01 Raadsinformatiebrief Bubble Barrier 12-9.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 12 september 2024 Verkeer en Vervoer, Openbare Ruimte en Water Melanie van der Horst Verkeer en Openbare Ruimte, bestuurlijke.zaken.vor@amsterdam.nl

Onderwerp

Evaluatie, in beheername, en uitbreiding Bubble Barrier

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief informeert het college u over het volgende. Amsterdam heeft zich als eerste stad wereldwijd verbonden aan het initiatief Plastic Smart Cities. De gemeente, het Wereld Natuur Fonds Nederland en de Plastic Soup Foundation hebben een intentieverklaring getekend om de plastic vervuiling in de stad aanzienlijk te verminderen. Een bijbehorend actieprogramma moet leiden tot een schone stad, zonder plasticvervuiling in 2030. In 2019 heeft het bedrijf The Great Bubble Barrier in opdracht van de gemeente Amsterdam en het waterschap Amstel, Gooi en Vecht een ‘Bubble Barrier’ in het Westerdok geplaatst. Dit systeem vangt door middel van luchtbellen plastic uit het water. Het voordeel van het systeem is dat deze zowel grotere als (zeer) kleine plastic deeltjes uit het water haalt, terwijl de waterweg bevaarbaar blijft. Evaluatie Pilot De plaatsing van de Bubble Barrier ging om een pilot tot en met 2023. De evaluatie van deze pilot is inmiddels afgerond. De evaluatie geeft voldoende (positieve) informatie om de huidige Bubble Barrier in het Westerdok voort te zetten. Een aantal hoofdpunten uit de evaluatie:  De Bubble Barrier werkt aanvullend op het bestaande drijfvuilvissen. Met een Bubble Barrier wordt continu plastic uit het water verwijderd, en deze vangt kleiner plastic af dan met drijfvuilvissen mogelijk is.

 De Bubble Barrier vangt ca. 200.000 stuks plastic per jaar af. Het is de verwachting dat de Bubble Barrier 86% van het drijvend plastic afvangt voordat het richting het IJ en de zee stroomt.  Er is onderzoek gedaan naar het effect van een bellenscherm op vismigratie tijdens de pilot. Er is echter een vervolgonderzoek nodig om een beter beeld te krijgen of en welke effecten bellenschermen hebben op de vismigratie. Dit staat een voortzetting van de Bubble Barrier op de huidige locatie niet in de weg, maar is een aandachtspunt voor een uitbreiding van het aantal bellenschermen. Inbeheername Met de evaluatie is de pilot afgerond. Vanwege de positieve bijdrage aan het verminderen van het plastic in het water, en het daarmee verbeteren van de waterkwaliteit én de reeds gemaakte

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 12 september 2024 Pagina 2 van 2

investeringskosten, is begin 2024 door de directie van Waternet besloten om de Bubble Barrier op de huidige locatie te laten liggen tot einde levensduur (7 jaar). De kosten hiervoor zijn ca. € 50.000 per Bubble Barrier per jaar. Voor 2024 en 2025 is hiervoor budget gevonden. Voor de jaren daarna moet de dekking van deze kosten nog geregeld worden. Uitbreiden aantal bellenschermen De evaluatie geeft aan dat de Bubble Barrier een effectief instrument is om plastic te verwijderen. Vanuit een ambitie om de plastic vervuiling tegen te gaan, is een uitbreiding van het aantal afvangsystemen wenselijk. Aan de zuidkant van het IJ zijn zes locaties waar het water uit de Amsterdamse grachten richting het IJ stroomt. Behalve het Westerdok gaat op al deze locaties plastic mee richting ’t IJ en de Noordzee. Vijf van deze locaties zijn geschikt voor een afvangsysteem met een bellenscherm, zoals een Bubble Barrier. Hierdoor wordt plastic afgevangen, maar is er geen belemmering voor het vaarverkeer. Het verwijderen van drijfvuil uit het oppervlaktewater is een gemeentelijke taak. De bijdrage van de gemeente Amsterdam komt naar schatting op €600.000 voor aanleg van een extra afvangsysteem en €50.000 per jaar voor de exploitatie. Er wordt binnen de huidig beschikbare budgetten gezocht naar een mogelijkheid om de uitbereiding van een extra afvangsysteem te financieren.

Waterschap AGV ziet het verwijderen van plastic als een gezamenlijk belang, en wil hier graag een (financiële) bijdrage aan leveren. Vooruitlopend op een definitief besluit over een eventuele uitbreiding is het voorstel dat AGV de SUP-gelden die het waterschap ontvangt, oormerkt voor bijdrage aan de uitbreiding. Naar verwachting bedragen de SUP-gelden voor AGV € 60.000. De evaluatie geeft aan dat er nog vragen zijn over de effecten op vismigratie. Voor uitbreiding naar alle locaties is een groter aanvullend onderzoek nodig dat al gestart is nabij Harlingen. In de evaluatie wordt aangeraden bij uitbreiding met één extra bellenscherm ook aanvullend onderzoek uit te voeren. AGV voert dit jaar een visonderzoek uit. Met de informatie uit het visonderzoek ontstaat een beter beeld van de mogelijkheden om nadelige effecten op vis te mitigeren, bijvoorbeeld door in periodes van trek het bellenscherm aan te passen of tijdelijk uit te zetten. Deze uitkomsten worden meegenomen in het ontwerp van het tweede bellenscherm. Kortom, de Bubble Barrier functioneert naar behoren, en is daarmee de pilotfase voorbij. We zetten de huidige Bubble Barrier voort en hopen in de toekomst ruimte te vinden voor uitbreiding. Hiermee maken we als stad ons water schoner en helpen we mee aan de vermindering van plasticvervuiling.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Melanie van der Horst Wethouder Verkeer en Vervoer, Openbare Ruimte en Water

Bijlage: Evaluatie Bubble Barrier - Waternet, rapportage pilot The Great Bubble Barrier Amsterdam Westerdok

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl