01. Brief Rapportage besteding Warme voeten reserve.pdf

Stadhuis, Amstel 1

1011 PN Amsterdam Postbus 202 1000 AE Amsterdam Telefoon 020 5522681

Teksttelefoon 020 6209279 www.amsterdam.nl

Retouradres: Postbus 202, 1000 AE Amsterdam

Raadscommissie Wonen en Bouwen

Datum Behandeld door Onderwerp

9 februari 2021 R. Gort, Wonen, 06 3927 0571, r.gort@amsterdam.nl Rapportage besteding Warme voeten reserve

Geachte leden van de raadscommissie Wonen en Bouwen, In juli 2013 stemde de gemeenteraad in met Amendement 328 van het raadslid Combrink (GroenLinks) inzake de Kadernota 2014 - Warme voeten voor Amsterdammers. Hierbij is het college opgedragen om 1,25 miljoen euro op de gemeentebegroting te reserveren voor het isoleren van begane grond vloeren. De uitwerking van deze opdracht die op 26 november 2014 aan u is voorgelegd kon niet op instemming rekenen omdat het aantal huishoudens dat werd bereikt laag was en het plan het karakter van een eenmalige stimulering had. Op 15 maart 2016 heeft het college u geïnformeerd de beschikbare middelen in te zetten voor het opleiden en begeleiden van energiecoaches die bewoners aan huis adviseren over energiezuinig gedrag en hen bespaarartikelen, zoals ledlampen, standby killers, radiatorfolie en tochtstrips aan te bieden. Het streven was om 1o.000 huishoudens te voorzien van een op die woning en dat huishouden toegesneden energieadvies, met de verwachting dat dit leidt tot een gemiddelde besparing op de energierekening van circa 100 euro per jaar. Met de middelen uit deze ‘Warme voeten reserve’ zijn sinds 2016 drie energiecoachprojecten ondersteund: een energiecoachproject is geheel gefinancierd en aan de financiering van twee projecten die gericht zijn op energiecoaching en tevens op werktoeleiding en energiearmoede is een bijdrage geleverd.

In januari 2019 heb ik u geïnformeerd over de voortgang van de drie projecten. Bij de behandeling van de tussentijdse rapportage in de raadscommissie Wonen & Bouwen van 27 maart 2019 heb ik u toegezegd te rapporteren over de resultaten die met de besteding van de Warme voeten reserve op de voor de reserve gestelde doelen zijn behaald. Omdat de projecten begin 2021 (na enige looptijdverlening vanwege corona) ten einde komen, kom ik middels deze brief tegemoet aan de toezegging. Daartoe informeer ik u kort over: 1. De besteding 2. De resultaten 3. De geleerde lessen 4. De conclusies In de bijlage van deze brief is per project een meer uitgebreide projectbeschrijving toegevoegd.

De besteding van de reserve Met de aanstaande afronding van de projecten begin 2021 is de € 1.250.000 uit de Warmte voeten reserve geheel besteed. Sinds 2016 zijn de middelen besteed aan drie energiecoachprojecten. In

Gemeente Amsterdam

9 februari 2021 Pagina 2 van 9

tabel 1 is te zien in welke mate de middelen aan welke projecten zijn besteed. Allereerst een korte beschrijving van de drie energiecoachprojecten: 1.

Energiecoach en bespaarpakketten uitgevoerd door !WOON. Huishoudens in heel Amsterdam kunnen een energieadvies aanvragen. Een door !WOON getrainde vrijwilliger geeft aan de hand van een binnen dit project ontwikkelde app een uitgebreid op huis en huishouden toegesneden energieadvies en biedt gratis bijpassende bespaarproducten aan. Dit project is volledig gefinancierd vanuit de Warme voeten reserve. Dit project is opgezet naar aanleiding van het vaststellen van de reserve. 2. Step2Save uitgevoerd door Vattenfall (voorheen NUON). Vattenfall leidt langdurig werkzoekenden op als energieadviseur. Deze energieadviseurs bieden gebiedsgericht huisaan-huis energieboxen met gratis bespaarproducten en een energieadvies aan. Dit project is gedeeltelijk gefinancierd uit de Warme voeten reserve. Naast het realiseren van energiebesparing zijn werktoeleiding van langdurig werkzoekende en het bestrijden van energiearmoede doelstellingen van dit project. 3. Energieadvies via Vroeg Eropaf gecoördineerd door Dynamo. Medewerkers van de instanties voor maatschappelijk dienstverlening in Amsterdam brengen het gratis energieadvies onder de aandacht bij hun klanten. Het doel voor dit project is om mensen te bereiken die kampen met financiële problemen.

