02 Bestuurlijke Presentatie Bestuursopdracht Normkosten.pdf

Bestuurlijke Presentatie Bestuursopdracht Normkosten Toets, aanbevelingen en vervolg 26-11-2021 | Versie 1.0

Vraagstelling “De structurele financiële problematiek in het beheer van de openbare ruimte vraagt om een eenduidige definitie van een sobere instandhouding, zowel van het dagelijks onderhoud als van het groot onderhoud, waarbij geen (extra) achterstanden worden opgebouwd en geen onveilige situaties ontstaan.

gevalideerd beeld ontstaat van de benodigde middelen voor dagelijks onderhoud, groot onderhoud en vervanging*.”

In het assetmanagement zijn de normkosten in de cyclus Stadsbehoud als ijkpunt opgenomen. In vervolg op het eerdere onderzoek naar de normkosten in 2020 is de vraag om de inhoudelijke opbouw van de normkosten extern te toetsen, zodat een

3.

1.

2.

Rekenen we in Amsterdam met realistische normkosten? In hoeverre hebben actuele trends en toekomstige ontwikkelingen invloed op de juistheid van de normkosten? Wat zijn de mogelijkheden voor en consequenties in termen van kosten en risico’s bij verdere bezuiniging?

* NB de cijfermatige toets is uitgevoerd voor dagelijks en groot onderhoud Bestuurlijke Presentatie Bestuursopdracht Toets Normkosten

26-11-2021 | 2

Organisatie Bestuurlijke opdrachtgevers •

•

Ambtelijke stuurgroep

Egbert de Vries, wethouder Vervoer, Verkeer, Esseline Schieven, directeur V&OR Water en Luchtkwaliteit Jean-Paul Rocour, hoofd Stedelijk Beheer Yvonne Jakobs, directeur Stadswerken Jakob Wedemeijer, wethouder Wonen, Stéphan Gaulard, concerncontroller Bouwen, Ontwikkelbuurten, Openbare Ruimte en Groen, Reiniging en Dierenwelzijn Werkgroep Sander Sieswerda, Stedelijk Beheer Bram Broeder, Stedelijk Beheer Justin Sap, Witteveen+Bos Sanne van Empel, TwynstraGudde

Bestuurlijke Presentatie Bestuursopdracht Toets Normkosten

26-11-2021 | 3

Aanpak Vijf stappen 1. 2.

3. 4. 5.

Externe toets normkosten Risico’s- en kansensessies Scenarioanalyse minimaal onderhoud Review Rotterdam Bestuurlijke presentatie

Externe toets a. b. c. d. e.

Analyse rekenmodel Verdiepende sessie per asset Concept conclusies en aanbevelingen Validatie in stuurgroep Definitieve rapportage

Bestuurlijke Presentatie Bestuursopdracht Toets Normkosten

26-11-2021 | 4

Gehanteerde focus Assets Groen ◼ Wegen ◼ Civiel ◼

Soorten onderhoud ◼ Dagelijks Onderhoud ◼ Groot Onderhoud (Vervanging blijft buiten beschouwing) Aspecten ◼ Heel ◼ Schoon

Bestuurlijke Presentatie Bestuursopdracht Toets Normkosten

26-11-2021 | 5

Referentiekader ◼

Kostendatabase Witteveen+Bos. Hierin is informatie opgenomen vanuit leveranciers en uitgevoerde werken.

◼

Onderhoudsplannen die Witteveen+Bos heeft opgesteld voor diverse opdrachtgevers (gemeenten, provincies, waterschappen en Rijkswaterstaat.

◼

Normenboek Gemeentelijk Groen 2018.

◼

Referentiedocumenten Rijkswaterstaat, versie 3.1.

◼

CROW-publicatie 145 ‘Beheerkosten openbare ruimte’.

◼

Benchmark Schoon, NVRD, 9 november

Bestuurlijke Presentatie Bestuursopdracht Toets Normkosten

2020, definitief.

26-11-2021 | 6

Cyclus Stadsbehoud als kader Met het Programma Stadsbehoud zorgt de gemeente Amsterdam voor een integrale sturing op de ambities voor de openbare ruimte. Hiervoor zijn de middelen voor de assets in één financiële systematiek ondergebracht. Deze systematiek stelt ons bovendien in staat om zo flexibel mogelijk om te gaan met middelen tussen jaren en tussen assets. We willen onze middelen immers optimaal kunnen inzetten waar deze in een bepaald jaar nodig zijn.

Bestuurlijke Presentatie Bestuursopdracht Toets Normkosten

Via de sturingsmethodiek van de Stadsbehoudcyclus worden de benodigde budgetten jaarlijks geëvalueerd en waar nodig bijgesteld in de voorjaarsnota. Dit gebeurt op basis van een afweging van de actuele begroting, de normkosten, het programma en de realisatie. De normkosten vormen een objectieve, transparante en toetsbare basis voor de budgetten. De realisatie levert ons informatie op over het uitvoeringsrealisme.

26-11-2021 | 7

Cyclus Stadsbehoud als kader Normkosten De normkosten betreffen de jaarlijks gemiddelde eeuwigdurende theoretische beheerkosten om de openbare ruimte op het ambitieniveau Verzorgd en Sober te kunnen onderhouden. De normkosten zijn bestemd voor de lange termijn, ervan uitgaande dat er geen achterstallig onderhoud in het beheerareaal aanwezig is. De normkosten mogen dan ook niet worden gebruikt voor de korte termijn.

Bestuurlijke Presentatie Bestuursopdracht Toets Normkosten

Daarvoor wordt gebruik gemaakt van de onderhoudsbehoefte vanuit de praktijksituatie, op basis van de resultaten van de uitgevoerde visuele NEN-inspectie. Indien er wel sprake is van achterstallig onderhoud, zal dit eerst moeten worden weggewerkt alvorens uit te kunnen gaan van de berekende beheerkosten. De normkosten houden geen rekening met achterstallig onderhoud.

26-11-2021 | 8

Cyclus Stadsbehoud als kader Over de jaren heen ziet het verloop van de normkosten er in relatie tot programmering en realisatie als volgt uit. Normkosten betreffen een theoretische beheersinspanning, die jaar in – jaar uit gelijk is. Programmering en realisatie wijken in de praktijk altijd af. Dit houdt verband met de demografie van het areaal en daarmee (mede) samenhangend: de staat waarin het verkeert. Een ouder areaal vergt structureel meer onderhoud en daarmee samenhangende kosten, het beheer van een jonger areaal is juist goedkoper.

Bestuurlijke Presentatie Bestuursopdracht Toets Normkosten

26-11-2021 | 9

Bestuurlijke Presentatie Bestuursopdracht Toets Normkosten

26-11-2021 | 10

1. Realiteitsgehalte normkosten Amsterdam De normkosten sporen met wat verwacht mag worden op basis van wat gangbaar is in Nederland De overall conclusie die Witteveen+Bos in de cijfermatige toets van de normkosten heeft getrokken is dat er geen sprake is van grote verrassingen en uitschieters. De gehanteerde kosten en frequenties zijn conform verwachtingen van de experts. ◼ De onderhoudsmaatregelen voor de assetgroepen ‘Groen’ en ‘Wegen’ liggen in lijn met de opbouw van de CROW 145 en zijn specifiek gemaakt voor de

Bestuurlijke Presentatie Bestuursopdracht Toets Normkosten

Amsterdamse situatie. ◼ Civiel heeft sinds 2017 structureel gebouwd aan inzicht in en een werkwijze voor de vast- en bijstelling van normkosten voor dagelijks en groot onderhoud en vervangingen. ◼ Voor domein ‘Schoon’ zijn de maatregelen vergeleken met de benchmark Schoon van de NVRD. Ook hier geldt dat de gekozen maatregelen in Amsterdam vergelijkbaar zijn.

26-11-2021 | 11

1. Realiteitsgehalte normkosten Amsterdam De overall conclusie die Witteveen+Bos in de cijfermatige toets van de normkosten heeft getrokken is dat er geen sprake is van grote verrassingen en uitschieters. De gehanteerde kosten en frequenties zijn plausibel. ◼ Voor het groot onderhoud geldt dat verdere uitwerking en betere onderbouwing van de normkosten voor enkele assets gewenst is, maar dat de cijfermatige toets geen aanleiding geeft om te verwachten dat de normkosten daarmee drastisch zullen wijzigen.

Bestuurlijke Presentatie Bestuursopdracht Toets Normkosten

Toekomstige keuzes in het beheer, met name in het domein van de asset groen, maar ook voor andere assets, zullen naar verwachting tot bijstelling gaan leiden. ◼ De normkosten worden jaarlijks geactualiseerd. Voor het dagelijks onderhoud vindt op dit moment een integrale nadere uitwerking plaats. ◼

26-11-2021 | 12

1. Realiteitsgehalte normkosten Amsterdam Verschillende verwachtingen bij een verzorgde en sobere instandhouding De meetlatten voor beheer zijn in het beleidskader ‘1Amsterdam Heel & Schoon’ duidelijk en voor Witteveen+Bos herkenbaar neergezet. ◼ Dat geldt ook voor de instandhoudingsniveaus ‘sober’ en ‘verzorgd’. ◼ In de praktijk zijn verschillende beelden over de waarde van de verschillende instandhoudingsniveaus voor de stad. ◼ Daar komt bij dat de perspectieven op de instandhoudingsniveaus ‘sober’ en ‘verzorgd’ uiteenlopen. In die

Bestuurlijke Presentatie Bestuursopdracht Toets Normkosten

perspectieven strijden beeldkwaliteit, de technische staat en de functionaliteit om voorrang, omdat assets vanuit deze perspectieven op verschillende momenten een kritieke staat bereiken. Voor het groot onderhoud is hierbij veiligheid de ultieme factor. In het dagelijks beheer gaat het om beeldkwaliteit en veiligheid. De normkosten gaan voor ‘sober’ uit van deze ultieme factoren.

26-11-2021 | 13

1. Realiteitsgehalte normkosten Amsterdam Verschillende verwachtingen bij een verzorgde en sobere instandhouding In dit opzicht is Amsterdam zeker niet uniek; Rotterdamse experts beamen in hun second opinion dat deze worsteling ook daar in de werkpraktijk zichtbaar is. Ook in benchmarks tussen gemeenten waaraan Amsterdam deelneemt komt dit fenomeen steevast naar voren. In Rotterdam worden de normkosten a-politiek gehanteerd in de P&C cyclus en via de Nota Kapitaalgoederen verantwoord. Dit is in overeenstemming met de Amsterdamse werkwijze in de Cyclus Stadsbehoud.

Bestuurlijke Presentatie Bestuursopdracht Toets Normkosten

26-11-2021 | 14

1. Realiteitsgehalte normkosten Amsterdam Wet- en regelgeving als absolute ondergrens (niet uitputtend) Asset

Bepalende wet- en regelgeving

Wegen

Besluit Administratieve Bepalingen inzake het Wegverkeer (BABW), Reglement verkeersregels en verkeerstekens (RVV

Groen

Flora- en faunawet, Wet milieubeheer, Wet natuurbescherming, Omgevingsvergunning, Wet publieke gezondheid

Civiel

Bouwbesluit, Wet milieubeheer, Wet Geluidhinder, Besluit Administratieve Bepalingen inzake het Wegverkeer (BABW), Algemene Plaatselijke Verordening (APV), Waterwet

Algemeen

Algemene Wet Bestuursrecht: algemene beginselen van behoorlijk bestuur, Nieuw Burgerlijk Wetboek (zorgplicht voor veilige openbare ruimte), Gemeentewet (kapitaalgoederen) en het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) , Algemene Plaatselijke Verordening (APV), Wegenwet, Wegenverkeerswet, Verkeersbesluit Bestemmingsplannen

Bestuurlijke Presentatie Bestuursopdracht Toets Normkosten

26-11-2021 | 15

1. Realiteitsgehalte normkosten Amsterdam Amsterdamse werkpraktijk is robuust en een voorbeeld Bij het uitvoeren van de cijfermatige toets is opgevallen dat in Amsterdam een werkpraktijk is opgebouwd die in vergelijking met andere gemeenten geavanceerd, doordacht en robuust is. ◼

In het algemeen kan worden gesteld dat de gemeente Amsterdam de achterliggende jaren structureel aandacht heeft besteed aan het vastleggen en optimaliseren van normkosten informatie. Op dit vlak loopt Amsterdam voorop.

Bestuurlijke Presentatie Bestuursopdracht Toets Normkosten

◼

Een vergelijking met door andere gemeenten gehanteerde normkosten is gecompliceerd, omdat deze gemeenten meestal niet over vergelijkbare getallen beschikken. Omdat daar op een andere manier met normkosten wordt opgegaan en daarbij andere uitgangspunten worden gehanteerd.

26-11-2021 | 16

De Rotterdamse experts beamen dat Amsterdam met de normkosten voor beheer voorop loopt. Het hanteren van een (theoretisch) normkostensystematiek is voor Rotterdam ook het uitgangspunt. Het regelmatig toetsen (landelijk, maar ook evaluatie van eigen uitvoeringscijfers) en daarmee aanpassen van de normkosten horen daarbij. In Rotterdam is voor de zomer van 2021 de Nota Vervangingsinvesteringen Openbare Ruimte 20212071 vastgesteld. Deze geeft een beeld van de daadwerkelijk benodigde middelen voor het beheer van de stad op de langere termijn. Rotterdam breidt de normkosten voor vervanging op dit moment uit met kosten voor dagelijks onderhoud en groot onderhoud voor 14 assetgroepen in de openbare ruimte opgenomen. Rotterdam maakt daarbij gebruik van de Amsterdamse expertise. Bestuurlijke Presentatie Bestuursopdracht Toets Normkosten

26-11-2021 | 17

Bestuurlijke Presentatie Bestuursopdracht Toets Normkosten

26-11-2021 | 18

2. Invloed van actuele trends en toekomstige ontwikkelingen op de normkosten Normkosten afhankelijk van keuzes die politiek en bestuur over de verdere ontwikkeling van de stad Actuele ontwikkelingen zorgen, voor de korte termijn, voor toenemende druk op de hoogte van de normkosten. ◼ Korte termijn: Het is te verwachten dat de omvang van het areaal (aantal onderdelen) zal groeien door de voorziene groei van de stad, maar daarnaast ook door hedendaagse ontwikkelingen zoals digitalisering, technologische ontwikkeling

Bestuurlijke Presentatie Bestuursopdracht Toets Normkosten

en maatregelen als gevolg van de klimaatverandering. ◼ Daarnaast is te verwachten dat door deze ontwikkelingen en het nog altijd toenemend gebruik de frequentie van onderhoudsmaatregelen voor het in stand houden van het areaal om het verzorgingsniveau ‘sober’ te garanderen, zeker voor de asset groen, toeneemt.

26-11-2021 | 19

◼

Middellange/lange termijn: ontwikkelingen als veranderende functies, vergroening van de stad en klimaatadaptatie zullen voor een andere opbouw van de normkosten en een andere verdeling tussen de assetdomeinen zorgen.

De normkosten zijn nooit ‘af’. De huidige werkwijze waarmee ieder jaar een actualisatieen optimalisatieslag wordt gemaakt moet dan ook worden voortgezet.

Bestuurlijke Presentatie Bestuursopdracht Toets Normkosten

26-11-2021 | 20

Bestuurlijke Presentatie Bestuursopdracht Toets Normkosten

26-11-2021 | 21

3. Kosten en risico’s in relatie tot instandhoudingsniveau ‘sober’ Het verzorgingsniveau sober wordt ervaren als het balanceren op de kritische grens van het functioneel en veilig houden van het areaal In het theoretische normkostenmodel van de gemeente Amsterdam is onder het niveau ‘sober’ nog weinig ruimte voor verdere besparing. De ruimte onder het niveau ‘sober’ is ingeschat aan de hand van een representatief model. In dit model is de ultieme ondergrens opgezocht door te analyseren welke besparing zou kunnen worden gevonden in

Bestuurlijke Presentatie Bestuursopdracht Toets Normkosten

een onderhoudsregime waarin geen groot onderhoud wordt uitgevoerd, en ingrepen worden beperkt tot vervangingen, die zo lang mogelijk worden uitgesteld. In dit model zou bijna 10% aan directe kosten worden bespaard. Deze worden echter tenietgedaan door extra indirecte kosten die inherent zijn aan dit onderhoudsregime.

26-11-2021 | 22

Een eventuele besparing op het onderhoud zal teniet worden gedaan door kostenopdrijvende factoren. 1. de jaarlijks investeringen ten behoeve van vervangingen verlopen schoksgewijs, wat consequenties heeft voor de financierbaar- en uitvoerbaarheid (span of control ambtelijke organisatie, marktcapaciteit) van de beheeropgave; 2. het structureel grotere risicoprofiel over het gehele vertaalt zich tot onvoorspelbare hinder voor burgers en gebruikers (met als gevolg meldingen, klachten en incidenten) en voor een grotere en onvoorspelbaardere correctieve beheerlast voor het bestuur en de ambtelijke organisatie. Bestuurlijke Presentatie Bestuursopdracht Toets Normkosten

Vergelijking onderhoudsregimes op lange termijn In een modelmatige beschouwing zijn sober en minimaal onderhoud vergeleken voor tien representatieve Amsterdamse bruggen gedurende 30 jaar. Bij minimaal onderhoud vindt geen groot onderhoud plaats, maar zijn interventies beperkt tot vervanging. Noodzaak tot schoksgewijze investeringen en toegenomen risicoprofiel zijn hiervan het gevolg.

Figuur 1. Evolutie investeringsbehoefte sober versus minimaal onderhoud

Figuur 2. Evolutie risicoprofiel sober versus minimaal onderhoud

26-11-2021 | 23

3. Kosten en risico’s in relatie tot instandhoudingsniveau ‘sober’ Er is in de Amsterdamse normkostensystematiek geen ruimte om efficiencyvoordelen in te boeken voor de frequenties en de kosten voor de onderhoudsmaatregelen Het theoretische normkostenmodel van de gemeente Amsterdam biedt geen ruimte om efficiency-voordelen in te boeken die zich bij de voorbereiding en realisatie van beheeractiviteiten en – projecten zouden kunnen voordoen. ◼ De kosten van de onderhoudsmaatregelen betreffen de ‘kale’ te maken kosten voor

Bestuurlijke Presentatie Bestuursopdracht Toets Normkosten

het onderhoud. De frequentie is ook een vast en reëel gemiddelde voor het gehele areaal ◼ Efficiencyvoordelen, door bijvoorbeeld verbetering van coördinatie of werkvoorbereiding, of het beperken van participatie kunnen bij individuele projecten wel tot besparing leiden.

26-11-2021 | 24

Bestuurlijke Presentatie Bestuursopdracht Toets Normkosten

26-11-2021 | 25

Vervolg Voorstel is om met behulp van de normkostengegevens een lange termijn doorkijk van de beheeropgave van Amsterdam te maken, en hier scenario’s voor uit te werken. Daarnaast blijven we de gegevens actualiseren en optimaliseren in het kader van de jaarlijkse Cyclus Stadsbehoud. 1.

2.

Om beter te anticiperen op het verloop van de uitgaven voor het beheer gaan we de normkostengegevens voor groot onderhoud en vervanging, op basis van de bouwjaren van onze assets en de staat waarin ze verkeren, op de lange termijn projecteren. De bevindingen van Witteveen+Bos en TwynstraGudde verwerken we in de jaarlijkse actualisatie en optimalisatie van de normkosten in de Cyclus Stadsbehoud.

Bestuurlijke Presentatie Bestuursopdracht Toets Normkosten

26-11-2021 | 26

Vervolg De in de normkosten gehanteerde bouwkosten en frequenties kunnen worden benut om het overzicht over de lange termijn uitdagingen voor het beheer van de stad te verbeteren en scenario’s te ontwikkelen.

Inzicht in de lange termijn ontwikkeling van groot onderhoud en vervangingen geeft richting aan de besluitvorming over lange termijn reserveringen voor stadsbehoud. ◼ Op basis van dit inzicht zullen scenario’s worden bepaald om de lange termijn planning van het beheer te optimaliseren. ◼ Dit zal naar verwachting behulpzaam zijn om beredeneerd tot versnelling, uitstel en afstel van onderhoudsmaatregelen komen. ◼ Verder zal dit helpen beredeneerd te schuiven met budgetten tussen assets, en ook gebiedsgericht keuzes te maken. ◼

Bestuurlijke Presentatie Bestuursopdracht Toets Normkosten

Ook zal dit bijdragen aan de doeltreffendheid van de lange termijn programmering en nieuwe inzichten en impulsen geven voor het Programma Stadsbehoud en de programmering van inspecties. ◼ Dit overzicht kan ook meerwaarde hebben om de impact van het onderhoud per stadsdeel en buurt inzichtelijk te maken. ◼ Het creëren van dit lange termijn overzicht is een speerpunt van het programma doorontwikkeling assetmanagement van de afdeling Stedelijk Beheer en krijgt in 2022 prioriteit. 26-11-2021 | 27 ◼

Bestuurlijke Presentatie Bestuursopdracht Toets Normkosten

26-11-2021 | 28

Bijlage 1. Begrippen, definities en principes Cyclus stadsbehoud Met het Programma Stadsbehoud zorgt de gemeente Amsterdam voor een integrale sturing op de ambities voor de openbare ruimte. Hiervoor zijn de middelen voor de assets in één financiële systematiek ondergebracht. Deze systematiek stelt ons bovendien in staat om zo flexibel mogelijk om te gaan met middelen tussen jaren en tussen assets. We willen onze middelen immers optimaal kunnen inzetten waar deze in een bepaald jaar nodig zijn.

Bestuurlijke Presentatie Bestuursopdracht Toets Normkosten

Via de sturingsmethodiek van de Stadsbehoudcyclus worden de benodigde budgetten jaarlijks geëvalueerd en waar nodig bijgesteld in de voorjaarsnota. Dit gebeurt op basis van een afweging van de actuele begroting, de normkosten, het programma en de realisatie. De normkosten vormen een objectieve, transparante en toetsbare basis voor de budgetten. De realisatie levert ons informatie op over het uitvoeringsrealisme.

26-11-2021 | 29

Bijlage 1. Begrippen, definities en principes Hierbij onderzoeken we: ◼ welke ontwikkelingen in bestuurlijke ambities, beleid en wetgeving relevant zijn voor de instandhouding van de betreffende asset (begroting); ◼ hoe de asset presteert en wat dat heeft gekost (realisatie);

Bestuurlijke Presentatie Bestuursopdracht Toets Normkosten

wat er voor nodig is om de asset op het gewenste kwaliteitsniveau te houden (normkosten); ◼ welke projecten we de komende vier jaar willen uitvoeren (programma). ◼

26-11-2021 | 30

Bijlage 1. Begrippen, definities en principes Normkosten De normkosten betreffen de jaarlijks gemiddelde eeuwigdurende theoretische beheerkosten om de openbare ruimte op het ambitieniveau Verzorgd en Sober te kunnen onderhouden. De normkosten zijn bestemd voor de lange termijn, ervan uitgaande dat er geen achterstallig onderhoud in het beheerareaal aanwezig is. De normkosten mogen dan ook niet worden gebruikt voor de korte termijn.

Bestuurlijke Presentatie Bestuursopdracht Toets Normkosten

Daarvoor wordt gebruik gemaakt van de onderhoudsbehoefte vanuit de praktijksituatie, op basis van de resultaten van de uitgevoerde visuele NEN-inspectie. Indien er wel sprake is van achterstallig onderhoud, zal dit eerst moeten worden weggewerkt alvorens uit te kunnen gaan van de berekende beheerkosten. De normkosten houden geen rekening met achterstallig onderhoud.

26-11-2021 | 31

Bijlage 1. Begrippen, definities en principes Opbouw van de normkosten Vier componenten: A. De areaalomvang. B. De kosten van de maatregelen. C. De frequentie waarmee de maatregelen worden uitgevoerd. D. De gebruiksintensiteit en de complexiteit van de uitvoering.

Bestuurlijke Presentatie Bestuursopdracht Toets Normkosten

Bij de eerste drie componenten worden landelijke normeringen gehanteerd.

Component D, de gebruiksintensiteit en de complexiteit van de uitvoering gaat over de Amsterdamse situatie.

26-11-2021 | 32

Bijlage 1. Begrippen, definities en principes A: Toelichting op de areaalomvang. Het betreft de aantallen op basis van een basisregistratie systeem: Hieraan is de ordening van de assets en hun objecten in een zogenaamde decompositie ontleend. B: Toelichting op de kosten van de maatregelen. De kosten van de maatregelen zijn ingedeeld naar drie soorten instandhoudingskosten: dagelijks onderhoud (DO), groot onderhoud (GO) en vervanging (VV). De definities en de opbouw van kosten komt voort uit standaard systematiek voor kostenramingen (SSK); een systematiek voor het maken van Bestuurlijke Presentatie Bestuursopdracht Toets Normkosten

kostenramingen voor investerings- én/ of levensduurkosten binnen instandhoudingsbeheer.

C: Toelichting op de frequentie waarmee de maatregelen worden uitgevoerd. De frequentie dat een maatregel gedurende de levenscyclus wordt uitgevoerd om het kwaliteitsniveau te kunnen handhaven. Hoe vaker deze wordt uitgevoerd, hoe hoger de kwaliteit die tijdens de levenscyclus wordt gerealiseerd. Met een hogere frequentie nemen de kosten toe.

26-11-2021 | 33

D: Toelichting op gebruiksintensiteit en de complexiteit van de uitvoering. Deze component betreft de aansluiting van de landelijke systematiek op de Amsterdamse situatie. De uitvoeringskosten liggen gemiddeld hoger in bepaalde delen van de stad als gevolg van verschillen in gebruiksintensiteit. In gebieden met een hoge gebruiksintensiteit Dit veroorzaakt enerzijds een hogere slijtage aan de assets en anderzijds is de uitvoering van maatregelen complex om tijdens werkzaamheden zo weinig mogelijk hinder voor het verkeer op te leveren. Hiervoor wordt een opslagpercentage gehanteerd waarbij onderscheid gemaakt wordt tussen centrumgebied, 19e eeuwse wijken en parken. Bestuurlijke Presentatie Bestuursopdracht Toets Normkosten

26-11-2021 | 34

Bijlage 1. Begrippen, definities en principes Soorten instandhoudingskosten De kosten van de maatregelen zijn ingedeeld naar drie soorten instandhoudingskosten: dagelijks onderhoud (DO), groot onderhoud (GO) en vervanging (VV). De definities en de opbouw van kosten komt voort uit de standaard systematiek voor kostenramingen (SSK); een systematiek voor het maken van kostenramingen in de bouw van investerings- én / of levensduurkosten van projecten.

Bestuurlijke Presentatie Bestuursopdracht Toets Normkosten

26-11-2021 | 35

Dagelijks Onderhoud (DO) valt uiteen in CO, PO en KW: Correctief Onderhoud(CO) Noodzakelijk onderhoud door schade en/of calamiteiten op basis van schouwen, meldingen (MORA) en actualiteiten. Preventief Onderhoud(PO) Regelmatig onderhoud ter beschikbaar/ functioneel houden van de asset. Betreft ook klein onderhoud en de uitvoering van beeld of frequentiebestekken (b.v. maaien en schilderen). Kleine Functionele Wijziging (KW) Betreft kleinschalige vernieuwingen en (bij)plaatsingen van objecten tot € 100.000 die o.a. kunnen voortkomen uit wensen van Bestuurlijke Presentatie Bestuursopdracht Toets Normkosten

bewoners en gebruikers. Voorbeelden zijn straatmeubilair, speeltoestellen en parkeergelegenheid die flexibel middels regulier onderhoud kunnen worden uitgevoerd. Groot Onderhoud (GO) Gepland onderhoud om de beoogde technische levensduur bij aanleg te behalen, dus niet levensduur verlengend; cyclustijd > 1 jaar. Vervanging (VV) Investeringskosten benodigd ter vervanging van de asset (sloop en nieuwbouw) of onderdelen daarvan bij een ongewijzigde functie c.q. doelstelling. Levensduur verlengend. 26-11-2021 | 36

Bijlage 1. Begrippen, definities en principes Het Amsterdamse ambitieniveau voor het beheer In Raadsbrief Rapportage Programma Stadsbehoud 30919 is het ambitieniveau voor het beheer van de openbare ruimte verwoord: De ambitie om de openbare ruimte in 2025 volledig op niveau B (verzorgd) te beheren, zoals besloten bij het vaststellen van het beleidskader 1 Amsterdam Heel en Schoon in 2017, is voorlopig losgelaten.

De inspanning die nodig is om alle onderdelen op niveau C te krijgen is al fors. Daar waar we niveau B al wel hebben wordt dit overigens vastgehouden. Bestuurlijke Presentatie Bestuursopdracht Toets Normkosten

26-11-2021 | 37

Bestuurlijke Presentatie Bestuursopdracht Toets Normkosten

26-11-2021 | 38

Bijlage 2. Belangrijkste bevindingen per asset ◼

voor civiele constructies is de traceerbaarheid en compleetheid van de normkosten voor het onderdeel beweegbare bruggen matig, omdat de maatregelen van de discipline elektrotechniek en werktuigbouwkunde zijn opgebost. Ook worden kengetallen herschreven in eenheden (installaties per m2 , verticaal metselwerk in m2 brugoppervlak) wat ten koste gaat van de herleidbaarheid van zowel kosten als gehanteerde frequenties. De meeste prijzen van het dagelijks onderhoud en groot onderhoud zijn echter plausibel en passend bij de omschrijving;

Bestuurlijke Presentatie Bestuursopdracht Toets Normkosten

voor de asset groen zijn de normkosten helder opgebouwd, traceerbaar zijn en dat de frequenties en kosten binnen de bandbreedtes liggen; ◼ de normkosten bij de asset wegen zijn compleet en uitgebreid. Echter, doordat de hoeveelheden niet zijn opgenomen in de Excel sheets is het niet direct duidelijk welke maatregelen nu de grootste kostendrijvers zijn; de normkosten bij de asset wegen zeer compleet en uitgebreid zijn; de onderhoudsfrequenties en kengetallen zijn plausibel; ◼

26-11-2021 | 39

voor de asset groen en wegen valt op dat de hoogte van opslagen van indirecte kosten is niet altijd goed traceerbaar zijn. Eveneens welke werkzaamheden door ‘eigen’ dienst worden uitgevoerd en welke door de aannemer. Effect van deze constatering op de totaalkosten kan niet worden gegeven door het ontbreken van de benodigde informatie. ◼ voor het domein schoon is de opbouw van de normkostensheet helder, waardoor de normkosten goed traceerbaar zijn; de posten voor verwijderen zwerfvuil zijn eveneens in de assetgroep ‘groen’ opgenomen. Mogelijk ontstaan hierdoor overlap in de geraamde onderhoudskosten; - op basis van de benchmark wordt geconcludeerd ◼

Bestuurlijke Presentatie Bestuursopdracht Toets Normkosten

dat de maat-regelen compleet zijn en de onderhoudsfrequenties voor verzorgd in lijn liggen met de benchmark; bij de eenheidsprijzen zijn de ‘indirecte kosten’, ‘nader te detailleren kosten’ en de ‘overheadkosten’ beperkt opgenomen. ◼ ‘indirecte kosten’, ‘nader te detailleren’ en ‘overheadkosten’ binnen domein schoon worden beperkt meegenomen. Indien de genoemde ‘indirecte kosten’ over alle kostencategorieën worden opgenomen zou dat een stijging van tussen de 20 % en 25 % op de totaalkosten hebben. Een toelichting waarom dit anders is dan bij bijvoorbeeld de ‘asset groen’ zou verhelderend zijn.

26-11-2021 | 40