02.DEF Bestuurlijke brief Grachtenmonitor.pdf

Bezoekadres Amstel 1 1011 PN Amsterdam Postbus 202 1000 AE Amsterdam Telefoon 14 020 amsterdam.nl

Retouradres: Postbus 202, 1000 AE Amsterdam

Aan de leden van de gemeenteraad van Amsterdam

Datum

15 december 2020

Ons kenmerk Behandeld door Bijlage

Derde periodieke rapportage juridische kosten

Onderwerp

Grachtenmonitor 2020

Geachte leden van de gemeenteraad,

Bijgaand ontvangt u de Grachtenmonitor 2020. De Grachtenmonitor verschijnt elk najaar en biedt een overzicht van de stand van zaken op het gebied van de passagiers- en pleziervaart, transport over water, de drukte op de grachten en handhaving van het vaarbeleid over de periode oktober 2019 tot en met september 2020. De Grachtenmonitor 2020 bevat dit jaar een nieuwe indeling ten opzichte van voorgaande jaren. In 2019 en 2020 zijn de Nota’s Varen Deel 1 en Deel 2 door de gemeenteraad vastgesteld. Met deze nieuwe indeling wordt beter aangesloten bij het vaarbeleid van de gemeente. De Grachtenmonitor bevat dit jaar voor het eerst de hoofdstukken Pleziervaart en Transport over water. De verwachting is dat in volgende edities ook nieuwe onderwerpen worden toegevoegd, zoals het thema verduurzaming. Ook zal door de uitrol van de Digitale Gracht de kennis over wat er gebeurt op het water toenemen. De inzet en rapportage over de handhaving maakt nu nog onderdeel uit van de Grachtenmonitor, maar zal vanaf volgend jaar onderdeel worden van de algemene handhavingsrapportage van Toezicht en Handhaving Openbare Ruimte (THOR). Hiermee wordt de gemeenteraad integraal geïnformeerd over de handhaving in de stad (zowel op de wal als op het water). Coronacrisis Het afgelopen vaarseizoen is vanwege de coronacrisis bijzonder verlopen en in veel opzichten niet vergelijkbaar met 2019.

Zowel passagiersvaart als pleziervaart kwamen vrijwel stil te leggen. In de weekends en feestdagen in april en mei was er in de grachtengordel zelfs een vaarverbod van kracht. Na het opheffen van dit vaarverbod bleven er nog het hele vaarseizoen extra coronamaatregelen van kracht. Deze zijn opgenomen in de noodverordening, welke gedurende het jaar diverse keren is aangepast. Daar waar in deze grachtenmonitor gesproken wordt over de

Een routebeschrijving vindt u op www.amsterdam.nl.

Gemeente Amsterdam

Datum 15 december 2020 Kenmerk Pagina 2 van 5

lockdown is de ‘intelligente lockdown’ bedoeld die in het voorjaar van 2020 van kracht was, aangezien deze grachtenmonitor rapporteert over de periode t/m september 2020. Overlastmeldingen Het is opmerkelijk dat het totaal aantal gemiddelde overlastmeldingen per week niet beïnvloed lijkt te zijn door de lockdown. Buiten de lockdown periode is het aantal meldingen vrijwel gelijk gebleven (19% stijging voor de lockdown, 2% daling na de lockdown, gemiddeld 4% stijging); de lockdown periode (weken 12 t/m 22) laat een daling zien van 11% t.o.v. het jaar ervoor. Wel was er in deze periode een verandering in de aard van de meldingen: waar de meldingen over ‘geluid op het water’ en ‘vaargedrag’ een daling lieten zien tijdens de lockdown, namen de meldingen ‘wrak op het water’ en ‘boten overige overlast’ fors toe. Daarnaast leidde de coronaperiode tot een daling van het aantal meldingen in het Centrum en tot een stijging in stadsdelen Oost en West. Pleziervaart Volgens de Nota Varen Deel 2 moet ieder pleziervaartuig op het Amsterdamse binnenwater een vignet voeren, ook als niet wordt afgemeerd. Dit gaat in per 1-1-2021. Per 1 januari 2020 zijn de binnenhavengeld (BHG) tarieven verhoogd. Het totale aantal vignetten is het afgelopen jaar afgenomen van 7670 (2019) naar 6227, het aantal milieuvignetten voor duurzame pleziervaartuigen is toegenomen.

Inmiddels is 26,5% van het totaal aantal vignetten een milieuvignet. Dat was in 2019 19,7%. Passagiersvaart Naar aanleiding van de coronacrisis is de ingangsdatum van de nieuwe exploitatievergunningen voor de passagiersvaart uitgesteld van 2022 naar 1 maart 2024. De inschrijfperiode voor de eerste tranche van de nieuwe vergunningen is uitgesteld van maart tot september 2020. In deze Grachtenmonitor treft u het overzicht aan van de verdeling van de in segmenten uit te geven vergunningen in vier tranches. De vergunde ligplaatsen voor de passagiersvaart in openbaar water zijn sinds dit jaar op een digitale kaart te vinden1, en dat geldt ook voor de op- en afstapplaatsen2. De transferplek aan de De Ruijterkade-West voor de overstap van touringcar op rondvaartboot is eind 2019 omgezet van een tijdelijke naar een permanente situatie. In 2017 besloot de gemeenteraad tot de inrichting van een transferhub in de Zouthaven waar passagiers kunnen overstappen tussen touringcar en rondvaartboot. In 2020 is een voetgangerstrap gemaakt, waarmee een looproute is ontstaan tussen de boten en bussen op De Ruyterkade Oost. Dit is met name van belang als er vanaf 2022 niet meer van bus op boot mag worden overgestapt aan de centrumzijde van het Centraal Station. Transport over water Eind 2020 zal het uitwerkingsplan Transport over water aan de gemeenteraad worden verstuurd.

Deze Grachtenmonitor bevat daarop vooruitlopend alvast enige cijfers over laad- en loslocaties en informatie over een aantal pilots.

1

) Zie https://maps.amsterdam.nl/varen/

2 ) Zie https://maps.amsterdam.nl/varen/

Gemeente Amsterdam

Datum 15 december 2020 Kenmerk Pagina 3 van 5

Handhaving op het water in 2020 De handhavingsprioriteiten worden jaarlijks voor de start van het vaarseizoen bepaald op basis van het vaarbeleid en de ontwikkelingen daarin. Door de uitbraak van de coronacrisis zijn deze prioriteiten verlegd naar handhaving van de noodverordening. Dat zorgt ervoor dat ook de handhavingsinspanningen en -resultaten afwijken van een normaal vaarseizoen. Het handhaven van de noodverordening en vaarverboden op het water is ten koste gegaan van de inzet op de andere bestuurlijke prioriteiten en reguliere taken. Vanwege het mooie weer was ook veel handhaving nodig op hotspots, zoals bij Somerlust, waar gehandhaafd werd op grond van de noodverordening en de verordening op het binnenwater (VOB). Dit deel van de Amstel valt onder de nautische bevoegdheden van de Provincie. Samen met de provincie wordt gewerkt aan een voorstel om de handhavingsbevoegdheden te verduidelijken. Ten slotte is in het najaar van 2020 capaciteit ingezet voor het aanschrijven van booteigenaren en het verslepen van vaartuigen in verband met de herstelwerkzaamheden aan bruggen en kademuren. Sinds 1 januari 2020 zijn de nautische handhavingstaken overgedragen van Waternet aan de directie Toezicht en Handhaving Openbare Ruimte (THOR) van de gemeente Amsterdam. Dat heeft ertoe geleid dat een aantal medewerkers op zoek is gegaan naar ander werk.

Hierdoor had het team Nautisch Toezicht en Handhaving van THOR in 2020 nog maar de beschikking over 16 inspecteurs in tegenstelling tot 2019 toen er 20 inspecteurs ingezet konden worden. Sinds de zomer van 2020 is het team nautische handhaving weer uitgebreid tot over 20 inspecteurs. Vanwege cursussen en opleidingen zijn deze vier nieuwe inspecteurs echter nog maar beperkt inzetbaar. Handhaving op het water in 2021 Om de nautische handhaving op het vereiste niveau te krijgen, wordt de formatie uitgebreid met tien inspecteurs / BOA’s. Hierdoor groeit het team door naar 30 inspecteurs die op het binnenwater actief zullen zijn. In november / december 2020 starten zes nieuwe inspecteurs, het totale aantal komt daarmee op 26. Begin 2021 zullen nog vier inspecteurs geworven worden. Inspecteurs moeten kunnen varen, nautisch onderlegd zijn en BOA zijn. In de praktijk betekent dit dat nieuwe inspecteurs gedurende het eerste jaar een intensief opleidingstraject volgen. Het totale opleidingstraject neemt zo’n anderhalf tot twee jaar in beslag, waardoor de volledige operationele capaciteit van 30 inspecteurs / BOA’s eind 2021 / begin 2022 wordt bereikt. De vloot patrouillevaartuigen wordt in 2021 uitgebreid met twee vaartuigen. De realisatie van de Digitale Gracht levert straks informatie op voor THOR.

In 2020 is een groot deel van de noodzakelijke apparatuur in de binnenwateren van Amsterdam geplaatst, met name bij de 10 in- en uitgangen van de stad en de drukste vaarroutes in het centrum. De planning is om 1 april 2021 alle hardware geïnstalleerd en getest te hebben zodat vanaf dat moment de gewenste informatie gegenereerd kan worden. Hiermee kan nautisch toezicht tijdig vormen van overlast op het water signaleren en gericht handhaven. Om deze informatie gestuurde handhaving mogelijk te maken, moeten alle pleziervaartuigen in 2021 beschikken over een vignet met een chip. Een belangrijk onderdeel van de uitrol van de Digitale Gracht is de ontwikkeling van nieuwe software voor het Team Nautisch Toezicht en Handhaving die het werk efficiënter en effectiever

Gemeente Amsterdam

Datum 15 december 2020 Kenmerk Pagina 4 van 5

moet maken. De werving van een data-analist is gestart. Deze analist zal de data uit de Digitale Gracht omzetten in rapportages en een online dashboard. Juridische kosten Bij de behandeling van Nota Varen Deel 1 in de gemeenteraad is motie 507 van raadslid Van Lammeren (PvdD) aangenomen, waarin het college wordt verzocht om de gemeenteraad twee keer per jaar te informeren over schadeclaims en juridische procedures betreffende het varen beleid. In de bijlage is hiervan een overzicht opgenomen. Ook de kosten die betrekking hebben op schadeclaims en procedures worden hierbij meegenomen. Deze schadeclaims hebben geen betrekking op Nota Varen Deel 1 en 2 maar betreffen de afhandeling van de oude Nota Varen 2.1 uit 2013 en de procedures die naar aanleiding daarvan zijn gevoerd.

Hoogachtend, Namens het college van burgemeester en wethouders van Amsterdam,

Sharon A.M. Dijksma Wethouder Verkeer en Vervoer, Water en Luchtkwaliteit

Gemeente Amsterdam

Datum 15 december 2020 Kenmerk Pagina 5 van 5

Bijlage 1 Periodieke rapportage juridische kosten Bij de behandeling van Nota Varen Deel 1 in de gemeenteraad is motie 507.19 van raadslid Van Lammeren aangenomen, waarin het college wordt verzocht om de gemeenteraad 2 keer per jaar te informeren over schadeclaims en juridische procedures betreffende het varen beleid. Ook de kosten die betrekking hebben op schadeclaims en procedures worden hierbij meegenomen. In oktober 2019 is een eerste overzicht verstrekt van de procedures, claims en kosten die waren gemaakt tot 1 oktober 2019. In juni 2020 is een tweede overzicht verstrekt bij de voortgangsbrief over Nota Varen Deel 1. Hieronder het overzicht van de periode april 2020 tot oktober 2020. Schadeclaims In totaal zijn: - 7 schadeverzoeken afgewikkeld - 20 in behandeling Zie bijlagen van afgehandelde en lopende schadezaken. Deze wordt onder geheimhouding bij de griffie neergelegd. Alle dossiers worden door VGA zorgvuldig behandeld. VGA wordt hierbij bijgestaan door externe partijen. Waar mogelijk wordt getracht te komen tot een minnelijke regeling. Wethouder Dijksma heeft VGA in november per brief verzocht tot spoedige afhandeling van de nog lopende schadezaken. Bezwaar en beroep In juni 2020 zijn alle exploitatievergunningen omgezet van onbepaalde tijd naar een einddatum tussen 2024 en 2030. Tegen deze besluiten zijn 110 bezwaarschriften ontvangen.

In de periode april 2020 tot oktober 2020 zijn nog 16 juridische procedures gestart tegen het vaarbeleid. Bijvoorbeeld tegen het intrekken van niet in gebruik genomen vergunningen. Deze procedures zijn te splitsen in 5 bezwaarprocedures, 8 beroepsprocedures en 3 voorlopige voorzieningen. Interne en externe juridische kosten In de periode van 1 april 2020 tot 1 oktober 2020 is door het programma Varen € 140.240,- aan personele kosten (intern en extern) gemaakt voor het afhandelen van juridische procedures gerelateerd aan Nota Varen Deel 1. Het totaalbedrag aan personele kosten (intern en extern) voor zowel juridisch advies als de afhandeling van juridische procedures voor de uitvoering van het beleid van Nota Varen Deel 1 over deze periode is € 290.883,-. Dit is dezelfde berekening als ook is gebruikt bij de beantwoording van schriftelijke vragen van het lid Kreuger en het lid Ceder3.

3

https://amsterdam.raadsinformatie.nl/modules/4/schriftelijke%20vragen/568850