01 Voordracht voor de gemeenteraad

VN2025-014587 rekenkamer

RAAD Voordracht voor de raadsvergadering van 12 november 2025

Agendapunt

Sociale Zaken (14) A0

Datum besluit

n.v.t.

Portefeuille

Onderwerp

Overnemen van de aanbevelingen uit het rekenkamerrapport Werken met een arbeidsbeperking De gemeenteraad van Amsterdam besluit

Gezien de voordracht van het presidium,

1. Kennis te nemen van het rapport van de rekenkamer, getiteld Werken met een

arbeidsbeperking, waarin de hoofdconclusie is dat het Amsterdams beleid om mensen met een arbeidsbeperking aan het werk te helpen en houden resultaat heeft, maar op diverse vlakken kan worden verbeterd. 2. De vier aanbevelingen uit het rapport over te nemen: o Aanbeveling 1: Maak beleid en aanpak voor verschillende doelgroepen concreter o Aanbeveling 2: Zorg voor beter zicht op de resultaten van beleid en de doelgroep o Aanbeveling 3: Maak duidelijke afspraken over werkwijze en proces o Aanbeveling 4: Zorg voor een divers aanbod van passende werkplekken 3. Het college van burgemeester en wethouders te vragen om deze aanbevelingen uit te voeren. Wettelijke grondslag

Artikel 185 van de Gemeentewet (toesturen rekenkamerrapport voorzien van aanbevelingen aan de raad). Artikel 185a van de Gemeentewet (het college informeert de raad jaarlijks over de opvolging van de rekenkameraanbevelingen). Bestuurlijke achtergrond

De gemeente Amsterdam vindt het belangrijk dat Amsterdammers met een arbeidsbeperking kunnen werken en spant zich hiervoor in. Sinds 2015 is de lokale overheid op grond van de Participatiewet verantwoordelijk voor het bieden van ondersteuning aan deze doelgroep. In 2017 stelde de gemeente onder de noemer Sociaal Werk beleid op om mensen met een arbeidsbeperking die niet zelfstandig het minimumloon kunnen verdienen naar werk te begeleiden. De gemeente wil daarbij zoveel mogelijk Amsterdammers begeleiden naar passend en duurzaam werk; waar mogelijk bij een reguliere werkgever. De Rekenkamer Amsterdam heeft onderzoek gedaan naar het gemeentelijk beleid gericht op werk voor Amsterdammers met een arbeidsbeperking. De rekenkamer onderzocht of dit beleid doeltreffend is, en welke succes- en faalfactoren daaraan ten grondslag liggen. Over de Rekenkamer Amsterdam-Zaanstad De Rekenkamer Amsterdam-Zaanstad is een onafhankelijk onderzoeksinstituut dat het beleid en de uitvoering van de gemeenten Amsterdam en Zaanstad kritisch onderzoekt. De rekenkamer onderzoekt of de gemeenten hun afspraken nakomen, dit volgens de regels doen en niet te veel geld

VN2025-014587 rekenkamer

RAAD uitgeven. Daarnaast geeft de rekenkamer aanbevelingen voor verbeteringen. Het doel is om bij te dragen aan transparantie, goed bestuur en verbeteringen in het gemeentelijk beleid. Bestuurlijke reactie en nawoord Uit de bestuurlijke reactie van het college blijkt dat het de aanbevelingen van de rekenkamer grotendeels wil overnemen. De rekenkamer waardeert de inhoudelijke reactie en de toezegging van het college om in het eerste kwartaal van 2026 te komen met een plan van aanpak voor de opvolging van de aanbevelingen. Het college zal dit plan van aanpak aanbieden aan de gemeenteraad. Onderbouwing besluit

Ad 1: Hoofdconclusie van het rekenkamerrapport Werken met een arbeidsbeperking De hoofdvraag van het onderzoek luidt: In hoeverre is het gemeentelijk beleid gericht op werk voor Amsterdammers met een arbeidsbeperking doeltreffend? Welke succes- en faalfactoren spelen daarbij een rol? Onze hoofdconclusie luidt als volgt: Het gemeentelijk beleid gericht op werk voor Amsterdammers met een arbeidsbeperking is gedeeltelijk doeltreffend. De rekenkamer ziet een toename van Amsterdammers met een arbeidsbeperking die werken met ondersteuning van de gemeente en na afloop van de ondersteuning werken deze Amsterdammers gemiddeld vaker dan daarvoor. Ook werkt een steeds groter deel van de Amsterdammers met een arbeidsbeperking bij een reguliere werkgever, zoals de gemeente ook wilde bereiken. Wel ziet de rekenkamer op verschillende vlakken verbeterpunten. Zo heeft de gemeente geen zicht op de totale doelgroep Amsterdammers met een arbeidsbeperking en daarmee de behoeften van deze heterogene groep. Ook monitort de gemeente niet alle gestelde doelen, wat maakt dat ze beperkt zicht heeft op de doeltreffendheid van het beleid. De rekenkamer constateert ten slotte dat er een risico is dat het systeem overbelast dreigt te raken. Er ontbreken heldere werkafspraken, medewerkers hebben veel taken en ervaren een hoge werkdruk. Al deze factoren kunnen de doeltreffendheid van het beleid hinderen.

