02 Kwartaalrapportage Q3 2023 AWA

Kwartaalrapportage Q3 – 2023 Aanpak Wegtunnels Amsterdam

Versie 1.0

Gemeente Amsterdam Kwartaalrapportage Q3 – 2023 Aanpak Wegtunnels Amsterdam

Datum 6 november 2023

Inhoud 1 Managementsamenvatting Q3 2023

3

2 Voortgang 2.1 Beëindiging programmaorganisatie AWA en overdracht ambtelijk opdrachtgeverschap 2.2 Bijdrage aan de stad 2.3 De voortgang van de projecten en effecten buiten 2.4 Samenwerking met de strategische partners 2.5 Tegenspraak

5 5 6 8 9 10

3 Programmabeheersing 3.1 Programmascope 3.2 Masterplanning 3.3 Financiële stand van zaken 3.4 Risicomanagement

13 13 13 14 18

Bijlage 1. Afkortingen en definities

20

Bijlage 2. Factsheets per project Factsheet project Vernieuwing Verkeerscentrale Amsterdam Factsheet project Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel Factsheet project Vervangingsonderhoud IJ-tunnel

21 22 25 28

2

Gemeente Amsterdam Kwartaalrapportage Q3 – 2023 Aanpak Wegtunnels Amsterdam

Datum 6 november 2023

1 Managementsamenvatting Q3 2023

De rapportage over het derde kwartaal 2023 van de Aanpak Wegtunnels Amsterdam geeft de gemeenteraad, het gemeentebestuur, de gemeentelijke directies en de strategische partners inzicht in de voortgang van de programmadoelstellingen en de projecten. Tevens is de rapportage een bron van informatie voor inwoners van Amsterdam en andere belangstellenden. Q2 2023

  

Q3 2023

  

  

  

  

  

  

  

Scope

Planning

Financiën

Risico’s

Aangezien in de concept-gemeentebegroting 2024 middelen zijn opgenomen voor de projecten Vervangingsonderhoud IJ-tunnel en Renovatie Arenatunnel wordt middels de collegevoordracht bij deze rapportage over het derde kwartaal 2023 voor beide projecten voorgesteld om deze toe te voegen aan de scope van het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam. Elk kwartaal worden probabilistische analyses uitgevoerd, die de mogelijke gevolgen van risico’s op de planning en de mijlpalen inzichtelijk maken. Eind september 2023 zijn de volgende planningen actueel:  Voor het project Vernieuwing Verkeerscentrale Amsterdam blijft de haalbaarheid van de eindmijlpaal van 31 december 2025 voor het in gebruik nemen van de nieuwe verkeerscentrale te laag. Aanpassing van deze mijlpaal is in het vierde kwartaal voorzien.  De migratienachten in de Michiel de Ruijtertunnel (waarin softwareaanpassingen worden doorgevoerd) zijn conform planning gestart op 18 september 2023. Deze lopen door tot 15 oktober 2023. Eind derde kwartaal 2023 is € 302,4 miljoen aan kredieten beschikbaar voor de programmatische aanpak van het onderhoud van de wegtunnels. In totaal is een bedrag van € 228,5 miljoen aan verplichtingen aangegaan en is € 200,3 miljoen betaald.

Op grond van de Integrale Financiële Risicoanalyse 2 (IFR2) is het aannemelijk (kans van 68%) dat de kredieten voor Renovatie Piet Heintunnel, Aanpassing Michiel de Ruijtertunnel en Verkeerscentrale Amsterdam en het overkoepelende programma volstaan voor de uitvoering van de betreffende projecten. Hoe meer tunnels op een zelfde wijze worden aangepakt (met uniforme en uitwisselbare bediening, toekomstvaste huisvesting, duurzaamheid en de toepassing van digitale vernieuwing), hoe groter het effect is op de benodigde projectkosten, maar ook op zaken als toekomstig onderhoud, verkeershinder en milieuschade. Nu de projecten IJ-tunnel en Arenatunnel in de concept-gemeentebegroting 2024 zijn opgenomen, betekent dit een vermindering van het risico dat deze effecten zullen optreden. Landelijke en internationale prijsstijgingen vormen een bedreiging voor de uitvoerbaarheid van het programma en haar projecten. Of aanvullende compensatie over de komende begrotingsjaren zal plaatsvinden, is onzeker en daarom een belangrijk risico voor de opgave.

3

Gemeente Amsterdam Kwartaalrapportage Q3 – 2023 Aanpak Wegtunnels Amsterdam

Q2 2023

  

Datum 6 november 2023

Q3 2023

  

Kwaliteit en Organisatie

Na de overdracht in juli 2023 van het ambtelijk opdrachtgeverschap van de tunnelprojecten is er extra aandacht voor versterking van de van de tunnelbeheerorganisatie, met name op de gebieden opdrachtgeverschap, informatievoorziening, veiligheid, programmering en governance. Zo worden de opgedane kennis en aanpakken van de aangepaste en gerenoveerde tunnels en alle technieken daarin die gerealiseerd zijn, terug overgedragen aan de tunnelbeheerorganisatie.

Definitie stoplichten:

 buiten de vastgestelde programmakaders, niet beheersbaar door programmateam, escalatie naar het bestuur  buiten de vastgestelde programmakaders, beheersbaar door programmateam  binnen de vastgestelde programmakaders

4

Gemeente Amsterdam Kwartaalrapportage Q3 – 2023 Aanpak Wegtunnels Amsterdam

Datum 6 november 2023

2 Voortgang

Dit hoofdstuk beschrijft de voortgang van het onderhoud van de Amsterdamse wegtunnels volgens de Aanpak Wegtunnels Amsterdam in het derde kwartaal van 2023. Allereerst wordt in een inleidende paragraaf beschreven dat de programmaorganisatie AWA is beëindigd en het ambtelijk opdrachtgeverschap van de programmatische aanpak voor het onderhoud van de wegtunnels is overgedragen aan de directeur V&OR en namens deze de tunnelbeheerorganisatie. Paragraaf 2.2 relateert de voortgang aan de programmadoelstellingen. Paragraaf 2.3 beschrijft de voortgang van de projecten, inclusief de impact die de projecten hebben op bereikbaarheid van de stad en op de omgeving. Paragraaf 2.4 licht de samenwerking met onze partners toe. En in paragraaf 2.5 staat centraal welke tegenspraak is georganiseerd om het resultaat van het programma te borgen.

2.1 Beëindiging programmaorganisatie AWA en overdracht ambtelijk opdrachtgeverschap In mei 2022 is bij de actualisatie van het programmaplan Aanpak Wegtunnels Amsterdam besloten om de renovatie van de Arenatunnel uit de scope te halen. Toen is ook gemeld dat, met de naderende afronding van de projecten Renovatie Piet Heintunnel en Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel, eind 2023 alleen het project Vernieuwing Verkeerscentrale Amsterdam nog in uitvoering is. Ook is tot begin 2023 gewerkt aan de afronding van diverse programmaproducten zoals strategieën en aanpakken. De toegevoegde waarde van een programmaorganisatie is daarna te klein geworden. Bovendien is vanaf 2022 de samenwerking tussen Bijzondere Projecten (programmaorganisatie AWA) en de tunnelbeheerorganisatie (TBO) verder geïntensiveerd, waarbij ook veel is ingezet op kennisoverdracht om zo de directie Verkeer en & Openbare Ruimte (V&OR) en de TBO te versterken en klaar te maken voor het ambtelijk opdrachtgeverschap van de tunnelprojecten en voor de verantwoordelijkheid voor de doelstellingen uit het programma AWA.

Besloten is om de programmaorganisatie, waarvan de programmadirecteur binnen de directie Bijzondere Projecten als ambtelijk opdrachtgever functioneerde, af te bouwen en eind 2023 te beëindigen, waarna onder verantwoordelijkheid van de directeur V&OR de functie van ambtelijk opdrachtgever van de tunnelprojecten wordt gepositioneerd, met een kleine staf voor het managen van het programma. Eventuele nieuwe tunnelprojecten kunnen dan onder opdrachtgeverschap van V&OR worden uitgevoerd. Naar deze aanpassing van de aansturing is sinds eerste helft 2022 toegewerkt. Dit is onder meer gedaan door verdere intensivering van de samenwerking tussen de programmaorganisatie en de tunnelbeheerorganisatie, bijvoorbeeld door een tijdelijke werkorganisatie in te richten waarin beide onderdelen gezamenlijk aan de onderhoudsprojecten werkten. In het eerste halfjaar 2023 zijn volgens plan de taken en verantwoordelijkheden voor de aanpak van het onderhoud van de Amsterdamse wegtunnels overgedragen van de programmaorganisatie AWA (onderdeel van de directie Bijzondere Projecten) naar de tunnelbeheerorganisatie (onderdeel van de directie Verkeer en & Openbare Ruimte). Op 20 juli 2023 is dit formeel ambtelijk

5

Gemeente Amsterdam Kwartaalrapportage Q3 – 2023 Aanpak Wegtunnels Amsterdam

Datum 6 november 2023

afgerond met de overdracht van het ambtelijk opdrachtgeverschap voor de projecten Vernieuwing Verkeerscentrale Amsterdam en Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel van de programmadirecteur Aanpak Wegtunnels Amsterdam naar de directeur Verkeer & Openbare Ruimte. Met deze overdracht zijn alle taken en verantwoordelijkheden van de programmaorganisatie Aanpak Wegtunnels Amsterdam inhoudelijk tot een eind gekomen. Medewerkers vanuit de directie Bijzondere Projecten zullen nog enige tijd worden ingezet voor overdracht van kennis en kunde om zo het ambtelijk opdrachtgeverschap binnen V&OR verder te ontwikkelen. De programmatische aanpak van het onderhoud van de wegtunnels in Amsterdam zal worden voortgezet door de tunnelbeheerorganisatie bij de directie Verkeer & Openbare Ruimte. De programmakredieten en de systematiek voor de omgang met risicovoorzieningen blijven dus bestaan en de kredieten worden, met ingang van 2024, beheerd door de directeur V&OR. De situatie is inmiddels verder gewijzigd. Vervangingsonderhoud aan de IJ-tunnel en renovatie van de Arenatunnel zijn opgenomen in de gemeentebegroting 2024. Deze projecten zullen onder opdrachtgeverschap van V&OR worden toegevoegd aan de portfolio van projecten, die volgens de programmatische aanpak worden aangestuurd. De voorbereiding en de uitvoering van de projecten wordt begeleid door de directie Bijzondere Projecten.

De directie V&OR (tunnelbeheerorganisatie) zal het gemeentebestuur door middel van voortgangsrapportages over de voortgang van het onderhoud van de Amsterdamse wegtunnels blijven informeren.

2.2 Bijdrage aan de stad De Aanpak Wegtunnels Amsterdam (AWA) zorgt ervoor dat de Amsterdamse wegtunnels en de Verkeerscentrale Amsterdam (VCA) klaar zijn voor de toekomst: veilig te gebruiken, eenvoudig te bedienen en gemakkelijk te onderhouden. De programmatische aanpak kent twee hoofddoelstellingen: 1. Voldoe op zo kort mogelijk termijn met het gehele tunnelsysteem aan de wetgeving, zodat de veiligheid en beschikbaarheid aantoonbaar zijn geborgd; en 2. Creëer een robuuste basis, zodat doelmatig en uniform invulling kan worden gegeven aan het toekomstbestendig beheer van het integrale wegtunnelsysteem als strategische asset van de gemeente Amsterdam, zodat de veiligheid en beschikbaarheid daarvan ook in de toekomst aantoonbaar is geborgd. Binnen de programmatische aanpak vallen eind derde kwartaal 2023 de volgende projecten:  het project "Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel” (MRT);  het project “Vernieuwing Verkeerscentrale Amsterdam” (VCA). Via de collegevoordracht bij deze kwartaalrapportage zal worden gevraagd ook de volgende projecten aan de scope van de programmatische aanpak toe te voegen:  het project “Vervangingsonderhoud IJ-tunnel” (IJT);  het project “Renovatie Arenatunnel” (AAT).

6

Gemeente Amsterdam Kwartaalrapportage Q3 – 2023 Aanpak Wegtunnels Amsterdam

Datum 6 november 2023

Hieronder beschrijven we wat we in het derde kwartaal van 2023 hebben gedaan om de opgave te realiseren. Overkoepelend Onderhoudsprojecten van tunnels zijn complex, risicovol en zorgen voor grote effecten op de bereikbaarheid van Amsterdam. Er ligt een sterke relatie tussen dagelijks beheer en onderhoud en de vervangingsonderhoudsprojecten. Vervangingsonderhoud kan veel efficiënter en sneller als de beheerinformatie van de tunnels op orde is. Andersom geldt dat een succesvol vervangingsonderhoudsproject zorgt voor een goede basis voor veiligheid en beschikbaarheid in de beheerfase. En hoewel deze punten heel logisch zijn is het in Amsterdam nog niet gelukt deze twee succesfactoren te realiseren: daarvoor is het nodig de tunnelbeheerorganisatie te versterken. Het programma versterkingsopgave (VO) is gericht op de realisatie van deze opgave en maakt daarvoor gebruik van de kennis, ervaring en producten die zijn ontwikkeld door het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam. Het VO-programma wordt dagelijks aangestuurd en gecoördineerd door de programmamanager. Inhoudelijk is de versterkingsopgave onderverdeeld in vijf werkpakketten met hun eigen scope en verantwoordelijke projectleider; dit betreffen de werkpakketten professioneel opdrachtgeverschap, informatievoorziening, veiligheid, programmering en governance.

Dit jaar wordt vanuit het werkpakket governance de toekomstige organisatie beproefd, met de hulp van menskracht van de beëindigde programmaorganisatie Aanpak Wegtunnels Amsterdam (AWA) van de directie Bijzondere Projecten. Zo worden de opgedane kennis en aanpakken van de aangepaste en gerenoveerde tunnels en alle technieken daarin die zij gerealiseerd hebben, terug overgedragen aan de TBO, (inclusief de projectmatige AWA-aanpak). Veilig te gebruiken De programmatische aanpak van de wegtunnels zorgt voor een veilige, uniforme uitrusting voor de tunnels binnen zijn scope en werkt aan veilige technieken, procedures en handelingsprocessen. In het testcentrum VCA kunnen we nieuwe systemen en installaties als Proof of Concept uitproberen, voordat we ze implementeren in de tunnels en in de nieuwe verkeerscentrale. Ook kunnen we hier verkeersleiders opleiden, trainen en oefenen met behulp van de systemen in dit testcentrum. Eenvoudig te bedienen Het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam uniformeert systemen en procedures, waardoor de complexiteit vermindert, de kans op menselijke fouten afneemt en de inzetbaarheid van tunnelverkeersleiders verbetert. Dankzij uniformiteit worden de wegtunnels eenvoudig te bedienen. In het derde kwartaal van 2023 is de functionaliteit van gelijktijdige bediening in de Piet Heintunnel gerealiseerd.

Deze functionaliteit wordt door de verkeersleiders gebruikt in geval van een calamiteit in de Piet Heintunnel waarbij zij vanuit de verkeerscentrale aan de Dijksgracht in de tunnel zowel de technische installaties moeten kunnen bedienen en gelijktijdig de omroepinstallatie en camera’s moeten bedienen om de mensen en/of hulpdiensten in de tunnel aanwijzingen te kunnen geven. Makkelijk te onderhouden Functioneel uniforme tunnels dragen bij aan eenvoudiger en daarmee efficiënter onderhoud. De tunnels geven straks real time informatie over de staat waarin installaties zich bevinden, zodat onderhoud adequaat kan worden gepland en uitgevoerd. De voorspelbaarheid van het onderhoud

7

Gemeente Amsterdam Kwartaalrapportage Q3 – 2023 Aanpak Wegtunnels Amsterdam

Datum 6 november 2023

wordt vergroot. Dit maakt het beheer van tunnels efficiënter en heeft een positief effect op de beschikbaarheid van de tunnels zelf.

2.3 De voortgang van de projecten en effecten buiten 2.3.1 Voortgang projecten Deze paragraaf geeft beknopt de voortgang weer op de projecten. Een uitgebreidere beschrijving is te vinden in de factsheets per project (bijlage 2). Project Vernieuwing Verkeerscentrale Amsterdam (VCA) Met de gunning van de bouw van de nieuwe huisvesting op het LCM-terrein en contractering van het ontwerp en de realisatie van de functionele systemen zijn belangrijke stappen gezet richting realisatie. Voor de aanpassingen aan de tunnelzijde van de Michiel de Ruijtertunnel en Spaardammertunnel ten behoeve van het aansluiten aan de nieuwe verkeerscentrale wordt het ontwerp uitgewerkt en de contractering voorbereid. Project Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel Het projectteam is in de zomerperiode druk bezig geweest met de voorbereiding van de werkzaamheden voor de migratienachten waarin onder meer software-aanpassingen in de tunnel worden doorgevoerd. Deze migratiewerkzaamheden vinden doordeweeks plaats in de nachten van 18 september tot en met 15 oktober 2023. De vergunningen zijn verleend en de uitvoeringswerkzaamheden zijn gestart. De werkzaamheden verlopen tot nu toe voorspoedig.

Project Vervangingsonderhoud IJ-tunnel Om te zorgen dat de IJ-tunnel blijft voldoen aan de eisen die gesteld worden op het gebied van beschikbaarheid, betrouwbaarheid en tunnelveiligheid, moet vervangingsonderhoud gepleegd worden. Voor dit project zijn inmiddels twee kredieten beschikbaar gesteld, te weten € 2 miljoen bij de 4-maandsrapportage 2022 en daarnaast € 5 miljoen bij de Voorjaarsnota 2023. Op 1 september 2023 is het projectplan van de voorbereidingsfase vastgesteld door de ambtelijk opdrachtgever en de ambtelijk opdrachtnemer. Daarmee is de voorbereidingsfase van het project formeel gestart. Komende periode werkt het projectteam samen met de tunnelbeheerorganisatie aan het concretiseren van de uitgangspunten en randvoorwaarden waaraan het project moet voldoen, waaronder de scope, planning en kosten. Begin 2024 starten de werkzaamheden voor het ontwerp en het contractdossier. Project Renovatie Arenatunnel Zoals hiervoor aangegeven is project Renovatie Arenatunnel inmiddels weer in de conceptgemeentebegroting opgenomen. Begin 2022 was dit project reeds aanbestedingsgereed opgeleverd door de programmaorganisatie Aanpak Wegtunnels Amsterdam. Voorgesteld wordt om dit project samen met project Vervangingsonderhoud IJ-tunnel toe te voegen aan de scope van het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam.

Daarnaast wordt voorgesteld om een krediet van € 1 miljoen beschikbaar te stellen voor project Renovatie Arenatunnel (deze middelen

8

Gemeente Amsterdam Kwartaalrapportage Q3 – 2023 Aanpak Wegtunnels Amsterdam

Datum 6 november 2023

zijn reeds gereserveerd en opgenomen in de Begroting 2024) om het project weer op te starten en om daadwerkelijk te komen tot een aanbesteding en de activiteiten die nodig zijn tot aan het uitvoeringsbesluit.

2.3.2 Bereikbaarheid Van 18 september tot en met 15 oktober 2023 is de Michiel de Ruijtertunnel op de doordeweekse dagen in de nacht dicht voor het verkeer. Tijdens deze afsluiting mogen de taxi’s met een lijnbaanontheffing gebruik maken van het busplatform. Dit is een aanvullende eis vanuit Stadsregie en hiervoor heeft het projectteam extra maatregelen getroffen. Het overige verkeer dient om te rijden via de S100. Onderdeel van deze omleidingsroute is de Nassaukade die vanaf medio oktober is gestremd in verband met werkzaamheden ter hoogte van het Frederik Hendrikplantsoen. De werkzaamheden aan de Michiel de Ruijtertunnel dienen uiterlijk 15 oktober gereed te zijn om de impact op de bereikbaarheid te minimaliseren.

2.3.3 Tevreden omgeving De tevredenheid bij de omgeving wordt gemonitord aan de hand van periodieke overzichten over het online sentiment. Op basis van deze overzichten wordt gemonitord welke omgevingsissues er spelen rondom tunnels en wat de tunnelbeheerorganisatie kan doen om de aanpak richting de omgeving te verbeteren. Ook worden meldingen bijgehouden die binnenkomen via het algemene meldingenloket en in de tunnelmailbox. In het derde kwartaal zijn twee meldingen binnengekomen, één over de geluidssterkte van de omroep in het buitengebied van de Piet Heintunnel en één over de bereikbaarheid van de binnenstad bij afsluiting van de Michiel de Ruijtertunnel. Er staan na gereedkomen van de renovatie van de Piet Heintunnel vooralsnog geen tevredenheidsonderzoeken meer gepland.

2.4 Samenwerking met de strategische partners Meerdere stakeholders hebben vanuit hun formele positie een directe verantwoordelijkheid voor of een direct belang bij een betrouwbare beschikbaarheid van de wegtunnels in Amsterdam. De strategische partners bij de aanpak van de wegtunnels zijn de volgende: 1. de veiligheidsbeambte (bevoegdheid op basis van de Wet aanvullende regels veiligheid wegtunnels); 2. de stadsregisseur; 3. de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied; 4. de afdeling Tunnelprojecten van directie Bijzondere Projecten. Veiligheidsbeambte De veiligheidsbeambte wordt door de projecten geïnformeerd over de inhoudelijke keuzes die invloed hebben op tunnelveiligheid. Dit kwartaal heeft de veiligheidsbeambte geen officiële adviezen (gevraagd of ongevraagd) opgesteld.

9

Gemeente Amsterdam Kwartaalrapportage Q3 – 2023 Aanpak Wegtunnels Amsterdam

Datum 6 november 2023

Stadsregisseur Michiel de Ruijtertunnel Op verzoek van de stadsregisseur heeft het project Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel maatregelen genomen om taxiverkeer over het busplatform IJzijde te geleiden bij de nachtelijke sluitingen van de tunnel. IJ-tunnel Stadsregie is geïnformeerd over de huidige uitgangspunten rondom de planning en uitvoeringsduur voor het Vervangingsonderhoud IJ-tunnel op basis van de eerste scopeinventarisatie. De tunnelbeheerorganisatie en het projectteam IJ-tunnel werken in het vierde kwartaal 2023 aan het verder concretiseren van de scope en planning. In dit gesprek is ook aangegeven dat het vervangen van het asfalt eerder dan de overige scope zal moeten worden uitgevoerd. Het vervolggesprek met Stadsregie staat gepland voor eind november waarna de afstemming met de stakeholders over de uitvoeringsstrategie wordt opgestart. Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied Voor de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied geldt dat zij door de projecten wordt geïnformeerd, in dit kwartaal met name over de werkzaamheden aan de Michiel de Ruijtertunnel en over het voorlopige standpunt van de tunnelbeheerder met betrekking tot de relatie Wet Aanvullende regels veiligheid wegtunnels en de nieuwe verkeerscentrale. De samenwerking is constructief.

Afdeling Tunnelprojecten van directie Bijzondere Projecten De uitvoering van de tunnelprojecten vindt plaats vanuit de afdeling Tunnelprojecten van de directie Bijzonder Projecten. De afstemming tussen de tunnelbeheerorganisatie en de afdeling Tunnelprojecten is prima. Wel moet er nog gewenning plaatsvinden met de nieuwe rollen die gelden na de overdracht van het ambtelijk opdrachtgeverschap. Dit geldt zowel voor de afdeling Tunnelprojecten als voor de tunnelbeheerorganisatie.

2.5 Tegenspraak Bij complexe projecten is het organiseren van tegenspraak heel belangrijk. In de Regeling Grote Projecten, waaronder de tunnelprojecten vallen, is dit ook als regel opgenomen. Het gaat daarbij om kritische beschouwing van de balans tussen optimale scope en minimale kosten, en van keuzes op dat gebied voor het bestuur. Dit kwartaal is er tegenspraak geweest van de Adviesraad Wegtunnels en via audits van Horvat & Partners.

2.5.1 Adviesraad Wegtunnels In het derde kwartaal 2023 is de evaluatie van de renovatie van de Piet Heintunnel besproken met de Adviesraad Wegtunnels. Ook is de stand van zaken van de aanpak van cybersecurity kritisch doorgenomen. Naast de vergaderingen (die minimaal twee keer per jaar plaatsvinden) geven adviesraadleden een-op-een advies aan de tunnelbeheerorganisatie.

10

Gemeente Amsterdam Kwartaalrapportage Q3 – 2023 Aanpak Wegtunnels Amsterdam

Datum 6 november 2023

2.5.2 Uitvoeren van audits Naast de eerstelijns kwaliteitsborging door de opdrachtnemers zelf en de tweedelijns toetsing door de projectteams van de werkzaamheden en resultaten van de opdrachtnemers, vinden ook zogenaamde derdelijns audits plaats. Hiertoe loopt tot eind 2023 een raamovereenkomst met Horvat & Partners, als onafhankelijke en deskundige partij voor het verrichten van auditdiensten. De audits hebben tot doel het aantoonbaar borgen van de kwaliteit in het programma. In het vierde kwartaal 2023 zal worden vastgesteld hoe de audits op de projecten vanaf 2024 vorm gaan krijgen. In het derde kwartaal 2023 zijn door Horvat & Partners de volgende audits afgerond: Toets 25: Audit integraliteit projectspecifieke plannen (project VCA) Deze audit had als doelstelling te beoordelen of bestaan en werking van de systems engineering van project VCA conform het kwaliteitsmanagementssysteem van AWA zijn. Het rapport schetst voor het project VCA een herkenbaar beeld. Het project VCA volgt een gestructureerd proces om de in het verleden ontstane achterstand op het gebied van systems engineering in te halen. Het project heeft daarvoor passende maatregelen genomen. Verder is geconcludeerd dat de aanpakken van het programma AWA voor systems engineering grotendeels toereikend zijn voor het project.

De conclusies zijn vertaald in een aantal aanbevelingen en zullen door het project worden opgevolgd. Toets 28: Evaluatie Eindrapport Horvat & Partners heeft een review uitgevoerd om een onafhankelijk oordeel te geven over het eindrapport van de programmadirecteur AWA en het aantoonbaarheidsstatement met aanbevelingen die bijdragen aan goed onderbouwde overdrachtsdocumenten. De review was gericht op volledigheid en integraliteit van de documenten en de herleidbaarheid tot passende onderbouwing. Uit de review kwam dat de documenten een passende onderbouwing vormen voor de beëindiging van de programmaorganisatie en de overdracht van het ambtelijk opdrachtgeverschap. Een aantal verbeterpunten is geformuleerd die waar relevant zijn overgenomen en zijn verwerkt. Hieronder een volledig overzicht van de auditplanning 2023.

Nr Onderwerp 24 Opzet en bestaan Kwaliteitsmanagementsysteem 25 Audit integraliteit projectspecifieke plannen (project VCA) 26 Evaluatie van het proces van openstelling Piet Heintunnel 27 Optioneel 28 Evaluatie Eindrapport programma

Soort Audit

Planning feb-23

Status Afgerond

Audit

mrt-23

Afgerond

Evaluatie

mrt-23

In afronding

aug-23

Niet uitgevraagd Afgerond

Review

11

Gemeente Amsterdam Kwartaalrapportage Q3 – 2023 Aanpak Wegtunnels Amsterdam

Datum 6 november 2023

3 Programmabeheersing

Het geactualiseerde programmaplan Aanpak Wegtunnels Amsterdam (versie 2.0) is vastgesteld door het College van B&W op 31 mei 2022. Op basis van dit plan wordt per kwartaal gerapporteerd over de voortgang van het programma. Een nieuwe actualisatie van het programmaplan staat gepland om uit te voeren in het vierde kwartaal 2023.

3.1 Programmascope De scope van het gehele programma is gedefinieerd in het programmaplan, met uitzondering van de nog te bepalen scope voor de IJ-tunnel en de Arenatunnel. Aangezien in de conceptgemeentebegroting 2024 middelen zijn opgenomen voor de projecten Vervangingsonderhoud IJtunnel en Renovatie Arenatunnel wordt, middels de collegevoordracht bij deze rapportage over het derde kwartaal 2023, voor beide projecten voorgesteld om deze toe te voegen aan de scope van het programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam onder de huidige programmadoelstellingen.

3.2 Masterplanning De masterplanning omvat de planning van de uitvoeringsprojecten Vernieuwing Verkeerscentrale Amsterdam en Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel. Masterplanning versie 5.1 is door het College van B&W vastgesteld op 6 juni 2023. Voor het project Vernieuwing Verkeerscentrale Amsterdam is in het derde kwartaal 2023 een probabilistische analyse uitgevoerd, die de mogelijke gevolgen van risico’s op de planning zichtbaar maakt. Voor het project Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel is gezien de nog beperkte risico’s op resterende werkzaamheden geen probabilistische analyse meer uitgevoerd. In onderstaande tabel zijn de mijlpalen voor start en einde van de uitvoering opgenomen. Per mijlpaal staat een haalbaarheid als percentage vermeld. Dit percentage geeft een beeld van de kans dat deze mijlpalen tijdig worden bereikt. In de factsheets (bijlage 2) is per project een meer gedetailleerde planning opgenomen. UITVOERINGSPROJECTEN Vernieuwing Verkeerscentrale Amsterdam Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel (fase 2)

START UITVOERING

HAALBAARHEID START

EINDE UITVOERING

HAALBAARHEID EINDE

1-10-2024

99%

31-12-2025

24%

17-12-2021

100%

1-2-2024

n.v.t.

12

Gemeente Amsterdam Kwartaalrapportage Q3 – 2023 Aanpak Wegtunnels Amsterdam

Datum 6 november 2023

Vernieuwing Verkeerscentrale Amsterdam (VCA) De haalbaarheid van de mijlpaal voor de ingebruikname van de nieuwe verkeerscentrale is nog steeds laag. Belangrijkste oorzaak hiervoor is de vertraging die eerder in het proces is opgetreden als gevolg van gebrek aan capaciteit bij de afronding van de Systeemontwerp- / Systeemdefinitiefase (SO/SD-fase) en het opstellen van de inhoudelijke contractstukken. Dit kwartaal is het percentage iets verbeterd (van 21% naar 24%). Belangrijkste redenen hiervoor zijn dat het risico ‘Geen inschrijvingen op de aanbesteding Huisvesting Vernieuwde VCA’ niet is opgetreden en dat met de opdrachtverlening voor de realisatie van de huisvesting (gebouw en gebouwgebonden installaties) meer zekerheid is verkregen op de opleverdatum van het VCAgebouw (nu voorzien 1 juli 2025). Een exogene onzekerheid voor het project is de aansluiting van de IJ-tunnel en de Arenatunnel op de Verkeerscentrale. Dit hangt samen met de uitvoering van de projecten in deze twee tunnels en kan leiden tot een latere ingebruikname van de verkeerscentrale. In het vierde kwartaal 2023 worden de consequenties in kaart gebracht en zal een herijking van de planning plaatsvinden. Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel (MRT) Gezien de nog beperkte risico’s op resterende werkzaamheden is dit kwartaal geen risicoanalyse meer uitgevoerd.

De migratiewerkzaamheden zullen naar verwachting 8 oktober 2023 worden afgerond. Vervangingsonderhoud IJ-tunnel (IJT) In het vierde kwartaal 2023 zal op de projectplanning een probabilistische analyse worden uitgevoerd, waarna de kaders voor de Masterplanning begin 2024 worden bepaald.

3.3 Financiële stand van zaken Nu het ambtelijk opdrachtgeverschap voor de tunnelprojecten bij V&OR is komen te liggen, is ook de formele verantwoordelijkheid over de AWA-kredieten bij de directie V&OR komen te liggen. Vanuit praktische overwegingen is in onderling overleg afgesproken om het kredietbeheer in administratieve zin tot eind 2023 bij de directie Bijzondere Projecten te houden. Over de overgang van de control-functie moeten nog afspraken worden gemaakt. In totaal is op dit moment voor circa € 302,4 miljoen aan kredieten beschikbaar gesteld voor het Programma Aanpak Wegtunnels Amsterdam. Hierop is in totaal voor een bedrag van € 228,5 miljoen aan verplichtingen aangegaan en er is inmiddels € 200,3 miljoen op betaald.

13

Gemeente Amsterdam Kwartaalrapportage Q3 – 2023 Aanpak Wegtunnels Amsterdam

Datum 6 november 2023

Amsterdamse Wegtunnels – Prognose einde werk Huidige verslagperiode

Q3-2023 STAVAZA 30-09-2023

Initiële

Gemeent.

Actueel

prijspeil 01-01-2023

Raming

Begroting

Krediet / Expl.

Verplicht

Betaald

Vorige periode Nog te

PEW

Saldo tov

PEW

PEW

verplichten

Raming *

Q2-2023

Mutaties 10 = 7 - 9

Deelproject

1

2

3

4

5

6

Q3-2023 7=4+6

8=1-7

9

Programma

38,2

34,0

34,0

29,3

28,6

6,9

36,2

2,0

36,0

0,2

Risico voorzieningen + indexering

84,8

23,3

23,3

1,0

1,0

14,7

15,7

69,0

18,6

-2,8

Piet Heintunnel

89,9

122,5

122,5

123,0

120,8

0,1

123,1

-33,1

123,0

0,1

Michiel de Ruijtertunnel

14,6

17,1

17,1

15,9

15,0

1,2

17,1

-2,6

17,1

0,0

Arenatunnel (oud)

7,9

7,9

7,9

7,9

7,9

0,0

7,9

0,0

7,9

0,0

Verkeerscentrale

59,1

89,6

89,6

51,4

27,0

38,3

89,7

-30,6

87,3

2,3

294,4

294,4

294,4

228,4

200,3

61,2

289,7

4,7

289,9

-0,2

IJ-tunnel

45,0

40,0

7,0

0,1

0,1

44,9

45,0

0,0

0,0

45,0

Arenatunnel (renovatie)

36,9

36,9

1,0

0,0

0,0

36,9

36,9

0,0

0,0

Risico voorzieningen (TBO)

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

0,0

Totaal aanvullende scope

81,9

76,9

8,0

0,1

0,1

81,8

81,9

0,0

0,0

81,9

Totaal TUNNELS

376,3

371,3

302,4

228,5

200,3

143,0

371,5

4,7

289,9

81,6

Totaal

Alle bedragen excl. BTW

36,9

* - : overschrijding en + : onderschrijding

Toelichting: 1. De eerste kolom (initiële raming) laat de oorspronkelijke SSK-ramingen zien (van de scope op het moment van de rapportage), waarbij de risicovoorzieningen van de projecten (deels) zijn gealloceerd op het niveau van het overkoepelende programma. 2. De aanwending van de risicovoorzieningen met betrekking tot de projecten vindt plaats op basis van neutrale kredietoverhevelingen naar de betreffende projecten. De besluitvorming hierover vindt plaats bij de kwartaalrapportages. 3. De voor indexering toegekende kredieten (die nog niet aan projecten zijn toegekend) worden opgenomen onder de tweede regel van de tabel, samen met de risicovoorzieningen. 4. Voor project Vervangingsonderhoud IJ-tunnel was reeds € 32 miljoen opgenomen in de begroting 2023. Inmiddels is hier in de concept-gemeentebegroting 2024 (die loopt tot en met 2027) € 8 miljoen aan toegevoegd (samen € 40 miljoen). Daarnaast is reeds € 5 miljoen gereserveerd voor de jaarschijf 2028, waarmee het totaal uitkomt op € 45 miljoen. De concept-gemeentebegroting is door het college gepubliceerd in het derde kwartaal 2023. Daarom zijn bovenstaande bedragen reeds opgenomen in de tabel, onder voorbehoud. De gemeentebegroting 2024 moet immers nog op 9 november 2023 worden vastgesteld door de raad.

De behandeling van deze derde kwartaalrapportage door het college zal overigens pas eind november plaatsvinden, wanneer de raadsvergadering voor de behandeling van de gemeentebegroting al heeft plaatsgevonden. 5. In de concept-gemeentebegroting 2024 zijn de benodigde middelen voor de renovatie van de Arenatunnel opgenomen. Om dezelfde reden als hierboven zijn de betreffende bedragen reeds meegenomen in de tabel. Ook wordt via de collegevoordracht bij deze kwartaalrapportage voorgesteld om een krediet van € 1 miljoen beschikbaar te stellen om het project weer op te starten en om daadwerkelijk te komen tot een aanbesteding en de activiteiten die nodig zijn tot aan het uitvoeringsbesluit. 6. Op grond van de Integrale Financiële Risicoanalyse 2 (IFR2) is het aannemelijk (kans van 68%) dat de kredieten in het bovenste deel van de tabel (totaal € 294,4 miljoen) volstaan voor de uitvoering van de betreffende projecten. Mutaties Prognoses Einde Werk (PEW) In het afgelopen kwartaal zijn de verwachte kosten ten opzichte van de vorige periode licht gedaald met € 0,2 miljoen. Daarnaast is de aanvullende scope van € 81,9 miljoen voor het

14

Gemeente Amsterdam Kwartaalrapportage Q3 – 2023 Aanpak Wegtunnels Amsterdam

Datum 6 november 2023

vervangingsonderhoud van de IJ-tunnel en de renovatie van de Amsterdamse Arenatunnel opgenomen. De volgende mutaties hebben plaatsgevonden ten opzichte van het tweede kwartaal 2023: Programma AWA De prognose einde werk (PEW) voor het overkoepelende programma is met € 159.000 licht gestegen ten opzichte van de vorige rapportage. Deze stijging betreft met name de extra kosten voor de toekomstige huurperiode voor de testomgeving in Zoetermeer (T&I). Renovatie Piet Heintunnel De prognose einde werk (PEW) voor de renovatie van de Piet Heintunnel is, ten opzichte van de vorige rapportage, gestegen met € 94.000. De reden hiervoor is een hoger dan verwachte inzet van het team voor het afhandelen van de restpunten tot het einde van het jaar en ook zijn de afrekeningen van bijvoorbeeld de legeskosten hoger uitgevallen. Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel De prognose einde werk (PEW) voor de aanpassingen van de Michiel de Ruijtertunnel is licht gestegen met € 31.000 ten opzichte van de vorige rapportage. Vernieuwing Verkeerscentrale Amsterdam De stijging van de prognose einde werk (PEW) is het gevolg van de aanbesteding van zowel de functionele systemen (€ 0,49 miljoen) als voor de huisvesting voor de nieuwe verkeerscentrale (€ 1,84 miljoen). Voor deze aanvullende kosten is een aanvullend budget toegekend van € 2,33 miljoen. Zie ook hieronder bij Neutrale kredietwijzigingen.

Risicovoorziening programma De wijziging voor deze periode betreft voornamelijk de toekenning van aanvullend budget aan het project VCA met betrekking tot het aanbestedingsresultaat voor de functionele systemen en voor de huisvesting voor de nieuwe Verkeerscentrale Amsterdam. Indexering In dit kwartaal is op basis van de goedgekeurde VTW een aanvullend budget toegekend aan het project VCA voor de prijsstijgingen over zowel 2021 (€ 2,75 miljoen) als de prijsstijging over 2022 (€ 7,46 miljoen). De aanpassingen in de PEW waren reeds in de vorige rapportage verwerkt. Vervangingsonderhoud IJ-tunnel In dit kwartaal is het project Vervangingsonderhoud IJ-tunnel toegevoegd aan deze rapportage met een prognose einde werk van € 45,0 miljoen op basis van een eerdere raming. Hiervan is reeds € 40,0 miljoen opgenomen in de concept-gemeentebegroting (en € 5 miljoen is gereserveerd voor de jaarschijf 2028). De raming van € 45 miljoen zal in het vierde kwartaal 2023 worden geactualiseerd op basis van de nieuwste inzichten. Voor dit project zijn inmiddels twee kredieten beschikbaar gesteld, te weten € 2 miljoen bij de 4-maandsrapportage 2022 en daarnaast € 5 miljoen bij de Voorjaarsnota 2023.

15

Gemeente Amsterdam Kwartaalrapportage Q3 – 2023 Aanpak Wegtunnels Amsterdam

Datum 6 november 2023

Renovatie Arenatunnel In dit kwartaal is het project Renovatie Arenatunnel toegevoegd aan deze rapportage met een prognose einde werk van € 36,9 miljoen zoals opgenomen in de concept-gemeentebegroting 2024. In de collegevoordracht bij deze kwartaalrapportage wordt tevens voorgesteld om een krediet van € 1 miljoen beschikbaar te stellen voor project Renovatie Arenatunnel (deze middelen zijn reeds gereserveerd en opgenomen in de Begroting 2024) om het project weer op te starten en om daadwerkelijk te komen tot een aanbesteding en de activiteiten die nodig zijn tot aan het uitvoeringsbesluit. Neutrale kredietwijzigingen Bij de start van het programma is besloten een deel van de risicovoorzieningen van de projecten onder te brengen bij het overkoepelende programma. Op deze wijze worden deze voorzieningen op programmaniveau beheerst. Als de risicovoorzieningen op programmaniveau voor een project worden ingezet, wordt een neutrale kredietwijziging voor besluitvorming aan het college voorgelegd. In het derde kwartaal 2023 worden de volgende neutrale kredietwijzigingen voorgesteld:  Een verschuiving van € 2.333.685 van de risicovoorzieningen van het overkoepelende programma naar project Verkeerscentrale Amsterdam in verband met het aanbestedingsresultaat.  Het toekennen van indexeringskrediet ter grootte van € 10.211.802 ten behoeve van project Verkeerscentrale Amsterdam.

Aanpak Wegtunnels Amsterdam - Neutrale kredietwijzigingen Kredietwijzigingen Q2-2023 Programma Risicovoorziening+indexering (Prog) Piet Heintunnel Michiel de Ruijtertunnel Arenatunnel Verkeerscentrale Totaal AWA

Actuele Raming

Actuele Begroting

38,2 84,8 89,9 14,6 7,9 59,1 294,4

34,0 23,3 122,5 17,1 7,9 89,6 294,4

Vorig Krediet 34,0 35,8 122,5 17,1 7,9 77,1 294,4

Mutaties op Krediet 0,0 -12,5 0,0 0,0 0,0 12,5 0,0

Actueel Krediet 34,0 23,3 122,5 17,1 7,9 89,6 294,4

Waarvan Risicovoorz 0,0 17,9 0,0 0,0 0,0 0,0 17,9

16

Gemeente Amsterdam Kwartaalrapportage Q3 – 2023 Aanpak Wegtunnels Amsterdam

Datum 6 november 2023

3.4 Risicomanagement De belangrijkste ontwikkelingen met betrekking tot de toprisico’s in het derde kwartaal 2023 zijn:

Risico 1: De beoogde meerwaarde van de publieke businesscase van het programma AWA wordt niet blijvend gerealiseerd. De publieke businesscase voor het programma AWA, die in 2021 is uitgevoerd, laat zien dat het financiële effect van de genomen maatregelen aan de tunnels positiever wordt naarmate het (toekomstig) vervangingsonderhoud van meer Amsterdamse wegtunnels op gelijke wijze wordt aangepakt (met uniforme en uitwisselbare bediening, toekomstvaste huisvesting, duurzaamheid en de toepassing van digitale vernieuwing). Ook zal er sprake zijn van besparingen op onderhoudskosten, van minder verkeershinder, minder reistijdverlies en daardoor minder milieuschade. Door de uniforme uitrusting en bediening zullen in de toekomst kortere tunnelsluitingen nodig zijn, hetgeen de beschikbaarheid vergroot. Tot nu toe is alleen de Piet Heintunnel volgens de nieuwe standaard gerenoveerd. De nieuwe verkeerscentrale zal een basis vormen voor het uniformeren van ook de andere tunnels. Het risico bestaat dat de werkwijzen en producten die in dat kader zijn ontwikkeld, niet worden toegepast. Dit heeft een negatieve impact op de publieke businesscase van het programma AWA, maar ook op de meerwaarde die de uniforme tunnelprojecten hebben voor de hele stad. Oorzaken en beheersmaatregelen: Wijziging t.o.v.

Q2-2023 Oorzaken: Nadat in het eerste halfjaar alle aanpakken al waren 1) Het ontbreekt de TBO aan personeel om invulling te geven aan de overgedragen is op 20 juli ontwikkeling van de beheeropgave en het implementeren van de werkwijzen en projecten die vanuit programma AWA zijn 2023 ook het ambtelijk ontwikkeld. opdrachtgeverschap van de tunnelprojecten bij V&OR 2) Op dit moment wordt alleen de Piet Heintunnel op de nieuw komen te liggen. ontwikkelde manier aangestuurd en onderhouden. Nieuwe projecten komen eraan maar zijn op dit moment nog niet aan de De middelen voor de IJprogramma-scope toegevoegd. tunnel en de Arenatunnel zijn opgenomen in de conceptgemeentebegroting; Beheersmaatregelen: uitvoering van deze projecten 1) Ook na de overdracht van het ambtelijk opdrachtgeverschap heeft een positieve invloed op worden medewerkers vanuit de directie Bijzondere Projecten nog de publieke businesscase. enige tijd ingezet voor overdracht van kennis en kunde.

17

Gemeente Amsterdam Kwartaalrapportage Q3 – 2023 Aanpak Wegtunnels Amsterdam

Datum 6 november 2023

Risico 2: Er is onvoldoende risicobudget binnen het programma aanwezig. Overeenkomstig eerdere afspraken wordt een risicobudget op programmaniveau aangehouden, dat is bedoeld voor onvoorziene uitgaven aan het programma en de verschillende projecten daarbinnen. De recente prijsstijgingen in het fysieke domein vormen een bedreiging voor de volledige uitvoerbaarheid van het programma en haar projecten. Het vraagstuk van de hoogte van de indexatie ter compensatie van prijsstijgingen en de daadwerkelijke prijsstijgingen binnen het fysiek domein speelt binnen de gehele gemeente. Voor de begrotingsjaren 2021 en 2022 zijn in 2022 en 2023 aanvullende kredieten beschikbaar gesteld ter compensatie van de werkelijke prijsstijgingen op basis van nacalculatie. Daarmee zijn de huidige kredieten (voor de projecten PHT, MRT en VCA) toereikend voor de uitvoering van de opdracht. Of deze aanvullende compensatie ook over de begrotingsjaren 2023 - 2025 zal plaatsvinden, is onzeker en daarom een toprisico voor de opgave. Oorzaken en beheersmaatregelen: Wijziging t.o.v. Q2-2023 Oorzaken: n.v.t. 1) In de contracten met de aannemers en andere opdrachtnemers zijn verschillende indexeringen van toepassing (CBS GWW 4213 Bruggen en tunnels, CBS CAO-lonen per uur, 24-30 33 Metalektro, CBS CPA M71.12 Ingenieurs en aanverwant).

Ieder jaar wordt de compensatie aan de opdrachtnemers voor prijsstijgingen op grond van de specifieke indexeringen vastgesteld en kunnen (grote) verschillen ontstaan met de generieke indexering die jaarlijks vanuit de gemeente aan het programma wordt toegekend. Beheersmaatregelen: 1) Het programma brengt ieder kwartaal het effect van de indexeringen in beeld. Effectieve beheersing door het programma op dit exogene risico is niet mogelijk. 2) De mogelijke tekorten worden integraal vanuit het programma beschouwd.

18

Gemeente Amsterdam Kwartaalrapportage Q3 – 2023 Aanpak Wegtunnels Amsterdam

Datum 6 november 2023

Bijlage 1. Afkortingen en definities

AAT ATS AWA 3B CCC COB DBP DMC IBA KES MRT NMA OCD OD NZKG OTL-STA OTO PHT SDT SSK TBO UKVCA V&OR VCA VTW VRI Warvw IJT

Arenatunnel Amsterdamse Tunnel Standaard Aanpak Wegtunnels Amsterdam Besturing, Bediening en Bewaking Commissariaat Civiele Constructies Centrum Ondergronds Bouwen Directie Bijzondere Projecten Directie Middelen en Control Directie Ingenieursbureau Amsterdam Klant Eis Specificatie Michiel de Ruijtertunnel Netwerk Metropool Amsterdam Operational Concept Description Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied Object Type Library voor het standaard tunnelareaal Amsterdam Opleiden, Trainen en Oefenen Piet Heintunnel Spaarndammertunnel Standaardsystematiek voor Kostenraming Tunnelbeheerorganisatie Uniform Koppelvlak Verkeerscentrale Amsterdam Directie Verkeer en Openbare Ruimte Verkeerscentrale Amsterdam Verzoek tot Wijziging Verkeersregelinstallatie Wet aanvullende regels veiligheid wegtunnels IJ-tunnel

19

Gemeente Amsterdam Kwartaalrapportage Q3 – 2023 Aanpak Wegtunnels Amsterdam

Datum 6 november 2023

Bijlage 2. Factsheets per project

Voor de projecten binnen de Aanpak Wegtunnels Amsterdam is hieronder een factsheet toegevoegd.

20

Gemeente Amsterdam Kwartaalrapportage Q3 – 2023 Aanpak Wegtunnels Amsterdam

Datum 6 november 2023

Factsheet project Vernieuwing Verkeerscentrale Amsterdam Toelichting Management Het project VCA bevindt zich in de uitvoeringsfase en werkzaamheden vinden plaats op basis van de begin derde kwartaal 2023 herijkte versie van het projectplan. De onderliggende deelprojecten bevinden zich in de contractering en voorbereiding van de realisatie:  De opdracht voor de realisatie van de huisvesting (gebouw en gebouwgebonden installaties) van de nieuwe verkeerscentrale is conform planning gegund aan opdrachtnemer K_Dekker. Hiermee is weer een belangrijke mijlpaal gezet in de realisatie van het gebouw. De samenwerking wordt ingericht en de werkvoorbereiding wordt opgestart. Uitdaging is het tijdig kunnen invullen van (toets)capaciteit aan de opdrachtgeverskant.  Ook de alliantieovereenkomst voor het ontwerpen en realiseren van de functionele systemen is begin derde kwartaal 2023 getekend. De inrichting van de organisatie en opstart van de werkzaamheden heeft langer geduurd dan gepland maar deze achterstand kan naar verwachting worden ingelopen.  Conform planning wordt de contractering van het bouwteam voor de koppeling van de Spaarndammertunnel aan de nieuwe verkeerscentrale voorbereid met de beoogd opdrachtnemers.

 De werkzaamheden zijn opgestart om op basis van een aanvullende opdracht op het huidige contract voor de Michiel de Ruijtertunnel de vereiste werkzaamheden voor te bereiden en te contracteren voor de koppeling van de Michiel de Ruijtertunnel aan de nieuwe verkeerscentrale.  Het doorvoeren van gelijktijdige bediening is na eerder uitstel nu succesvol doorgevoerd in de Piet Heintunnel.  Het project werkt inmiddels samen met haar private partners op de nieuwe projectlocatie op Entrada 700. Doel is de samenwerking met de partners en tussen de deelprojecten verder te bevorderen en opbouwen. Net als in het tweede kwartaal verloopt het werven van medewerkers/capaciteit moeizaam. Er zijn weinig tot geen inschrijvers op uitgevraagde functies. Ook invulling via de raamovereenkomst ingenieursdiensten verloopt moeizaam. Scope Er zijn het afgelopen kwartaal geen wijzigingen geweest in de scope. Wel is in het derde kwartaal 2023 de scope voor de inhuizing van Verkeersregelinstallaties/Verkeersinformatiesystemen (VRIVIS) in de nieuwe verkeerscentrale geformaliseerd en toegevoegd aan het project. Financiering komt vanuit V&OR en formeel valt de scope buiten deze rapportage. Tijd Vanuit de risicoanalyse die is uitgevoerd op de planning, is de haalbaarheid van de mijlpaal voor de ingebruikname van de nieuwe verkeerscentrale (onderdeel van Masterplanning 5.1) dit kwartaal iets verbeterd.

Belangrijkste redenen hiervoor zijn dat het risico ‘Geen inschrijvingen op de aanbesteding Huisvesting Vernieuwde VCA’ niet is opgetreden en dat met de opdrachtverlening voor de realisatie van de huisvesting (gebouw en gebouwgebonden installaties) er meer zekerheid is verkregen op de opleverdatum van het VCA-gebouw (nu voorzien 1 juli 2025).

21

Gemeente Amsterdam Kwartaalrapportage Q3 – 2023 Aanpak Wegtunnels Amsterdam

Datum 6 november 2023

Deterministisch Mijlpaal

Omschrijving

Stuurmijlpaal MP5.1

Stand Q3

nr.

∆ met

Stand Q2

Probabilistisch ∆ met

Toelichting

vorige Q (wk)

SMP (wk)

Haalbaarheid tov MP5.1

P50

P85

huidige Q huidige Q

Verkeerscentrale Amsterdam 1

Start Project

7-1-2019

7-1-2019

0

7-1-2019

0

afgerond

-

-

1-9-2024

2

Projectbesluit

7-2-2020

7-2-2020

0

7-2-2020

0

afgerond

2b

Voorkeursbesluit

2-7-2020

2-7-2020

0

2-7-2020

nvt

afgerond

3

Uitvoeringsbesluit

22-12-2022

22-122022

0

22-122022

0

4

Contractering

30-9-2023

1-9-2023

-4

6-10-2023

-5

op target

100%

1-9-2024

5

Start Uitvoering Ingebruikname vernieuwde VCA Ingebruikname renovatie Dijksgracht Acceptatie en overdracht Einde project

1-10-2024

22-1-2024

-36

15-1-2024

1

op target

99%

24-1-2024 16-2-2024

31-12-2025

9-12-2025

-3

9-12-2025

0

op target

24%

27-1-2026

9-4-2026

31-12-2026

7-12-2026

-3

21-1-2027

-6

op target

99%

7-12-2026

9-3-2027

31-3-2027

26-3-2027

-1

27-4-2027

-5

op target

99%

29-3-2027 11-6-2027

30-6-2027

22-6-2027

-1

23-7-2027

-4

op target

99%

24-6-2027

6 7 8 9

afgerond

8-9-2027

Geld Voor het project Vernieuwing Verkeerscentrale is eerder al circa € 77,1 miljoen aan middelen beschikbaar gesteld voor de uitvoering van het gehele project. Voor het derde kwartaal wordt een neutrale kredietwijziging voorgesteld van totaal € 12,5 miljoen, waarmee voor het project in totaal een bedrag van € 89,6 miljoen aan middelen beschikbaar is (prijspeil 1 januari 2023). Samenwerking De samenwerking binnen het projectteam alsook met private partners verloopt constructief. Om deze samenwerking nog verder te bevorderen is Entrada 700 inmiddels beschikbaar als gezamenlijke projectlocatie. Vanuit de tunnelbeheerorganisatie is de regievoerder nauw betrokken. Belangrijkste risico’s 1. Continuïteit van voldoende gekwalificeerd personeel.

1. Krapte op de markt. 2. Beperkingen vanuit de gemeente Amsterdam m.b.t. tarief en uitsluiting ZZP’ers. 3. Personeel vertrekt (natuurlijk verloop) maar het lukt niet om hen te vervangen.

Aankaarten bij het programma AWA en de directie Bijzondere Projecten. Dit heeft geresulteerd in het kunnen behouden van personeel, maar voor vervanging zijn

22

Gemeente Amsterdam Kwartaalrapportage Q3 – 2023 Aanpak Wegtunnels Amsterdam

2.

De IJ-tunnel moet gesloten worden bij de migratie van de bediening naar de vernieuwde VCA zonder dat er renovatiewerkzaamheden uitgevoerd worden.

3.

Bij nadere invulling blijkt de scope omvangrijker dan was ingeschat ten tijde van het Uitvoeringsbesluit.

4. Prioritering van de inzet van beschikbaar personeel. 5. Mobilisatieperiode nieuw adviesbureau voor technische adviesdiensten. 1. Zonder aanpassingen aan de tunneltechnische installaties is het niet mogelijk om de IJT te bedienen met de uniforme desk in de nieuwe VCA. Deze aanpassingen vallen buiten scope van de VCA. 2. De bediening van de tunnels moet vanuit één centrale locatie plaatsvinden. Dit betekent dat de IJT gesloten moet worden als de verkeersleiders verhuizen naar de nieuwe VCA. 1. Uitwijkvoorziening: Hier is een scope vastgesteld, maar aangezien de uitvoering nog ver weg is, is de kans op aanpassingen groot. 2. Centrale Systemen: De basis is nog niet 100% stabiel. Daarnaast kan de uitwerking van de ontwerpprincipes in een prototype nog tot discussie over de scope leiden. 3. Huisvesting: Er is een aantal raakvlakken met de Centrale Systemen die invloed kunnen hebben op de uitvoering van het project Vernieuwing VCA.

Datum 6 november 2023

de mogelijkheden niet effectief.

Verwachting is dat in het derde kwartaal een besluit genomen wordt over de beheersmaatregel.

Beheersing bestaat uit het goed vastleggen van de scope en de afspraken, eisen in de KES, toepassen van configuratiemanagement. Er wordt actief afgestemd tussen de raakvlakken om eventuele wijzigingen zo vroeg mogelijk te kunnen vaststellen.

23

Gemeente Amsterdam Kwartaalrapportage Q3 – 2023 Aanpak Wegtunnels Amsterdam

Datum 6 november 2023

Factsheet project Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel Toelichting Management Het project is in de zomer druk bezig geweest met de voorbereiding/ invulling van de migratienachten van het tweede tijdvak (waarin software-aanpassingen worden doorgevoerd). De stakeholders zijn middels meeneemsessies meegenomen in de uitvoeringswerkzaamheden. De vergunningen zijn aangevraagd en inmiddels ook verleend. De migratienachten vinden plaats van 18 september tot en met 15 oktober 2023. De planning is definitief en een uitloop van de werkzaamheden is niet mogelijk. Er is samen met de private partners gekeken naar beheersmaatregelen om de planning haalbaar te maken. Deze beheersmaatregelen (voorbeeld: extra inzet specialisten bij voorbereiding en tijdens de migratienachten, voorbereidende werkzaamheden overdag uitvoeren, buffernachten inplannen migratienachten) zijn middels een Wijziging vastgelegd. De beheersmaatregelen zijn direct ingezet. Op 18 september 2023 is de uitvoering gestart. De Stadsregisseur heeft aangegeven dat het een eis is de taxi`s te faciliteren tijdens de migratienachten. Er is samen met TBO besloten twee extra verkeersregelaars in te zetten om de taxi`s te faciliteren. Scope In het derde kwartaal 2023 is de scope van het project niet gewijzigd. Tijd De voorbereidende werkzaamheden zijn afgerond en de migratienachten zijn conform planning gestart op 18 september 2023.

De migratienachten zullen naar verwachting 8 oktober worden afgerond, eventuele restpunten kunnen nog uitgevoerd worden in de (reserve) nacht van 15 oktober. Gezien de nog beperkte risico’s op resterende werkzaamheden is geen onzekerheidsanalyse meer uitgevoerd. Deterministisch Mijlpaal

Stuurmijlpaal MP5.1

Omschrijving

Stand Q3

nr.

∆ met

Stand Q2

Probabilistisch ∆ met

Toelichting

vorige Q (wk)

SMP (wk)

Haalbaarheid

P50

P85

tov MP5.1

huidige Q

huidige Q

Michiel de Ruijtertunnel 1

Start Project

7-2-2019

7-2-2019

0

7-2-2019

0

afgerond

-

-

2

Projectbesluit

29-3-2019

29-3-2019

0

29-3-2019

0

afgerond

-

-

-

-

3

Uitvoeringsbesluit

28-11-2019

28-11-2019

0

28-11-2019

0

afgerond

4

Contractering

31-3-2020

31-3-2020

0

31-3-2020

0

afgerond

5

Start Uitvoering Volledige vrijgave hittewerende bekleding Volledige vrijgave inclusief 3B Acceptatie en overdracht Einde project

30-11-2020

30-11-2020

0

30-11-2020

0

afgerond

30-8-2021

17-6-2021

-11

17-6-2021

0

afgerond

1-12-2023

8-10-2023

-8

11-10-2023

0

op target

nvt

nvt

nvt

1-2-2024

30-11-2023

-9

30-11-2023

0

op target

nvt

nvt

nvt

1-5-2024

1-3-2024

-9

1-3-2024

0

op target

nvt

nvt

nvt

6 7 8 9

24

Gemeente Amsterdam Kwartaalrapportage Q3 – 2023 Aanpak Wegtunnels Amsterdam

Datum 6 november 2023

Geld Voor het project Aanpassingen Michiel de Ruijtertunnel is in totaal ongeveer € 20,2 miljoen aan middelen beschikbaar. Ongeveer € 5,6 miljoen hiervan is gealloceerd als risicovoorziening op het niveau van het overkoepelende programma. Inmiddels is voor € 2,6 miljoen aanspraak op deze risicovoorziening gemaakt. Samenwerking • Er is sprake van constructieve samenwerking met de private partners. Op Entrada 600 zijn op de woensdagen samenwerkingsdagen. Er is besloten de samenwerkingsdagen te laten vervallen aangezien het project in de uitvoering zit. • Er vindt tweewekelijks een coördinatie-overleg plaats met de twee private partners om alle raakvlakken/voortgang van het project met elkaar te bespreken. • De samenwerking met TBO verloopt goed en constructief. TBO sluit aan bij de projectteamoverleggen en tevens is er tweewekelijks een voortgangsoverleg. • De samenwerking met Stadsregie verloopt ook goed. Samen met Stadsregie zijn de taximaatregelen afgestemd. Tevens is er nauw contact met Stadsregie over de buffernachten. • De Omgevingsdienst wordt per kwartaal geïnformeerd over de huidige stand van zaken. –Er is op verzoek van de Omgevingsdienst, een demonstratie gegeven van de testomgeving. Belangrijkste risico’s Nr.

Ongewenste gebeurtenis 1 Coördinatie en raakvlakken tussen projectteam, het contract 3B (Equans) en het contract MAP (Heijmans) worden niet goed of niet tijdig afgestemd. 2

Het migratieplan heeft onvoldoende diepgang.

3

De bestaande situatie in de tunnel wijkt af van de gegevens waarop het ontwerp is gebaseerd.

Oorzaken Nu de nachten zijn ingepland maar er geen buffer meer is op de planning (aan de voorkant van de testen) is de coördinatie nog belangrijker geworden. De voortgang met het maken van de dag/uurplanning is niet goed zichtbaar.

1.

2.

Er zijn geen geplande werkzaamheden meer in de tunnel. Afspraken over het delen van storingen tussen nu en de migratienachten moeten nog worden gemaakt.

Beheersmaatregelen 1. Coördinatie-overleg met de projectleiders van project/Equans/Heijmans. 2. Projectplanner nog meer betrekken in de sturing. Deelname in het coördinatieoverleg. 1. Wekelijks reguliere overleggen ingepland met Equans/Heijmans. 2. Beheersmaatregel ingezet (extra inzet projectmanager en testmanager). Met TBO zijn afspraken gemaakt hoe omgegaan wordt met tussentijdse werkzaamheden.

25

Gemeente Amsterdam Kwartaalrapportage Q3 – 2023 Aanpak Wegtunnels Amsterdam

Datum 6 november 2023

Factsheet project Vervangingsonderhoud IJ-tunnel Toelichting Management Op 1 september 2023 is het projectplan van de voorbereidingsfase van het vervangingsonderhoud IJ-tunnel vastgesteld. Daarmee is het project formeel gestart. Het doel van het project is het uitvoeren van vervangingsonderhoud om te zorgen dat de IJ-tunnel blijft voldoen aan de eisen die gesteld worden op het gebied van beschikbaarheid, betrouwbaarheid en tunnelveiligheid. In de zomerwerken die vanaf 2012 hebben plaatsgevonden zijn werkzaamheden uitgevoerd om de IJ-tunnel te laten voldoen aan wet- en regelgeving. Niet alle installaties en civiele delen zijn destijds aangepakt en bovendien zijn diverse aanpassingen alweer ruim 10 jaar oud. Ze naderen het einde van de verwachte levensduur of moeten anderszins gemoderniseerd worden. Bijvoorbeeld vanwege het uniform koppelvlak om de tunnel straks vanuit de nieuwe verkeerscentrale op dezelfde manier te kunnen bewaken en bedienen als de andere tunnels. Komend kwartaal werkt het projectteam samen met de opdrachtgever (TBO) aan het concretiseren van de uitgangspunten en randvoorwaarden waaraan het project moet voldoen, waaronder de scope, planning en kosten. Begin 2024 starten de werkzaamheden aan het ontwerp en de contractdossiers.

Scope De scope van het project Vervangingsonderhoud IJ-tunnel wordt komend kwartaal in samenwerking tussen het projectteam en de TBO geïnventariseerd en gehard. Tijd De voorbereidingsfase is formeel gestart op 1 september 2023. Eind vierde kwartaal 2023 wordt de eerste sub-fase (Uitgangspunten & Randvoorwaarden) van de voorbereiding afgerond. Daarmee zijn de uitgangspunten en randvoorwaarden inzichtelijk, waaronder ook de probabilistische projectplanning. In januari 2024 starten de werkzaamheden gerelateerd aan het ontwerp, het contractdossier en de uitvoeringsstrategie. In juli 2024 is beoogd het Uitvoeringsbesluit te verkrijgen. In onderstaande tabel zijn de stuurmijlpalen opgenomen conform de projectplanning die is vastgesteld met het projectplan. In de huidige projectplanning is het uitgangspunt dat vervanging van installaties en aanpassingen in de technische architectuur doorgevoerd moeten worden om hinder in de toekomst te verminderen. De kaders voor de Masterplanning worden begin 2024 bepaald. Vooruitlopend op het grootschalig vervangingsonderhoud is voorzien om het asfalt te vervangen. In overleg met Stadsregie zal gezocht worden naar een geschikt venster om deze werkzaamheden uit te voeren.

26

Gemeente Amsterdam Kwartaalrapportage Q3 – 2023 Aanpak Wegtunnels Amsterdam

Datum 6 november 2023

Deterministisch Mijlpaal

Omschrijving

Stuurmijlpa al

Stand Q3

nr.

∆ met

Stand Q2

Probabilistisch ∆ met

Toelichti ng

Haalbaarheid

vorige Q (wk)

SMP (wk)

P50

P85

huidige Q

huidige Q

IJ-Tunnel 1

Start Project

1-9-2023

1-9-2023

0

nvt

nvt

afgerond

nvt

nvt

nvt

2

Projectbesluit

22-12-2023

22-12-2023

0

nvt

nvt

op target

nvt

nvt

nvt

3

Uitvoeringsbesluit

17-7-2024

17-7-2024

0

nvt

nvt

op target

nvt

nvt

nvt

4

Contractering Start Uitvoering (tunnelsluiting) Openstelling Tunnel Acceptatie en overdracht en projectdecharge

15-4-2025

15-4-2025

0

nvt

nvt

op target

nvt

nvt

nvt

13-01-2027

13-1-2027

0

nvt

nvt

op target

nvt

nvt

nvt

12-1-2028

12-1-2028

0

nvt

nvt

op target

nvt

nvt

nvt

30-6-2028

30-6-2028

0

nvt

nvt

op target

nvt

nvt

nvt

5 6 7

Geld Voor de voorbereidingsfase van het project Vervangingsonderhoud IJ-tunnel is totaal € 7,0 miljoen aan kredieten beschikbaar. Daarvan is € 4,1 miljoen toegekend aan het projectteam. De totale kosten van het project Vervangingsonderhoud IJ-tunnel, inclusief realisatie, worden komend kwartaal in samenwerking tussen het projectteam en de TBO gehard. De omvang wordt mede bepaald door de exacte projectscope en planning. Samenwerking  Begin september 2023 heeft de projectstart-up plaatsgevonden met het projectteam en de TBO om gezamenlijk stil te staan bij de start van het project en de samenwerking in te luiden.  De samenwerking tussen het projectteam en de TBO verloopt voorspoedig.  Eind september 2023 is Stadsregie geïnformeerd over de huidige uitgangspunten rondom de planning en uitvoeringsduur voor het Vervangingsonderhoud IJ-tunnel op basis van de eerste scope-inventarisatie. Het vervolggesprek met Stadsregie staat gepland voor eind november waarna de afstemming met de stakeholders over de uitvoeringsstrategie wordt opgestart. Belangrijkste risico’s Nr. Ongewenste gebeurtenis 1. Incomplete en incorrecte areaalgegevens leiden tot vertraging in ontwerpvoorbereiding, scopeduiding, wijzigingen en verrassingen tijdens de uitvoering.

Oorzaken 1. Beheer van areaalgegevensonvoldoende ingericht. 2. Wijzigingen doorgevoerd zonder areaalgegevens bij te werken. 3. Tunnel is door de jaren heen gerenoveerd en bevat daardoor oude en nieuwere systemen met wisselende kwaliteit en integraliteit van documentatie/vastlegging.

Beheersmaatregelen 1. Analyse op status van het dossier en aan de hand van risico's/hiaten die daaruit volgen bepalen en treffen van beheersmaatregelen.