01_Basisveiligheidsniveau-Klimaatbestendige-nieuwbouw.pdf

18

DUURZAAMHEIDSAGENDA Beukenhorst-West, Versie 1.0 - 23 mei 2018

27

BASISVEILIGHEIDSNIVEAU KLIMAATBESTENDIGE NIEUWBOUW

Stationsgebieden Almere (deelproject: Floriade) Type project:

Kansen toepassing basisveiligheidsniveau:

Projectfase:

Versterking ambities waardoor klimaatbestendigheid minder snel van de agenda verdwijnt onder tijdsdruk en stapeling van ambities.

Combinatie uitbereidingslocatie en wereldtuinbouw-tentoonstelling Ontwerpfase/uitvoeringsfase

Ambities:

Groene stad handboek19: Maximaal 60% verharding in het gebied (in de praktijk is dit minder geworden) Tuinen maximaal 20% verharding Optimale maaiveld glooiing: afwatering oppervlakte water Bouwpeil is ongeveer 20 cm hoger dan de aansluithoogte op straatniveau Zichtbare hemelwaterafvoer

19

Input voor beleidsvorming tenders (elders in Almere).

Aandachtspunten basisveiligheidsniveau:

Hergebruik van hemelwater in woningen is wenselijk maar wordt bemoeilijk wegens het garanderen van drinkwaterkwaliteit.

Floriade handboek groene stad 20-12-2018

28

BASISVEILIGHEIDSNIVEAU KLIMAATBESTENDIGE NIEUWBOUW

Amstelveen Kronenburg (deelproject: Kronenburg) Type project:

Transformatie van een monofunctioneel kantorenpark naar een levendige campus

Projectfase: Ontwerpfase

Ambities:

Stedenbouwkundig plan Kronenburg-Uilenstede juli 202020: -Behouden en uitbreiden van waterpartijen -Vermindering van verharding

Kansen toepassing basisveiligheidsniveau:

Het concept basisveiligheidsniveau helpt met name om de onderwerpen de agenderen. De beleidskaders op het gebied van klimaatbestendigheid lopen in Amstelveen achter op de projecten. Het basisveiligheidsniveau is daarom een middel om het gesprek te voeren

20

over de te hanteren uitgangspunten voor klimaatbestendige ontwikkelingen.

Aandachtspunten basisveiligheidsniveau:

Berging privaatterrein: Het is belangrijk dat een gebied robuust ingericht wordt. Het maakt daarvoor niet uit of het water op privaat of openbaar terrein opgevangen en geborgen wordt. Het voorschrift met betrekking tot bergen op privaatterrein is daarin beperkend. Afvoer zonder schade: In het basisveiligheidsniveau wordt beschreven dat een ontwikkeling niet voor extra aan- of afvoer van water moet zorgen. In sommige gevallen is het wel mogelijk om zonder schade aan-of af te voeren. In deze gevallen zou afwijken toegestaan moeten worden.

STEDENBOUWKUNDIG PLAN KRONENBURG - UILENSTEDE

29

BASISVEILIGHEIDSNIVEAU KLIMAATBESTENDIGE NIEUWBOUW

Stationsgebieden Hilversum MediaCenter (deelproject: Stationsgebied Hilversum) Type project:

Herontwikkeling stationsgebied Hilversum.

Projectfase: Ontwerpfase

Ambities:

Watermanagementplan21: • De minimale ontwerpeis voor inrichting van de openbare ruimte is dat er geen schade door hemelwateroverlast (water in gebouwen) bij neerslag van 70 mm in 1 uur. • In de hele gemeente geldt voor nieuwbouw, aanbouw of verbouw, bij uitbreiding van het dakoppervlak, de verplichting de eerste 60 mm neerslag in 1 uur op eigen terrein te bergen en infiltreren en daarbovenop 20 mm neerslag in 1 uur ter plekke op maaiveld vast te houden zonder schade te voorzaken Stedenbouwkundiplan Stationsgebied Hilversum april 201922: • Beperkte hoeveelheid verharding • Zelfvoorzienend in de berging van hemelwater op piekmomenten (bui T=100). • Aanvullende capaciteit te zoeken in bijvoorbeeld ondergrondse bergingsbassins. • Hittestress wordt beperkt door het veelvuldig gebruik van bomen en groen op maaiveld.

21 22

Kansen toepassing basisveiligheidsniveau:

Het basisveiligheidsniveau sluit aan op de beleidsregels uit het watermanagementplan van de gemeente. De eerste ervaringen hiermee zijn positief en laten zien dat de richtlijnen werkbaar zijn. De gemeente Hilversum is grotendeels grondeigenaar van het plangebied. Dit biedt mogelijkheden om duurzaamheidscriteria op te nemen in aanbestedingen. Het basisveiligheidsniveau kan input geven voor deze criteria.

Aandachtspunten basisveiligheidsniveau:

Beperkte ruimte: De grootste uitdaging voor het stationsgebied is de beperkte ruimte, zowel bovenals ondergronds. Het gebied wordt verdicht en er wordt een parkeerkelder gerealiseerd. Met name de parkeerkelder neemt veel ruimte, ten koste van waterberging, in beslag. In de plannen wordt ruimte voor groen en waterberging gereserveerd, onder andere bij het busstation en op de daken. Er is nog niet berekend of dit voldoende is. Dat zal blijken in een nadere uitwerking van het plan.

Watermanagementplan Stedenbouwkundigplan Hilversum april 2019

30

BASISVEILIGHEIDSNIVEAU KLIMAATBESTENDIGE NIEUWBOUW

Stationsgebied Lelystad (deelproject: Stationsgebied) Type project:

Verdichting stationsgebied en stadshart.

