00 Raadsinformatiebrief Voortgangsrapportage toegankelijkheid 2022 getekend.pdf

Raadsinformatiebrief

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 7 november 2023 Coördinatie Toegankelijkheid Alexander Scholtes OJZD

Onderwerp

Voortgangsrapportage toegankelijheid 2022; Iedereen doet mee!

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden, Met deze brief informeert het college u over het volgende. U ontvangt de voortgangrapportage toegankelijkheid 2022, ‘Iedereen doet mee!’ De Amsterdamse bevolking is heel divers. Er zijn veel verschillen in onder meer opleiding, sociaal economische positie, herkomst, capaciteiten, beperkingen en gezondheid. Uitgangspunt van het college is dat iedereen kan meedoen. Eén op de vijf Amsterdammers is in meer of mindere mate slechtziend, blind, slechthorend of doof, heeft een lichamelijke of (licht) verstandelijke beperking, een psychische kwetsbaarheid of psychiatrische aandoening. De aantallen Amsterdammers waar het (naar schatting) over gaat vindt u terug op pagina 3 en 4 van de rapportage. Het aantal mensen met een vorm van beperking groeit in de komende jaren verder door de vergrijzing. Het college vindt dat alle Amsterdammers volwaardig moeten kunnen meedoen in onze samenleving. Amsterdam staat hierin als stad voor grote uitdagingen. Lang niet overal is de sociale, digitale en fysieke toegankelijkheid al geregeld of vanzelfsprekend, waardoor Amsterdammers belemmeringen ervaren om net als iedereen mee te doen. De gemeente werkt al jaren aan het verbeteren van de sociale, fysieke en digitale toegankelijkheid van de stad.

Het college wil het mogelijk maken dat iedereen in de stad, met en zonder beperking, elkaar kan ontmoeten en blijven tegen komen in de buurt, op school en bij de sportclub. Het college heeft in 2016 toegezegd elk jaar de gemeenteraad te informeren over wat er speelt aan toegankelijkheidsvraagstukken en ambities. Elke gemeente heeft daarnaast de wettelijke plicht om samen met Amsterdammers met een beperking en hun vertegenwoordigers periodiek een integraal plan op te stellen. Dit wordt ook wel de lokale inclusieagenda genoemd. Bij de ontwikkeling van het beleid en de uitvoering in Amsterdam wordt al jaren veel samengewerkt met Amsterdammers en ervaringsdeskundigen. Dit heeft in 2020 onder meer geresulteerd in de vaststelling van de lokale inclusieagenda met 10 speerpunten. In de Amsterdamse inclusieagenda van 2020 staat verwoord wat Amsterdammers vinden wat er moet gebeuren zodat iedereen die dat wil ook echt mee kan doen. De 10 speerpunten van de Amsterdamse inclusieagenda hebben betrekking op: 1. Handhaving van de toegankelijkheid en de regelgeving 2. Mobiliteit (openbaar vervoer)

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Pagina 2 van 5

3. Bewustwording 4. Het inzetten van ervaringsdeskundigheid 5. Looproutes door de stad 6. Inclusief onderwijs 7. Toegankelijke toiletten in de stad 8. Toegankelijke Wmo-voorzieningen 9. Toegankelijke (digitale) informatie 10. Sociale inclusie (vrije tijd). Sinds het opstellen van de Amsterdamse inclusieagenda in 2020 wordt via de voortgangsrapportage toegankelijkheid inzicht gegeven in de voortgang op elk van de 10 speerpunten van de inclusieagenda. De voortgangsrapportage toegankelijkheid is bedoeld als levend document, dat regelmatig wordt herzien. De rapportage biedt een overzicht van relevante onderwerpen. De rapportage beschrijft de belangrijkste dossiers en is niet als uitputtend overzicht bedoeld. Het beleid dat is opgenomen in deze rapportage is reeds besproken en/of vastgesteld in de gemeenteraad. Dat betekent dat in deze rapportage geen nieuw beleid wordt vastgesteld. Conclusie op hoofdlijnen Met de voortgangsrapportage geeft het college aan de gemeenteraad een goed beeld van de hoeveelheid en diversiteit van inspanningen die verricht worden. In het overzicht van resultaten en ambities aan het einde van de rapportage wordt vermeld aan welke van de 10 speerpunten van de inclusieagenda het resultaat of de ambitie bijdraagt.