Ad 2: Aanbevelingen De rekenkamer deed vier aanbevelingen aan het college. Hieronder wordt elke aanbeveling kort toegelicht. De volledige teksten van de aanbevelingen zijn terug te vinden in het bestuurlijk rapport.

• Aanbeveling 1: Maak beleid en aanpak voor verschillende doelgroepen concreter

De rekenkamer raadt het college aan om het gemeentelijk beleid en de aanpak concreter te maken voor de verschillende doelgroepen. Om het succes van de aanpak te vergroten, moet het college daarbij aandacht hebben voor de diversiteit binnen de doelgroep en de verschillende ondersteuningsbehoeften. • Aanbeveling 2: Zorg voor beter zicht op de resultaten van beleid en de doelgroep De rekenkamer raadt het college aan om te zorgen dat het beter zicht krijgt op de realisatie van de doelen van het beleid voor sociaal werk. Nu is dat zicht beperkt. Ook raadt de rekenkamer aan om inspanningen te verrichten om de doelgroep en hun ondersteuningsbehoefte weer in beeld te krijgen om zo goed ondersteuning te kunnen bieden. • Aanbeveling 3: Maak duidelijke afspraken over werkwijze en proces De rekenkamer raadt het college aan om duidelijke afspraken te maken over de werkwijze en het proces. Maak betere afspraken over de werkwijze op hoofdlijnen van jobcoaches en consulenten, wie wel en niet tot de doelgroep van Sociaal Werk behoort en hoe de

2 Gegenereerd: v1.1

VN2025-014587 rekenkamer

RAAD samenwerking tussen verschillende partijen vorm krijgt. Zorg vervolgens ook voor sturing op deze afspraken. • Aanbeveling 4: Zorg voor een divers aanbod van passende werkplekken De rekenkamer raadt het college aan om zorg te dragen voor een divers aanbod van werkplekken voor de doelgroep. Houdt rondom de werkplekken oog voor de diversiteit in de doelgroep om zo in voldoende passende werkplekken te voorzien. Geef daarnaast werkgevers die werk aan de doelgroep bieden meer ondersteuning en advies, zodat zij bij vragen of knelpunten snel geholpen worden. Ad 3: Uitvoeren aanbevelingen en plan van aanpak Sinds juni 2020 neemt de gemeenteraad van Amsterdam bij het behandelen van rekenkamerrapporten het volgende besluit: Het college van burgemeester en wethouders te vragen om een plan van aanpak te maken voor de opvolging van de aanbevelingen en dit plan van aanpak binnen een half jaar aan te bieden aan de gemeenteraad. In oktober 2020 hebben het presidium (namens de raad), de gemeentesecretaris (namens het college van B en W) en de rekenkamer afspraken gemaakt over gewenste concreetheid van de bestuurlijke reactie. Daarbij is afgesproken dat voor elke aanbeveling in ieder geval de volgende vragen door het college worden beantwoord in de bestuurlijke reactie:

• Wat is de aanbeveling? • Gaat het college de aanbeveling uitvoeren en waarom wel of niet? • Hoe zal aan deze aanbeveling uitvoering worden gegeven (op hoofdlijnen)? • Wanneer zullen die werkzaamheden zijn afgerond? • Op welke wijze wordt de raad hierover geïnformeerd? Als al deze elementen op een concrete wijze in de bestuurlijke reactie aan de orde komen, dan kan dat een afzonderlijk plan van aanpak overbodig maken. Het college beantwoordt niet alle bovenstaande vragen in de bestuurlijke reactie, maar kondigt wel een plan van aanpak aan in het eerste kwartaal van 2026. Vanwege deze toezegging wordt in het besluit niet gevraagd om een plan van aanpak. Jaarlijkse rapportage over de opvolging van de rekenkameraanbevelingen Het college is sinds 1 januari 2023 wettelijk verplicht om de raad jaarlijks te informeren over de opvolging van de rekenkameraanbevelingen. Het college heeft dit voor het laatst gedaan in het Jaarverslag 2024 (april 2025). Participatie

Financiële onderbouwing

De financiële gevolgen zijn afhankelijk van het plan van aanpak dat het college van burgemeester en wethouders maakt voor de opvolging van de aanbevelingen. Geheimhouding

n.v.t. 3 Gegenereerd: v1.1

VN2025-014587 rekenkamer

RAAD Welke stukken treft u aan

Meegestuurd

Registratienr.

Naam

AD2025-065709

Gemeenteraad Voordracht (pdf)

AD2025-065712

02 Bestuurlijk rapport Werken met een arbeidsbeperking (pdf)

AD2025-065713

03 Onderzoeksrapport Werken met een arbeidsbeperking (pdf)

AD2025-065714

01 Aanbiedingsbrief aan de gemeenteraad (pdf)

Behandelend ambtenaar (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

Erik Oppenhuis (projectleider onderzoek Werken met een arbeidsbeperking) tel.: 06- 12 75 66 19 e-mail: e.oppenhuis@rekenkamer-amsterdam.nl