01b Algemeen deel - 20210708 Notulen raadsvergadering ochtend

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Raadsnotulen

Jaar Vergaderdatum Publicatiedatum

2021 8 juli 2021 8 september 2021 OPENBARE VERGADERING OP DONDERDAG 8 JULI 2021 Aanwezig: de leden mevrouw A.L. Bakker (PvdD), de heer N.T. Bakker (SP), de heer Biemond (PvdA), mevrouw Bloemberg-Issa (PvdD), de heer Blom (GroenLinks), de heer Boomsma (CDA), mevrouw Bosman (D66), de heer Boutkan (PvdA), de heer Van Dantzig (D66), de heer Ernsting (GroenLinks), de heer Flentge (SP), mevrouw De Fockert (GroenLinks), mevrouw De Graaff (D66), mevrouw De Grave-Verkerk (VVD), de heer Groen (GroenLinks), mevrouw Grooten (GroenLinks), mevrouw Heinhuis (PvdA), mevrouw IJmker (GroenLinks), mevrouw De Jager (D66), mevrouw Kiliç̧ (DENK), de heer Kreuger (JA21), mevrouw Kuiper (ChristenUnie), de heer Van Lammeren (Partij voor de Dieren), mevrouw Martens (VVD), mevrouw Marttin (VVD), de heer Mbarki (PvdA), mevrouw Nadif (GroenLinks), mevrouw Nanninga (JA21), mevrouw Naoum Néhmé (VVD), mevrouw Poot (VVD), mevrouw Van Pijpen (GroenLinks), mevrouw Van Renssen (GroenLinks), mevrouw Rooderkerk (D66), mevrouw Roosma (GroenLinks), mevrouw La Rose (PvdA), de heer Van Schijndel (Forum voor Democratie), de heer Schreuders (SP), mevrouw Van Soest (PvdO), de heer Taimounti (NIDA), mevrouw Timman (D66), de heer Torn (VVD), de heer Veldhuyzen (BIJ1), de heer Vroege (D66), de heer Warmerdam (D66) en de heer Yilmaz (DENK) Afwezig: Aanwezig: burgemeester mevrouw Halsema (Openbare Orde en Veiligheid, Algemene

Zaken, Integraal Veiligheidsbeleid, Juridische Zaken, Internationale Samenwerking, Bestuursdienst, Regelgeving en Handhaving, Juridische Zaken, Communicatie), de wethouders mevrouw Van Doorninck (Duurzaamheid en Circulaire Economie, Ruimtelijke Ordening, Grondzaken en Energietransitie), de heer Everhardt (Financiën, Economische Zaken, Lucht- en Zeevaart, Deelnemingen, Zuidas en Marineterrein), mevrouw Kukenheim (Zorg, Jeugd(zorg), Mbo-agenda, Beroepsonderwijs en Toeleiding Arbeidsmarkt, Preventie Jeugdcriminaliteit, Sport en Recreatie, Ouderen), mevrouw Meliani (Kunst en Cultuur, Monumenten en Erfgoed, ICT en Digitale Stad, Dienstverlening, Personeel en Organisatie en Gemeentelijk Vastgoed), mevrouw Moorman (Onderwijs, Volwasseneneducatie, Laaggeletterdheid en Inburgering, Voorschool, Kinderopvang en Naschoolse voorzieningen, Armoede en Schuldhulpverlening) Afwezig: de heer Groot Wassink (Diversiteit en Antidiscriminatiebeleid, Democratisering (inclusief Bestuurlijk Stelsel), Coördinatie Bedrijfsvoering, Inkoop, Sociale Zaken, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden) (donderdagochtend), de heer De Vries (Verkeer, Vervoer, Luchtkwaliteit en Water) (donderdagochtend)

1

Jaar

2021

Vergaderdatum 8 juli 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Ochtendzitting op donderdag 8 juli 2021 Voorzitter: mevrouw F. Halsema, burgemeester Plaatsvervangend voorzitter: de raadsleden mevrouw A.L. Bakker, mevrouw De Fockert Raadsgriffier: mevrouw Houtman Verslaglegging: mevrouw Smakman (Notuleerservice Nederland)

Voorzitter: mevrouw A.L. Bakker De VOORZITTER heropent de vergadering om 9.03 uur.

1. Algemeen deel VOORZITTER: Goedemorgen allemaal, ik hervat de raadsvergadering. Het is inmiddels 8 juli in de ochtend.

a. Mededelingen De VOORZITTER: Ik heb allereerst een mededeling. Dat is dat het besloten gedeelte om 17.00 uur daadwerkelijk doorgaat. Dat gaat over de geheimhouding op stukken binnen de portefeuille Ruimtelijke Ordening. Dus voor iedereen nog goed om even bij stil te staan. Dat is dus vanmiddag om 17.00 uur.

16. Beschikbaar stellen van een uitvoeringskrediet van 56,2 miljoen euro voor de renovatie van het Amsterdam Museum VN2021-014928 De VOORZITTER: Er zijn geen moties ingediend bij dit agendapunt. Om het woord te voeren hebben zich aangemeld mevrouw Nadif, maar zij ziet af van haar bijdrage, en de heer Boomsma van het CDA. Hij wil wel graag een bijdrage doen. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Boomsma. De heer BOOMSMA: Het is een enorm bedrag, maar dat is het natuurlijk ook wel waard, want een schitterend Amsterdam Museum willen wij ook. Zoals al aangegeven in de commissie hebben we nog wel wat zorgen over het ontwerp, het uiteindelijke ontwerp van het gebouw en wat we daar gaan doen. Het is natuurlijk een unieke plek: een van oorsprong Middeleeuws klooster met een heel speciale genius loci. Die is kleinschalig daar. Het CDA was het dus zeer eens met de aanvankelijke toch best stevige kritiek van de CRK op het eerste ontwerp. Nu wij dus dit bedrag gaan reserveren, of eigenlijk uitgeven, wil ik nog even toch zeker van de wethouder weten dat aan die kritiek volledig tegemoet wordt gekomen en dat wij dus niet gaan instemmen met een ontwerp dat daar niet aan voldoet en dat niet de volledige instemming heeft van de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit.

Want ja, die ging eigenlijk wel wat verder dan wat in de commissieflap stond, dat het ging over die Sint Luciënsteeg – dat moet sowieso natuurlijk worden opgelost – maar ook de zorgen over het

2

Jaar

2021

Vergaderdatum 8 juli 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

daklandschap en de zichtbaarheid van de uitkijkposten, et cetera. Dus kan de wethouder toezeggen dat wij dat inderdaad nog te zien krijgen? En dat het geld pas wordt verstrekt als de problemen in die zin zijn opgelost. De VOORZITTER: Ik zie niet dat nog andere leden het woord zouden willen. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Meliani. Wethouder MELIANI: Inderdaad, zoals de heer Boomsma zegt, dit is een bijzonder gebouw en een heel oud gebouw, meerdere functies gehad. Toen Amsterdam zevenhonderd jaar oud was, heeft destijds de koning het geopend. Het zou mooi zijn als het allemaal meezit dat bij 750 jaar onze burgemeester – als ze dan nog burgemeester is – het kan openen. Daar moeten we wel een aantal dingen in doen, namelijk voortgang boeken. Maar voortgang betekent ook dat er een aantal dingen nog uitgewerkt moeten worden. Het CIRC en het CRK zijn inderdaad op een aantal onderdelen heel kritisch geweest. Er is meerdere malen teruggegaan naar de tekentafel, waaronder de daktuin en nog een andere glazen koepel die erop zou komen. Dat is allemaal van tafel. Er bleven nog vier onderdelen over, waaronder bijvoorbeeld het ophogen voor de zaal, waarbij die zes meter, dat je verschillende schutterstukken en verschillende objecten daar kwijt kan, die je nu niet kwijt kan onder andere bij het Amsterdam Museum.

Je kan er een mening over hebben inderdaad: moeten die schutterstukken op een bepaalde afstand zijn, een bepaalde hoogte hebben? Maar het hele museale concept vraagt dat er meerdere objecten en onderdelen in die grote zaal moeten om dat tot elkaar te verhouden. Dus dat museale concept heeft die hoogte nodig. Dan zijn er, wat ik zei, vier onderdelen die nog wat uitgewerkt moeten worden. Drie zijn er opgelost. Er is er nog eentje niet opgelost en dat is uw zorg. Mijn voorstel zou zijn, willen we die 750 jaar halen, moeten we echt voortgang boeken. Ik zou echt niet instemmen met te zeggen, we gaan dat nu on hold zetten. Het doel is uiteindelijk te voldoen aan de kritische punten van het CRK. En die gevelstenen, daarvan weten we nu al dat er echt wel toegewerkt wordt naar een ontwerp wat positief geadviseerd gaat worden. Want die gevelsteven, zoals we dat in eerste instantie in het ontwerp zagen, waren er niet. En eigenlijk wordt er nu ook al gezegd – en ik ga dat terugkoppelen, dat zal over niet al te lange tijd zijn – dat die terug gaan komen. Dus in de tekening, zoals u kon zien – en op een van de kaarten kunt u dat zien, dat is nummer drie – staat er enorm grote raamzone, die gevelstenen. Daarvan heeft nu al ook de ontwerper, in ieder geval de architect, samen met het CRK gezegd, die gevelstenen moeten terugkomen.

Wel is het belangrijk dat het museum zichtbaar is aan de buitenkant en wordt er nagedacht over een vitrine. De vraag is, hoe gaat die dan daarin terugkomen? Daar wordt heel hard aan gewerkt. Wij zijn ervan overtuigd dat het een positief advies wordt, maar we willen ook graag door. Dus dat we wel dat krediet krijgen. Dus ik ben niet voor zeggen ‘op voorwaarde dat...’. Ik denk dat we samen gaan werken aan een mooi, positief advies. Ik denk zelf dat het nog wel tien keer heen en weer gaat. Dus we zullen heel vaak nog bij het CRK aan tafel moeten, voordat ze tot het juiste ontwerp gaan komen, zeker omdat het een heel oud gebouw in de binnenstad is. (De heer BOOMSMA: Ik zou geen vertraging willen, maar kan de wethouder dan toezeggen dat nadat men eruit is gekomen of als men er niet uit is gekomen ze het in ieder geval nog een keer naar de raad komt zodat wij dan kennis kunnen nemen van het definitieve ontwerp? En ja, als het echt niet anders kan, als men er echt niet uitkomt, dat wij als gemeenteraad daar dan alsnog over gaan delibereren?)

3

Jaar

2021

Vergaderdatum 8 juli 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Dat laatste, dat lijkt me wat ingewikkeld. Maar ik begrijp uw zorg. Ik vind, op het moment dat je in die binnenstad op die manier zulke ingrepen doet, dan moet je daar voorzichtig mee omgaan. Wij, als eigenaar van het gebouw, dienen het te beschermen. Dus ik kan u zeggen dat ik er alles aan ga doen om eigenlijk te zorgen dat de CRK eraan gaat voldoen. Maar er moet ook iets gebeuren aan die zichtbaarheid. Daarin wordt samen opgetrokken. En ik ga dit, zodra dat naar buiten komt, met u delen en dan kunt u daar even weer naar gaan kijken of u het ermee eens bent. (Mevrouw NADIF: Ik denk dat we het ook op een andere manier moeten zien eigenlijk, want het is sowieso goed dat de raad meegenomen wordt in dit proces – het is een grote exercitie – maar het is ook iets waar we van kunnen leren. We hebben de Bestuursopdracht Erfgoed, hoe we dat verduurzamen, vergroenen, renoveren van de oude binnenstad. Dus is het sowieso mogelijk, afgezien van de bezwaren van het CDA, om ons echt mee te nemen in dat proces, zodat wij ook vanuit Monumenten daarvan kunnen leren als raadsleden, maar ook bijvoorbeeld voor de woordvoerders Duurzaamheid?) Ja, dat onderdeel Duurzaam- Het is wel bijzonder wat we hier gaan doen – of wat de stad, als u daarmee instemt, voorzitter – dan is het wel echt heel bijzonder. Dit gebouw is inderdaad meerdere malen gerenoveerd, niet op dit niveau.

Maar het Amsterdam Museum staat natuurlijk wel voor de geschiedenis van Amsterdam. Er zijn dingen te vindenOude ringen van – weet ik het – het Koningshuis tot aan de foto van de vader van Nouri, de voetballer. Dat vertelt het verhaal van Amsterdam. En het vraagt echt om iets bijzonders. Daarnaast hebben we ook nog allerlei voorwaarden. Ik werk daar samen met ook de wethouder voor Duurzaamheid hard aan hoe je dat nou heel goed kan doen. In dit soort oude gebouwen is het best wel ingewikkeld om te zeggen, hoe doe je dat nou? Ik denk dat het een voorbeeld kan zijn hoe je als museum én kan verbeteren, het museale concept kan verbeteren in de oude binnenstad met erfgoed én dat je tegelijkertijd kan verduurzamen. Dit gebouw gaat van G naar A, dus koude, warmte- Nu moet ik even kijken, want ik doe niet alsof ik een professional- Bijvoorbeeld, we hebben ook gekeken naar dat je een dak, een groen dak, zonnepanelen, dat ze niet zichtbaar zijn, dat het allemaal past binnen het ontwerp. Er zijn zoveel manieren waarop je kan verduurzamen, zonder dat je enorme ingrepen doet. Dus ik ga u daarin meenemen. Er zijn natuurlijk wel wat stukken, maar ik kan u zeker nog meer op de hoogte stellen, ook om te laten zien hoe het wel kan. Zeker. (Mevrouw NADIF: Dan wil ik nog een klein voorstel doen, want voorafgaand aan de bespreking hiervan zijn we ook allemaal uitgenodigd door het Amsterdam Museum.

Dus misschien is het ook interessant om wat later in het proces ook weer een soort van werkbezoek te organiseren, maar dan met de verschillende woordvoerders, om dan ook te kijken hoe dat gaat en hoe het proces gaat en ja, alle nieuwe bevindingen die gedaan worden.) Als er natuurlijk animo voor is, lijkt het me fantastisch, maar dat is, volgens mij, aan de raad. De VOORZITTER: We zullen even kijken hoe we dat later vorm kunnen geven. Is er behoefte aan een tweede termijn op dit agendapunt? De heer Boomsma schudde en mevrouw Nadif schudde. Dan hebben we dit agendapunt voor nu voldoende behandeld. De discussie wordt gesloten.

4

Jaar

2021

Vergaderdatum 8 juli 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

De VOORZITTER: En gaan we door naar agendapunt 18. Ik kijk even of het nodig is om te wisselen van woordvoerders, maar er is verder niemand. Dus dat lijkt me niet nodig.

18. Kennisnemen van het rapport van de rekenkamer Afhandeling van meldingen openbare ruimte en het overnemen van de aanbevelingen VN2021-015535 De VOORZITTER: Er zijn geen moties ingediend bij dit agendapunt nummer 18. Om het woord te voeren heeft zich aangemeld de heer Biemond. Zal u hem waarnemen, mevrouw- Nee. Geen waarnemer. Zijn er andere leden die nog wel het woord willen voeren op dit agendapunt? Als dat niet het geval is, dan zetten we hem op de hamerlijst voor vanavond. We besluiten daar nu niet over. Dus dan hebben we ook agendapunt 18 hierbij behandeld.

19. Instemmen met het initiatiefvoorstel 'Voorkom huiselijk geweld' van het lid El Ksaihi en kennisnemen van de bestuurlijke reactie VN2021-013260 De VOORZITTER: Op dit punt zijn geen moties ingediend, maar om het woord te voeren heeft zich aangemeld mevrouw El Ksaihi namens D66, de indiener. Als er nog anderen zijn, dan hoor ik dat straks. Er wordt even een wissel gedaan van de wethouders. De VOORZITTER schorst de vergadering. De VOORZITTER heropent de vergadering. De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw El Ksaihi. Mevrouw EL KSAIHI: Wat heeft ze gedaan om hem zo boos te krijgen? Waarom is ze niet eerder vertrokken? Zij heeft ook wel een kort lontje, hoor. Het zijn altijd vragen en opmerkingen die je achteraf te horen krijgt. De mens is wat mij betreft haar eigen vijand. Nog steeds worden bij geweld vragen gesteld die totaal irrelevant zijn. Ik kan het niet simpeler zeggen en op zijn plat Amsterdams: blijf gewoon met je poten van onze vrouwen en kinderen af. Geen enkele omstandigheid kan en mag huiselijk geweld en kindermishandeling goedpraten. De opmerkingen vaak na een drama: ik hoorde hen wel altijd ruziën; laatst zag ik haar snel voorbij lopen, volgens mij, zag ik wel blauwe plekken; soms zag ik haar en de kinderen weken niet. Rationeel is iedereen tegen geweld, maar nog luisteren we niet altijd naar onze gut feeling en alle signalen daaromheen.

Toegankelijke en duidelijke hulpverlening, samenwerking met ervaringsdeskundigen, de mensen die ermee te maken hebben, maar ook de informele zorg zijn cruciaal. Daar gaat dit voorstel dan ook in grote lijnen over. Maar dit voorstel gaat ook over u en mij. Hoe vaak heb jij een opmerking of vraag gesteld na een drama? Of iets gedaan met het signaal van je buurvrouw? Ook onze beelden bij een slachtoffer of dader kloppen vaak ook niet. Die buurvrouw, die carrièretijger, die werkte fulltime, werd zij mishandeld? Of, hij was zo’n lieve vader, zo vriendelijk. Bewustwording is net zo belangrijk. Maar ook om te weten wat je met die zorg en wat je met die signalen kan doen. Nog steeds ontvangen we signalen dat dit niet duidelijk is. Met dit voorstel hoop ik daar dan ook een bijdrage aan te kunnen leveren.

5

Jaar

2021

Vergaderdatum 8 juli 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Voorzitter, afgelopen februari reed ik naar huis, hoogzwanger, luisterend naar de radio voor het nieuws. Ik hoorde het nieuws over een baby die in een container was gedumpt en gelukkig nog wel leefde. Ik moest stoppen. Ik was oprecht ook wel in shock. Ook ik had op dat moment weinig begrip. Maar wat mij betreft hoef je het niet altijd te snappen of te begrijpen, want het slachtoffer is het belangrijkst. Dat is mijn rode draad door al mijn bijdragen de afgelopen jaren. Zolang huiselijk geweld en kindermishandeling bestaat zal ik me uitspreken en inzetten tegen deze vorm van geweld wat zoveel kapot maakt, generatie op generatie. Wat mij betreft, wie in godsnaam ooit de term ‘huiselijk geweld’ heeft bedacht... Ik wilde bijna zeggen, dat moet toch echt de prullenbak in. Alsof we het over iets knus hebben. Maar dat is wat mij betreft een discussie voor een ander moment. Voor nu wel extra trots dat vandaag tijdens mijn eerste raad na mijn verlof mijn initiatiefvoorstel wordt behandeld. Dank aan alle collega-woordvoerders die tijdens de commissiebespreking mooie, lovende woorden hebben geuit. Dank aan de wethouder voor de positieve bestuurlijke reactie. En hoe blij ik ook ben om te zien hoeveel Amsterdam al doet, hoeveel of weinig mijn voorstel ook mag bijdragen, blijf ik het intens triest vinden dat we anno 2021 dit nog steeds hard nodig is. Dank je wel, voorzitter.

De VOORZITTER: Zijn er andere leden die nog het woord willen voeren? De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Kukenheim. Wethouder KUKENHEIM: Er zijn geen vragen gesteld, maar ik wil graag dan de gelegenheid gebruiken om een compliment te maken aan mevrouw El Ksaihi. Zij zet dit onderwerp onaflatend op de agenda met een enorme betrokkenheid en energie. Het is een waanzinnig belangrijk onderwerp, waar in deze stad nog zoveel mensen mee te maken hebben. Dus ik heb daar alleen maar waardering voor en ga heel graag met het initiatief aan de slag. De VOORZITTER: Dan hebben we, denk ik, geen behoefte aan een tweede termijn en is dit agendapunt hiermee voldoende besproken. De discussie wordt gesloten.

21. Vaststellen van het plan van aanpak gezonde en kansrijke start VN2021-005989 De VOORZITTER: Is het nodig om woordvoerders te wisselen? Ja. De VOORZITTER schorst de vergadering. De VOORZITTER heropent de vergadering. De VOORZITTER: Er zijn geen moties ingediend, maar wel woordvoerders die graag het woord willen, namelijk mevrouw La RoseIk hoor dat er toch een motie ingediend. Die is dan wat later binnengekomen dan mijn administratie op orde is. Dan zullen we die zo direct nog even erbij pakken. Ik hoor dat ook nog een bijdrage door de heer Warmerdam op prijs wordt gesteld en mevrouw La Rose van Partij van de Arbeid.

6

Jaar

2021

Vergaderdatum 8 juli 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw La Rose. Mevrouw LA ROSE: Ook dank aan het college voor dit plan van aanpak. Het is een mooi plan en zeker gewenst. Een gezonde en kansrijke stad voor pasgeboren Amsterdammertjes, dat wil iedereen, al is het alleen maar omdat de stress die armoede oplevert met een kindje in de wieg in nog te veel wijken en buurten van Amsterdam aanwezig is, zeker bij jonge, alleenstaande moeders. Preventie en voorlichting is hierbij belangrijk, voorzitter. En dat staat ook in het plan van aanpak. Maar in veel gevallen, voorzitter, is maatwerk in de begeleiding net zo belangrijk en ook arbeidsintensief. Voorzitter, ik neem aan dat de wethouder het met de PvdA eens is, dat het voor veel jonge gezinnen of alleenstaande ouders niet zo eenvoudig is om de basis goed op orde te hebben. Waar ik mij het meeste zorgen om maak, is dat al deze inspanningen ten spijt, nog veel jonge ouders en moeders uit deze doelgroep – dus vaak met een migratieachtergrond – nog steeds niet worden bereikt. Dat geldt zeker ook voor tienermoeders.

Voorzitter, heeft de wethouder inzicht in hoeverre het beleid de betreffende doelgroep bereikt? En is zij het met ons eens dat de inzet van personen, die bekend zijn met de achtergrond – de migratieachtergrond – van deze jonge moeders, een goede stap in de ondersteuning zou kunnen zijn? En als dat tekortschiet, voorzitter, hoe ziet de wethouder de samenwerking met grassrootorganisaties die in de haarvaten van veel buurten en wijken zitten? Tot slot, voorzitter. Waar wij voor moeten waken, is dat er niet weer een paraplu- of een koepelorganisatie wordt opgezet met veel overheadkosten, waarvan de resultaten niet in verhouding staan tot de investering en dat de potentie van de mensen uit het veld, die vaak het hardst werken en het minst verdienen, weer niet ten volle zullen worden benut. Dank u wel, voorzitter. De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: 106° 2021.596

Motie van het lid Kuiper inzake relatiehulp aan aanstaande ouders, nr.

Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - Relatiehulp voor (aanstaande) ouders in alle fasen binnen het programma aan te bieden middels (een verwijzing van) de Buurtteams. De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Warmerdam. De heer WARMERDAM: In sommige wijken in Amsterdam is de kans op ziekte en sterfte rond de geboorte twee tot drie keer zo hoog als het landelijk gemiddelde. Dat zijn schokkende cijfers. Het schokkende aan die cijfers is dat dit intergenerationeel is. Dit gaat van generatie op generatie en het is een systeem van gezondheidsongelijkheid. Met dit plan, waarin preventie en gezondheidsgelijkheid centraal staat, is D66 ongelofelijk blij mee. Een belangrijk thema in dit plan is gewenst ouderschap en daarmee ook ongewenst ouderschap en het voorkomen van ongewenste zwangerschappen. Dan vind ik het heel leuk om vandaag aan te kondigen dat ik met toch een bijzondere partner, namelijk de ChristenUnie, op dit moment bezig ben met het schrijven van een initiatiefvoorstel hoe we mannen meer kunnen betrekken bij het voorkomen van ongewenste zwangerschap. Dat

7

Jaar

2021

Vergaderdatum 8 juli 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

hopen we deze zomer nog in te dienen. Ik vind het toch wel heel bijzonder dat we voor de gezondheid van Amsterdammers deze samenwerking weten te vinden. Dat was het. Dank u wel. De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Kuiper. Mevrouw KUIPER: Een paar jaar geleden, ik kende een jong stel die alles altijd goed op orde heeft en alles loopt altijd op rolletjes, en toen kregen ze een kindje. Een paar dagen daarna belde ik, hé, hoe gaat het? Nou, zei de jonge vader, we zijn eigenlijk in een voortdurende staat van paniek, behalve als de kraamzuster er is. Daar wilde ik even mee beginnen. Mevrouw La Rose noemde het al, ook collega Warmerdam, dit gaat over gezondheidsverschillen. Maar het is sowieso moeilijk om kinderen op te voeden en om een start te maken. Daar wilde ik even mee beginnen. Dus hoe moeilijk is het al niet als je ook in armoede verkeert en in omstandigheden die normaal gesproken al zwaar zijn. Er komt veel op je af als je zwanger bent en als een kind er net is. Daar kunnen gelijk al gezondheidsverschillen ontstaan. De ChristenUnie is heel blij dat het college de ongelijkheid in gezondheid wil aanpakken. Deze begint inderdaad al bij de preconceptie, zoals Tessa Roseboom, hoogleraar Vroege ontwikkeling en gezondheid, zegt, is de ontwikkeling die we doormaken van de eerste cel tot een tweejarige peuter fenomenaal en vormt ons voor een belangrijk deel tot wie we zijn.

Zwanger worden doe je samen. Daar zijn nou eenmaal twee personen voor nodig. Daarom pleit de ChristenUnie, samen met D66, ervoor dat ook mannen meer betrokken worden bij de zwangerschap en dienen we binnenkort een initiatiefvoorstel in. Een stabiele thuissituatie is vanaf het begin essentieel voor een veilige omgeving voor kinderen om in op te groeien. Stabiele relaties van ouders zijn dan ook van groot belang voor de ontwikkeling en gezondheid van kinderen. Daarom dienen we een motie in om relatiehulp onderdeel te maken van het aanbod van een Kansrijke en Gezonde Start. Collega – ik moet even kijken of ik haar naam goed zeg, want ik tref haar vandaag voor het eerst – El Ksaihi heeft ook een initiatiefvoorstel ingediend. In het vijfde punt bij dat initiatiefvoorstel las ik net: maak een strategie preventie om tegen het geweld op te treden. Dus dit kan onderdeel zijn, deze motie, om geweld ook te voorkomen. Dus relatiehulp is daarin een belangrijke pijler. Ik dank u wel, voorzitter. De VOORZITTER: Dit waren de sprekers aan de kant van de raad. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Kukenheim. Wethouder KUKENHEIM: Dank voor de inbreng van de verschillende raadsleden, via u, voorzitter, want dit is een onderwerp wat voor mij een van de belangrijkste onderwerpen uit mijn portefeuille is, omdat het precies zo is als verschillende raadsleden zeggen.

Als je dit goed doet, die allereerste beginfase van het leven van kinderen en nog zelfs daarvoor, als je daar de ouders, de moeder ondersteunt, zorgt dat alle zorg er is, dan kan een kind zich echt gezond en prettig gaan ontwikkelen. Ik vertel vaak, je kan niet voor kinderen alle ellende voorkomen in hun leven. Er komen altijd dingen op je pad die je niet in de hand hebt. Maar je kan wel veel doen om te zorgen dat als dat gebeurt, een kind er zo goed mogelijk mee om kan gaan, zo veerkrachtig mogelijk is. Die veerkracht zit mentaal en die veerkracht zit ook in de gezondheid die je meekrijgt bij de geboorte. Daar gaat dit programma over. Daarom is het zo belangrijk. Ik ben heel erg blij dat u dat ziet.

8

Jaar

2021

Vergaderdatum 8 juli 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

Voorzitter, mevrouw La Rose vroeg een paar dingen. Ze zei, je moet eigenlijk niet één keer even een preventie-voorlichtings-iets doen, je moet echt een tijd erbij blijven. Dat is heel erg een waar woord. Daarom ziet u ook dat een onderdeel van dit programma bijvoorbeeld de aanpak is zoals in Voorzorg, waar u ziet dat jonge, vaak kwetsbare, moeders met name vaak langere tijd gevolgd worden, meegelopen wordt door professionals om ze te helpen bij die eerste jaren vanaf de zwangerschap eigenlijk al. U ziet ook dat we inzetten op bijvoorbeeld Centering Parenting. Dat is eigenlijk ouders, vaak ook moeders, met elkaar verbinden, omdat, zoals u zelf ook zegt, daar zoveel kracht eigenlijk zit. En zeker door dat bij elkaar te brengen je ook daaruit veel kracht ontleend. We hebben veel wetenschappelijk onderzoek gedaan en daar zie je dat het succes van het veilig laten opgroeien van kinderen, de sleutel daartoe is vaak de zekerheid die de ouder heeft en voelt over zijn of haar eigen opvoedvaardigheden. Dus dat is heel interessant dat hoe meer zelfvertrouwen je in je eigen opvoedvaardigheden hebt, hoe beter dat is voor het veilig laten opgroeien van kinderen. Dus daar ligt echt een sleutel, zeg ik richting mevrouw La Rose. En dan is het natuurlijk belangrijk dat we de moeders die echt kwetsbaar zijn, die we vaak nu niet in beeld hebben, dat we die in beeld brengen, dat we die bereiken.

En daarbij zijn grassrootspartners in de wijken van essentieel belang. U noemde zelf inderdaad de grassrootsorganisaties, ik denk aan vrouwenorganisaties, maar ook mbo-scholen, leraren, denk aan kerken. Dat is een breed palet. Dit, en dat zeg ik ook in antwoord op uw laatste vraag, is dus ook niet een nieuwe organisatie die we oprichten. Dit is een aanpak, waarin verschillende programma’s en methodieken samenkomen, juist omdat er niet één silver bullet is. Dit wordt uitgevoerd door een coalitie van partners, juist omdat je het alleen maar kan doen als en de verloskundige, maar ook de kraamzorg, maar ook de arts, maar ook de mensen in de wijk meedoen. Dat is dus de kracht. Dus dit is zeker niet een nieuwe organisatie, maar juist eigenlijk veel meer de bestaande organisaties die we hebben en waar we echt wel een mooie structuur voor hebben eigenlijk veel beter in positie brengen en veel meer prioriteit aangeven en veel meer afsturen op daar waar de problemen het grootst zijn. Om om te gaan met die gezondheidsongelijkheid waar, voorzitter, de heer Warmerdam een betoog over hield. Want dat is niet alleen het pijnlijke en in dit dossier natuurlijk veel breder, maar zeker hier, niet alleen zoals hij zei op het gebied van gezondheid, maar het gaat dus niet alleen door de stad, maar ook van generatie op generatie. Dat is waarom ik ook mentale gezondheid zo belangrijk vind.

Omdat je vaak ziet dat daar waar mensen zelf traumatische gebeurtenissen hebben meegemaakt of, indachtig mevrouw El Ksaihi haar initiatief, te maken hebben gehad met huiselijk geweld of kindermishandeling, zie je dat vaak intergenerationeel overgedragen. Dus daar zit echt een belangrijke sleutel met daar een stop op te zetten. Ik kijk heel erg uit naar uw initiatief, wat gaat over de verantwoordelijkheid ook van mannen bij het al dan niet bewust zwanger worden. U ziet ook onder andere dat in dit programma ook het Programma Nu Niet Zwanger wordt genoemd. Ik denk dat dat daar heel erg goed bij past. Dus u ziet dat ik die thematiek belangrijk vind. Nogmaals, ik kijk uit naar het initiatief. Tot slot de motie van mevrouw Kuiper. Laat ik daar het volgende over zeggen. Relatiehulp en dus ook toch psychische ondersteuning voor ouders – of het nou is voor zichzelf of ook in hun relatie – kan heel erg belangrijk zijn. Dus ik ben het daar heel erg mee eens. Waar ik een beetje naar zoek en twijfel bij deze motie is: via welke weg wil je dat nou doen? De toeleiding naar de formele psychische hulp kan zeker vanuit de Wmo gebeuren. Dus daar is zeker ook een rol voor de buurtteams. Maar ik zou bijna zeggen ook, zeker voor de OKT's.

Want we hopen natuurlijk met name dat, op het moment dat ouders bijvoorbeeld voor problematiek komen te staan, omdat ze het moeilijk vinden om om te gaan met de opvoeding, ze daar terechtkomen. Het kan ook overigens via de huisarts. Ik vind het

9

Jaar

2021

Vergaderdatum 8 juli 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

ingewikkeld om daar een soort standaardtraject van te maken. Ik denk, dat gaat eigenlijk het punt voorbij. Dus een programma aanbieden middels verwijzing door de buurtteams vind ik eigenlijk niet een goed idee. Ik denk dat die programma’s er zijn. Ik denk dat het belangrijk is dat de buurtteams ook in samenspraak met huisartsen in de wijk daarnaartoe kunnen leiden. Ik zou willen oppassen om dat helemaal te formaliseren. Dat zie ik nog niet zo voor me. Wat ik zal doen, ik zou u een toezegging willen doen dat ik met de buurtteams in gesprek ga hoe zij dit zien en welke weg zij voor zich zien om daarmee om te gaan. Dan kom ik daar bij u op terug. Dan hoop ik dat u daarmee misschien deze motie kunt intrekken, omdat ik hem eigenlijk moeilijk uitvoerbaar vind, zoals die nu is opgeschreven. De VOORZITTER: De wethouder heeft u een toezegging gedaan. Mevrouw KUIPER: Ik ben heel blij met deze toezegging. Het is belangrijk ervan op de hoogte zijn of in ieder geval de opvoeders van het kind, zodat ze weten dat daar gebruik van kan worden gemaakt. Ik weet niet in hoeverre – misschien kan de wethouder daar nog wat op ingaan – ouders bekend zijn met hulp op dat gebied. Dus ouders moeten niet wachten tot er grote problemen zijn om dan vervolgens geholpen te worden, maar ook al in een eerder stadium zijn ze zich vaak bewust van hé, op dat punt kunnen we wel wat hulp gebruiken.

Ik denk dat de komst van een kind in een gezin altijd een stressfactor is. Ik bedoel, het is heel mooi, daar weet ik alles van. Het is heel mooi, maar het is ook echt wel complex en zwaar, zeker als het een jong kind, net geboren kind betreft. En dan is hulp op dat punt echt geen overbodige luxe. Dus de mate waarin dit actief wordt aangeboden, zou ik dan belangrijk vinden. Ik trek de motie in. Ik ben blij met deze toezegging. En ik hoor graag hoe het verdere verloop op dit punt gaat. Ik dank u wel. De VOORZITTER: Dus ik hoor goed dat motie 2021.596 inzake relatiehulp aan aanstaande ouders hierbij is ingetrokken? De motie-Kuiper (nr. 2021.596) maakt geen deel meer uit van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Kukenheim. Wethouder KUKENHEIM: Ja, dank u wel. Ik stel dat op prijs. Ik zal er in de commissie op terugkomen. Ik denk ook dat het klopt wat mevrouw Kuiper zegt. Het is zo dat de komst van een kind ook voor extra spanning kan zorgen. Het is zo dat het vaak ofwel onbekendheid is met hulp die er mogelijk is, er is ook altijd nog een taboe op die hulp. En het is zo dat er nog heel veel goede hulp, die aansluit ook bij de leefwereld van heel veel Amsterdamse ouders, ontbreekt. Dus dat is ook iets waar we over in gesprek kunnen. Kortom, ik kan hier op deze manier goed mee uit de voeten en ik kom daarop terug. Tot zover, voorzitter.

De VOORZITTER: Ja, u was aan het einde gekomen van uw betoog. Is er behoefte aan een tweede termijn? Nee. Dan is dit punt hierbij voldoende besproken. De discussie wordt gesloten.

23. Vaststellen van de Toekomstvisie Sociaal Vervoer VN2021-015979

10

Jaar

2021

Vergaderdatum 8 juli 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

De VOORZITTER: Ik zie dezelfde woordvoerders staan. Is er wel behoefte aan een schorsing voor een wisseling, dat er nog iemand bij kan? De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Van Pijpen voor een punt van orde. Mevrouw VAN PIJPEN: Een punt van orde. Ik neem aan dat wethouder De Vries ook aansluit. Gedeputeerde KUKENHEIM: Ik zal zelf namens het college en namens wethouder De Vries de woordvoering doen. We hebben dat samen in de commissie ook gedaan. Het kan zijn dat hij nog binnenkomt, maar als dat niet zo is, dan zal ik dat gewoon namens het college doen. De VOORZITTER: Goed, dan is daar geen probleem en kunnen we van start met het vaststellen van de Toekomstvisie Sociaal Vervoer. De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: 107° Motie van het lid Boomsma inzake Toekomstvisie Sociaal Vervoer (beschermd vervoer beschermen), nr. 2021.618 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - In 2022 geen beperkingen in te voeren ten aanzien van het thans bestaande aanbod van bovenwettelijk beschermd vervoer voor 75+ inwoners - Bij het eventuele inperking of versobering van het beschermd vervoer voor het jaar daarna, de mogelijkheid van het gebruik van het AOV als beschermd vervoer in de avonduren te laten bestaan, zodat oudere inwoners ’s avonds veilig thuis kunnen komen. De motie maakt deel uit van de beraadslaging.

De VOORZITTER: Bij dit agendapunt hebben zich aangemeld om het woord te voeren: mevrouw Van Pijpen, de heer N.T. Bakker en de heer Boomsma. De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Van Pijpen. Mevrouw VAN PIJPEN: We hadden het net over het begin van het leven en nu gaan we het over ouderen hebben. En dat is het mooie aan sector. In dit domein hebben we het eigenlijk over alle leeftijden. En zelf hou ik me ook in mijn werk en leven buiten deze raad ook veel bezig met de zorg voor ouderen en met alle aspecten ook van veroudering. Veroudering betekent vooral het vermeerderen van jaren en ervaring, soms ook wijsheid, maar ook vermindering en verlies. En dat kan van alles zijn, bijvoorbeeld mobiliteit of snelheid of gehoor of zicht. En alles wat onderdeel van het leven is, in elke fase van het leven, moet ook onderdeel zijn van de samenleving en moet je mee kunnen doen. Dat is belangrijk. Dat, voorzitter, is of kan en moet het voordeel van dit voorstel zijn. Want het is enerzijds een bezuiniging – en dat is nooit leuk. Anderzijds is er ook sprake van een grote inzet en verplichting om het ov en alle andere vormen van mobiliteit ook echt beschikbaar en bruikbaar te maken voor alle Amsterdammers, ongeacht hun leeftijd en ongeacht hun

11

Jaar

2021

Vergaderdatum 8 juli 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

beperkingen. Dat is de opdracht. En dat is ook nog niet zo eenvoudig, want het is niet vanzelfsprekend. We moeten dus alles doen om dat voor elkaar te krijgen. De in de visie genoemde oplossingen voor inclusief vervoer ondersteunen we en zijn ook goede uitgangspunten. Ik wil er nog een paar langslopen om ook te markeren. Allereerst, gelukkig zorgen we als sociale stad ook dat zij dat die dat echt niet kunnen wel toegang tot het aanvullend vervoer blijven houden. Dat vind ik ook heel belangrijk en dat steun ik van harte. De mobility as a service – waarvan ik echt hoop dat we een betere term gaan vinden – is heel veelbelovend, juist ook voor deze doelgroep waar de veelheid van regelingen vaak een oerwoud is. Ik begrijp ook van onze woordvoerder Mobiliteit dat het soms nog moeizaam van de grond komt. Ik heb echt dat er nu ook een boost – ook heel goed Nederlands – een extra stimulans aan wordt gegeven om dat ook echt goed te maken en ook eenvoudig en ook op meerdere manieren toegankelijk, zowel telefonisch als digitaal. Dan niet in het minst het ov en het aanvullend vervoer, want het belang van het plan Inclusief Vervoer van de vervoersregio – daarom vroeg ik net ook even naar de wethouder Vervoer die daar natuurlijk ook verantwoordelijk voor is – neemt alleen nog maar toe.

Ik wil daarbij ook aangeven dat niet alleen fysieke toegankelijkheid, maar ook sociale veiligheid en logische routes ook van belang zijn. En daar waarin het huidige plan – van de vervoersregio bedoel ik dan – nog niet alle haltes volledig toegankelijk worden, moet dat wel het uiteindelijke doel zijn en blijven. Het aanvullend door vrijwilligers uitgevoerd vervoer is natuurlijk belangrijk, maar mensen moeten ook niet maar even afwachten of dat er is. De wethouder heeft ook in de commissie gezegd: het is vrijwillig, maar niet vrijblijvend. En dat herhaal ik ook graag. Voorzitter, vervoer en mobiliteit is een belangrijke voorwaarde juist voor ouderen om volwaardig mee te doen aan de maatschappij. We hebben met elkaar de opdracht om dat mogelijk te maken. Ik zal het college daaraan houden. Ik kijk uit naar de uitwerking van het plan. Dank u wel. De VOORZITTER: De volgende op mijn lijst is de heer N.T. Bakker, maar hij is er niet en hij heeft ook geen vervanger laten komen. Dus dan is het woord aan de daarop volgende. De VOORZITTER geeft het woord aan de heer Boomsma. De heer BOOMSMA: Ja, de Toekomstvisie Sociaal Vervoer heeft als ondertitel: reizen als ieder ander door Amsterdam. Maar vervolgens wordt dit wel enigszins ingeperkt voor bewoners van boven de 75 zonder formele beperking in de mobiliteit. En dan wordt het zelfs uiteindelijk afgeschaft.

Dus die bovenwettelijke voorzieningen. Amsterdam is een stad met druk verkeer. Er zijn haltes die niet toegankelijk zijn voor mensen. Er zijn ook haltes opgeheven. Zelfs als ouderen zelf geen beperking ervaren in de mobiliteit, wil dat nog niet meteen zeggen dat bijvoorbeeld in het donker zelfstandig met het openbaar vervoer kunnen reizen zonder valrisico, en dergelijke. Wij vinden het dus toch belangrijk om die voorziening te proberen te behouden. Ik heb ook begrepen dat dit voor 2022 om het in stand te houden nog geen geld kost, maar dat het meer gaat om de langere termijn. Daarom dienen we een motie in waarin we vragen om die beperking in de instroom bij het beschermd vervoer in ieder geval in 2022 nog niet in te laten gaan. En voor de periode daarna ondertussen te gaan kijken of de regeling nog wel bijvoorbeeld ’s avonds kan blijven bestaan, zoals in andere steden. De VOORZITTER: Dan zijn er geen andere sprekers.

12

Jaar

2021

Vergaderdatum 8 juli 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Kukenheim. Wethouder KUKENHEIM: Als ik mag beginnen, heeft mevrouw Van Pijpen het eigenlijk heel goed samengevat in haar betoog. Je ziet dat er hier twee dingen gebeuren. het is niet zozeer een bezuiniging, maar wat we aan het doen zijn, is dat we zien dat het gebruik zo aan het oplopen is dat we het niet langer kunnen betalen. Dus dat we maatregelen moeten treffen om dat af te vlakken. Die maatregelen maken natuurlijk wel dat de dienstverlening anders wordt. Dat wordt linksom of rechtsom natuurlijk gevoeld als een bezuiniging. Ik wil daar ook niet spookachtig over doen. Maar dat is wat er hier gebeurt. We moeten zorgen dat we niet verder uit de pas lopen. Het tweede wat hier gebeurt – en dat zei mevrouw Van Pijpen heel mooi, vond ik – alles wat onderdeel is van het leven moet ook onderdeel van de samenleving zijn. Niet iedereen die net een beetje anders is, moet meteen apart weggestopt worden. De samenleving, en dus ook het openbaar vervoer, moet zich daaraan aanpassen. En dat is ook wat hier gebeurt. Ik denk dat dat een niet te onderschatten belangrijke stap is. En tegelijkertijd is dat nog niet van vandaag op morgen gebeurd. We hebben in de commissie, voorzitter, een vrij uitgebreide discussie hierover gehad.

Ik denk dat u ook heeft kunnen beluisteren – dat hoorden wij ook van wethouder De Vries – dat we daar echt oog voor hebben en dat we ook daar die zorg hebben. Die zorg werd net ook nog eens herhaald bijvoorbeeld door de heer Boomsma. Daar zit dus een belangrijke rol natuurlijk voor de vervoersregio. En inderdaad is het zo dat het niet alleen gaat over fysieke toegankelijkheid, maar ook over sociale toegankelijkheid. En niet alleen over de sociale toegankelijkheid van is de bestuurder zich bewust dat iemand niet zo snel naar zijn stoel kan lopen, maar ook – wethouder De Vries benoemde het in de commissie – zijn de medepassagiers, de Amsterdammers, zich bewust dat ze niet de hele tijd moesten haasten, omdat iemand die ook meereist gewoon wat meer tijd nodig heeft om even stabiliteit te vinden. Dat kan echt iemand zijn die niet een formele beperking heeft, zoals ook de heer Boomsma dat terecht zei. Dat staat ons te doen. En dat is een hele klus. Maar ik denk dat het goed is dat we die aangaan. We moeten die zorgvuldig aangaan. Ik ben ook blij met de adviezen die we daar van de cliëntenraden over gekregen hebben. Voorzitter, dan zou ik eigenlijk over willen gaan naar de motie van de heer Boomsma die toch vraagt om te temporiseren en te kijken of je dat anders in kan richten. Ik zou daar een paar dingen over willen zeggen.

Gezien de noodzaak tot besparen, is er eigenlijk voor gekozen deze maatregel in ’22 in te laten gaan. Het gaat daarbij wel – en dat wil ik duidelijk stellen – alleen over de nieuwe instroom van mensen zonder beperking. Dus we nemen in die zin niet iets af van iemand die al iets had. En er blijft sowieso natuurlijk altijd ruimte voor de mensen die wel gewoon een aantoonbare beperking hebben. Dus nieuwe 75+’ers die echt slecht ter been zijn, kunnen gewoon aanspraak maken op een passende AOV-pas. 75+’ers, nogmaals, die nu een beschermd vervoerpas hebben, kunnen deze dus ook houden. Het gaat alleen over nieuwe aanvragers. U vroeg ook iets over de vervoersinitiatieven en de vrijwillige vervoersinitiatieven. Die zullen een belangrijke rol spelen, en ik vind dat ook mooi in onze stad – ik ken er zelf ook echt een paar; in De Pijp weet ik dat er bijvoorbeeld met elektrisch vervoer heel veel wordt gedaan – om juist met elkaar dat vervoer goed in stand te houden. En zoals wethouder De Vries zei, het is niet vrijblijvend. Dus daar blijft die ambitie om dat op een goede manier te bestendigen. Parallel wordt er ook gewerkt aan het verbeteren van de verkeersveiligheid in het algemeen, ook in deze groep. Het is dus ook, in herhaling, ook van belang dat het ook echt een bewustwordingscampagne wordt. Nogmaals, niet alleen voor medewerkers van het

13

Jaar

2021

Vergaderdatum 8 juli 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

GVB, maar eigenlijk voor alle reizigers. Dit maakt, voorzitter, dat ik de motie – het nummer is me even ontschoten, maar er is er maar één, dus dat moet terug te vinden zijn – wil ontraden. Tot zover, voorzitter. De VOORZITTER: Is er behoefte aan een tweede termijn? Nee? Dan is dit agendapunt hiermee voldoende besproken. De discussie wordt gesloten.

24. Vaststellen van het Beleidsprogramma Aanpak Dakloosheid 2021-2025 ‘Een nieuwe start, samen op weg naar perspectief’ VN2021-013980 De VOORZITTER: Is het nodig om van woordvoerders te wisselen voordat ik de moties opnoem? Nee? Iedereen zit op zijn plek. De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: 108° Motie van de leden-Veldhuyzen, Roosma, Kiliç, Taimounti en BloembergIssa inzake Gastvrije stad voor dak- en thuislozen, nr. 2021.578 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - In samenwerking met relevante belangenorganisaties een bijeenkomst te organiseren voor dak- en thuislozen en relevante ambtenaren gericht op het ophalen van kennis over hoe de inrichting van (objecten in) de openbare ruimte belemmeringen vormen voor dak- en thuislozen en hierover te rapporteren naar de raad. De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: 109° 2021.579

Motie van het lid-Veldhuyzen inzake Opvang dakloze LHBTIQ+'ers, nr.

Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - In gesprek te treden met diverse organisaties die zich bezig houden met LHBTIQ-gerelateerd maatschappelijk werk en aanbieders van opvanglocaties voor dak- en thuislozen over de noodzaak en mogelijkheden van de oprichting van een opvanghuis voor dak- en thuisloze LHBTIQ’ers en hierover te rapporteren naar de raad. De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER: Hij is niet aanwezig, dus ik hoor dat hij dat nu niet kan indienen. Dus ik kijk of we daar zo direct een oplossing voor kunnen vinden. De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen:

14

Jaar

2021

Vergaderdatum 8 juli 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

110°

R

Motie van het lid-Kuiper inzake perspectief in de noodopvang, nr. 2021.597

Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - De pilot zo snel mogelijk en zo breed mogelijk uit te breiden naar alle mensen op de wachtlijsten en in de noodopvang. De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: 111° Motie van het lid Kuiper inzake het helpen van verborgen daklozen in een onveilige woonsituatie, nr. 2021.606 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - Te onderzoeken op welke manier de groep ‘verborgen daklozen’ die onveilig gehuisvest is en door het woningtekort geen ander huis kan vinden, opgenomen kan worden in het Beleidsprogramma als doelgroep en wat er voor deze groep gedaan kan worden. De motie maakt deel uit van de beraadslaging. De VOORZITTER deelt mee dat de volgende motie is ingekomen: 112° Motie van de leden-Roosma en Veldhuyzen inzake onafhankelijke cliëntondersteuning voor dak- en thuisloze mensen, nr. 2021.617 Verzoekt het college van burgemeester en wethouders: - Met de organisaties verenigd in de Straatalliantie een verkenning uit te voeren om te kijken hoe het stedelijke aanbod van onafhankelijke cliëntondersteuning, belangenbehartiging van dak- en thuislozen en drugsgebruikers en briefadressen zo goed mogelijk uitvoering kan krijgen en de uitkomsten als lessen mee te nemen in de vormgeving van het Daklozenkantoor. De motie maakt deel uit van de beraadslaging.

De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Roosma. Mevrouw ROOSMA: De woordvoerder van GroenLinks is Marijn van der List. Zij heeft in de commissie over dit onderwerp met veel passie het woord gevoerd. Dus ik spreek eigenlijk namens haar. Zoals ze in de commissie al heeft gezegd – maar belangrijk om nogmaals te herhalen – wil GroenLinks de wethouder en alle partijen in de stad die aan dit plan hebben meegewerkt, complimenteren. Amsterdam doet heel veel en daar zijn we ook trots op. Het is pijnlijk om te zien dat alles wat Amsterdam doet nog steeds niet genoeg is, omdat er ook nog mensen op straat staan. En dat is triest. GroenLinks vindt het goed en terecht dat het college samen met woningcorporaties en zorgorganisaties aan de bel trekt in Den Haag. Er moet zo snel mogelijk een einde komen aan de regelingen die daklozenproblematiek veroorzaken en verergeren, zoals de kostendelingsnorm, de verhuurdersheffing, en er moet landelijke regie komen op de problemen waar de grote steden mee te maken hebben. We zien ook dat de grenzen van de regiobinding in zicht

15

Jaar

2021

Vergaderdatum 8 juli 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

komen. Het geld wat er nu vanuit de Blokhuismiddelen naar Amsterdam komt, dat is hartstikke mooi, maar dat is incidenteel en helaas niet structureel. GroenLinks maakt zich hier dan ook grote zorgen over. Daarom nogmaals de oproep hier en aan alle formerende partijen in Den Haag om van de wooncrisis en het grote, groeiende probleem van het aantal dak- en thuisloze mensen echt prioriteit te maken. Hoe gaan we er met zijn allen voor zorgen dat deze aanpak niet alleen incidenteel blijft, maar ook structureel kan worden en eigenlijk zelfs een tandje erbij kan zetten? Tijdens de commissie ging het ook over regiobinding. Vaak is die zogenaamde regiobinding helemaal niet zo makkelijk aan te tonen: er speelt op de achtergrond vaak veel meer. We zien nog vaak dat mensen vast komen te zitten of van het kastje naar de muur worden gestuurd. Zoals we tijdens de commissie al vroegen, moeten we onze opvang zo wel duidelijk koppelen aan huisvesting. Want we zien ook dat daar problemen ontstaan, bij de uitstroom in Amsterdam. De wethouder had het toen over housing first. Dat is natuurlijk in principe wat GroenLinks van harte steunt en omarmt en is heel erg belangrijk, maar mensen hebben natuurlijk ook gewoon opvang nodig. Dat dilemma zien wij.

Wat ons betreft is er dus ook meer maatwerk nodig om uiteindelijk voor mensen een goede oplossing te kunnen vinden en met de gemeenten om ons heen samen te werken. We vinden het ook goed dat in het plan wat voorligt nu ook een daklozenkantoor met ruimte voor onafhankelijke cliëntondersteuning wordt voorgesteld en een plek waar mensen terecht kunnen om bijvoorbeeld gebruik te maken van een computer of van juridisch advies. Maar we maken ons nog wel zorgen of dat daklozenkantoor er wel gaat komen met een duurzaam plan waar verschillende onderdelen goed geborgd zijn. We hebben het gevoel dat de betrokken organisatie en de gemeenten elkaar nog niet helemaal goed hebben gevonden. We hebben daarom een motie om samen met de organisaties verenigd in de Straatalliantie een verkenning uit te voeren om te kijken of het stedelijk aanbod van onafhankelijke cliëntondersteuning, belangenbehartiging van dak- en thuislozen en van drugsgebruikers en briefadressen zo goed mogelijk uitvoering kan krijgen, en dat de lessen van deze verkenning ook worden meegenomen bij de vormgeving van het daklozenkantoor. We horen graag de reactie van de wethouder op deze motie. Dan de buurtteams. Die gaan een belangrijke rol spelen bij de ondersteuning van dak- en thuisloze mensen. In de commissie sprak woordvoerder Van der List hier ook al zorgen over uit.

De diversiteit van de problematiek die op de buurtteams afkomt en hoe zij hierop voorbereid zijn. De erkenning dat er nu veel op de buurtteams afkomt, terwijl er geen oplossingen zijn voor het woonprobleem in de stad en het feit dat per 1 januari 2022 het buurtteam de eerste lijn wordt en ook de Jan van Galenstraat dan niet meer beschikbaar is. We zijn blij met de toezegging van de wethouder dat zij de raad op de hoogte houdt en zal houden van de ondersteuning van de buurtteams aan dak- en thuisloze mensen en vooral ook er op tijd bij zijn als de buurtteams eigenlijk vollopen en dat ze hierover ook gaat rapporteren aan de raad. We willen tenslotte de wethouder danken voor dit omvangrijke plan en we stemmen er graag mee in. Maar we verwachten ook veel van Den Haag en de formerende partijen die op dit moment hopelijk bezig zijn met een regering aan het formeren. En het kan niet zo zijn dat in Nederland en in onze stad mensen op straat moeten slapen of jarenlang in niet geschikte opvangplekken moeten verblijven. Hier moet een oplossing voor komen. Die urgentie spreken wij hierbij nogmaals uit. De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw La Rose. Mevrouw LA ROSE: Voorzitter, ik kan eigenlijk heel kort zijn over een onderwerp dat ons al decennialang bezighoudt, misschien wel eeuwen. Maar het is goed dat er nu

16

Jaar

2021

Vergaderdatum 8 juli 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

programma aanpak dakloosheid is. Ik onderschrijf ook alles wat mijn collega van GroenLinks net aan de orde stelde. Want wat ons betreft blijft het toch een bijna onbeheersbaar probleem. Aan de andere kant is stilstaan ook geen optie. Daarom is het goed dat het college, en met name ook de wethouder, dit aanpakt en ook in Den Haag aan de orde stelt. Maar toch maakt de Partij van de Arbeid zich grote zorgen en met name als het gaat om moeders met kinderen, gezinnen met kinderen en ook dakloze jongeren. Ik heb veel gevallen gehoord, ook van jongerenwerkers bijvoorbeeld in Amsterdam Zuidoost, van moeders met baby’s die van de barmhartigheid van familie gebruik mogen maken om te slapen. Dus daar op een bepaalde tijd mogen komen en ’s ochtends om 7.00 uur weer de straat op moeten en dan rondlopen. Ik heb ook een schrijnend verhaal gehoord van een jonge man die een koksopleiding volgt en die in een box slaapt, omdat hij geen huisvesting heeft. En dan ’s ochtends vroeg voor het tijd is om aan de slag te gaan, kijkt of hij zich ergens kan opfrissen. Zo zijn er legio gevallen. Ik denk dat u dat allemaal wel kent. Dus mijn vraag is, het is een moeilijk probleem, maar zou er toch niet binnen alle prioriteiten die er zijn ook prioriteit gegeven kunnen worden aan moeders met kinderen, aan jongeren die toch nog een hele toekomst voor zich hebben om te kunnen investeren in hun toekomst.

En daar heb je een stabiele thuissituatie voor nodig, tenminste een bed en niet een matras op de grond in een box. Dus wat betreft geen kind en geen jongere op straat. Kan de wethouder daar misschien prioriteit boven de prioriteiten aan geven? Dank u wel. De VOORZITTER: Dan is het woord aan de SP, maar hij is nog niet aanwezig. De VOORZITTER geeft het woord aan mevrouw Kuiper. Mevrouw KUIPER: De ChristenUnie is blij dat er zo’n uitgebreid beleidsprogramma ligt als het gaat om zo’n belangrijk punt. Mensen horen niet op straat te slapen. De grote vraag bij dakloosheid is tegenwoordig: welke ondersteuningsvraag speelt er? Is het een huisvestingsprobleem of een zorgvraag? Of allebei. De ChristenUnie is er groot pleitbezorger van om elke persoon die dakloos raakt te helpen met passende ondersteuning tot perspectief en is blij dat onze verouderde motie ook is uitgevoerd op deze manier. De conclusie die echter wel getrokken kan worden, is dat het huisvestingsprobleem nog veel meer gestegen is dan de zorgvraag. Er is een groot tekort aan betaalbare woningen, anderen hebben dit ook al genoemd en het is ons bekend. In de afgelopen jaren is het aantal economisch daklozen met een huisvestingsprobleem enorm toegenomen. Daarmee verandert dus de dakloosheidsproblematiek ook, en ook de oplossingen. De ambities uit dit programma zijn mooi.

De ChristenUnie vindt het zoeken naar tijdelijke woonoplossingen een mooie ambitie, zodat mensen op zijn minst een dak boven hun hoofd hebben. Daarnaast zijn we blij dat er ingezet wordt op voorkomen van dakloosheid en juicht deze pijler alleen maar toe. Ook zijn we blij dat vanaf het begin hulp en perspectief geboden wordt, zoals de wachtlijstbegeleiding. Onze vraag is daarbij wel hoe het zit met de mensen die nu al heel lang in de noodopvang zitten. Welk perspectief wordt hen geboden? Ze moeten wachten om te werken aan perspectief. We dienen daarom een motie in om deze groep zo snel mogelijk mee te nemen. Maar als je kijkt naar de dilemma’s rijst de vraag hoe haalbaar de ambities zijn. We hebben een aantal zorgen. De financiën zijn helaas niet structureel en er wordt daarin naar het rijk gekeken met een brandbrief. Anderen hebben het ook al genoemd: dit moet in de kabinetsformatie een rol spelen, dat er structureel geld komt en niet alleen maar incidenteel

17

Jaar

2021

Vergaderdatum 8 juli 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

geld. Hoe gaat de wethouder ermee om als dat niet gebeurd, als het niet structureel wordt? Dus hoe gaat u om met dit dilemma? En daarnaast wordt beschreven dat er in de stad nooit voldoende betaalbare woningen kunnen komen. Daar kunnen we ons bij neerleggen. Dat doen we natuurlijk niet. Maar als dat zo is, hoe gaat het dan verder met de ondersteuning als mensen een woning nodig hebben? Dat veronderstelt een aanbod. Zuidoost is met name een van de grootste problemen daarbij. Er is nu een bouwstop in de ontwikkelingen. Dit is juist een van de stadsdelen waar veel hulp nodig is. (Mevrouw VAN PIJPEN: Ik ben niet de woordvoerder op dit onderwerp, maar wel op het onderwerp wonen en bouwen. En ik hoor mevrouw Kuiper nu iets zeggen over een bouwstop in Zuidoost. Ik zou haar toch willen vragen om echt dat soort termen niet te gebruiken. We hebben daar volop debat over gehad. Er is geen bouwstop in Zuidoost. En u moet niet elke keer ook dat naar voren brengen. Dus wil mevrouw Kuiper dat terugtrekken?) Ik corrigeerde me ook in mijn tekst: de ontwikkelingen. Er is een zekere terughoudendheid op dit moment. Ik zie echt wel dat er enorm gebouwd wordt en daarmee geef ik u gelijk. Daarnaast dienen we een motie in om oog te hebben voor de verborgen dakloosheid.

Mensen die wel een dak boven hun hoofd hebben, maar in een onveilige woonsituatie zitten door bijvoorbeeld huiselijk geweld of drugsproblematiek of dreiging van huisgenoten. Wel dus een huis hebben, maar daar absoluut niet veilig zijn. Dit was het. Dank u wel, voorzitter. De VOORZITTER: Zijn er nog andere sprekers? Nee? De VOORZITTER schorst de vergadering vijf minuten. De VOORZITTER heropent de vergadering. De VOORZITTER: Inmiddels is de heer Veldhuyzen namens de fractie van BIJ1 ook aangesloten. Dat betekent dat zijn ingediende moties ook deel uitmaken van de beraadslaging. De VOORZITTER geeft het woord aan wethouder Kukenheim. Wethouder KUKENHEIM: Dank voor de veelal complimenten voor het programma van nu. Ik ben blij dat u een paar dingen herkent die voor mij ook echt belangrijk zijn: het punt dat we hier preventie echt een belangrijk onderdeel van de aanpak dakloosheid hebben gemaakt. Je wil namelijk gewoon in de eerste plaats dat mensen niet dakloos worden. Maar je wil ook dat, op het moment dat mensen eigenlijk vooral een voorliggend huisvestingsprobleem hebben, zij eigenlijk de rust vinden om zo snel mogelijk natuurlijk met beperkte hulp die ze misschien zelf nodig hebben, hun zaken op orde kunnen stellen, zodat ze niet afglijden naar veel zwaardere problematiek. Want het leven op de straat is heel zwaar.

En dan blijft er weinig tijd over om vervolgens nog te werken aan een nieuw perspectief als je alleen maar bezig bent met overleven. Dus daarom wil je eigenlijk daarvoor al zitten. Dat ziet u ook als onderdeel van dit programma. Een belangrijk onderdeel van het programma is ook om mensen zo snel mogelijk zelf eigen regie te geven over de volgende stap die ze willen maken. Daarom is een eigen

18

Jaar

2021

Vergaderdatum 8 juli 2021

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Raadsnotulen

R

huis, werken vanuit een eigen plek, zo belangrijk. Daarom heet dit stuk ook ‘Een nieuwe start en het werken aan perspectief’. Dat laatste is ook echt centraal. Wat ook belangrijk is aan dit stuk, is dat u ziet, hopelijk, dat het echt een integraal stuk is. Dit stuk is gebouwd met ondersteuning van onze hele organisatie, maar dus ook expliciet vanuit mijn collega’s Sociale Zaken, vanuit Wonen, vanuit Schulden en vanuit Zorg, omdat je al die terreinen nodig hebt en moet samenwerken om deze mensen een mooie, nieuwe start te bieden. En wat u ziet in dit stuk is dat wij er vroeg bij willen zijn, niet alleen in ‘vroeg’ waar de problematiek nog niet groot is, maar ook ‘vroeg in het leven van mensen’. Dus u ziet een verschuiving ook naar jonge mensen. Bijvoorbeeld – en dan heb ik ook meteen het punt van mevrouw La Rose meegenomen – moeders met jonge kinderen, maar zeker ook hoe eerder je natuurlijk kan voorkomen dat mensen op jonge leeftijd al dakloos raken en in de problemen raken of te lang in een situatie blijven hangen waarvan ze onzichtbaar van bank naar bank moeten verhuizen, hoe meer verschil je maakt natuurlijk voor de rest van iemands leven. Dat ziet u allemaal terug. U ziet ook dat we dat niet alleen kunnen.

Dat is de reden waarom ook wethouder Wonen en ik als wethouder Zorg gezamenlijk een brief hebben gestuurd naar het rijk om onder de aandacht te brengen wat we daarbij nodig hebben. Amsterdam bouwt als geen ander, zou ik ook willen zeggen richting de ChristenUnie. Ik zou u ook willen zeggen hoe belangrijk het is om dat te laten weten. Het is nu zo, op het moment dat het frame op Amsterdam komt dat we niet zouden doen, wat u net ook een beetje deed, dan krijg ik letterlijk in Den Haag te horen dat we eigenlijk misschien wel geen geld meer nodig hebben, want we zouden een bouwstop hebben. Wat echt grote onzin is. En daarmee heeft u met het instandhouden van dat frame bereikt dat het voor ons extra moeilijk is om juist structurele middelen te krijgen voor deze groep. Ik wil u toch aangeven dat we echt moeten samenwerken op dit punt. (Mevrouw KUIPER: Nu worden mijn woorden harder verwoord dan hoe ik het net uiteindelijk heb afgerond. Ik denk dat ik wel heb aangegeven dat het ook om een zekere rem op ontwikkelingen op dit moment gaat. Dus de snelheid is iets verminderd. Ik wil daarin graag ook u tegemoet komen en ik wil zeker niet de suggestie wekken dat dat op dit punt helemaal verkeerd gaat.