00. RIB afdoening toezegging FTM PFAS en staalslakken.pdf

Raadsinformatiebrief Afdoening toezegging

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 20 maart 2025 Openbare ruimte en Groen Melanie van der Horst Grond en Ontwikkeling, Henriette van Hoek, h.van.hoek@amsterdam.nl Afdoening toezeggingen uit de commissievergadering MOW van 13 februari 2025 naar aanleiding van bespreken van de PFAS vervuiling in het water van het Amsterdamse Bos en gebruik van staalslakken

Geachte leden van de gemeenteraad, In uw vergadering van 13 februari heb ik op vragen van raadslid Veenhoff (GL) toegezegd u nader te informeren over: a) Of het mogelijk is een onderzoek van Stantec uit 2024, waar FTM in het artikel naar verwijst, met de raad te delen. b) Het gebruik van staalslakken op voetpaden in het Amsterdamse Bos en het onderzoek dat momenteel wordt uitgevoerd naar de invloed daarvan op de bodemkwaliteit. Direct na de vergadering heeft raadslid De Vos (PvdD) gevraagd om: c) Het toesturen van alle beschikbare onderzoeken waarin metingen naar PFAS1 in het gebied Amsterdamse Bos/Bosbaan/Nieuwe Meer zijn gedaan, zowel in de bodem als in het water daterende van de afgelopen vijf jaar. Relevante onderzoeken van voor deze termijn die nog niet zijn ingehaald door nieuwere onderzoeken en nog altijd gebruikt worden bij de totstandkoming van beleid, ontvangen we graag ook. Ik zie graag de onderzoeken tegemoet die door de gemeente zelf zijn uitgevoerd, door andere overheden zoals het waterschap of de provincie en door derden die onderzoek deden in opdracht van de overheid. Het college herkent zich niet in het beeld van het Amsterdamse Bos zoals dat in het artikel van Follow the Money wordt geschetst. Er is in het Bos sprake van verontreinigingen, ook met PFAS, er is echter geen sprake van risico’s bij het recreëren in het Bos.

Als onderdeel van de beantwoording van de schriftelijke vragen van de leden Garmy en Bakker inzake PFAS/PFOS verontreiniging (057/TA2025-000280) zal het college een reactie geven op de inhoud van het artikel.

1

PFAS is een verzamelnaam voor door de mens gemaakte chemische stoffen met een perfluorverbinding die naast heel veel nuttige toepassingen ook een negatief effect op milieu en gezondheid kunnen hebben. De meest voorkomende PFAS zijn PFOS en PFOA.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 20 maart 2025 Pagina 2 van 4

Ad a) Het onderzoek van Stantec uit 2024 waar FTM aan refereert betreft een monitoringsprogramma van de grondwaterstanden in het Amsterdamse Bos, niet van de grondwaterkwaliteit. U vindt het betreffende onderzoek als bijlage 20 bij deze brief. Ad b) In afstemming met Sport en Bos, Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (OD) en Grond en Ontwikkeling afdeling bodem, begeleidt het Ingenieursbureau van de gemeente een onderzoek naar de invloed van het gebruik van het product Duomix (een verhardingsmateriaal dat voor 85% bestaat uit staalslakken) op de kwaliteit van grond en grondwater nabij de wandelpaden. Het onderzoek wordt uitgevoerd door een onafhankelijk adviesbureau. De verwachting is dat de onderzoeksresultaten eind Q2 van 2025 met u kunnen worden gedeeld. Ad c) Bodemonderzoeken in onze regio worden verzameld door de OD in een bodeminformatiesysteem (BIS). In dit BIS zitten alle onderzoeken welke zijn uitgevoerd in opdracht van gemeenten of welke door derde partijen (zoals kabel- en leidingenpartijen of aannemers) bij de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (OD) zijn aangeleverd ten behoeve van een informatieplicht. Daarnaast heeft Rijnland waterbodemonderzoek aangeleverd. Sinds gestart is met het meenemen van PFAS in onderzoeken (ca.2017), zijn binnen en rond het Amsterdamse Bos in 19 (water)bodemonderzoeken PFAS-analyses meegenomen.

In geen van de bodemonderzoeken worden de INEV-waarden (Indicatief Niveau Ernstige Verontreiniging, de waarde waar boven een sanering mogelijk noodzakelijk is) overschreden. De INEV-waarden van de bekendste PFAS zijn: PFOS 59 µg/kg en PFOA 60 µg/kg. In onderstaande tabel is per onderzoek het aantal onderzochte mengmonsters opgenomen alsmede de hoogst gemeten waarde van zowel PFOS als PFOA. De volledige onderzoeken vindt u in de bijlagen, met dezelfde nummering als in de tabel.

