02 Afhandeling motie 430.pdf

Raadsinformatiebrief Afdoening motie

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 11 september 2025 Openbare Ruimte en Groen Melanie van der Horst Verkeer en Openbare Ruimte, bestuurlijke.zaken.vor@amsterdam.nl Afhandeling motie 430 maak met particuliere initiatieven en bijdragen voor groen de stad groener én democratischer

Geachte leden van de gemeenteraad, In de vergadering van de gemeenteraad van 9 en 10 oktober 2024 heeft de raad tijdens de behandeling van de aangenomen motie 465 ‘stimuleren private initiatieven groen’ een extra motie van de leden Van Pijpen en Noordzij “maak met particuliere initiatieven en bijdragen voor groen de stad groener én democratischer” aangenomen (motie 430). In deze motie wordt het college van B&W gevraagd om in de - te ontwikkelen - randvoorwaarden voor particuliere (mede)financiering van groen de volgende uitgangspunten mee te nemen en uit te werken: - besluitvorming over waar en hoe groen toegevoegd wordt, vindt in samenspraak met buurtbewoners en de gemeente plaats - direct zichtbare reclame op het gerealiseerde groen moet worden vermeden, er mag geen sprake zijn van greenwashing of deelname van particuliere partijen die bijdragen aan de klimaatcrisis - beheerkosten moeten worden meegenomen teneinde een structurele vergroening te bewerkstelligen Daarnaast is gevraagd om één van de drie cases in Noord, Nieuw West of Zuidoost uit te voeren en dat de ervaringen en resultaten eerst met de Raad worden besproken. Inleiding In het coalitieakkoord 2022 – 2026 stellen we het volgende: Groen in de gemeentelijke organisatie wordt minder versnipperd georganiseerd.

We investeren in het groenfonds en vergroten de mogelijkheden op het gebied van participatie en zelfbeheer op groen. Daarbij kijken we naar nieuwe vormen van samenwerking in groencoöperaties en/of buurtfondsen waarin bewoners en gemeente samenwerken en verantwoordelijkheid dragen, ook met publiek-private financieringsmogelijkheden Er is een groeiende behoefte aan meer groen en meer kwaliteit en onderhoud van groen in de stad. De totale groenopgave en ambitie is groter dan de gemeente financieel kan organiseren. We onderzoeken derhalve de mogelijkheden voor externe financiering en coproductie met de nadruk op onderhoud en extra initiatieven ten aanzien van het Amsterdamse groen. De private

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Pagina 2 van 4

financiering van 750 bomen voor het verjaardagsbos op de A10 in het kader van Amsterdam 750 sterkt ons in de idee dat private (co-)financiering van groen mogelijk is. Meer private (co-)financiering vraagt een gezamenlijke inspanning van de gemeente en partners, bedrijven en/of bewoners. Het kost tijd om dat goed vorm te geven. Allereerst is een goede uitwisseling van doelen en verwachtingen nodig om vervolgens tot afspraken over uitgangspunten, voorwaarden, verantwoordelijkheden, bijdragen en besluitvorming te komen. Bij de eerste stappen daartoe blijkt dat het vormgeven van samenwerking en vastleggen van afspraken voor alle partijen geen gesneden koek. Dat neemt dus tijd in beslag, maar legt wel de noodzakelijke basis voor echte samenwerking.. Het is dan wel van belang om oog te blijven hebben voor de lasten voor de gemeentelijke organisatie bij plannen voor private initiatieven voor investering en beheer: de inzet van de gemeente in capaciteit en middelen moet in verhouding blijven tot de opbrengst. Dat geldt even zozeer voor het proces dat leidt tot een besluit op samenwerking met private partijen. Casussen Afgesproken hebben we om te beginnen met een aantal casussen te onderzoeken. Naast het werven van extra financiële middelen willen we hiervan leren en zien hoe we de aanpak en ervaringen vervolgens kunnen gebruiken voor andere projecten.

Indien we leren dat werving voor groen niet of nauwelijks extra middelen oplevert dan kan dat ook leiden tot een voorstel om verdere gemeentelijke pogingen (volgens die aanpak) tot private financiering te stoppen. Bij de keuze voor casussen is door de gemeenteraad meegegeven dat minimaal één van de casussen in Nieuw West, Noord of Zuidoost valt. Een ander uitgangspunt is dat het kwaliteitsniveau van groen in de hele stad gelijk moet blijven. Private financiering van openbaar groen kan niet leiden tot grote verschillen in kwaliteit tussen locaties in de stad. We hebben casussen verkend op kansrijkheid. Kansrijkheid op basis van de groenopgave van de stad, de programmering van groenprojecten en aanwezigheid van partijen die mogelijk openstaan om bij te dragen. We willen met de volgende casussen verder: - Casus Vondelpark: Op basis van een goed beeld en duidelijk verhaal van de korte termijn en lange termijn opgaven van het Vondelpark zullen we met private partijen een plan van aanpak opstellen hoe te komen tot meer gezamenlijke financiering voor die opgave. Korte termijn opgaven zijn het Informatiepunt en openbare toiletten. Het Informatiepunt draagt bij aan de balans tussen rust en reuring in dit drukbezochte stadspark. Lange termijn opgaven zijn bijvoorbeeld het opvangen van gevolgen van klimaatverandering en bodemdaling.

De eerste verkennende gesprekken hebben hiervoor met stichting Hart voor het Vondelpark en Vrienden van het Vondelpark plaatsgevonden. - Groene Loper Oosterdokseiland: Bewoners en bedrijven hebben behoefte aan meer groen onder andere om hittestress tegen te gaan. Naast het pilotproject “schaduwmakers” met verkoelende installaties zoals onder meer begroeide pergola’s op de Oosterdokskade wordt samen met stadsdeel Centrum samengewerkt aan een plan voor het “vergroenen” van de Oosterdokskade. Er ligt een eerste plan voor plantenbakken dat in fases zal worden uitgevoerd. Het plan is dat partijen op het Oosterdokseiland beheer daarvan gaan doen. Op

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

-

-

-

Pagina 3 van 4

dit moment wordt gewerkt aan een contract om de afspraken daarover vast te leggen. Daarnaast is er de wens om extra investeringen te doen. Bewoners, bedrijven en gemeente moeten over planvorming, besluitvorming, financiering, uitvoering en beheer nog afspraken maken. Stadslandbouw Tuinen van West:. In de polders van de Tuinen van West in stadsdeel Nieuw West werken we al jaren aan het stimuleren van Stadslandbouw. Enerzijds zijn dit spontane ontwikkelingen en anderzijds speelt de gemeente een actieve rol in het omzetten van reguliere landbouwgrond in stadslandbouw. Bijvoorbeeld de Fruittuin van West, Stadslandgoed Nieuw-West, Zorgkwekerij Groen en recent de gunning van ongeveer 9 hectare landbouwgrond aan Voedselpark Amsterdam voor voedselteelt en bijkomende activiteiten. Het ontwikkelen van stadslandbouw word meestal gedaan door private partijen. De casussen in de Tuinen van West zijn zeer interessant om van te leren. Amsterdamse Bos: Beheer en onderhoud van het Bos, wettelijke verplichtingen op het gebied van natuurbescherming en de nieuwe doelstellingen van de gemeente Amsterdam op het gebied van biodiversiteit, vergen extra middelen die niet zomaar beschikbaar zijn. Private financiering is een noodzaak om deze 'biodiversity funding gap’ te overbruggen. Een plan van aanpak is daarvoor opgesteld. Dat plan komt op korte termijn naar de Gemeenteraad.

Andere casussen: bij de verkenning van casussen bleken er enkele (mogelijke) andere initiatieven te lopen. De bekendste is het initiatief rond de Green Mile (Stadhouderskade). Verder wordt een aanpak van de Albert Cuyp onderzocht. Vergroenen is hier vanuit oogpunt van beleving en klimaatadaptatie wenselijk en dit kan mogelijk een interessante casus worden. Mochten op andere plekken initiatieven starten voor samenwerking/private financiering dan zullen we bezien of we deze opnemen in de totale verkenning en lering over opzetten van private financiering.

Aanpak casussen en voorwaarden De casussen kunnen enerzijds aansluiten op plannen en behoeften die de gemeente al heeft of anderzijds ontstaan op basis van wensen en voorgestelde bijdragen van bewoners of bedrijven. Indien initiatieven leiden tot plannen voor uitvoering in de openbare ruimte dan geldt in alle gevallen dat de participatieverordening wordt gevolgd. Besluiten worden genomen door het verantwoordelijk bestuursorgaan. Natuurlijk zullen alle bijdragende partijen, of het nu bewoners, bedrijven of gemeente betreft, wensen of eisen willen stellen aan hetgeen wat met hun bijdragen gebeurt. Deze zullen onderdeel worden in het gehele proces en besluitvorming. Een zorgvuldig proces is dus nodig om te komen tot samenwerking en uiteindelijk realisatie. De aanpak is gefaseerd en afspraken voor verschillende fases in de samenwerking leggen we vast in overeenkomst(en). Het College van B&W is met de indieners van de motie eens dat direct zichtbare reclame op het gerealiseerde groen moet worden vermeden. Ook greenwashing moet worden vermeden. Greenwashing of groenwassen is het zich groener of meer maatschappelijk verantwoord voordoen dan een bedrijf of organisatie daadwerkelijk is. Dit zal bij een initiatief tot samenwerking direct

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Pagina 4 van 4

aan andere partijen worden duidelijk gemaakt. Per casus per partij zal worden afgewogen of van greenwashing enige sprake is. Het College van B&W deelt de mening van de indieners dat de beheerkosten onderdeel zijn van het bepalen van de kosten voor een initiatief en daarmee ook van de voorstellen voor de dekking en besluitvorming van de partijen gezamenlijk. In de eerdere raadsbrief is reeds gesteld dat “elk groeninitiatief in de openbare ruimte volgens de gemeentelijke, of indien meer hoogwaardig gezamenlijk, vastgestelde kwaliteitseisen structureel beheerd en onderhouden moet kunnen worden. Dat moet dus meegenomen worden in afweging en financiering.” Bomenfonds Via een brief van 11 december is de raad gevraagd of Amsterdam een bomenfonds zou kunnen organiseren zodat particulieren geld zouden kunnen doneren voor bomen in de stad. Een interessante vraag. Van belang voor zoiets is om dit efficiënt te organiseren, zodat de bijdragen van bewoners en partijen zo min mogelijk gebruikt worden voor organisatiekosten en zoveel mogelijk daadwerkelijk bijdragen aan het werkelijk groen houden en extra “vergroenen” van de stad. De vraag is of we zoiets als gemeente dan zelf het beste kunnen organiseren (en juridisch ook mogen organiseren) of dat we dat het beste via een andere partij zouden kunnen doen.

“Trees for All” en “De Gezonde Stad” zijn bijvoorbeeld partijen waar je kunt doneren voor meer bomen en groen. We werken reeds samen met deze partijen. Ik heb opdracht gegeven om een nauwere samenwerking met betrekking tot iets als een “Amsterdams bomenfonds” te verkennen. U wordt op de hoogte gehouden via de jaarlijkse groenbrief over voortgang, opgedane lessen en ervaringen in de verschillende casussen.

Het college beschouwt de motie hiermee als afgehandeld.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Melanie van der Horst Wethouder Openbare Ruimte en Groen

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl