01. RIB Voortgangsrapportage PWA Q2 2023 (3).pdf

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Bijlagen

Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 18 september 2023 Duurzaamheid en Circulaire economie Wethouder Zita Pels Ruimte en duurzaamheid, RESAmsterdam@amsterdam.nl 1. 230424 Reactiebrief verzoek minderheidsstandpunt RES wind 2. 230310 Notitie Reactie op klachtenprocedure RES wind Voortgangsrapportage Windenergie Amsterdam Q2 2023

Geachte leden van de gemeenteraad,

Bij deze informeer ik u over de voortgang van de invulling Regionale Energiestrategie (RES) Wind Amsterdam1. Het opwekken van duurzame energie heeft door de wereldwijde ontwikkelingen een nog hogere urgentie gekregen. De gemeente wil klimaatverandering tegengaan, en ook minder afhankelijk zijn van geïmporteerde energie. Dit zou onder meer kunnen door een betrouwbare basis van lokaal opgewekte, groene energie te produceren. Amsterdam neemt in deze energietransitie haar verantwoordelijkheid door zich in te zetten voor betaalbaarheid van energie, beperking van de afhankelijkheid van fossiele bronnen en import. De urgentie van dit vraagstuk is onderstreept in het IPCC-klimaatrapport waarin opnieuw de bittere noodzaak voor het beperken van de temperatuurstijging onomstotelijk wordt aangetoond en landen worden opgeroepen om alles op alles te zetten. Zoals afgesproken informeer ik u periodiek over de voortgang en ontwikkelingen in het dossier Windenergie. Dit doe ik aan de hand van de afgesproken producten: Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD), plan-milieueffectrapport (plan-MER) en Programma Windenergie Amsterdam (PWA). Het plan-MER en het PWA verschijnen de komende periode. Daarnaast informeer ik u over het participatieproces rondom dit onderwerp.

1 In mei 2021 is door de gemeenteraad de Regionale Energiestrategie Noord-Holland Zuid 1.0 (RES NHZ) vastgesteld. Hierin staat dat

de gemeente de ambitie heeft om tenminste 52 MW extra windenergie te realiseren voor 2030, ten opzichte van het huidige vermogen van 75 MW en is een aantal zoekgebieden benoemd. Een deel van de 52 MW extra windenergie kan in de haven gerealiseerd worden. Deze ambitie mag niet leiden tot onaanvaardbare schade aan natuur en gezondheid

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 18 september 2023 Pagina 2 van 6

Dit proces is ingericht om in 2024 te komen tot besluitvorming over de plaatsing van extra windturbines (minimaal 52 MW) op Amsterdams grondgebied. De tijdlijn en onderstaande tabel geven inzicht in de te doorlopen processtappen tot aan het besluit over het Programma Windenergie. Dit wordt in de volgende paragrafen nader toegelicht. Datum 18 juli 2023

Product NRD

Onderwerp - Nota van Beantwoording NRD vastgesteld door B&W.

Juli 2023

plan-MER

-

Start opstellen plan-MER.

AprilDecember 2023

PWA

-

Opstellen Programma Windenergie (PWA). Participatie: adviezen SARA en afstemming diverse belanghebbenden.

-

Begin 2024

PWA en plan-MER

-

Verlengde tervisielegging ontwerpPWA met plan-MER inclusief bijeenkomsten participatie.

Medio 2024

PWA en plan-MER

-

Besluitvorming PWA met plan-MER door B&W na afstemming met de raad over wensen en bedenkingen.

Noorder IJ-plas De ontwikkeling van windenergie in het gebied Noorder IJ-plas zijn al eerder gestart en daarom in een vergevorderd stadium. Door het college van B&W is een positief advies met randvoorwaarden aan de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied gegeven over de vergunningverlening. Dit is gebeurd nadat het conceptadvies in zowel de raadscommissie als stadsdeelcommissie Noord besproken is. Ook is een kennisgeving gedaan dat het college voornemens is opstalrecht te gunnen aan de initiatiefnemers. Naar verwachting wordt dit najaar de ontwerp-vergunning ter inzage gelegd.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 18 september 2023 Pagina 3 van 6

1. NRD & plan-MER De Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) heeft van 22 februari 2023 t/m 4 april 2023 ter inzage gelegen. De zienswijzen over de NRD zijn van een reactie voorzien in een Nota van Beantwoording (NvB). Naar aanleiding van de zienswijzen is de aanpak verder aangescherpt (zie ook de paragraaf 'participatieproces'). De adviezen van de Commissie m.e.r. en overige (wettelijke) adviseurs zijn tevens meegenomen in de NvB. De NvB is op 18 juli 2023 door het college van B&W vastgesteld. Daarmee is de eerste fase van het plan-MER afgerond en is het opstellen van het plan-MER gestart. Conform de beschreven aanpak in de NRD en aanvullingen daarop naar aanleiding van zienswijzen en adviezen, worden diverse alternatieven onderzocht op de milieueffecten. Het gaat om het basisalternatief en vier optimalisatiealternatieven, namelijk voor Natuur, Gezondheid, Landschap en Energie. Deze optimalisatiealternatieven geven inzicht in de milieugevolgen en hoe op een bepaald thema de nadelige gevolgen verminderd of weggenomen kunnen worden. Op die manier ontstaat een beeld van ‘de hoeken van het speelveld'. Vervolgens zal een voorkeursalternatief samengesteld worden, dat wordt opgenomen in het PWA. Over het plan-MER wordt advies gevraagd aan de Commissie m.e.r., uiterlijk op het moment dat het ontwerp-PWA ter inzage gaat.

2. Programma Windenergie Amsterdam Parallel aan het plan-MER is het opstellen van het PWA gestart. Aanvullend op het plan-MER, wordt bijvoorbeeld verder gekeken naar sociale effecten en mogelijkheden en eventuele randvoorwaarden voor lokale financiële deelname. Hierover meer in de paragraaf ‘Financiële participatie'. In de paragraaf ‘participatieproces’ wordt uitgelegd hoe eenieder en de raad betrokken wordt bij het ontwerp-PWA. In het PWA zal het voorkeursalternatief worden vastgelegd op basis van het plan-MER en de aanvullende onderzoeken en adviezen. Dan wordt duidelijk in welke zoekgebieden en onder welke randvoorwaarden gestart kan worden met de ontwikkeling van windenergie in Amsterdam. De provincie Noord-Holland is daarbij betrokken. Financiële participatie Er wordt verkend hoe de doelstelling van lokaal eigendom en het meeprofiteren door de omgeving (financiële participatie) het beste ingevuld kan worden. Gespecialiseerd bureau Rebel Group is gevraagd advies te geven over financiële deelname en mogelijke randvoorwaarden in gemeentelijk beleid. Voor dat advies zijn verschillende interne en externe kennisdragers en belanghebbenden geïnterviewd. Op 7 juli 2023 vond een bijeenkomst plaats met alle betrokkenen bij het onderzoek, waar de eerste inzichten werden gedeeld en besproken. Westelijk Havengebied Het Westelijk Havengebied is een belangrijk windturbinezoekgebied.

De pre-toets voor het luchthaven indelingsbesluit heeft inzicht gegeven in de hoogtebeperkingen. De resultaten variëren per locatie. Voor sommige locaties moet er vervolgonderzoek gedaan worden. Voor het einde van het jaar komt er meer duidelijkheid over de mogelijke locaties en toegestane hoogtes voor windturbines in het Westelijk Havengebied.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 18 september 2023 Pagina 4 van 6

3. Participatieproces Voor de participatie voor Programma Windenergie Amsterdam (PWA) is een eerste belangrijke stap afgerond. Eenieder kon in de periode van 22 februari 2023 tot en met 4 april 2023 een zienswijze over de NRD indienen. De zienswijzen zijn behandeld en beantwoord in een nota van beantwoording (NvB). De NvB NRD is op 18 juli 2023 vastgesteld door het college van B&W. Een aantal zienswijzen heeft geleid tot concrete aanpassingen en aanvullingen in de plan-MER onderzoeken. Alle aanscherpingen vindt u hier. Het najaar van 2023 wordt gebruikt om van resultaten van verschillende onderzoeken tot een ontwerp-PWA te komen. Hierover wordt met verschillende belanghebbenden gesproken: onder andere de stadsdelen en stadsgebied Weesp, buurgemeenten, provincie Noord-Holland en het Havenbedrijf. Ook de SARA heeft hierin een belangrijke rol. U leest daar meer over in de volgende alinea. Al deze gesprekken en input neemt het college mee in haar keuzes voor in het PWA. In het eerste kwartaal van 2024 vindt een brede participatieronde plaats. Dan worden het ontwerpProgramma en plan-MER ter visie gelegd en kan eenieder zijn of haar mening daarover geven. Het college hecht waarde aan duidelijke informatievoorziening aangezien het om een complex en gevoelig onderwerp gaat. Verder wordt gezorgd voor een laagdrempelige manier om zienswijzen in te dienen.

Het college beoogt een ruime periode om zienswijzen in te dienen zodat Amsterdammers de mogelijkheid hebben om zich goed te laten informeren en hun mening te geven. Het college hecht eraan te benadrukken dat zij met open vizier naar de zienswijzen zal kijken en waar mogelijk deze zal meenemen in haar besluit. Na deze besluitvorming zal het college de gemeenteraad vragen om wensen en bedenkingen mee te geven, alvorens het college een definitief besluit neemt over het PWA. Stedelijke Adviesgroep RES Amsterdam (SARA) In overeenstemming met de werkafspraken (d.d. 27 juni 2022) adviseert SARA de gemeente over de inhoud van het Plan-MER en het concept PWA. De gemeente zal hiertoe de concepten met de SARA delen. De SARA heeft de gemeente laten weten dat zij in april 2023 twee werkgroepen gevormd heeft om de specifieke kennis en inzichten van de leden te benutten: Lokaal eigendom en Handhaving en monitoring. De werkgroep Lokaal eigendom levert een bijdrage aan het onderzoek dat de gemeente naar dit onderwerp laat uitvoeren. De werkgroep Handhaving en monitoring zal een (ongevraagd) advies uitbrengen over welke normen over onder andere geluid en slagschaduw de gemeente in de ogen van de SARA het beste kan hanteren en hoe die ook goed handhaafbaar kunnen zijn. Hoe de bijdrage van de werkgroepen in het vervolg vorm krijgt werken zij, ook in overleg met de gemeente, momenteel verder uit.

Tijdens de commissie DC van 13 april 2023 heb ik het lid Krom (PvdD) toegezegd het rapport van CE Delft 'Nut en noodzaak extra wind op land in 2030 en 2050' met de SARA te bespreken. Dit gesprek zal op 3 oktober 2023 plaatsvinden.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 18 september 2023 Pagina 5 van 6

Raad en stadsdelen In mei en juni 2023 ben ik op werkbezoek geweest bij de portefeuillehouders Duurzaamheid van stadsdeel Nieuw-West, Oost en Noord en stadsgebied Weesp. Wij zijn in gesprek gegaan met een aantal lokale bewoners, ondernemers en belanghebbende organisaties over windenergie en de specifieke omstandigheden en aandachtspunten in dat deel van de stad. Ik heb de gesprekken ervaren als prettig en open en heb kennis kunnen nemen van de verschillende perspectieven op het onderwerp. De opbrengsten van de gesprekken neem ik mee in de verdere uitwerking van het participatieproces. Het werkbezoek in stadsdeel Zuidoost volgt na het zomerreces. Provincie en buurgemeenten Naast onze eigen gemeente wil ik u informeren over de stand van zaken van de windenergie ontwikkelingen van buurgemeenten. Voor buurgemeente Ouder-Amstel is de stand van zaken dat coöperatie De Windvogel momenteel ecologische onderzoeken uitvoert om de mogelijkheden van windmolens nabij A2 en A9 inzichtelijk te maken. De gemeente Zaanstad heeft in mei 2023 startbijeenkomsten gehouden over het windzoekgebied langs het Noordzeekanaal. Inmiddels is de eerste klankbordgroep bijeenkomst geweest. Na de zomer zullen de resultaten naar kansrijke plekken gepresenteerd worden. De provincie Utrecht is nu aan de slag met de beantwoording van de ingekomen zienswijze op de ontwerp NRD Windenergie.

Het vaststellen van deze beantwoording wordt gedaan in een Nota van Beantwoording. Dit zal worden vastgesteld door een nieuw geïnstalleerd college van Gedeputeerde Staten. Dan zal er ook meer duidelijkheid komen over het vervolgproces. Momenteel lopen de onderzoeken ten behoeve van het MER voor de Diemer wind-zoekgebieden. In het najaar van 2023 is het concept MER gereed. Dan volgt een zienswijzenprocedure en zal de Commissie m.e.r. een advies uitbrengen over het MER. Het streven is om het raadsbesluit over een herziening van de RES-zoekgebieden in de Omgevingsvisie Diemen 2040 in het eerste kwartaal van 2024 af te ronden. Meer informatie over wind in Diemen is te vinden via diemen.nl/res.

4. Toezeggingen De volgende openstaande toezeggingen zijn door mij gedaan aan u en wil ik als volgt afhandelen: - TA2022-001195: Overzicht mitigerende maatregelen m.b.t. overlast windturbines. Indien de locaties voor windturbines concreter worden is het mogelijk om een overzicht van mitigerende maatregelen te sturen. Een globaal overzicht van mogelijke mitigerende maatregelen wordt duidelijk in de plan MER. De consequenties voor de business case zijn project afhankelijk en kunnen pas in de vergunningenfase inzichtelijk worden gemaakt. - TA2022-001198: Dieper ingaan op de voorwaarden m.b.t. het bouwen van windturbines in de hoofdgroenstructuur. Gebieden die in het kader van compensatie als natuur zijn aangemerkt vallen onder het beschermingsregime van de Ecologische structuur of Hoofdgroenstructuur (na vaststelling van het geactualiseerde beleidskader Hoofdgroenstructuur zal de Ecologische structuur ook vallen onder de Hoofdgroenstructuur). In het kader van de plan MER wordt de ligging ten opzichte van de Hoofdgroenstructuur meegenomen (zie paragraaf 3.10 van de NRD) - TA2023-000547: DC - klachtenbehandeling experts van expertgroep windenergie en gezondheid. De klachtenprocedure van ex-leden van de klankbordgroep gezondheid en expertgroep

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 18 september 2023 Pagina 6 van 6

gezondheid is afgerond. De klachtbehandeling heeft als volgt plaatsgevonden. Op 20 december 2023 heeft een gesprek plaatsgevonden tussen ex-leden van de klankbordgroep gezondheid en expertgroep gezondheid; en klachtencoördinatoren van de Gemeente Amsterdam over een klacht met als thema windturbines in Amsterdam. Ik heb via een aanbiedingsbrief en een notitie Reactie gemeente op diverse klachten over proces rondom gezondheid tijdens Reflectiefase RES over windturbines (bijlage 2) d.d. 10 maart 2023, gereageerd op deze klacht. Vervolgens heeft er op 11 april 2023 een gesprek plaatsgevonden met de ex-leden, de klachtencoördinatoren en een ambtelijke vertegenwoordiging. Op 24 april 2023 heb ik in een brief (bijlage 1) beschreven dat het college onvoldoende aanleiding noch meerwaarde ziet voor het alsnog uitbrengen van een minderheidsadvies. Tevens is de procedurele gang van zaken toegelicht, als onderdeel van de klacht.

5. Tot slot Ik verwacht u met deze brief op hoofdlijnen voldoende te hebben geïnformeerd over de voortgang van het tweede kwartaal en een vooruitblik voor de rest van 2023. Ik zie ernaar uit om samen met u en vele anderen, tot een zorgvuldige besluitvorming te komen, met als doel nog meer duurzame energie in Amsterdam op te wekken. In het volgende kwartaal ontvangt u een volgende voortgangsbrief.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Zita Pels Wethouder Duurzaamheid, Energietransitie en Circulaire Economie

BIJLAGE: 1. 230424 Reactiebrief verzoek minderheidsstandpunt RES wind 2. 230310 Notitie Reactie op klachtenprocedure RES wind