Onderzoek(sdoel) (water)bodem 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

Aanleg watertransportleiding 20200403 Noordelijke Poeloever 20210217 Twee duikerdammen 20211006 Waterbodem De Poel en de Kleine Poel 20221003 Waterbodem diverse watergangen 20171019 Waterbodem diverse watergangen aanvullend 20181016 Amsterdamse Bos stadslandbouw 20200320 Amsterdamse Bos ten zuiden van A9 20210818 Kelder botenhuis Bosbaan (ook waterbodem) 20240710 Waterentree 20181120 Waterentree aanvullend 20190402 Fietsverbinding Sportas 20210426

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Aantal metingen 9 4 6 2 3 14 6 25 8 2 8 8

PFOS [µg/kg] 1,5 7,1 11,7 20 3,65 6,6 0,73 2,6 1,1 3,42 6,8 3,3

PFOA [µg/kg] 4,5 0,77 8,2 1,6 <0,1 <0,1 1,63 3,1 0,37 0,27 5,42 8,2

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

13 14 15 16 17 18 19

Datum 20 maart 2025 Pagina 3 van 4

Deellocatie 020 aanpassing A9 20210811 Polder Meerzicht 20221229 Partijkeuring tbv watercompensatie 20220607 Watercompensatie verkennend 20221125 Watercompensatie aanvullend 20230823 Waterbodem pilot Amstelveense Poel 20231026 Waterbodem Nieuwe Meer 20190606 Totaal aantal metingen:

6 17 2 5 2 10 15 152

0,56 7,73 16 8,2 6 11,2 4,7

1,3 3,43 1,5 4 1,2 0,6 1,1

Tabel 1: Van de (water)bodemonderzoeken in het Amsterdamse Bos waarin PFAS zijn onderzocht wordt weergegeven het aantal mengmonsters dat is geanalyseerd op PFAS en wat binnen het betreffende onderzoek de hoogste waarden zijn van zowel PFOS als PFOA. In geen van de onderzoeken wordt de INEV voor PFOS (59) of PFOA (60) overschreden.

In 2024 is de waterkwaliteit met betrekking tot PFOS en PFAS in en rondom het Amsterdamse Bos in het water onderzocht door het Hoogheemraadschap van Rijnland. Rijnland is verantwoordelijk voor de waterkwaliteit in het Nieuwe Meer en Amsterdamse Bos. De hoogst gemeten PFASwaarde ligt nog altijd ruim onder de RIVM-advieswaarde voor zwemmen in buitenwater (280 ng PEQ/l). Dit is geen vastgestelde zwemwaternorm, maar een gezondheidskundige advieswaarde voor PFAS.

Locatiecode

Omschrijving

Datum

RO027

Ringvaart Aalsmeerderbrug

RO422

Ringvaart Bosrandbrug

RO1039

Nieuwe Meer, zwemsteiger

RO607

Nieuwe Meer, Westzijde Oeverlanden

ROP40120

Amsterdamse Bos, De Grote Speelweide

ROP21706

Amstelveense Poel

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

11-4-2024 14-5-2024 11-6-2024 9-7-2024 11-4-2024 14-5-2024 9-7-2024 15-4-2024 22-7-2024 15-4-2024

PFAS totaal ng PEQ/l 30 31 31 33 98 134 70 88 83 86

PFAS totaal ng/l 35 36 36 38 78 102 62 77 70 75

PFOS totaal ng/l 4,2 3,8 3,4 3,7 33 47 20 27 24 26

PFOA totaal ng/l 7,4 9,0 9,2 9,7 8,7 10,5 10,0 9 10 9

22-7-2024 15-4-2024

122 32

89 43

40 6

10 9

22-7-2024 15-4-2024 22-7-2024

46 85 75

51 68 63

9 24 19

10 10 13

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

RO888

Amsterdamse Waterleidingduinen

Datum 20 maart 2025 Pagina 4 van 4

15-4-2024

30

36

4

11

28-6-2024

34

38

5

12

Tabel 2: PFAS metingen in oppervlaktewater in 2024, aangeleverd door Hoogheemraadschap van Rijnland

Met de informatie in deze brief worden de toezeggingen (a en b) en de nagekomen vragen (c) afgedaan. Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Melanie van der Horst Wethouder Openbare ruimte en Groen

Bijlagen 1 t/m 19: (Water)bodemonderzoeken met PFAS-metingen 20: Onderzoek ‘Waterhuishouding Amsterdamse Bos’, Stantec 2024

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl