01. RIB stand van zaken Schiphol Position Paper.docx

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 28 oktober 2025 Lucht- en Zeehaven H. van Buren Economische Zaken en Cultuur (bestuurszaken.ezc@amsterdam.nl) Stand van zaken doelen en maatregelen Schiphol Position Paper: Naar een nieuwe balans tussen Schiphol en haar omgeving en stand van zaken juridische procedures

Geachte leden van de gemeenteraad,

In de zomer van 2024 is door het College van Burgemeester en Wethouders het Position Paper Schiphol: Naar een nieuwe balans tussen Schiphol en haar omgeving vastgesteld. In de raadsinformatiebrief van 3 oktober 2024 met als onderwerp “Afdoening diverse toezeggingen naar aanleiding van de b ” heb ik toegezegd u periodiek op de hoogte te stellen van de vorderingen met betrekking tot de realisatie van de doelen en maatregelen uit de Position Paper. Tot slot geef ik u ook graag een stand van zaken met betrekking tot de lopende juridische procedures rondom Schiphol. De inzet van de Position Paper is verdeeld over zes doelstellingen, die weer bestaan uit verschillende subdoelstellingen. De zes doelstellingen uit de Position Paper zijn de volgende: 1. Bevorderen van een gezonde, schone en veilige leef- en werkomgeving. 2. Betere arbeidsomstandigheden en -voorwaarden voor werkers op de luchthaven. 3. Versnellen van verduurzaming van luchthaven en luchtvaart. 4. Een vernieuwde blik op internationale en multimodale bereikbaarheid. 5. Een beter ruimtelijk en economisch evenwicht voor de regio rondom Schiphol. 6. Verbetering van de governance van Schiphol. In de afgelopen anderhalf jaar heeft het college gewerkt aan de realisatie van de doelstellingen uit de Position Paper.

Bij de uitwerking van de doelen heb ik voorrang gegeven aan het bevorderen van beleid en maatregelen die zoveel mogelijk tegemoetkomen aan de bescherming van de omwonenden en herstel van de balans met de omgeving. Dat zijn (1) krimp, (2) een nachtsluiting en (3) duurzame luchtvaart voor een gezonde werk – en leefomgeving.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 28 oktober 2025 Pagina 2 van 5

1. Krimp Beroep Luchthavenverkeerbesluit (LVB) Een van de doelstellingen uit onze Position Paper Schiphol is pleiten voor het wettelijk vastleggen van een maximumaantal van 400.000 vliegtuigbewegingen op jaarbasis, waarvan nul in de nacht. Op 7 mei 2025 is de versnelde wijziging van het LVB gepubliceerd in het Staatsblad. In deze versnelde wijziging is het maximaal aantal vliegtuigbewegingen vastgelegd dat uit de zogenoemde balanced approach-procedure is gekomen, 478.000 vliegbewegingen per gebruiksjaar, (waarvan 27.000 in de nacht). Op deze voorgenomen wijziging heeft het college een zienswijze ingediend. Uit de nota van beantwoording van het Ministerie van IenW, blijkt dat op geen enkele wijze tegemoet is gekomen aan onze zienswijze. Op 17 juni jl. heeft het college beroep aangetekend bij de Raad van State tegen de LVB-wijziging, nadat de raad daar bij motie op 12 juni jl. toe had opgeroepen. Op 7 november jl. is de zogenoemde regiezitting geweest. Een regiezitting is een zitting ter voorbereiding van de inhoudelijke behandeling van een rechtszaak. Op de zitting zijn een aantal onderwerpen besproken, waaronder de bevoegdheid van de Minister om een beperking op te leggen. Zowel overheden (Amsterdam en Uithoorn), bewoners – en milieugroepen (onder andere PVA en Mobilisation for the Environment) en luchtvaartmaatschappijen hebben beroep aangetekend.

Schiphol heeft dat niet gedaan. Het beroep heeft geen opschortende werking, waardoor het maximumaantal vliegbewegingen van 478.000 op jaarbasis per 1 november jl. van kracht is geworden. Wat betreft het college zijn dat er dus veel te veel.

2. Nachtsluiting Het college pleit voor een volledige nachtsluiting van Schiphol tussen 23:00 uur en 7:00 uur. Nachtvluchten vormen een belangrijke bron van geluidsoverlast en slaapverstoring voor omwonenden, met negatieve gevolgen voor de volksgezondheid. Een nachtsluiting wordt daarom noodzakelijk geacht om de nachtrust van omwonenden te waarborgen. Wij hebben kennisgenomen van de impactanalyse nachtmaatregelen Schiphol van het ministerie van IenW (2025). Hieruit blijkt dat een nachtsluiting een effectieve maatregel kan zijn om de geluidsbelasting te verminderen en de leefbaarheid in de omgeving van Schiphol te verbeteren. Daarnaast toont de analyse aan dat nachtelijk vliegverkeer een grote impact heeft op de gezondheid. Langdurige blootstelling aan vliegtuiggeluid leidt tot chronische slaapverstoring, verhoogde stress en hartproblemen, wat op zijn beurt de cognitieve functies, zoals concentratie en productiviteit, aanzienlijk vermindert. Het college blijft zich inzetten voor de invoering van een nachtsluiting van Schiphol. De komende tijd gaan we samen met gemeenten uit de regio optrekken om richting Rijk een pleidooi te maken voor een nachtsluiting van 23:00 tot 07:00.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 28 oktober 2025 Pagina 3 van 5

3. Duurzame luchtvaart voor een gezonde werk – en leefomgeving Arbeidsomstandigheden Amsterdam hecht als aandeelhouder groot belang aan een gezonde, schone en veilige werkomgeving op Schiphol. In juni heeft de FNV een oproep gedaan aan de politiek voor de mogelijke gezondheidsrisico’s van blootstelling aan vliegtuiguitstoot en gepleit voor een onafhankelijk onderzoek naar het risico op kanker. Deze zorgen worden gedeeld door maatschappelijke organisaties zoals KWF Kankerbestrijding. De zorgen van werknemers over de gezondheidsrisico’s door blootstelling aan schadelijke stoffen worden serieus genomen en daarom ondersteunt het college de oproep. Een onafhankelijk onderzoek kan helpen om de risico’s beter in kaart te brengen en waar nodig passende maatregelen te treffen. Met de onlangs aangenomen motie in de Tweede Kamer ligt er nu een verzoek aan het demissionaire kabinet om op dit punt stappen te zetten en een onderzoek te starten. Baanonderhoud Schiphol Elk jaar vindt onderhoud plaats aan het banenstelsel van Schiphol. Dat onderhoud is op zich genomen wenselijk want noodzakelijk, maar de gevolgen ervan worden voor een steeds langere duur en steeds intensiever op de omgeving afgewenteld. In 2025 heeft er groot onderhoud aan de Buitenveldertbaan plaatsgevonden, met als gevolg meer overlast voor bewoners in grote delen van Amsterdam (grote delen van Centrum, West, Noord en Zuid).

Tijdens dit baanonderhoud hebben wij veel klachten binnengekregen van inwoners van Amsterdam. Wij dienden een zienswijze in, omdat wij ons zorgen maken over de overlast voor omwonenden en over het gebrek aan mitigerende (oftewel: beperkende) maatregelen. De vrijstelling voor het baanonderhoud is verleend door het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (I en W). Helaas heeft het Rijk de wat ons betreft noodzakelijke mitigerende maatregelen niet genomen. In de beantwoording op onze zienswijze heeft het Ministerie van I en W aangegeven de zorgen over de impact van omwonenden te begrijpen en de noodzaak van een beter proces te onderschrijven. Ik heb u hier per raadsinformatiebrief van 1 april jl. over geïnformeerd. Inmiddels zijn wij in gesprek met zowel Schiphol als het Ministerie van I&W om te werken aan een zorgvuldig proces voor toekomstig onderhoudsplannen. Bij deze gesprekken trekken wij waar mogelijk op met onze medeoverheden in het verband van de Bestuurlijke Regie Schiphol (BRS).

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 28 oktober 2025 Pagina 4 van 5

Stand van zaken juridische procedures Schiphol In april jl. is voor het laatst een overzicht aan u verstrekt met de stand van zaken van de lopende juridische procedures. Dit overzicht borduurt daarop voort. Natuurvergunning De natuurvergunning voor de exploitatie van luchthaven Schiphol die in 2023 door de toenmalige minister is verstrekt, is niet met de vereiste zorgvuldigheid voorbereid en niet voldoende gemotiveerd. Dat volgt uit een uitspraak van de rechtbank Den Haag uit juni 2025 naar aanleiding van vier beroepen die tegen deze natuurvergunning waren ingesteld door onder meer Mobilisation for the Environment (MOB) en de raad van de gemeente Nieuwkoop. De rechtbank heeft de natuurvergunning vernietigd. Dat betekent dat Schiphol geen natuurvergunning meer heeft. Voor het verlenen van de natuurvergunning is gebruik gemaakt van extern salderen. Hiervoor zijn negen agrarische bedrijven aangekocht waarvan de stikstofrechten zijn gebruikt om de exploitatie van Schiphol mogelijk te maken. Daarvoor geldt het additionaliteitsvereiste. De minister heeft onvoldoende gemotiveerd dat de stikstofrechten niet al nodig zijn voor natuurherstel, voordat deze rechten door Schiphol mochten worden gebruikt. De rechtbank heeft daarnaast een handhavingsverzoek van MOB over Schiphol afgewezen. Schiphol opereert nu dus zonder natuurvergunning.

Het heeft afgelopen zomer een spoedzaak aangespannen bij de Raad van State, waar op 4 september jl. uitspraak in is geweest. De Raad van State heeft geoordeeld dat Schiphol de vergunning voorlopig niet terugkrijgt. In deze zaak dient nog een hoger beroep.

Rechtszaak Stichting Recht op Bescherming tegen Vliegtuighinder (RBV) Volgend op de uitspraak van de rechtbank Den Haag in de bodemprocedure tussen Stichting Recht op Bescherming tegen Vliegtuighinder (RBV) en de Staat op 20 maart 2024, wordt momenteel gewerkt aan een algehele herziening van het Luchthavenverkeerbesluit Schiphol (LVB) om de huidige vliegoperatie te verankeren en een einde te maken aan illegale gedoogsituatie. Het kabinet, dat in 2022 begonnen was met een herziening van het LVB, wil er, ondanks de zeer scherpe termijn van twaalf maanden, alles aan doen om zo snel mogelijk dit gewijzigde LVB vast te stellen. Naar verwachting kan deze tweede wijziging van het LVB eind 2026 in werking treden. Er is wel beroep ingesteld tegen de uitspraak, zowel door de Staat als door de luchtvaartmaatschappijen. Dat beroep dient waarschijnlijk dit najaar (2025). Tot slot, vertrouw ik erop dat ik u met deze brief voldoende heb geïnformeerd en bijhorende toezeggingen “Informeren over de vervolgstappen n.a.v. het position paper (TA2024-001027) en “adhesie betuigen aan bewoners Schiphol (TA2025-000883) hiermee heb afgedaan. Ik verzeker u dat ik mij onverminderd blijf inzetten voor een betere balans tussen Schiphol en haar omgeving.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 28 oktober 2025 Pagina 5 van 5

Met vriendelijke groet, namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Hester van Buren Wethouder Lucht- en Zeehaven

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl