voor project Vervangingsonderhoud IJ-tunnel geen wijziging op de prognose voor de voorbereidingsfase van het project. Er is nog onzekerheid over de hoogte van het uitvoeringsbudget.

Bij de Begroting 2025 (vast te stellen door de gemeenteraad in november 2024) zal hierover meer duidelijkheid komen. Renovatie Arenatunnel In het huidige kwartaal is het projectplan voor het opnieuw opstarten van het project ingediend bij de ambtelijk opdrachtgever, inclusief een aangevraagd voorbereidingsbudget ter grootte van € 1,0 miljoen. Indexering Bij de Voorjaarsnota 2024 is het krediet voor de compensatie van de prijsstijgingen over 2023 met een waarde van € 5,6 miljoen goedgekeurd.

14

Gemeente Amsterdam Kwartaalrapportage Q2 – 2024 Aanpak Wegtunnels Amsterdam

Datum 9 september 2024

Neutrale kredietwijzigingen Bij de start van het programma is besloten een deel van de risicovoorzieningen van de projecten onder te brengen bij het overkoepelende programma. Op deze wijze worden deze voorzieningen op programmaniveau beheerst. Als de risicovoorzieningen op programmaniveau voor een project worden ingezet, wordt een neutrale kredietwijziging voor besluitvorming aan het college voorgelegd. Op dit moment is een bedrag voor risicovoorzieningen voor de projecten PHT, MRT en VCA gepositioneerd op het niveau van het overkoepelend programma. Voor de nieuwe projecten IJT en AAT is dit nog niet het geval; dit zal gebeuren bij de aanvraag van de uitvoeringskredieten, die eind 2024 worden verwacht. In het tweede kwartaal van 2024 is de volgende neutrale kredietwijziging van toepassing:  Overheveling van krediet met een waarde van € 1,6 miljoen voor prijsstijgingen over 2023 van het overkoepelende programma naar het krediet voor project VCA in verband met een goedgekeurde VTW.

In totaal is bij de Voorjaarsnota 2024 een krediet van € 5,6 miljoen beschikbaar gesteld voor prijsstijgingen in 2023. Hiervan is vooralsnog alleen voor project VCA een VTW goedgekeurd voor een bedrag van € 1,6 miljoen. Het restant van het beschikbaar gestelde krediet is vooralsnog opgenomen onder het overkoepelende programma (op regel 2 van de tabel).

3.4 Risicomanagement 3.4.1 Risico’s op programmaniveau De belangrijkste ontwikkelingen met betrekking tot de toprisico’s (op programmaniveau) in het tweede kwartaal 2024 zijn:

Risico 1: De beoogde meerwaarde van de publieke businesscase van het programma AWA wordt niet blijvend gerealiseerd. De publieke businesscase voor het programma AWA, die in 2021 is uitgevoerd, laat zien dat het financiële effect van de genomen maatregelen aan de tunnels positiever wordt naarmate het (toekomstig)

15

Gemeente Amsterdam Kwartaalrapportage Q2 – 2024 Aanpak Wegtunnels Amsterdam

Datum 9 september 2024

Risico 1: De beoogde meerwaarde van de publieke businesscase van het programma AWA wordt niet blijvend gerealiseerd. vervangingsonderhoud van meer Amsterdamse wegtunnels op gelijke wijze wordt aangepakt (met uniforme en uitwisselbare bediening, toekomstvaste huisvesting, duurzaamheid en de toepassing van digitale vernieuwing). Ook zal er sprake zijn van besparingen op onderhoudskosten, van minder verkeershinder, minder reistijdverlies en daardoor minder milieuschade. Door de uniforme uitrusting en bediening zullen in de toekomst kortere tunnelsluitingen nodig zijn, hetgeen de beschikbaarheid vergroot. Tot nu toe is alleen de Piet Heintunnel volgens de nieuwe standaard gerenoveerd. De nieuwe verkeerscentrale zal een basis vormen voor het uniformeren van ook de andere tunnels. Het risico bestaat dat de werkwijzen en producten die in dat kader zijn ontwikkeld, niet worden toegepast. Dit heeft een negatieve impact op de publieke businesscase van het programma AWA, maar ook op de meerwaarde die de uniforme tunnelprojecten hebben voor de hele stad. Oorzaken en beheersmaatregelen: Wijziging t.o.v. Q1-2024 Oorzaken: Risico is ongewijzigd. 1. Er is onvoldoende personele capaciteit om invulling te geven aan de ontwikkeling van de beheeropgave en het implementeren van de werkwijzen en projecten die vanuit programma AWA zijn ontwikkeld. 2.

Op dit moment wordt alleen de Piet Heintunnel op de nieuw ontwikkelde manier aangestuurd en onderhouden. Nieuwe projecten komen eraan maar zijn nog niet in uitvoering. Beheersmaatregelen: 1. Creëren van werkpakketten waardoor personeel zekerheid wordt geboden door continue stroom van projecten. 2. Nieuwe projecten worden voorbereid (IJ-tunnel en Arenatunnel).

Risico 2: Er is onvoldoende risicobudget binnen het programma aanwezig. Overeenkomstig eerdere afspraken wordt een risicobudget op programmaniveau aangehouden, dat is bedoeld voor onvoorziene uitgaven aan het programma en de verschillende projecten daarbinnen. De recente prijsstijgingen in het fysieke domein vormen een bedreiging voor de volledige uitvoerbaarheid van het programma en haar projecten. Het vraagstuk van de hoogte van de indexatie ter compensatie van prijsstijgingen en de daadwerkelijke prijsstijgingen binnen het fysiek domein speelt binnen de gehele gemeente. Voor de begrotingsjaren tot en met 2023 zijn aanvullende kredieten beschikbaar gesteld ter compensatie van de werkelijke prijsstijgingen op basis van nacalculatie. Of deze compensatie ook over de begrotingsjaren 2024 – 2025 zal plaatsvinden is onzeker en daarom een risico voor de opgave. Oorzaken en beheersmaatregelen: Wijziging t.o.v. Q1-2024 Oorzaken: 1. In de contracten met de aannemers en andere opdrachtnemers zijn verschillende indexeringen van toepassing (CBS GWW 4213 Bruggen en tunnels, CBS CAO-lonen per uur, 24-30 33 Metalektro, CBS CPA M71.12 Ingenieurs en aanverwant). Ieder jaar wordt de compensatie aan de

Een compensatie van de werkelijke prijsstijgingen over het jaar 2023 (ter grootte van € 5,6 miljoen)

16

Gemeente Amsterdam Kwartaalrapportage Q2 – 2024 Aanpak Wegtunnels Amsterdam

Datum 9 september 2024

Risico 2: Er is onvoldoende risicobudget binnen het programma aanwezig. opdrachtnemers voor prijsstijgingen op grond van de specifieke indexeringen vastgesteld en kunnen (grote) verschillen ontstaan met de generieke indexering die jaarlijks vanuit de gemeente aan het programma wordt toegekend.

is beschikbaar gesteld bij de Voorjaarsnota 2024.

Beheersmaatregelen: 1. Het programma brengt ieder kwartaal het effect van de indexeringen in beeld. Effectieve beheersing door het programma op dit exogene risico is niet mogelijk. 2. De mogelijke tekorten worden integraal vanuit het programma beschouwd.

3.4.2 Risico’s op projectniveau De belangrijkste projectrisico’s zijn de volgende. Vernieuwing Verkeerscentrale Amsterdam Nr Ongewenste gebeurtenis Oorzaken

Beheersmaatregelen

1.

Het project werkt met informatie over

Onderhoud dat wordt uitgevoerd door

Uitvoeren van extra

het tunnelareaal die niet overeenkomt

de tunnelbeheerorganisatie aan de

nulmeting (SDT).

met de werkelijkheid.

assets. Wordt dit goed bijgehouden en doorgegeven aan de projectteams?

2.

Onvolkomenheden in het bestek.

Bestek is onvoldoende uitgewerkt en

GAP-analyse laten uitvoeren.

bevat onvoldoende integraliteit. 3.

Onvoldoende resources beschikbaar

1.

Krapte op arbeidsmarkt.

Vroegtijdig plannen en dit

voor het project.

2.

Veel projecten maken gebruik van

delen met de teams.

zelfde mensen.

Vervangingsonderhoud IJ-tunnel Nr. Ongewenste gebeurtenis

Oorzaken

Beheersmaatregelen

1.

1.

1.

Incomplete en incorrecte areaalgegevens leiden tot vertraging in ontwerpvoorbereiding, scopeduiding, wijzigingen en verrassingen tijdens uitvoering.

2. 3.

Wijzigingen doorgevoerd zonder areaalgegevens bij te werken. Configuratiemanagement niet / onvoldoende ingericht. Tunnel is door de jaren heen gegroeid en bevat daardoor oude en nieuwere systemen met wisselende kwaliteit en integraliteit van documentatie / vastlegging.

2.

Analyse op status van het dossier en o.b.v. risico's / hiaten die daaruit volgen bepalen en treffen van beheersmaatregelen t.b.v. systeemdefinitie en systeemontwerp (SD&SO). Project namens tunnelbeheerorganisatie laten uitvoeren van beheersmaatregelen volgend uit analyse.

17

Gemeente Amsterdam Kwartaalrapportage Q2 – 2024 Aanpak Wegtunnels Amsterdam

2.

Incompleetheid en instabiliteit van projectkaders leidt tot scopeaanpassingen en uitloop op de planning als gevolg.

Datum 9 september 2024

3.

U&R-fase: minimale set benodigd voor scopebepaling en uitvragen bij adviseur.

1. TBO-organisatie qua

1.

2.

2.

Gezamenlijk harden van de scope, inhoudelijke en procesmatige projectkaders. Tijdig capaciteit en benodigde expertises aan TBO kenbaar maken. Wijzigingen van kaders volgens VTW-proces laten verlopen. Regievoerder onderdeel maken van kernteam (als projectleider Commissioning. Tijdig capaciteit en benodigde expertises aan TBO kenbaar maken. Risicogestuurde deelname / review. Functies samen met AAT gaan uitvragen zodat aantal FTE aantrekkelijker is. Doorzetten huidige opdrachten of verlenen productopdracht om voortgang te behouden en / of voor kennisoverdracht. Tijdig starten afstemming NExTT. Aanbesteden nieuwe adviesdienst.

capaciteit en/of expertise onderbezet. Processen TBO niet ingericht of nageleefd.

3. 3.

TBO-organisatie staat niet tijdig gesteld.

1. Onvoldoende capaciteit. 2. Niet de juiste kennis /

1.

3. Processen niet geadapteerd

2.

ervaring / expertises. of nageleefd.

3. 4.

Projectorganisatie niet tijdig en/of kwalitatief ingericht.

1. Krapte op markt / weinig

1.

2. 3.

2.

geschikte kandidaten. Te lang proces. Veel wisselingen in het team.

3. 4.

Renovatie Arenatunnel Nr Ongewenste gebeurtenis

Oorzaken

Beheersmaatregelen

1.

Het opstarten van het project

Er is nog geen officieel akkoord op

Werkzaamheden alvast

vindt later plaats dan gepland.

het projectplan. Dit dient getekend

opstarten, voordat er een

te worden alvorens gestart kan

officieel akkoord is.

worden met het project. 2.

Actualisatiefase duurt langer dan

1.

verwacht. 2.

Mobiliseren projectteam kost

Zorg dragen dat het team

meer tijd.

zoveel mogelijk gevormd

Inwerken van (nieuwe)

wordt door het team dat de

teamleden in project kost meer

DO-fase heeft afgerond.

tijd. 3.

Uitgangspunten / keuzes worden opnieuw ter discussie gesteld.

3.

Incompleetheid en instabiliteit

1.

van projectkader vanuit TBO leidt tot scope-aanpassingen met uitloop op de planning als gevolg.

2.

TBO-organisatie qua capaciteit

1.

Gezamenlijk harden

en/of expertise onderbezet.

van de inhoudelijke en

Processen TBO niet ingericht

procesmatige

of nageleefd.

projectkaders.

18

Gemeente Amsterdam Kwartaalrapportage Q2 – 2024 Aanpak Wegtunnels Amsterdam

Datum 9 september 2024

2.

Wijzigingen van kaders volgens VTW-proces laten verlopen.

4.

TBO staat organisatorisch en/of

1.

procesmatig niet tijdig gesteld waardoor het project vertraagt of

2.

later discussies optreden vanwege beperkte input en/of betrokkenheid.

Onvoldoende capaciteit

Regievoerder

meegenomen

onderdeel maken van

Niet de juiste kennis / ervaring /

het kernteam.

expertise. 3.

1.

2.

Tijdig capaciteit en

Processen niet geadapteerd of

benodigde expertises

nageleefd.

richting TBO kenbaar maken. 3.

Risico gestuurde deelname / review.

19

Gemeente Amsterdam Kwartaalrapportage Q2 – 2024 Aanpak Wegtunnels Amsterdam

Datum 9 september 2024

Bijlage 1. Afkortingen en definities

AAT AV-MAP AWA 3B COB DMC KES MRT NMA OCD OD NZKG OTL-STA OTO PHT SDT SSK TBO UIE UKVCA V&OR VCA VTW VRI Warvw IJT

Amsterdam Arenatunnel Audio-Video Multi-Aanraak-Paneel Aanpak Wegtunnels Amsterdam Besturing, Bediening en Bewaking Centrum Ondergronds Bouwen Directie Middelen en Control Klant Eis Specificatie Michiel de Ruijtertunnel Netwerk Metropool Amsterdam Operational Concept Description Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied Object Type Library voor het standaard tunnelareaal Amsterdam Opleiden, Trainen en Oefenen Piet Heintunnel Spaarndammertunnel Standaardsystematiek voor Kostenraming Tunnelbeheerorganisatie Uitvoeringsorganisatie Infrastructuur & Energie Uniform Koppelvlak Verkeerscentrale Amsterdam Directie Verkeer en Openbare Ruimte Verkeerscentrale Amsterdam Verzoek tot Wijziging Verkeersregelinstallatie Wet aanvullende regels veiligheid wegtunnels IJ-tunnel

20