01102025Raadsinformatiebrief evaluatie en doorontwikkeling Houtwerf Amsterdam.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 1 oktober 2025 Openbare Ruimte en Groen Wethouder van der Horst Directie Sport en Bos, Elvira Vreeswijk, e.vreeswijk@amsterdam.nl

Onderwerp

Evaluatie en doorontwikkeling Houtwerf Amsterdame Bos

Datum Portefeuille(s)

Bijlage

Samenvatting evaluatie en doorontwikkeling Houtwerf

Geachte leden van de gemeenteraad,

Met deze brief informeer ik u graag over de evaluatie en doorontwikkeling van de Houtwerf in het Amsterdamse Bos. Het college van B&W heeft in september 2021 de opdracht gegeven tot oprichting van de Houtwerf in het Amsterdamse Bos. Het doel is om al het gekapte of omgewaaide hout uit de stad een circulaire bestemming te geven binnen de Metropoolregio Amsterdam. Eventuele opbrengsten zijn bedoeld voor het beheer en onderhoud van het Amsterdamse Bos. Hiermee wordt bijgedragen aan de gemeente-brede ambitie om in 2050 100% circulair te zijn en is een grote stap gezet in het sluiten van de groene afvalketen van Amsterdam. Ten opzichte van de laatste rapportage kan ik u melden dat de houtwerf rendabel opereert en dat de houtketen zo goed als gesloten is. Hout naar de Houtwerf Amsterdamse Bos De groene afvalketen van Amsterdam start met hout dat gekapt of gesnoeid wordt in de stad of het Amsterdamse Bos. Met het besluit tot oprichting van de Houtwerf is afgesproken dat al het dode hout uit de stad of het Bos naar de Houtwerf gaat, mits het niet ter plekke kan blijven staan of verwerkt kan worden. De afgelopen 3 jaar is de Houtwerf operationeel gemaakt en is het beleid zodanig ingericht dat het hout uit de stad en uit het bos naar de Houtwerf wordt vervoerd. Zo hebben de raamcontracten met aannemers ervoor gezorgd dat vanaf 2024 bijna al het hout naar de Houtwerf is gebracht.

Op dit moment wordt er aan gewerkt dat alle bomen in Amsterdam een nummer krijgen en digitaal worden geregistreerd. Eind 2025 is dit gereed. Dan kunnen we ook beter in de gaten houden wat er met een boom gebeurt als deze is gekapt of omgewaaid. Toepassingen van hout Bij aankomst van hout op de werf wordt bepaald welke toepassing van hout mogelijk is: dat kan zijn als brandstof, na versnippering voor de Bio Energie Centrale (BEC), of voor verwerking naar producten. Bij het laatste gaat het om kwaliteitshout waar producten als hekken, steigers, beschuttingen of boombakken van kunnen worden gemaakt voor bijvoorbeeld stedelijke

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 1 oktober 2025 Pagina 2 van 4

projecten. Dit wordt al vanaf 2022/2023 op de Houtwerf gedaan. Er is ook zogenaamd bulkhout dat op de Houtveiling wordt aangeboden en door grotere houtpartijen wordt afgenomen en doorverkocht voor verwerking in producten. Hiervan worden bijvoorbeeld bezemstelen of ijslollystokjes van gemaakt. Amsterdam en het Amsterdamse Bos planten geen bomen met het oog op productie: hout dat na de kap verwerkt wordt in producten. Dat is waarom het merendeel van het hout uit stad en bos versnipperd wordt of zogenaamd brandhout is. Verwerken van hout in producten voor stedelijke projecten De verwerking van hout in producten is de meest duurzame toepassing van Amsterdams hout. De CO2 die is opgeslagen in hout wordt zo duurzaam bewaard. Bij kwaliteitshout dat op de Houtwerf wordt verwerkt in producten wordt bovendien het aantal vervoersbewegingen tot een minimum beperkt, want het hout blijft binnen de stadsgrenzen. Vanaf 2023 is de Houtwerf hiermee gestart en zijn droogkamers en een zagerij ingericht. Voorbeelden van producten zijn de boombakken voor de bomencamping, beschuttingen voor de kinderboerderij in West en hekwerken voor het Amsterdamse Bos. We gaan hier de komende jaren meer op inzetten. Op dit moment kan hier vaak alleen hout uit het Bos, dat een FSC keurmerk heeft, voor worden gebruikt. Certificering van hout uit de stad zou dit ook geschikt maken.

Voor een aanzienlijk deel gaat het om Iepen uit de stad dat dan als kwaliteitshout voor projecten wordt ingezet. Daarnaast zetten we in op het verder vergroten van de bekendheid van de Houtwerf bij gemeentelijke projecten en lokale initiatieven. Bij een verdere groei is het uitgangspunt dat de capaciteit op de Houtwerf niet wordt uitgebreid. Dat betekent dat als de vraag groot genoeg wordt lokale houtpartijen een rol kunnen gaan spelen in de verwerking van hout naar producten. Verkoop van hout via Houtveiling Bulkhout en het kwaliteitshout dat niet gebruikt wordt in projecten wordt aangeboden op de Houtveiling. Belangrijk doel van de veiling is een gelijk en transparant speelveld te scheppen voor lokale houtondernemers en particulieren om Amsterdams hout te kunnen kopen. Het al dan niet kunnen organiseren van een veiling is afhankelijk van de toevoer van hout, de kwaliteit van het hout en van de hoeveelheid hout die verwerkt wordt in producten. In de afgelopen jaren is gemiddeld twee keer per jaar een veiling georganiseerd. De verwachting is dat we met een grotere inzet op hout voor producten minimaal één keer per jaar een veiling kunnen garanderen. Uit de evaluatie blijkt dat de veiling met name grote houtafnemers bedient, die vooral het bulkhout afnemen. Nadat het hout is verkocht kunnen we niet zeker stellen dat het hout ook binnen de regio wordt verwerkt.

Vervoersbewegingen buiten de regio kunnen daardoor niet worden uitgesloten.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 1 oktober 2025 Pagina 3 van 4

Aansluiting bij behoefte lokale houtpartijen De veiling sluit minder goed aan op de behoefte kleinere lokale partijen. Omdat ze vaak geen mogelijkheid hebben grote hoeveelheden hout te vervoeren en/of op te slaan. Ook is er bij een aantal partijen behoefte aan meer en vaste momenten in het jaar om hout te kunnen kopen. De organisatie van meer veilingen met kleinere kavels hout, die meer geschikt zijn voor kleinere partijen, is zeer arbeidsintensief en daarmee niet kostendekkend. Daarom gaan we bekijken of we ook op een andere manier hout kunnen aanbieden. Waarbij het verzagen van hout voor particulieren ook tot de mogelijkheid behoort. In deze doorontwikkeling gaan we nauw samenwerken met de lokale houtpartijen. Dit pakken we de komende periode en ik zal u hier medio 2026 over informeren. Meer hout naar de houtwerf Er zijn kansen om de toevoer van hout naar de Houtwerf te vergroten. Allereerst door de toevoer van hout uit gebiedsontwikkeling te optimaliseren. Daarnaast worden ook door Rijkswaterstaat en Waternet bomen in Amsterdam gekapt. De inzet is om ook met hen afspraken te maken over toelevering van dit Amsterdams hout naar de houtwerf. Tot slot willen we op termijn ook de mogelijkheid tot samenwerking met andere gemeenten in de regio verkennen. Met als stip op de horizon de houtwerf door te ontwikkelen tot een regionale houthub.

Snippers Het grootste aandeel van hout op de houtwerf is ‘brandhout’ (ca. 81 %). Dit wordt versnipperd, of in snippers aangeleverd en vervolgens verkocht aan de Bio Energie Centrale (BEC). Hiermee wordt elektra en warmte voor de stad opgewekt, met een rendement van 98%. Dit is een duurzame toepassing omdat er minder fijnstof vrijkomt en het energie voor de hele stad oplevert. Mogelijkheden van Biochar om de totale groene afvalketen te sluiten In plaats van houtsnippers te verbranden kunnen ze ook worden verwerkt tot Biochar. Dit is een houtskoolachtig materiaal, dat gemaakt wordt gemaakt van snoei en houtafval, en ander organisch materiaal. Wanneer dit afval, zoals nu, in een biocentrale wordt verbrand, komt de Co2 die in het materiaal was opgeslagen weer in de atmosfeer terecht. Bij de productie van biochar van groene afvalstromen kan de CO2 duurzamer worden opgeslagen. Belangrijk punt van onderzoek is hoe Biochar weer in de stad kan worden ingezet, bijvoorbeeld als bodem-verrijker. Daarnaast kan de productie van biochar de basis vormen voor de uitgifte van een waardevolle soort carbon credit, namelijk CDR (Carbon dioxide removal) credits. Productie van biochar in combinatie met deze credits is een mogelijkheid om én de circulariteit van al ons groenafval te vergroten én tegelijkertijd een instrument voor private financiering van groen te ontwikkelen.

Hierover wordt u rond de zomer apart geïnformeerd. Naast hout kan ook snoei en groenafval uit bos en stad hiervoor de basis vormen. Dit is nu geen onderdeel van de Houtwerf. Maar het biedt kansen en wordt daarom in de verkenning naar de mogelijkheden van Biochar meegenomen. In 2026 verwachten we de eerste resultaten van deze verkenning.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 1 oktober 2025 Pagina 4 van 4

Businesscase Houtwerf De Houtwerf is op dit moment rendabel, dat wil zeggen dat de kosten worden gedekt door de opbrengsten. Vanaf 2025 zijn er ook meeropbrengsten. Deze opbrengsten worden ingezet voor het beheer en onderhoud van het Amsterdamse Bos. De voorgestelde doorontwikkeling kan worden gedekt uit de opbrengsten van de houtveiling. Mogelijke extra eenmalige investeringen voor de verwerking van hout naar producten, zoals een extra droogkamer, worden het komend jaar in beeld gebracht, deze zullen worden gedekt uit de opbrengsten van de Houtwerf. Vergroten bekendheid Houtwerf Bomen zijn een dierbaar publiek bezit waar Amsterdammers veel waarde aan hechten. Afscheid van een boom, die gekapt wordt of omwaait, roept veel vragen op. Want wat gebeurt er mee? Met de Houtwerf kunnen we Amsterdammers een verhaal vertellen over hoe Amsterdams hout duurzaam een nieuw leven krijgt. We gaan de inzet op communicatie en educatie voor de Houtwerf vergroten zodat Amsterdammers nog beter weten wat er met ‘hun’ hout gebeurt. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Melanie van der Horst Wethouder Openbare Ruimte en Groen

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl