01 Gemeenteraadflap

Gemeenteraad

VN2023-021163 Rekenkamer

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 08 november 2023

Portefeuille

Woningbouw

Agendapunt

0

Datum besluit

n.v.t. Onderwerp

Kennisnemen van het rapport van de rekenkamer Behoud betaalbare huurwoningen. Toezicht op afspraken met particuliere partijen en de aanbevelingen overnemen. De gemeenteraad van Amsterdam besluit

gezien de voordracht van het presidium, 1. 2. 3. 4.

Kennis te nemen van het rapport van de rekenkamer, getiteld Behoud betaalbare huurwoningen. Toezicht op afspraken met particuliere partijen. De drie aanbevelingen uit het rapport over te nemen. Het college van burgemeester en wethouders te vragen om deze aanbevelingen uit te voeren. Het college van burgemeester en wethouders te vragen om: 4.1. een plan van aanpak te maken voor de opvolging van de aanbevelingen en dit plan van aanpak binnen een half jaar aan te bieden aan de gemeenteraad; 4.2. te rapporteren over de resultaten als de aanbevelingen zijn uitgevoerd; 4.3. jaarlijks tussentijds te rapporteren over de stand van zaken van de uitvoering van de aanbevelingen als dit langer dan een jaar duurt.

Wettelijke grondslag

Gemeentewet artikel 185 lid 4. Bestuurlijke achtergrond

De gemeente Amsterdam wil dat betaalbare huurwoningen betaalbaar blijven. Daarvoor maakt de gemeente Amsterdam onder meer afspraken met particuliere eigenaren van nieuwgebouwde betaalbare huurwoningen: ontwikkelaars en investeerders. Deze afspraken gaan over de hoogte van de huur. Ook gaan de afspraken over het niet mogen verkopen van deze huurwoningen. De rekenkamer onderzocht in hoeverre de gemeente grip heeft op de naleving van deze afspraken door particuliere eigenaren. Het onderzoek is uitgevoerd in de periode december 2022 tot en met mei 2023. Samenvatting van het onderzoek Om te zorgen dat eenmaal gebouwde betaalbare huurwoningen ook betaalbaar blijven, heeft de gemeente Amsterdam sinds 2017 het beleid om hierover altijd afspraken te maken. De gemeente Amsterdam heeft grotendeels grip op de naleving van deze afspraken van na 2017. In totaal heeft de gemeente zicht op 7.641 betaalbare huurwoningen waarvoor afspraken zijn gemaakt in 69 erfpachtvoorwaarden sinds 2015. Het toezicht richt zich vervolgens hoofdzakelijk op afspraken uit 2017 of later. Eerder gemaakte afspraken worden sporadisch in het toezicht betrokken. Het toezicht wordt uitgevoerd volgens een vaste systematiek en sinds 2017 zijn er in totaal 1.101 woningen gecontroleerd waarbij er bij 40 woningen is geconstateerd dat er sprake was van een te hoge huurprijs.

Het aandelen van deze afwijkingen leidde tot aanpassingen van de huurprijs, maar is tijdrovend. De woningen waarvoor afspraken zijn gemaakt vóór 2017 (en in het bijzonder vóór 2015) zijn echter niet volledig in beeld. Volgens de ambtelijke organisatie gaat het waarschijnlijk om een beperkt aantal woningen. Vóór 2017 werden namelijk weliswaar afspraken gemaakt, maar het

Gegenereerd: v1.15

1

Gemeenteraad

VN2023-021163 Rekenkamer

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 08 november 2023

was nog geen vast beleid om dit te doen waardoor dit niet frequent zou zijn voorgekomen. Verder is er geen overzicht beschikbaar van betaalbare huurwoningen waarvoor afspraken zijn gemaakt in zogenoemde anterieure overeenkomsten. Dit gaat om ongeveer 1.000 woningen (die nog niet zijn opgeleverd). Het toezicht op de naleving van deze afspraken is ook nog niet belegd binnen de ambtelijke organisatie. Tot slot kampt de verantwoordelijke afdeling voor het toezicht al jaren met een capaciteitstekort. Hoewel het gehouden toezicht op dit moment grotendeels grip oplevert, ziet de rekenkamer het risico dat het toezicht niet voldoende toekomstbestendig is. De rekenkamer deed drie aanbevelingen aan het college gericht op het versterken van het toezicht op de naleving van gemaakte afspraken over de verhuur van betaalbare huurwoningen in particulier eigendom: 1. 2. 3.

Beleg verantwoordelijkheden voor toezicht op naleving Zorg dat gemaakte afspraken niet meer uit beeld verdwijnen Maak een toezichtstrategie en stem capaciteit hierop af

Bestuurlijke reacties en nawoord Het college onderschrijft de conclusies van de rekenkamer. De rekenkamer maakt uit de reactie van het college dat alle aanbevelingen uit het rapport worden overgenomen. In het nawoord benadrukt de rekenkamer dat aanbeveling 2 ook betrekking heeft op afspraken die op andere manieren zijn overeengekomen dan in erfpachtvoorwaarden (zoals in anterieure overeenkomsten). Bij aanbeveling 3 wijst de rekenkamer erop dat het goed is als de gemeenteraad betrokken wordt bij de door het college aangekondigde (financiële) afweging bij het bepalen van de wenselijke capaciteit van het toezicht op de naleving van de afspraken en dat het toezicht zich ook op de gemaakte afspraken van vóór 2017 zou moeten richten. Tot slot raadt de rekenkamer de gemeenteraad aan bij het college na te vragen op welke termijn het toegezegde plan en de nadere beschouwingen gereed zullen zijn. Onderbouwing besluit

n.v.t. Financiële onderbouwing Overige toelichting

n.v.t. Conclusie

De genoemde beslispunten in de voordracht hebben geen financiële consequenties. Geheimhouding

n.v.t.

Welke stukken treft u aan

Gegenereerd: v1.15

2

Gemeenteraad

VN2023-021163 Rekenkamer

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 08 november 2023

Meegestuurd

Registratienr.

Naam

AD2023-072487

01 Aanbiedingsbrief aan de gemeenteraad (pdf)

AD2023-072490

02 Bestuurlijk rapport Behoud betaalbare huurwoningen-def.pdf (pdf)

AD2023-072480

Gemeenteraad Voordracht (pdf)

Registratienr.

Naam

Ter Inzage

Behandelend ambtenaar (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

Jurriaan Kooij, tel.: 06-82408824, e-mail: j.kooij@rekenkamer-amsterdam.nl

Gegenereerd: v1.15

3