De dienstverleners kunnen voor de klant een afspraak maken met een medewerker van de maatschappelijk dienstverlener die getraind is als energieadviseur. Deze adviseur geeft besparingsadviezen en een energiebox met gratis bespaarproducten af. Dit project is gedeeltelijk gefinancierd uit de Warme voeten reserve. Tabel 1: Financieringsbronnen drie energiecoachprojecten Warme voeten

Overige gemeentelijke Externe

;reserve

;middelen

financiering*

!WOON

€

890.000

-

Step2Save

€

310.000

€

522.400

Vroeg Eropaf

€

50.000

€

250.000

Totaal

€ 1.250.000

€

772.400

€

977.500 -

€

977.500

Totaal €

890.000

€ 1.809.900 €

300.000

€ 2.999.900

* Dit bestaat uit €126.000 van Werkgevers Servicepunt Groot Amsterdam en €851.500 van Vattenfall

De overige gemeentelijke middelen die besteed zijn aan Step2Save en Vroeg Eropaf zijn gericht op het bestrijden van energiearmoede in het kader van de Agenda Duurzaamheid (vastgesteld op 11 maart 2015) en voor het geven van energieadvies op maat dat wordt genoemd in het Aanvalsplan Armoede (vastgesteld op 11 juni 2015). Bij Step2Save wordt er een grote financiële bijdrage van Vattenfall geleverd. Voor Vattenfall (en het Werk Servicepunt Groot Amsterdam) is het belangrijkste doel van het project de werktoeleiding van langdurig werkzoekende. Vattenfall doet dit vanuit een social return verplichting richting haar aandeelhouders. Over het algemeen kan gesteld worden dat de middelen van de Warme voeten reserve zijn besteed aan het energieadvies en de bespaarproducten. In deze brief wordt gerapporteerd over doelmatige besteding van de Warme voeten reserve. 2

Gemeente Amsterdam

9 februari 2021 Pagina 3 van 9

De resultaten In de brief van 15 maart 2016 Inzet 'Warme voeten'-budget voor energiecoaches en bespaarpakketten waarin het plan van aanpak voor de besteding van de reserve aan de raad wordt voorgelegd, heeft het college twee doelen bepaald voor de Warme voeten reserve: 1. Met de middelen moeten 10.000 adviezen in de periode 2016-2019 gegeven worden; 2. Het energieadvies moet tot een besparing van circa € 100 per huishouden per jaar leiden. Hieronder worden de resultaten op deze twee doelen besproken. In de brief Evaluatie Energiecoaches en bespaarpakketten die op 10 januari 2019 aan de commissie Wonen en Bouwen is verzonden, is uitgesproken dat de 10.000 adviezen in het najaar van 2019 gehaald zouden worden en dat de projecten dan per jaar 5.000 tot 6.000 adviezen zouden kunnen realiseren. Dit zou eind 2020 zorgen voor een totaal van 16.000 adviezen. Door de coronamaatregelen is de 16.000 niet gehaald; na afronding van de projecten zullen er in totaal circa 12.500 adviezen zijn gegeven. Dat dit aantal hoger is dan de initiële doelstelling van 10.000 adviezen komt door de inzet van verschillende budgetten en het verlengen van de looptijd van de projecten. Het verlengen van de projecten tot eind 2020 is gedaan omdat de projecten pas eind 2016 of begin 2017 operationeel waren. In verband met de coronamaatregelen is de looptijd opgerekt tot het eerste kwartaal van 2021.

De reikwijdte in aantallen verschilt per project. Er zijn circa 3.800 adviezen door !WOON afgegeven, 7.950 door Step2Save, en 800 door Vroeg Eropaf. Het is duidelijk dat Step2Save veruit de meeste adviezen realiseert. Dit is vooral te danken aan hun werkwijze: huis-aan-huis bezoeken van woningen door energieadviseurs die fulltime in dienst zijn bij Vattenfall. Dit is wezenlijk anders dan het leveren van adviezen op aanvraag of advies gericht op een specifieke doelgroep zoals de andere projecten doen. In de projectbeschrijving onder aan deze brief wordt verder ingegaan op de werkwijze van de projecten en de leerervaring over het bereik binnen de verschillende projecten. Doel van de energieadviezen is een gemiddelde besparing van circa € 100 per huishouden per jaar. !WOON heeft de daadwerkelijke besparing van het advies in kaart weten te brengen. Zij hebben aangetoond dat er gemiddeld € 93 per huishouden per jaar wordt bespaard na het geven van het advies. Het advies van Vroeg Eropaf is qua aandacht en diepgang vergelijkbaar aan dat van !WOON. Daarom is de verwachting dat zij een vergelijkbare besparing realiseren. Step2Save geeft een minder uitgebreid advies. Naar verwachting resulteert dit in minder geïnstalleerde maatregelen en/of naleving van adviezen. We gaan er daarom vanuit dat zij de € 100 per advies niet halen.

In de projectbeschrijving onder aan deze brief is te lezen waarom het advies van Step2Save minder uitgebreid is. Hier is ook te lezen dat er bij Vroeg Eropaf en bij Step2Save verschillende pogingen zijn gedaan om het daadwerkelijke bespaareffect op de energierekening en in CO2-uitstoot in kaart te brengen maar dat dit uiteindelijk niet gelukt is. Ook wordt er uitgelegd hoe !WOON het bespaareffect wel in kaart heeft weten te brengen en dat hun onderzoek aantoont dat zij een gemiddelde CO2-besparing van 260 kg CO2 per bezocht huishouden per jaar behalen. In deze projectbeschrijving onder aan de brief wordt er waar dit kan een inschatting gemaakt van de totale bespaareffecten van het project. Energiecoaching resulteert niet alleen in besparing op de energierekening en in CO2-uitstoot. Uit de verschillende evaluaties van de projecten die tijdens de looptijd van het project zijn verricht blijkt dat de energieadviezen bijdragen aan een bredere bewustwording over duurzaamheid en 3

Gemeente Amsterdam

9 februari 2021 Pagina 4 van 9

energiebesparing. Hiernaast raken de energiecoaches zelf ook enthousiaster over energiebesparing en komen zij door hun werk tot nieuwe inzichten. Hierover is meer te lezen in de projectbeschrijving onder aan deze brief. Step2Save heeft tijdens de looptijd circa 25 langdurig werkzoekenden opgeleid waarvan er veel na het traject een baan hebben gevonden. Vroeg Eropaf heeft een bijdrage geleverd aan lastenverlaging bij 800 huishoudens die kampen met financiële problemen.

De geleerde lessen Vanuit de ervaring met drie projecten (te lezen in de bijlage) waaraan de Warme voeten reserve is beschikt, is er een aantal geleerde lessen getrokken omtrent energiebesparing aan de hand van energieadvies. De belangrijkste zijn:  Er is veel overredingskracht nodig om bewoners gratis energieadvies af te laten nemen. Bij alle projecten bleven de aantallen in eerste instantie achter op de verwachting. De spontane aanmelding voor het energieadvies bleef (zeker onder huurders) beperkt.  Samenwerking met lokale partijen en verhuurders helpt in het aan de man brengen van de energiecoaches. Er zijn goede samenwerkingsverbanden ontstaan die het resultaat hebben verbeterd.  De potentiële besparing van de adviezen is groter dan de werkelijke besparing. Er zit een groot verschil tussen het geven van advies en het opvolgen van dat advies of installeren van de producten.  Er is te zien dat mensen adviezen waarbij ingeleverd moet worden op comfort (bijvoorbeeld minder lang douchen of het aantrekken van een dikke trui) minder vaak uitvoeren. Dit verklaart ook waarom er een grote voorkeur is voor bespaarproducten die na het installeren direct besparing op leveren, zoals ledverlichting of radiatorfolie.  De werkelijke besparing op de energierekening en in CO2-uitstoot is niet gemakkelijk in kaart te brengen.

Om dit inzichtelijk te maken moet er kwantitatief onderzoek worden gedaan en er moet informatie worden ingewonnen door de adviseurs. Dit is niet bij elk project uit te voeren.  Ook met deze beperkingen kan energieadvies een goed middel zijn om energie te besparen. Het advies verdient zich binnen enkele jaren terug en kan daarom worden gezien als quickwin om te besparen op de energierekening en de CO2-uitstoot.  Het energieadvies maakt mensen op een persoonlijke manier bewuster over hun energiegebruik en kan inspelen op persoonlijke drijfveren om het gebruik omlaag te krijgen. Zoals besparen voor een lagere rekening of besparen voor het milieu.  Energieadvies dient verschillende doelen. In ieder geval: bewustwording, energie- en CO2besparing en lasten verlichting. De projectopzet heeft veel invloed op welk van deze doelen het best worden bediend. Zo levert Step2Save de grootste bijdrage op de bewustwording rondom energiebesparing door de grote reikwijdte en leveren adviezen van !WOON en Vroeg Eropaf een grotere bijdrage aan de daadwerkelijke energiebesparing.  Het geven van gedegen energieadvies is een kunde waarbij affiniteit met het onderwerp en bekwaamheid van belang is.  De ervaring leert dat het aantal adviezen dat gegeven wordt slechts in beperkte mate invloed heeft op de projectkosten.

De kosten binnen de projecten zijn voornamelijk om een projectorganisatie op te tuigen zodat het energieadvies geleverd kan worden.

4

Gemeente Amsterdam

9 februari 2021 Pagina 5 van 9

Conclusie Uit het bovenstaande blijkt de Warme voeten reserve is besteed volgens de beoogde doelen. De middelen zijn ten goede gekomen aan veel bewoners van Amsterdam. Zij zijn voorgelicht over energiebesparing en door de energiebesparende maatregelen uit de energieboxen hebben deze bewoners een meer behagelijke woning gekregen en zijn hun energiekosten omlaag gebracht. Met de besteding van de reserve zijn de beoogde 10.000 adviezen ruimschoots gehaald. In totaal zijn er 12.500 energieadviezen gegeven. De grootste bijdrage aan deze aantallen wordt geleverd door Step2Save. De verwachting is echter wel dat de adviezen van dit project niet de gewenste besparing op de energierekening per huishouden van circa € 100 per jaar teweegbrengen. Dit is wel de verwachting bij de energieadviezen die door !WOON en Vroeg Eropaf worden gegeven. Deze jaarlijkse besparing van € 100 op de energierekening staat gelijk aan een besparing van circa 260 kg CO2-uitstoot. In recentere documenten wordt het geven van energieadvies genoemd als middel voor: 1. Een meer klimaatrechtvaardige energietransitie (Routekaart Amsterdam klimaatneutraal 2050); 2. Het bestrijden van hoge woon- en energielasten (Woonlastenakkoord in de Samenwerkingsafspraken 2020-2023 en de Amsterdams Agenda Armoede en Schulden); 3. Het stimuleren van energiezuinig gedrag (Samenwerkingsafspraken 2020-2023).

Het college wil zich in het kader van de bovengenoemde doelen en voor het bestrijden van energiearmoede blijven inzetten op het geven van energieadvies. Samen met mijn collega’s die gaan over duurzaamheid en armoedebestrijding wordt de voortzetting van energieadvies vormgegeven. Aan de hand van de geleerde lessen wordt er kritisch gekeken naar de huidige projecten en wordt er een samenwerking opgetuigd die zo goed mogelijk aansluit bij de bovengenoemde doelen. In de voortzetting is het onder anderen belangrijk dat de effecten van het advies, zoals besparing op de energierekening en in CO2, goed in kaart moet worden gebracht en dat het advies goed moet aansluiten bij de doelgroep. Over de aanpak energiearmoede wordt de raad in het vervolg via de raadscommissie Werk, Inkomen en Onderwijs geïnformeerd. Wij hopen u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van Amsterdam,

Laurens Ivens Wethouder Bouwen en Wonen

5

Gemeente Amsterdam

9 februari 2021 Pagina 6 van 9

Bijlage: De drie energiecoachprojecten De afgelopen jaren zijn er in opdracht van de gemeente Amsterdam drie verschillende energiecoachprojecten uitgevoerd: 1. Energiecoach en bespaarpakketten uitgevoerd door !WOON 2. Step2Save uitgevoerd door Vattenfall 3. Energieadvies via Vroeg Eropaf gecoördineerd door Dynamo Hieronder wordt er per project aandacht besteed aan de werkwijze en hoe deze over de jaren is veranderd, aan de effecten van het advies en aan de besteding vanuit het Warme voeten budget. 1. Energiecoach en bespaarpakketten door !WOON Het project Energiecoaches en bespaarpakketten van !WOON loopt sinds 2016. Amsterdammers (zowel huurders als woningeigenaren) kunnen zich online of telefonisch aanmelden voor energieadvies en worden vervolgens door een door !WOON getrainde vrijwilliger thuis bezocht. De vrijwilliger geeft een op het huishouden en de woning gericht bespaaradvies waarbij er gedurende 60 minuten wordt gesproken met de bewoners, de woning wordt opgenomen aan de hand van een door !WOON voor dit doeleinde ontwikkelde app en waarbij er gratis bespaarproducten ter waarde van € 15 worden aangeboden inclusief de mogelijkheid om tegen een gereduceerd tarief extra bespaarproducten af te nemen. De aanmeldingen voor energieadvies bij !WOON bleven in eerste instantie ver achter bij de verwachte 2.000 aanmeldingen per jaar.

De aanname was dat mensen zich spontaan zouden aanmelden voor het gratis advies en dat !WOON voornamelijk werk zou hebben aan het werven van vrijwillige energieadviseurs. Tijdens de eerste jaren bleek dat er meer dan genoeg vrijwilligers waren, maar dat er intensieve communicatie en werving noodzakelijk was voor het bereiken van de gewenste aantallen. Dit is onder meer gedaan met posters (o.a. in wijkcentra en stadsloketten), inzet van sociale media, praatjes in wijkcentra en basisscholen, doorverwijzingen van professionals en door het energieadvies actiever aan te prijzen bij hun eigen klantcontacten van de lokale teams. Mede omdat er na deze communicatie voornamelijk eigenaar-bewoners zich aanmeldden heeft !WOON contact gelegd en afspraken gemaakt met corporaties om bloksgewijs complexen te benaderen en huishoudens met een corporatiebrief te werven. Dit heeft het meeste vruchten afgeworpen en ertoe geleid dat het project jaarlijks circa 1.500 huishoudens bereikt. Door de coronamaatregelen heeft !WOON het laatste jaar minder adviezen kunnen gegeven. !WOON het flexibel kunnen reageren op de coronamaatregelen en heeft het gedurende de lockdown virtuele of veilige huisbezoeken gegeven. Vanwege corona is de looptijd van het project verlengt tot eind maart 2021. Naar verwachting geeft !WOON in totaal 3.800 energieadviezen.

Het is !WOON gelukt om het werkelijke bespaareffect van het energieadvies te meten. Zij hebben aan de hand van twee onderzoeksmethoden aangetoond dat de beoogde gemiddelde besparing van een advies € 93 euro per huishouden per jaar is. Dit is onderzocht aan de hand van geclusterde gegevens van Liander en door middel van het uitlezen van slimme meters. Een gewogen gemiddelde van deze twee onderzoeken komt uit op een besparing voor een gemiddeld huishouden van € 93 per jaar. Uit deze onderzoeken blijkt dat een advies van !WOON zorgt voor een gemiddelde besparing van 260 kg CO2-uitstoot per jaar. Wat opvalt is dat deze besparing ver onder de geschatte potentiële 6

Gemeente Amsterdam

9 februari 2021 Pagina 7 van 9

besparing van meer dan € 250 blijft. Deze besparing zou alleen gehaald worden als het huishouden alle bespaarproducten zou instaleren en de adviezen consciëntieus op zou volgen. Bij het energiecoachproject van !WOON zijn er in totaal 3.800 adviezen gegeven. Aan het project is in totaal € 890.000 uitgegeven. De kosten per advies komen dan neer op € 230. Omdat dit project niet vanuit verschillende bronnen is gefinancierd en omdat er geen gebruik gemaakt kon worden van bestaande infrastructuur zijn niet alleen de bespaarproducten maar de volledige projectkosten vanuit de Warme voeten reserve gedekt. Door het in kaart brengen van de werkelijke besparing valt bij dit project met enige zekerheid te stellen dat er door de 3.800 adviezen per jaar € 353.400 en 988 ton CO2-uitstoot wordt bespaard. 2. Step2Save door Vattenfall Het project Step2Save loopt in Amsterdam sinds 2017. Het project is een samenwerking tussen de gemeentelijke directies Inkomen, Ruimte & Duurzaamheid en Wonen. Hiernaast zijn Vattenfall, het Werkgeverservicepunt Groot-Amsterdam en het betreffende stadsdeel waar het project plaatsvindt betrokken. Elk jaar worden negen langdurig werkzoekende opgeleid tot energiecoach. Deze negen werkzoekende komen een jaar in dienst van Vattenfall en krijgen in deze periode een MBO 3 opleiding tot verkoper.

Na de eerste paar maanden opleiding gaan de coaches in een geselecteerd gebied aan de deur energieadvies geven. De coaches doen huis-aan-huis bezoeken en geven bij hun bezoek in de vorm van een pitch uitleg over de meegenomen energiebox met daarin gratis bespaarproducten ter waarde van circa € 25. Bij een deel van de adviezen mogen de adviseurs naar binnen en soms worden dan bespaarproducten geïnstalleerd. Bij de overige adviezen wordt de pitch op de drempel gegeven en de energiebox daar afgegeven. In vergelijking met de andere energiecoachprojecten is deze vorm van energieadvies het minst uitgebreid. Daarom wordt verwacht dat Step2Save de gemiddelde besparing van € 100 per advies per jaar niet haalt. Elk jaar wordt een nieuw gebied in de stad huis-aan-huis bezocht. Sinds 2016 of zijn er twee gebieden in Noord en één in Zuid belopen. De doelstelling voor Step2Save was dat er 4.000 adviezen per jaargang werden afgegeven. In het project dat in 2017 liep was de respons lager dan verwacht. Het bleek dat bewoners angst hebben voor babbeltrucs van criminelen en voor de inventieve manieren waarop energieleveranciers mensen benaderen voor het afsluiten van energiecontracten. Gedurende de looptijd van Step2Save is er meer ingezet op bekendheid van het project voorafgaand aan de huisbezoeken, o.a. door Facebookcampagnes op postcodeniveau en posters bij wijkcentra.

Dit heeft ervoor gezorgd dat de oorspronkelijke doelstelling in de tweede jaargang wel is behaald. In de derde jaargang konden minder werkzoekenden voor het traject worden gevonden, waardoor ook de verwachting van het gegeven aantal adviezen lager was. Door corona is het project stil gelegd en zijn in de laatste jaargang slechts 350 adviezen behaald. Door corona is de looptijd van het project verlengt tot eind januari 2021. Het aantal adviezen in de gehele looptijd is in totaal 7.950. In dit project zijn verschillende pogingen gedaan om het bespaareffect van het advies te meten. Er zijn enquêtes uitgezet, de adviseurs hebben lijsten bijgehouden en huishoudens zijn na afloop gebeld. Uiteindelijk hebben deze pogingen geen gedegen uitkomst over de daadwerkelijke besparing op de energierekening of in CO2-uitstoot kunnen geven. Voornaamste reden hiervoor is de adviseurs (voormalig langdurig werkzoekende) naast de opleiding en het hebben van een werkweek niet over de extra de capaciteit en flexibiliteit beschikten om de informatie te verkrijgen die nodig was om het bespaar effect te meten. Uit de respons van een onderzoek gedaan door studenten van 7

Gemeente Amsterdam

9 februari 2021 Pagina 8 van 9

de Vrije Universiteit van Amsterdam blijkt dat het energieadviesgesprek een goede indruk heeft achtergelaten bij de huishoudens en dat vooral de ledlampen populair zijn. Aan dit project is in totaal € 782.400 aan gemeentelijke middelen besteed waarvan € 310.000 uit de Warme voeten reserve. Het geld van de reserve is vooral besteed aan de energieboxen en de bijbehorende flyer met adviezen over energiebesparend gedrag. Naast de gemeentelijke middelen is er € 851.500 vanuit Vattenfall en nog € 126.000 vanuit het Werkgevers Service Punt GrootAmsterdam (hierna WSP) aan dit project besteed. Vanuit de gemeente is er per advies circa € 100 besteed. Dit is minder dan bij de andere projecten, maar zoals gezegd is de besparing per advies naar verwachting ook minder dan bij !WOON en Vroeg Eropaf. De totale kosten per advies (inclusief kosten Vattenfall en WSP) zijn € 230. De middelen van Vattenfall en WSP zijn vooral besteed aan het leer- en werktraject binnen Step2Save dat voor Vattenfall dient als social return verplichting richting hun aandeelhouders. Bijkomend voordeel is dat door deze samenwerking veel huishoudens zijn bereikt. 3. Energieadvies via Vroeg Eropaf Het project Energieadviezen via Vroeg Eropaf loopt sinds 2017 en is een samenwerking tussen de gemeentelijke directies Inkomen, Ruimte & Duurzaamheid en Wonen.

De uitvoering wordt gedaan door de Amsterdamse instanties voor maatschappelijke dienstverlening, onder de coördinatie van Dynamo. Alle medewerkers van de instanties voor maatschappelijke dienstverlening brengen het gratis energieadvies onder de aandacht bij klanten die te maken hebben met financiële problemen. Bij interesse verwijzen zij klanten door naar collega’s die getraind zijn in het geven van energieadvies. Het energieadvies bestaat uit een gezamenlijk in te vullen vragenlijst waaruit tips en besparingen volgen en uitleg over de meegebrachte energiebox met gratis bespaarproducten ter waarde van € 55. De oorspronkelijke doelstelling van 1.200 energieadviezen in twee jaar tijd bleek niet haalbaar. Dit kwam onder anderen door de afhankelijkheid van het doorverwijzen van collega’s binnen de maatschappelijk dienstverleners. De als energieadviseurs getrainde medewerkers waren afhankelijk van hun collega’s voor het aanleveren van in energieadvies geïnteresseerde Amsterdammers. De hele organisatie moest van het bestaan en nut van energieadvies op de hoogte worden gebracht en overtuigd raken. Hiernaast bleken de energieadviezen minder aan te slaan bij de doelgroep dan gedacht. Tijdens de gesprekken van Vroeg Eropaf passeren in korte tijd veel onderwerpen de revue.

Energieadvies levert niet direct een oplossing voor de betaalproblemen waar mensen op dat moment mee kampen en daardoor komt het niet altijd aan bod. De doelgroep van het project is daarom gaandeweg uitgebreid. Aanvankelijk richtte het advies zich op de mensen die via de Vroeg Eropaf aanpak werden bezocht, dit zijn mensen die twee of meer maanden betaalachterstand hebben bij verhuurder of nutsbedrijf. Deze doelgroep is uitgebreid naar alle mensen die met financiële problemen bij de maatschappelijk dienstverlenende instanties aankloppen. Na deze projectaanpassingen is het aantal energieadviezen langzaam gestegen. Om de tot doel gestelde aantallen te halen is de looptijd van het project verlengd tot en met 2020. Door corona is dit opgerekt tot eind maart 2021. De maatschappelijk dienstverleners hebben hun werkwijze in coronatijd aangepast door kleinere groepen advies te geven en de adviezen nog beter te koppelen aan bestaande budgetgesprekken. Het aantal adviezen dat in deze periode is gegeven blijft steken op 800. Om de bespaareffecten van het energieadvies in te schatten is er bij dit project begonnen met het vragen van toestemming voor het uitlezen van de meterstanden. Dit is echter al snel achterwege 8

Gemeente Amsterdam

9 februari 2021 Pagina 9 van 9

gelaten omdat bleek dat de doelgroep zeer terughoudend is bij het ondertekenen van formulieren. Tevens bleek dat de administratielast tijdens en na het advies moest worden teruggebracht om het binnen de werkzaamheden van de instanties voor maatschappelijk dienstverlening te kunnen uitvoeren. Met het achterwege laten van het uitlezen van de meterstanden was de werkelijke besparing van het advies op de energierekening of in CO2-uistoot niet meer te meten. Omdat dit bespaaradvies qua aandacht en gerichtheid lijkt op dat van !WOON en omdat er meer gratis bespaarproducten worden afgeleverd, is de inschatting dat Vroeg Eropaf de gemiddelde besparing op de energierekening van € 100 per advies per jaar haalt en 260 kg CO2-uitstoot per advies per jaar. Aan dit project is in totaal € 300.000 aan subsidie beschikt. Vanuit de Warme voeten reserve is er € 50.000 aan dit project besteed als bijdrage aan de energieboxen. De kosten per advies zijn € 375. Als er geen corona was geweest en de geplande 1.200 adviezen waren gegeven waren de kosten € 250 per advies. Aan de hand van de verwachting dat dit advies ongeveer gelijk is aan het advies van !WOON kan voorzichtig uitgesproken worden dat er door de 800 adviezen per jaar € 80.000 en 208 ton CO2-uitstoot wordt bespaard.

9