01. Evaluatierapport SPMM.pdf

Evaluatierapport SPMM

Gemeente Amsterdam April 2021 Brenda Azaay

Inhoud

1 Management samenvatting ......................................................................................................... 3 2 Inleiding ..................................................................................................................................... 5 Aanleiding........................................................................................................................................................ 5 Doel van SPMM ............................................................................................................................................... 5 Uitgangspunten pilot ....................................................................................................................................... 5 3 Aanpak en Methode .................................................................................................................... 7 Mystery Guest onderzoek ................................................................................................................................ 7 Feedbackformulier TTO’s, coördinatoren CS, handhavers en chauffeurs en gesprekken chauffeurs ................ 7 Maandgesprekken en monitoring.....................................................................................................................

7 4 Resultaten .................................................................................................................................9 Mystery Guest onderzoeken ........................................................................................................................... 9 Uitkomsten maandgesprekken ....................................................................................................................... 9 Uitkomsten feedbackformulieren TTO’s, handhavers, coördinatoren en chauffeurs ...................................... 10 Uitkomsten intern onderzoek ........................................................................................................................ 13 4.5 Resultaat kosten ............................................................................................................................................ 14 4 Conclusie ................................................................................................................................. 15 Bijlage 1 – Maandgesprekken en monitoring extern........................................................................ 18 Bijlage 2 - MG onderzoeken .......................................................................................................... 19 Bijlage 3 - Resultaten feedbackformulier TTO’s, handhavers, coördinatoren en taxichauffeurs .......... 20

2

1 Management samenvatting

In de Taxiverordening 2018 en in de voorschriften van een TTO-vergunning, is opgenomen dat een TTO een overeenkomst met het college sluit om gebruik te mogen maken van de standplaatsen Centraal Station, Leidseplein, Rembrandtplein, Arena, Nieuwmarkt en Oudebrugsteeg. In deze overeenkomst moet de manier waarop de TTO een bijdrage levert aan het voorkomen van hinder op of in de omgeving van de standplaats zijn opgenomen. Hiervoor is van 13 mei 2019 tot 12 mei 2020 een pilot van een jaar gestart voor het Standplaatsmanagement (SPMM) op de standplaats van Centraal Station, waarbij tijdens de piekmomenten toezicht middels inzet van coördinatoren (controleurs) op de standplaats was gerealiseerd. Vanwege de constateringen van het evaluatieonderzoek, de Coronacrisis en als gevolg daarvan het geringe gebruik van de standplaatsen is de pilot vervroegd afgebroken en heeft het college besloten de pilot niet te verlengen. Doelen pilot 1. Het terugdringen van hinder op en in de omgeving van taxistandplaats Centraal Station; 2. De verantwoordelijkheid voor het verminderen van de hinder te leggen bij de Toegelaten Taxi Organisaties (TTO’s); 3. De handhaving te richten op de TTO’s in plaats van op de individuele chauffeurs. Uitvoering De werkwijze van SPMM is ontwikkeld in samenwerking met de TTO’s. SPMM draait wekelijks 40 uur van donderdag tot en met zaterdag tijdens de piekuren.

Externe onafhankelijke coördinatoren van het bedrijf ‘Fred Beveiligt/Kordaat’ controleren gedragingen op de standplaats en melden overtredingen bij zowel de gemeente als de TTO’s. De handhaving van de gemeente op deze meldingen is gericht op de TTO’s; wanneer de chauffeurs van een TTO de overeengekomen norm van overtredingen overschrijden, kan dat leiden tot ontzegging van toegang tot de standplaats en uiteindelijk tot uitsluiting van de TTO en al haar chauffeurs van de standplaats. Het toezicht in de omgeving van de standplaats werd uitgevoerd door de gemeentelijke handhavers. Kosten De kosten van de inzet van de coördinatoren van Fred Beveiligt bedragen € 200.000,- per jaar. Uitgangspunt is dat “de vervuiler betaalt”. Chauffeurs betalen gedurende de pilot € 0,30 wanneer zij de standplaats oprijden. Volgens berekening zou dit een derde van de kosten dekken. In het eerste jaar (12 maanden vanaf de start) betaalt de gemeente ongeveer 2/3 van de kosten (circa €133.000), in het tweede jaar 1/3. Vanaf het derde jaar betalen de TTO’s de kosten voor het SPMM. Gedurende de duur van de pilot is er in totaal € 41.539,80 betaald door de TTO’s. Over de maanden dat inkomsten verkregen zijn vanuit de TTO's was de dekking zoals voorzien ongeveer 1/3 van de kosten.

Toezicht werkt preventief o De invoering van SPMM heeft geleid tot: minder ritweigering, rust op de standplaats en een betere doorstroming op de standplaats. o Het aantal ritweigeringen is met 10% gedaald als de coördinatoren toezicht houden op de standplaats. o De chauffeurs zijn tevreden over de werkwijze; blij met minder “gedoe’ op de standplaats, met name minder ritweigering en onfatsoenlijk gedrag.

3

Buiten toezichturen neemt overlast toe. Daarnaast is er onvoldoende grip op de algehele overlast in het gebied van de standplaats CS. o Bij afwezigheid van toezicht, neemt de hinder op de standplaatsen weer toe. Toezicht van 40 uur per week lijkt onvoldoende. o De algehele overlast wordt niet geheel weggenomen omdat rondom de standplaats ook overlast wordt veroorzaakt door niet aangesloten taxi’s en door particuliere voertuigen. Administratie te omslachtig en tijdrovend o Veel administratief werk door:  Slagboomgegevens splitsen per TTO  Ritten factureren per TTO  Chauffeurslijsten updaten en importeren  Het sanctioneringsproces: besluiten, zienswijze, bezwaar en beroep indien TTO wordt geschorst o De begeleiding van de pilot door de gemeente kost erg veel tijd. In de praktijk 1,5 FTE. Er is geen eenduidigheid in de handhaving o Op en rondom de standplaats CS geldt een ander handhavingsbeleid dan elders in Amsterdam en werkt hierdoor verwarrend. Civielrechtelijke overeenkomst werkt, maar bestuursrechtelijk optreden niet o Bij de start van de pilot werd ervan uitgegaan dat de gemeente alleen een sanctie aan de TTO zou opleggen, die van rechtswege geldt voor alle bij de TTO aangesloten chauffeurs.

Echter door een uitspraak van de rechter bleek dat dit leidt tot een beperkte rechtsbescherming van de chauffeurs, waardoor de gemeente ook alle aangesloten chauffeurs separaat eenzelfde schorsings-, en/of intrekkingsbesluit dient op te leggen. Dit kan tot bezwaar en/of beroepsprocedures door chauffeurs leiden. TTO’s wel positief over SPMM maar niet over huidige vorm o Het merendeel van de TTO’s (tweederde) is voorstander om SPMM voort te zetten op Centraal Station, maar niet in de huidige vorm. Zij zijn tevreden over de resultaten maar hebben moeite met de werkwijze van de coördinatoren die zouden ‘schrijven om het schrijven’. o De huidige voorziening is duur, dit wordt vooral door de TTO’s als probleem benoemd omdat de betaling door de chauffeurs moet plaatsvinden. o De uitvoering van SPMM geeft veel extra administratief werk voor de TTO’s.

Conclusie 1. Doel ‘terugdringen van hinder’ wordt bereikt 2. Doel ‘verantwoordelijkheid te beleggen bij TTO’ wordt deels bereikt 3. Doel ‘handhaving te richten op TTO i.p.v. chauffeurs’ is niet bereikt

4

2 Inleiding

Vanaf 13 mei 2019 tot 12 mei 2020 is een pilot van een jaar gestart voor het Standplaatsmanagement (SPMM) op de standplaats van Centraal Station, waarbij tijdens de piekmomenten toezicht middels inzet van coördinatoren (controleurs) op de standplaats was gerealiseerd. Vanwege de constateringen van het evaluatieonderzoek, de Coronacrisis en als gevolg daarvan het geringe gebruik van de standplaatsen is de pilot vervroegd afgebroken en heeft het college besloten de pilot niet te verlengen.

Aanleiding Vanaf de start van de taxiverordening in 2013 is het altijd de wens geweest dat de TTO’s de verantwoordelijkheid nemen om toezicht te houden op de standplaatsen en de eventuele overlast te voorkomen en/of te verminderen. In het verleden is SPMM onder meer niet van de grond gekomen omdat TTO’s alle kosten moesten gaan dragen. Voormalig wethouder Litjens heeft daarom in november 2017 besloten dat de kwaliteitsverbetering van het taxivervoer leidend moet zijn en dat de gemeente bij de start het grootste deel van de kosten draagt. Daarnaast is de Taxiverordening aangepast, waarbij het voor de TTO, bij gebruik van de standplaatsen, verplicht is gesteld om toezicht op de standplaats te houden. Sinds december 2017 is een intensieve en constructieve samenwerking met de TTO’s gestart, wat heeft geresulteerd in de huidige vorm van het SPMM. In de Taxiverordening 2018 en in de voorschriften van een TTO-vergunning is opgenomen dat een TTO een overeenkomst met het college sluit om gebruik te mogen maken van de standplaatsen Centraal Station, Leidseplein, Rembrandtplein, Arena, Nieuwmarkt en Oudebrugsteeg. In deze overeenkomst moet de manier waarop de TTO een bijdrage levert aan het voorkomen van hinder op of in de omgeving van de standplaats zijn opgenomen.

Doel van SPMM Er zijn voorafgaand aan de invoering van SPMM drie doelstellingen geformuleerd: 1. Het terugdringen van hinder op en in de omgeving van taxistandplaats Centraal Station; 2. De verantwoordelijkheid voor het verminderen van de hinder te leggen bij de Toegelaten Taxi Organisaties (TTO’s); 3. De handhaving te richten op de TTO’s in plaats van op de individuele chauffeurs.

Uitgangspunten pilot Het volgende is in de pilot opgenomen: 1. Het college sluit met de TTO’s een (privaatrechtelijke) overeenkomst over de taken en verantwoordelijkheden van beide partijen in het terugdringen van de hinder op en in de omgeving van standplaats CS. Uitgangspunt is dat de kosten voor toezicht op de standplaatsen binnen drie jaar volledig door de TTO’s worden gedragen.

5

2. Handhaving is gericht op de TTO, in plaats van op de individuele chauffeur. Hinderlijke gedragingen van chauffeurs worden genoteerd door coördinatoren en doorgegeven aan de TTO. De TTO bepaalt zelf of en hoe hij optreedt richting de betreffende chauffeur. Maandelijks controleert de gemeente iedere TTO op de afname van het totale aantal hinderwaarnemingen van zijn chauffeurs. Wanneer de chauffeurs van een TTO de overeengekomen norm van overtredingen overschrijden, kan dat leiden tot ontzegging van de standplaats en uiteindelijk tot uitsluiting van de TTO en al haar chauffeurs van de standplaats. 3. Het waarnemen en noteren van hinderlijke gedragingen op de standplaats gebeurt door onafhankelijke coördinatoren van het bedrijf ‘Fred Beveiligt/Kordaat’ en in de omgeving van de standplaats door gemeentelijke handhavers. Het is de bedoeling dat de inzet van onafhankelijke coördinatoren de TTO’s vertrouwen geeft en aanzienlijk meer toezicht op de standplaats geeft dan in de huidige situatie het geval is. 4. De kosten van de inzet van de coördinatoren van Fred Beveiligt bedragen € 200.000,- per jaar. Uitgangspunt is dat “de vervuiler betaalt”. Chauffeurs betalen gedurende de pilot € 0,30 wanneer zij de standplaats oprijden. Volgens berekening zou dit een derde van de kosten dekken.

In het eerste jaar (12 maanden vanaf de start) betaalt de gemeente ongeveer 2/3 van de kosten van het toezicht van SPMM (circa €133.000), in het tweede jaar 1/3. Vanaf het derde jaar betalen de TTO’s de kosten van toezicht van het SPMM. 5. Een handhavingsmaatstaf geeft de limiet aan van het aantal meldingen van hinderlijke gedragingen per TTO per maand, waarbij een sanctioneringsladder de maatregelen bij overschrijding ervan weergeeft. Er worden twee normen gehanteerd; een norm voor het aantal meldingen op de standplaats en een norm voor het aantal meldingen in de omgeving van de standplaats. De sancties gaan in vijf stappen, van mondelinge waarschuwing tot de ontzegging van toegang tot de standplaats voor de TTO en daarmee alle daarbij aangesloten chauffeurs. 6. SPMM draait wekelijks 40 uur van donderdag tot en met zaterdag tijdens de piekuren. De verwachting is dat dit leidt tot ongeveer 20% afname van de overlast.

6

3 Aanpak en Methode

Er zijn 4 verschillende onderzoeksmethoden gebruikt voor de externe partijen. 1. Er zijn Mystery Guest onderzoeken in mei 2019 (voor invoering SPMM) uitgevoerd en een tweede onderzoek in november 2019 om antwoord te krijgen op de vraag of er overlast wordt veroorzaakt door het weigeren van ritten op de standplaats. 2. Verder zijn er vragenlijsten (feedbackformulieren) naar TTO’s, coördinatoren en handhavers gemaild om de ervaringen van deze partijen op te halen en te onderzoeken in hoeverre zij SPMM effectief vinden. 3. Daarnaast zijn er op de standplaats van Centraal Station vragen gesteld aan chauffeurs om de ervaringen van chauffeurs op te halen en te onderzoeken in hoeverre zij SPMM effectief vinden. 4. Gedurende SPMM vonden er elke maand gesprekken plaats met de gemeente en TTO’s om de voortgang en de werkwijze van SPMM te blijven monitoren.

Mystery Guest onderzoek In mei 2019, voorafgaand aan de start van SPMM, is er een onderzoek uitgevoerd op de standplaats van Centraal Station. In de periode van 8 t/m 13 mei zijn er in totaal 77 ritten uitgevoerd. Een tweede onderzoek heeft plaatsgevonden in de periode van 13 oktober t/m 1 november 2019. In totaal zijn er 103 ritten uitgevoerd, waarvan 64 met aanwezigheid van de coördinatoren SPMM en 39 zonder aanwezigheid van de coördinatoren SPMM. Tijdens deze onderzoeken is o.a. gekeken of de rit geweigerd wordt, de staat van het voertuig, of de raam- en tariefkaart op juiste wijze worden vervoerd, en het gedrag en de rijstijl van de chauffeur.

Feedbackformulier TTO’s, coördinatoren CS, handhavers en chauffeurs en gesprekken chauffeurs Op 19 december 2019 is er een evaluatiebijeenkomst geweest met de zes TTO’s. Hierin werd het feedbackformulier besproken. Het feedbackformulier bestond uit 33 vragen, verdeeld in de onderwerpen: doelstellingen, standplaats, communicatie, toezicht, werkwijze SPMM en handhavingsmaatstaf. Op 7 januari 2020 is er een evaluatiebijeenkomst geweest met de directie en teamleider van Kordaat en Fred Beveiligt. In dit gesprek zijn de vooraf ingevulde vragenlijsten besproken. Er zijn drie vragenlijsten ingevuld; één door de directie, één door de teamleider en één door een coördinator.

Maandgesprekken en monitoring In het begin van SPMM zijn er maandelijks gesprekken met de TTO’s gehouden. Indien de TTO’s geen norm hebben overschreden, hoeft er geen maandgesprek plaats te vinden. Op verzoek van de TTO kan er altijd een maandgesprek ingepland worden. Aandachtspunten bij de monitoring om tijdig te kunnen bijsturen zijn:

7

-

Het effect van SPMM op het aantal ritten (blijft er genoeg aanbod van taxi’s?); Het aantal keer dat een coördinator beroep heeft moeten op een handhaver of de politie en het aantal keer dat een handhaver beroep heeft moeten op de politie (acceptatie SPMM, veiligheid); De inzeturen van coördinatoren en handhavers i.r.t. de pieken en dalen in het aantal waarnemingen; Het functioneren van SPMM naar mening van de TTO’s, coördinatoren en handhavers.

8

4 Resultaten

Mystery Guest onderzoeken MG-onderzoek 2019 Er zijn in 2019 twee Mystery Guest onderzoeken uitgevoerd op de standplaats van Centraal Station, in mei voor de invoering van SPMM en in oktober na de invoering van SPMM (zie bijlage 2). In mei werd 5% van het aantal ritten geweigerd. In oktober was dit aantal geweigerde ritten ook 5% op het moment dat de coördinatoren op de standplaats aanwezig waren. Echter, op de momenten dat de coördinatoren niet aanwezig waren steeg het aantal geweigerde ritten naar 15%.

Uitkomsten maandgesprekken Er hebben in de maanden mei t/m september elke maand per TTO-gesprekken plaatsgevonden. Hierin werd besproken hoe ze SPMM ervaren; de werkwijze van coördinatoren; het dashboard, rittenlijsten. Hoeveel meldingen ze hebben ontvangen, en of ze een trend zien. Vooraf SPMM zijn de volgende aandachtspunten geformuleerd om tijdig te kunnen bijsturen: Het effect van SPMM op het aantal ritten (blijft er genoeg aanbod van taxi’s?) Alleen schone taxi’s (elektrisch en groen gas) hebben toegang tot de standplaats van CS. Daarnaast moeten de chauffeurs € 0,30 per rit betalen om toegang te krijgen tot de standplaats. Bij de invoering van deze regels is niet gebleken dat er onvoldoende taxi’s op de buffer komen. ‘Schone’ taxi’s zijn er voldoende; ‘schone’ taxibussen zijn er nauwelijks. Tot nu toe zijn er voldoende taxi’s in de daluren. Er wordt nog steeds meldingen gemaakt voor chauffeurs die voor de slagboom het overig verkeer hinderen (staan als 3de taxi voor de slagboom). Dit zou niet het geval zijn als zij direct door konden rijden omdat de buffer leeg zou zijn. Tijdens piekmomenten (uitval van een taxi, bij een festival of evenement e.d.) komt het voor dat er niet voldoende taxi’s zijn. Er ontstaat dan snel een rij van klanten op het trottoir voor de vier instapplekken.

Er is in een overleg met de TTO’s afgesproken dat als er geen TTO-taxi’s zijn die via de slagboom op de buffer staan, op aanwijzing van de coördinator ook andere taxi’s gevraagd kunnen worden om de klanten te vervoeren. Deze komen dan niet via de slagboom, maar via de “K&R weg” aanrijden. Voorkeur gaat dan uit naar TTO-taxi’s die niet elektrisch of op groen gras rijden, maar als dat aanbod er ook niet is, kunnen ook niet aangeslotenen gevraagd worden de klanten te vervoeren. Verder zijn er tot nu toe geen TTO’s de toegang tot de standplaats ontzegd. Het is dan ook nog niet te zeggen welk effect dat op het aanbod heeft. Het aantal keer dat een coördinator beroep heeft moeten doen op een handhaver of de politie en het aantal keer dat een handhaver beroep heeft moeten doen op de politie (acceptatie SPMM, veiligheid) Tot nu toe hebben de coördinatoren geen enkele keer een beroep gedaan op Politie en/of handhaving vanwege intimiderend gedrag van de taxichauffeurs. Sommige chauffeurs vertoonden wel een incorrecte houding maar

9

dat hebben de coördinatoren zelf op kunnen lossen. Er is één keer beroep gedaan op de handhaving. Dit ging om een vervelende klant, waarschijnlijk onder invloed drugs, die niet wilde betalen en bij het uitstappen ook andere chauffeurs en ook de coördinatoren lastigviel. De handhavers hebben de klant toen aangehouden en meegenomen. De inzeturen van coördinatoren en handhavers i.r.t. de pieken en dalen in het aantal waarnemingen De afgelopen maanden is het rooster van de coördinatoren gewijzigd, omdat de piekmomenten vooral in het weekend en avonduren bleken te liggen. Ze staan nu altijd in het weekend van donderdag t/m zaterdag. Ook is het tijdstip op zaterdag verschoven van 16:00 tot 00:00 naar 18:00 – 02:00 uur omdat er op de zaterdag toch veel behoefte aan toezicht was na 00:00 uur. De afspraak is dat handhavers zoveel mogelijk buiten de uren van de coördinatoren op CS zullen handhaven. Het functioneren van SPMM naar mening van de TTO’s, coördinatoren en handhavers Tijdens de maandgesprekken is altijd gevraagd hoe SPMM wordt ervaren. In het eerste gezamenlijke overleg d.d. 21 mei 2019 is er door de coördinatoren aangegeven dat 75-95% van de chauffeurs positief waren over de invoering van SPMM. De doorstroming zou beter verlopen waardoor ze meer ritten krijgen.

Chauffeurs gaven bij de coördinatoren aan dat er weer overlast is, zodra de coördinatoren niet meer op de standplaats staan. De handhavers gaven in datzelfde overleg aan dat de overlast op de Stationsplein (Ibis Hotel) opvallend verbeterd was. Er stonden weinig tot geen TTO-taxi’s om klanten op te vangen. Daarentegen was het op de Oostzijde juist verslechterd en ook bij de oversteekplaats aan de voorzijde van CS staan TTO-chauffeurs nog vaak stil om klanten op te vangen. Verder wordt er in dat overleg aangegeven dat: - Veel voertuigen (waaronder niet aangesloten taxi’s, particuliere voertuigen en touringcarbussen) stilstaan op de tweede rijbaan naast de vier instapplekken. Dit zorgt voor onveilige situaties. - De standplaats moeilijk vindbaar is voor klanten (geen goede bewegwijzering). - TTO’s willen zelf de keycard van chauffeur kunnen (de)blokkeren om zo de toegang tot CS te kunnen controleren. - De slagboom en het kentekenbord veel defect is en dit voor overlast op de buffer zorgt. - Een aantal gedragingen zoals ritweigering en keuzevrijheid niet duidelijk is en beter gespecificeerd moet worden. - Vanwege interne problemen de facturen nog niet verstuurd kunnen worden. Tijdens de tweede gezamenlijke bijeenkomst d.d. 24 juni 2019 wordt volgens de coördinatoren aangegeven dat het grootste gedeelte van de chauffeurs nog steeds tevreden is. -

Een aantal gedragingen worden door coördinatoren gezien maar behoren niet tot de 19 gedragingen in het SPMM, met name 2 gedragingen (roken en kledingvoorschriften)

De uitkomsten van de feedbackformulieren en de tussentijdse evaluatie worden in de volgende paragraaf besproken.

Uitkomsten feedbackformulieren TTO’s, handhavers, coördinatoren en chauffeurs Hieronder de resultaten van de feedbackformulieren van de TTO’s, coördinatoren en chauffeurs. De volledige uitkomsten per vraag en bijbehorende tabellen/grafieken van de TTO’s zijn opgenomen in de bijlagen.

10

Verminderen overlast door SPMM De TTO's beoordelen dat SPMM redelijk bijdraagt aan het terugdringen van hinder op in omgeving van de standplaats (score 3). Zij geven aan dat SPMM wel bijdraagt aan het verminderen van de overlast door enkel TTO-chauffeurs. Het toezicht werkt preventief; chauffeurs hinderen minder vaak in aanwezigheid van coördinatoren. Echter, de overlast is niet minder is geworden; door het volume van het aantal taxi’s en voertuigen in het algemeen is de druk niet minder geworden. Door de inrichting van het gehele gebied ontstaan er uitstapproblemen: 1. De Kiss & Ride plekken zijn meestal bezet zijn door wachtende voertuigen, waardoor het afzetten van klanten/passagiers daar niet mogelijk is. 2. Het afzetten van klanten/passagiers op de vier instapplekken is ook niet toegestaan. Voertuigen (taxi’s en gewone auto’s) stoppen hierdoor op de rijbaan naast de vier instapplekken en daarmee worden de taxi’s die op vier instapplekken staan gehinderd. De coördinatoren hebben geen bevoegdheid om hiertegen op te treden. Politie en handhavers kunnen slechts beperkt handhaven; enkel op het stopverbod op de kruisen en er is geen handhaving mogelijk op de Kiss & Ride. Daarbij is er weinig inzet/capaciteit van zowel Politie als handhaving.

Hierdoor blijven niet aangeslotenen, zoals Ubers en particulieren, ondanks het stopverbod klanten afzetten naast de vier instapplekken en op de kruisen. Daarnaast is de wegbewijzering naar de standplaats onduidelijk. Klanten lopen hierdoor naar de voorkant van het Centraal Station waar taxichauffeurs klanten illegaal kunnen afvangen. Kwaliteitsverbetering door SPMM Volgens de TTO’s draagt SPMM niet bij aan de kwaliteitsverbetering van het taxivervoer. Op een schaal van 1 tot 5, beoordelen zij het onder het gemiddelde met een 2.3. Een TTO geeft een score van 4 van de 5; toezicht door de coördinatoren werkt preventief en chauffeurs worden extra opgevoed. Twee TTO’s beoordelen de kwaliteitsverbetering met een score van 1 van de 5; de coördinatoren zijn beperkt tot de 19 afgesproken gedragingen, waardoor er bijvoorbeeld niet gehandhaafd kan worden op kledingvoorschriften en representatieve voertuigen. Een andere TTO geeft aan dat SPMM wel een bijdrage levert aan de verbetering van het proces, maar dit niks zegt over de kwaliteit van taxivervoer. Rust op de standplaats door SPMM De TTO's beoordelen dat SPMM redelijk bijdraagt aan de rust op de standplaats met een score net boven het gemiddelde met een 3,3. De TTO’s geven aan dat het toezicht door coördinatoren preventief werkt; chauffeurs houden zich aan de regels en dat brengt rust op de standplaats.

Toezicht door handhavers en coördinatoren De TTO’s beoordelen dat de wijze van benaderen en de kwaliteit van de meldingen door beiden partijen voldoende is. Ze geven een hogere beoordeling aan de kwaliteit van de meldingen van de handhavers. Op de vraag of er voldoende toezicht is geven zowel de TTO’s als de coördinatoren aan dat handhavers van THOR nauwelijks aanwezig zijn. TTO’s vinden dat de 40 uur per week toezicht van de coördinatoren onvoldoende is. Zij geven aan dat er direct overlast veroorzaakt wordt en ritten worden geweigerd als de coördinatoren niet aanwezig zijn. De coördinatoren zelf geven ook aan dat zij 40 uur per week onvoldoende vinden om een vermindering van de overlast te verwezenlijken. Zij krijgen ook van enkele chauffeurs de vraag te horen waarom ze er niet staan en dat het direct chaos is als zij de standplaats verlaten. 77% van de ondervraagde chauffeurs is positief over de komst van SPMM. Chauffeurs geven aan dat door de komst van de coördinatoren minder overlast is, minder ritten worden geweigerd en de doorstroming op de standplaats beter is, waardoor ook de wachttijden korter zijn.

11

Standplaats Alle gevraagde partijen TTO’s, handhavers, coördinatoren en chauffeurs zijn zeer ontevreden over de standplaats. Ze zijn het minst tevreden over de inrichting van de standplaats; waar mogen taxi’s de klanten afzetten? Er geldt nu een stopverbod vanaf de instapplekken tot aan de Kiss en Ride, maar bijna alle voertuigen waaronder particuliere auto’s, Uber taxi’s, niet aangeslotenen en TTO-taxi’s stoppen op de rijbaan en/of op de kruisen na de 4 instapplekken om hun klanten uit te laten stappen. De Kiss & Ride is volgens alle partijen te vol met wachtende voertuigen en hierdoor niet goed voor hun te benutten. Vanaf de aanrijroute is ook geen goed zicht of de K&R volstaat, waardoor chauffeurs het risico nemen om de klant vooraan en dus naast de instapplekken uit te laten stappen. Zij kunnen het zich niet veroorloven dat er ook geen plek is op de K&R waardoor ze verplicht een rondje moeten rijden. Dit is ook niet klantvriendelijk. Ook de bewegwijzering naar de taxistandplaats is volgens de partijen niet goed. Veel klanten kunnen de taxistandplaats niet vinden, waardoor ze niet naar de IJ-zijde maar naar de voorkant van het Centraal Station lopen. Dat maakt het voor taxichauffeurs aantrekkelijk om daar illegaal klanten af te vangen en wordt er op die manier weer overlast veroorzaakt.

Communicatie De communicatie met de gemeente beoordelen de TTO’s vrij goed met 4 van de 5 punten. Ze zijn erg blij met het digitale Dashboard waar ze direct de meldingen kunnen inzien. Ook de handhavers en de coördinatoren zijn hier zeer tevreden over. Zij kunnen makkelijk via hun handheld een melding maken, dit kan online gecontroleerd worden door een kwaliteitsmedewerker en direct doorgestuurd worden naar de TTO. Ook het aantal ritten, het inzien van de status van de normen (wel/niet overschreden) is overzichtelijk in kaart gebracht. Verder wordt er door de TTO’s een goede beoordeling gegeven over de bereikbaarheid, het behandelen van aanvragen/bezwaren/vragen, de frequentie en de inhoud van de maandelijkse maandgesprekken. Werkwijze SPMM Er is tijdens de evaluatiebijeenkomst op 19 december besproken of de werkwijze moet worden aangepast. Er is afgesproken dat de kwaliteitscontrole van 1 werkdag naar 2 werkdagen opgeschoven kan worden. Eén TTO wilde de keycard zelf blokkeren en deblokkeren. Hiervoor is een offerte aangevraagd bij de leverancier van de slagboomregistratie. Uiteindelijk waren de TTO’s niet bereid om dit bedrag te besteden om zelf de keycard te kunnen (de) blokkeren. Daarnaast is er besproken of er extra gedragingen toegevoegd moest worden die de coördinatoren wel constateren maar die niet onder de 19 gedragingen in de werkwijze SPMM vallen.

De meningen zijn enorm verdeeld als het gaat om gedragingen aan SPMM toe te voegen. Twee TTO's willen alle genoemde gedragingen toevoegen (en met name het invoeren van bepaalde kledingvoorschriften of het niet roken op de standplaats). Een TTO wil geen van de genoemde gedragingen toevoegen, omdat zij bang zijn voor meer meldingen. Verder is er gekeken naar de handhavingsmaatstaf (normen). Een TTO geeft aan dat de absolute maatstaf voor de ‘omgeving standplaats ‘geen eerlijk systeem is; een TTO die meer aangesloten taxichauffeurs heeft, heeft ook meer chauffeurs in de omgeving van de standplaats rijden. Aangezien niet meer dan 30% van de TTO de norm heeft overschreden, is er voor de gemeente geen reden geweest om de handhavingsmaatstaf te herwaarderen. De normen blijven vooralsnog zoals opgenomen in de werkwijze SPMM.

12

SPMM doorzetten De meningen zijn enorm verdeeld als het gaat op continuering van SPMM op Centraal Station. Drie TTO's geven aan wel SPMM voort te willen zetten, maar niet in deze vorm. Eén TTO geeft aan zeker te willen doorgaan, maar dan in twee ploegen van maandag t/m zondag. Twee TTO's hebben geen mening, waarvan één TTO aangeeft niet echt een keuze te hebben. Nu zien zij nog geen resultaten omdat er niet strak op wordt gehandhaafd en vindt één TTO dat de absolute maatstaf voor omgeving standplaats geen eerlijk systeem is. Ook moet volgens hen gekeken worden naar de manier van handhaving (escalatieladder), maar ook naar de inrichting van de standplaats. Daarnaast zou de huidige voorziening duur zijn omdat de betaling door de chauffeurs moet plaatsvinden en geeft de uitvoering van het SPMM veel extra administratief werk voor de TTO’s. SPMM uitbreiden Slechts één TTO geeft aan uit te willen breiden naar andere standplaatsen, en wel naar de Nieuwmarkt. Vijf van de zes TTO's geeft aan geen uitbreiding naar andere standplaatsen te willen; voorlopig nog niet en/of niet in deze vorm. Ook de coördinatoren geven aan dat zij SPMM eerst op CS goed willen neerzetten, voordat er wordt uitgebreid naar andere standplaatsen.

Uitkomsten intern onderzoek Administratie te omslachtig en tijdrovend De begeleiding van de pilot door de gemeente kost erg veel tijd. In de praktijk 1,5 FTE. Deze tijd gaat voornamelijk op aan communicatie met het bedrijf dat de coördinatoren inzet en aan communicatie met de TTO’s over de werkwijze van de coördinatoren, de geregistreerde meldingen en gewenste verbeteringen in de situatie op de standplaats. Er is veel administratief werk doordat de slagboomgegevens per TTO moeten worden gesplitst, ritten per TTO worden gefactureerd en chauffeurslijsten handmatig geüpdate en geïmporteerd moeten worden. Handhaving op TTO in de praktijk lastig Bij de start van de pilot werd ervan uitgegaan dat de gemeente alleen een sanctie aan de TTO kon opleggen, maar dat die van rechtswege zou gelden voor alle bij de TTO’s aangesloten chauffeurs. Echter door een uitspraak van de rechter bleek dat dit leidt tot een beperkte rechtsbescherming van de chauffeurs waardoor de gemeente alle aangesloten chauffeurs separaat eenzelfde schorsings-, en /of intrekkingsbesluit dient op te leggen. Dit kan tot bezwaar en/of beroepsprocedures door chauffeurs leiden. Dit brengt meer administratieve handelingen met zich mee dan vooraf bedacht, doordat er ook besluiten gestuurd moeten worden naar alle chauffeurs die bij desbetreffende TTO aangesloten zijn.

Daarnaast moeten schorsings- en of intrekkingsbesluiten op chauffeursniveau worden gemotiveerd omdat SPMM geen beleidsregel is maar een werkwijze. In de praktijk is dit er nog niet van gekomen, maar als het zich zou voordoen moesten we wel overgaan tot het schorsen en/of intrekken van de Taxxxivergunningen, separaat van de TTO-vergunning. Verder is in de pilot een privaatrechtelijke en publiekrechtelijke invulling gegeven. In de praktijk blijkt dit lastig te zijn, omdat de vraag is gerezen of er een vergelijkbaar resultaat ook met alleen publiekrechtelijke handhaving bereikt kan worden. Indien hier sprake van is, moet de gemeente deze vorm kiezen. Daarnaast hebben we gezien dat ieder besluit door de TTO aangegrepen wordt om de rechtmatigheid van de Taxiverordening te betwisten.

13

4.5 Resultaat kosten Begrote uitgaven en inkomsten Vooraf is de begroting voor SPMM vastgesteld op een bedrag van € 200.000,- per jaar ex BTW op basis van 40 uur toezicht per week. Hiervan zal in het eerste jaar de gemeente 2/3 bijdragen. Het overige gedeelte moet vanuit de branche/ de TTO’s komen en zou dus een bedrag van € 66.666,67 moeten zijn. Dit bedrag moet tot stand komen doordat de chauffeurs tijdens de pilot € 0,30 moeten betalen om gebruik te kunnen maken van de standplaats. Werkelijke uitgaven en inkomsten Er is een totaalbedrag van €227.628,84 betaald aan coördinatoren op de standplaats. Op basis van de gereden ritten is er door de TTO’s een totaalbedrag van € 41.539,80 betaald. Dit is € 25.126,87 minder dan begroot en toe te schrijven aan de Coronacrisis waardoor in de maanden februari t/m mei 2020 geen kosten zijn berekend voor het gebruik van de standplaats.

14

4 Conclusie

Het SPMM heeft een positief effect op de standplaats Centraal Station; het draagt bij aan de doorstroming op de standplaats en er is minder overlast op de standplaats en minder overlast aan de voorzijde van CS (nabij Ibis Hotel). Er heerst rust op de standplaats als er toezicht is door de coördinatoren. Zodra er geen toezicht meer is, heerst er onrust en is er overlast. Ook de TTO’s, handhavers, coördinatoren en chauffeurs zijn het hiermee eens en geven alleen aan dat 40 uur toezicht onvoldoende effectief is. De invoering van SPMM is zodanig door de taxichauffeurs geaccepteerd dat coördinatoren geen beroep hoefden te doen op handhaving of Politie. Toezicht werk preventief Er worden minder ritten geweigerd. Het MG- onderzoek van oktober bevestigt dit; tijdens de aanwezigheid van de coördinatoren is het aantal ritweigeringen afgenomen met maar liefst 10%. Ook chauffeurs zijn tevreden over de werkwijze; zij voelen dat er minder ritweigering en onfatsoenlijk gedrag plaatsvindt en zijn blij met minder ‘gedoe’ op de standplaats. Buiten toezichturen neemt overlast toe en is er onvoldoende grip op algehele overlast in het gebied standplaats CS (zowel op als rondom de standplaats) Bij afwezigheid van toezicht neemt de hinder op de standplaatsen weer toe. Ook lijkt toezicht van 40 uur per week onvoldoende.

Daarnaast is de overlast niet geheel weggenomen doordat de inrichting van de standplaats ruimte biedt om te hinderen. De overlast wordt niet alleen veroorzaakt door de TTO-chauffeurs maar vooral door niet aangesloten taxi’s, zoals Uber, maar ook door particuliere voertuigen. Alle partijen zijn zeer ontevreden over de inrichting van de standplaats. Administratie te omslachtig en tijdrovend De begeleiding van de pilot door de gemeente kost erg veel tijd. In de praktijk 1,5 fte. Er is geen eenduidigheid in de handhaving Op en rondom de standplaats CS geldt een ander handhavingsbeleid dan elders in Amsterdam en werkt hierdoor verwarrend. Handhaving op alleen TTO niveau lastig Door een uitspraak van de rechter bleek dat het van rechtswege schorsen/intrekken van de Taxxxivergunning bij een schorsing/intrekking van een TTO vergunning leidt tot een beperkte rechtsbescherming van de chauffeurs. Hierdoor zou de gemeente niet alleen op TTO niveau kunnen handhaven, maar is ook verplicht op chauffeursniveau te handhaven. TTO’s wel positief over SPMM maar niet over huidige vorm Vier van de zes TTO’s is voorstander van voortzetting van SPMM op Centraal Station, maar niet in de huidige vorm.

Er moet volgens hen gekeken worden naar het aantal uur toezicht door coördinatoren, de handhavingsmaatstaf (normen) omdat een absoluut aantal niet eerlijk zou zijn, de manier van handhaving (escalatieladder), maar ook naar de inrichting van de standplaats. Daarnaast zou de huidige voorziening duur zijn omdat de betaling door de chauffeurs moet plaatsvinden en geeft de uitvoering van het SPMM veel extra administratief werk voor de TTO’s.

15

Kosten Met betrekking tot de kosten was het gemiddeld aantal ritten per maand op peil om te voldoen aan de eis 1/3 (€ 66.66,67) van het totale budget. Echter, de Coronacrisis heeft ervoor gezorgd dat er niet aan die eis werd voldaan. De verwachting is dat onder ‘normale’ omstandigheden wel aan de eis wordt voldaan. Er moet antwoord komen op de vraag of de volgende doelstellingen behaald zijn: 1. Minder hinder op en in de omgeving TTO-standplaatsen; 2. Verantwoordelijkheid beter beleggen bij de TTO’s; 3. Gemeente handhaaft op TTO’s i.p.v. chauffeurs.

1. Terugdringen van hinder op en in de omgeving TTO-standplaats Centraal Station Door toezicht van coördinatoren is er minder hinder ervaren door TTO-chauffeurs. Uit de uitkomsten van het feedbackformulier aan de TTO’s en de tussentijdse evaluatie komt naar voren dat SPMM wel bijdraagt aan de doorstroming op de TTO-standplaats en het terugdringen van de hinder door TTO-chauffeurs. Ook bij navraag aan de chauffeurs geven ze aan dat ritten niet meer geweigerd worden en de doorstroming is bevorderd als de coördinatoren aanwezig zijn. Echter, de hinder door niet aangesloten taxi’s is niet verminderd. De overlast is op zowel de binnen rijbaan op de standplaats (naast de 4 instapplekken), als de kruisen na de instapplekken en de Kiss & Ride plekken. De coördinatoren hebben geen bevoegdheid om particulieren, niet aangesloten taxi’s op enige manier aan te pakken. De overlast heeft te maken met de inrichting van de standplaats; buffer, instapplekken en kruisen en Kiss & Ride strook.

2. Verantwoordelijkheid voor het verminderen van de hinder te leggen bij de TTO’s Dit doel is deels bereikt. Alle TTO’s komen afspraken na die gemaakt zijn in de overeenkomst. Een deel van de TTO’s zette tegelijkertijd eigen servicemedewerkers in, waarmee ze probeerden meldingen door coördinatoren te voorkomen. Daarmee maakten ze het werk van de coördinatoren overbodig. In principe zijn de coördinatoren op de standplaats ingezet om toezicht te houden, hierdoor zou je kunnen zeggen dat het extra inzet van servicemedewerkers door de TTO aan het doel voorbij gaat en dubbelop is. Daarbij is het opmerkelijk dat TTO’s blijkbaar alleen hun verantwoordelijkheid nemen als dit kan leiden tot een sanctionering op de gehele TTO. De verantwoordelijkheid van de TTO neemt wel gedeeltelijk toe, maar op een ander manier dan vooraf beoogd was. Er moesten duidelijke afspraken komen tussen de coördinator, handhavers en servicemedewerkers van de TTO. 3. De handhaving te richten op de TTO’s in plaats van op de individuele chauffeurs Het handhaven op TTO-niveau blijkt in de praktijk lastig. Er is beperkte rechtsbescherming voor chauffeurs omdat bij een schorsing geen zienswijze wordt gevraagd door de gemeente.

Voorafgaand aande pilot is er gedacht dat alleen op TTO-niveau gehandhaafd kon worden, maar uit recente jurisprudentie blijkt dat er wel degelijk ook op chauffeursniveau gehandhaafd moet worden. Dit brengt meer administratieve handelingen met zich mee dan vooraf bedacht, doordat er ook besluiten gestuurd moeten worden naar alle chauffeurs die bij desbetreffende TTO aangesloten zijn. Dit betekent dat gemeente alsnog op chauffeursniveau handhaaft waarbij elk besluit kan leiden tot bezwaar en/of beroepszaken. Daarnaast moeten schorsings- en of intrekkingsbesluiten op chauffeursniveau worden gemotiveerd omdat SPMM geen beleidsregel is maar een werkwijze. Verder is in de pilot een privaatrechtelijke en publiekrechtelijke invulling gegeven. In de praktijk blijkt dit lastig te zijn, omdat de vraag is gerezen of er een vergelijkbaar resultaat ook met alleen publiekrechtelijke handhaving bereikt kan worden. Indien hier sprake van is, moet de gemeente deze vorm kiezen. Verder hebben we gezien dat ieder besluit door de TTO aangegrepen wordt om de rechtmatigheid van de Taxiverordening te betwisten.

16

17

Bijlage 1 – Maandgesprekken en monitoring extern

Aantal meldingen in het Dashboard

Mei

jun

jul

aug

sep

okt

Nov

dec

10

5

12

11

9

17

14

14

8

7

6

0

0

3

8

18

18

12

18

11

9

20

22

32

2 wkn Meldingen op de standplaats Meldingen in de omgeving van de standplaats Totaal aantal meldingen

Sancties vanaf 12 mei 2019 – 12 mei 2020

In de periode van de pilot is er zeven keer een norm overschreden. De TTO’s hebben een mondelinge waarschuwing gehad. Geen één TTO heeft de maand daarna de norm overschreden en zijn dus niet in de tweede stap (schriftelijke waarschuwing) van de escalatieladder gekomen.

18

Bijlage 2 - MG onderzoeken

5% 15% 95% 85% overige

ritweigering

Fig. 1 Aantal ritten geweigerd tijdens aanwezigheid van coördinatoren CS (okt 19)

overige

ritweigering

fig 2. Aantal ritten geweigerd tijdens afwezigheid van coördinatoren CS (okt 19)

19

Bijlage 3 - Resultaten feedbackformulier TTO’s, handhavers, coördinatoren en taxichauffeurs

Feedback per groep (handhavers, coördinatoren en taxichauffeurs) op de vraag hoe tevreden ze zijn met toezicht op de standplaats

Handhavers

Coördinatoren

Taxichauffeurs



Score: 3,8 van 5



Score: 3,7 van 5



Score: 77% positief



Overlast neemt toe bij



40 uur per week coördinatie



Minder overlast wanneer

afwezigheid

is onvoldoende 

coördinatoren



coördinatoren aanwezig zijn

Handhaving is weinig



Minder ritweigeringen

aanwezig



Betere doorstroming

Weerstand vanuit



Kortere wachttijden (bij

taxichauffeurs is

ritweigering 1 tot 4 uur) 

teruggedrongen

Banklining: instrueren om te wachten i.p.v. taxi’s met Diesel voertuigen

Feedback van TTO’s op vraag in hoeverre zij tevreden zijn met toezicht op de standplaats

wijze benadering Fred kwaliteit meldingen Fred toezicht Fred 40 uur Fred voldoende?

wijze benadering THOR kwaliteit meldingen THOR toezicht THOR frequentie THOR 1,00

2,00

3,00

4,00

5,00

20

Feedback per groep (handhavers, coördinatoren en taxichauffeurs) op de vraag hoe tevreden ze zijn met inrichting van de standplaats

Handhavers

Coördinatoren

Taxichauffeurs



Score: 2,9 van 5



Score: 2,3 van 5



Score: 65% ontevreden



De ruimte op de buffer is niet



Ook ontevreden over genoemde



Sanitaire voorzieningen

punten



K&R vaak vol, buffer te

optimaal benut 



De bewegwijzering voor klanten naar de



taxistandplaats toe is onvoldoende  

Particulieren staan vaak op

krap, weinig ruimte voor de

instapplekken

slagboom

Punt: stopverbod, kruisen en



afzetplekken voor klanten

vol is? Lossen op de

Storingen aan het systeem

tweede rijbaan naast de

zorgen voor overlast

instapplekken? 

De inrichting is lastig te begrijpen



Stopverbod: wat als alles

Voorrangsregeling: veel discussies en

(Voorheen) veel last van

onduidelijkheden 

stilstaande voertuigen

De bewegwijzering voor klanten naar de taxistandplaats toe is onvoldoende

Feedback van TTO’s in hoeverre zij tevreden zijn met de inrichting van de standplaats CS

stopverbod K&R bebording op de standplaats kiss en ride plekken inrichting slagboom keycardsysteem kentekenregistratiesysteem bewegwijzering opstapplekken buffer 1,00

2,00

3,00

4,00

5,00

21

Feedback van TTO’s in hoeverre zij tevreden zijn over de communicatie met de gemeente

afhandeling bezwaren bezwaartermijn 5 dgn Inzien beoordelingsperiode Inzien meldingen rittenlijsten huidige systeem facturering informatievoorziening wijze behandelen vragen inhoud gesprekken aantal com momenten bereikbaarheid 1,00

2,00

3,00

4,00

5,00

Is er bezwaar tegen een gehanteerde termijn van twee werkdagen voor het aanleveren van een rapport/melding? TTO’s

Handhavers

Coördinatoren

Het merendeel van de TTO's hebben er geen bezwaar tegen om een termijn van 2 werkdagen te hanteren. Slechts één TTO is hierop tegen.

Eén werkdag is niet haalbaar. Voorstel: twee tot drie werkdagen.

Het merendeel van de coördinatoren acht een termijn van één werkdag wel haalbaar.

Welke gedragingen zijn relevant naast de bestaande gedragingen? 6 5 4 3 2 1 0

22

In hoeverre – op een schaal van 1 tot 5 - draagt volgens hen SPMM bij aan de kwaliteitsverbetering, rust op de standplaats en het terugdringen van de hinder?

4,7

5 4,3

4 4 3,3 3

kwaliteitsverbetering

3

3

rust op de standplaats

2,5 2,5

2,3

terugdringen hinder

2

1 TTO

handhavers

coordinatoren

Willen TTO’s SPMM op CS doorzetten?

En uitbreiden naar andere standplaatsen?

nee 16,7%

ja

50,0%

niet in deze vorm

33,3%

ja, maar niet in deze vorm geen mening

50,0%

nee

16,7%

16,7% 16,7%

ja

SPMM uitbreiden? Handhavers

Coördinatoren

SPMM CS doorzetten



Ja



Ja

SPMM uitbreiden



Leidseplein

•

Eerst CS



De Dam

Taxichauffeurs



Ja (66,7%)

uitbreiden

23