Projectfase: Definitiefase

Ambities:

Nieuwe natuur en duurzaamheid zijn kwaliteits- en identiteitsdragers voor Lelystad. Deze aspecten zijn de belangrijk bouwstenen in de plannen voor het stationsgebied van Lelystad.

Kansen toepassing basisveiligheidsniveau:

De duurzaamheidsambities voor Lelystad worden op dit moment nader uitgewerkt en verankerd in het beleid. Het basisveiligheidsniveau vormt input voor de concretisering van de ambities.

Aandachtspunten basisveiligheidsniveau:

Stapeling aan ambities: Voor de ontwikkeling van het stationsgebied zijn de ambities hoog, maar in sommige gevallen ook tegenstrijdig. Er zijn weinig middelen en de sturing is beperkt. Dit vormt een risico om de ambities op het gebied van klimaatbestendigheid en duurzaamheid de behouden. Relevantie: Lelystad is een jonge gemeente, ontworpen op de tekentafel met een goed uitgedacht watersysteem. Hierdoor zijn niet alle onderwerpen uit het basisveiligheidsniveau even relevant. Het risico op overstromingen is erg laag, woningen hebben geen kelders en binnen de hele gemeente ligt een gescheiden riool systeem, HWA, wordt apart afgevoerd.

In Lelystad zijn veel kansen voor vergroening en verduurzaming. Steun vanuit de MRA zet deze kansen hoger op de agenda en kunnen daaraan bijdragen ze te verzilveren.

31

BASISVEILIGHEIDSNIVEAU KLIMAATBESTENDIGE NIEUWBOUW

Binnenstedelijke locaties Haarlem (deelproject: Haarlem Nieuw Zuid) Type project:

Verdichting stationsgebied en stadshart.

Projectfase: Definitiefase

Ambities:

Gebiedsverkenning OV-knooppunt Haarlem NieuwZuid, juni 2020: • Hemelwater zoveel mogelijk vasthouden • Watercompensatie voor extra verharding • Toevoeging van groene waterrijke plekken om hittestress tegen te gaan • Toepassing van groene daken en gevels

Kansen toepassing basisveiligheidsniveau:

Aandachtspunten basisveiligheidsniveau:

Door de ligging van Haarlem Nieuw Zuid in een polder is het moeilijk om aan alle voorschriften uit het basisveiligheidsniveau te voldoen. De mogelijkheden voor infiltreren van water zijn namelijk beperkt. Voor dergelijke situaties is maatwerk nodig. Het basisveiligheidsniveau geeft een voorschrift voor waterberging op privaatterrein. Er kan ook gekozen worden om dit op gebiedsniveau voor te schrijven zodat er een gedeelde verantwoordelijk is en er voor de beste oplossing gekozen kan worden. De gevolgen van langdurige regenbuien komen niet terug in het basisveiligheidsniveau.

Om klimaatbestendigheid te borgen in projecten zijn duidelijke eisen gewenst. Het basisveiligheidsniveau helpt de gemeente om deze eisen te stellen voor nieuwe ontwikkelingen. In Haarlem is dit geborgd in de richtlijn Duurzaam Bouwen.

32

BASISVEILIGHEIDSNIVEAU KLIMAATBESTENDIGE NIEUWBOUW

IJmeer-oevers (deelproject: Amsterdam Strandeiland) Type project:

Ontwikkeling van een nieuwe stadswijk met 8.000 woningen

Projectfase: Ontwerpfase

Ambities:

Stedenbouwkundig plan Strandeiland: • Strandeiland wordt klimaatbestendig ontwikkeld zodat de leefomgeving bestand is tegen extreme weersomstandigheden, zoals periodes van droogte, hevige regenval en storm. • De openbare ruimte heeft een bergingscapaciteit van 80 millimeter per uur en 120 millimeter per 2 uur. Voor kavels geldt de eis van de hemelwaterverordering. • Bij de ontwerpopgave van de openbare ruimte is groen de standaard op Strandeiland, komt verharding alleen waar het nodig is. De directe groeiomstandigheden (bodemeigenschappen, hoog-droog, laag-nat, zon, wind-luwte) spelen een belangrijke rol in de plant-en boomkeuze. Groen wordt zorgvuldig afgestemd op de locatie specifieke eigenschappen.

Kansen toepassing basisveiligheidsniveau: De ervaring vanuit Strandeiland leert dat in een vroeg stadium ambities vastleggen helpt om tot een klimaatbestendige ontwikkeling te komen. Het basisveiligheidsniveau kan bijdragen aan het vroegtijdig stellen van ambities. Bestuurlijke vaststelling van het basisveiligheidsniveau of borging in beleid is dan wel noodzakelijk.

Aandachtspunten basisveiligheidsniveau:

Voorschriften die teveel sturen op maatregelen, zoals koele plekken en % schaduw kunnen voor ontwerpers beperkend zijn. Eventueel kan er een onderscheid gemaakt worden in wensen en eisen. Het voorschrift onder hitte met betrekking tot temperaturen in slaapkamervertrekken zou in bredere context gezien moeten worden (niet 1 maatregel). Zo wordt er aangesloten op de TOjuli eis. Bij de uitgangspunten over wateroverlast dient aangegeven te worden dat het stationaire buien betreft.

•

33

BASISVEILIGHEIDSNIVEAU KLIMAATBESTENDIGE NIEUWBOUW

34

BASISVEILIGHEIDSNIVEAU KLIMAATBESTENDIGE NIEUWBOUW

juni 2021