Daarnaast worden in de rapportage de plannen en ambities toegelicht die er in dat kader in 2023 en verder worden verricht om de participatie en sociale, fysieke en digitale toegankelijkheid voor inwoners van Amsterdam met een beperking verder te verbeteren. Zoals ook uit het overzicht in hoofdstuk 4 blijkt, zijn er vele verschillende projecten en dossiers waarmee de gemeente samen met vele partners en met belangenbehartigers en ervaringsdeskundigen werkt aan het vergroten van de toegankelijkheid en de inclusie van mensen met een beperking. Het gaat hierbij om zowel beleid en inzet rond het verbeteren van de fysieke toegankelijkheid van de openbare ruimte, van OV-haltes en van gebouwen. Het gaat ook om inzet voor het vergroten van de sociale toegankelijkheid van voorzieningen in de stad, zodat iedereen zich welkom voelt en op een goede en passende manier bejegend wordt. Het gaat daarnaast ook om allerlei projecten voor het toegankelijker, begrijpelijker en vindbaar maken van informatie en communicatie. Het algemene beeld dat in de conclusies in hoofdstuk 5 over voortgang van de 10 speerpunten naar voren komt is dat er voor alle 10 de speerpunten van de Amsterdamse inclusieagenda aandacht is geweest in de afgelopen periode.

Zo is er bijvoorbeeld veel aandacht in Amsterdam voor het realiseren van de ambities bij Inclusieve Mobiliteit (speerpunt 2) en voor het structureel inzetten van ervaringsdeskundigheid (speerpunt 4). Bij de meeste speerpunten van de inclusieagenda wordt structureel samengewerkt met ervaringsdeskundigen. Denk bijvoorbeeld aan de Buurtteams, bij Jeugdhulp en bij het verbeteren van de (digitale) dienstverlening en informatie aan Amsterdammers. Voor wat betreft de fysieke toegankelijkheid is er veel samenwerking met Cliëntenbelang Amsterdam (CBA) en ervaringsdeskundigen rond het

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Pagina 3 van 5

formuleren van het beleid en criteria voor toegankelijkheid, maar is de samenwerking rond de advisering van concrete projecten in de openbare ruimte nog niet voldoende. In 2023 zijn hierover door de gemeente en CBA betere afspraken gemaakt die eind 2024 opnieuw geëvalueerd worden. Bij alle 10 de speerpunten is de toegankelijkheid en/of inclusie van mensen met een beperking opgenomen in het beleid en de uitvoering. De aandacht en het beleid hebben helaas niet altijd geleid tot veel meer toegankelijke voorzieningen in de stad. In sommige gevallen, zoals bij het toegankelijk maken van OV-haltes, van gebouwen en toiletten zijn er weldegelijk extra toegankelijke voorzieningen gerealiseerd. Helaas zijn de aantallen hiervan relatief laag ten opzichte van het totaal aantal voorzieningen in Amsterdam. Dat maakt dat in het algemene beeld op straat nog weinig zichtbaar is veranderd. Het relatief lage aantal gerealiseerde verbeteringen heeft onder andere te maken met de relatief hoge kosten, de benodigde capaciteit en de lange doorlooptijden voor het aanbesteden, plannen en uitvoeren van de werkzaamheden. Het college realiseert zich dan ook dat de opgave om van Amsterdam een stad voor iedereen te maken heel groot is. We moeten helaas nog veel stappen zetten voordat de toegankelijkheid voor álle Amsterdammers geregeld is.

Het is daarbij helaas niet haalbaar om Amsterdam overal voor iedereen 100% toegankelijk te maken. In een stad als Amsterdam met haar historische gebieden, veel smalle staten en vele monumentale panden is dat niet realistisch. Maar we kunnen wel zorgen dat Amsterdam stap voor stap toegankelijker wordt, zowel fysiek, sociaal als digitaal. Aanpassing aan de frequentie van het opstellen van de voortgangsrapportage toegankelijkheid. In de afgelopen jaren is de rapportage uitgegroeid van een relatief korte rapportage van 13 pagina’s tot een lang stuk van rond de 70 pagina’s. Positief feit is dat dit te maken heeft met de groeiende aandacht voor de positie van mensen met een beperking binnen en buiten de gemeentelijke organisatie. Ook heeft het te maken met de vele projecten, ambities, resultaten die het college hierover in elke rapportage kan vermelden. De hoeveelheid informatie om te verwerken is echter groeiende, dat betekent ook dat ook het doornemen, adviseren over en bespreken van de rapportage veel vergt van de adviesraden en CBA, en van de gemeenteraad. Dit terwijl het bespreken van het beleid, de uitvoering en evaluatie ook plaatsvindt in de reguliere raadscommissies en de gemeenteraad.

Er is dus helaas ook sprake van veel herhaling van informatie en inhoud die al op andere wijze wordt gedeeld met raadsleden en met geïnteresseerden via reguliere kanalen via raadsstukken, via rapportages, raadsbrieven, de begrotingen en jaarrekeningen en de informatie op bijvoorbeeld de website. Het college heeft daarom besloten om de frequentie van de voortgangsrapportage toegankelijkheid van gemiddeld één keer per jaar te beperken naar minimaal één voortgangsrapportage per bestuursperiode over de voortgang van de implementatie van het VNverdrag handicap. Door het terugbrengen van de rapportage over de voortgang naar een lagere frequentie komt het accent van de stedelijke coördinatie op het dossier rond inclusie en toegankelijkheid méér te liggen op het stimuleren van de voortgang zelf en het aankaarten en laten oplossen van eventuele knelpunten. Ook is er hierbij uiteraard veel aandacht voor het verbinden van de uitvoerende organisatieonderdelen en partners in de samenwerking met ervaringsdeskundigheid en belangenbehartiging op deze dossiers.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Pagina 4 van 5

Actualiseren van de Amsterdamse inclusie agenda Het college wil meer focus aanbrengen en prioriteren tot een aantal concrete punten waar we de komende jaren (2024-2026) extra aandacht aan willen besteden. Het college kijkt in overleg met CBA naar welke drie van de 10 speerpunten de komende periode extra aandacht nodig hebben. CBA is hierin voor de gemeente een belangrijke gesprekspartner, omdat CBA al jarenlange ervaring heeft op het dossier toegankelijkheid en inclusiedossier. Daarnaast ondersteunt en faciliteert CBA een groot aantal verenigingen en organisaties van Amsterdammers met diverse beperkingen en mogelijkheden vertegenwoordigt en diverse relevante adviesraden, platforms. Het idee is om over deze speerpunten samen met zeer diverse Amsterdammers en ervaringsdeskundigen via bijeenkomsten in gesprek te gaan. De opzet van deze bijeenkomsten worden door de gemeente samen met belangenbehartigers en ervaringsdeskundigen uitgewerkt. Toegankelijkheid en begrijpelijkheid van deze bijeenkomsten is hierbij een belangrijk uitgangspunt. Uiteraard zoeken we hierbij naar een goede vertegenwoordiging van alle Amsterdammers en organisaties.

In deze bijeenkomsten bespreken we wat de stand van zaken is en of er concrete aanbevelingen zijn van de zeer diverse doelgroepen over hoe deze speerpunten nog beter kunnen aansluiten op de behoeftes van de grote diversiteit aan Amsterdammers met een beperking. De informatie en het overzicht dat de voortgangsrapportage 2022 biedt zal hierbij als input gebruikt worden. Voor de overige knelpunten en speerpunten uit 2020 geldt dat deze binnen het reguliere beleid en uitvoering worden opgepakt. Uiteraard houden we u op de hoogte van de actualisering van de inclusieagenda. Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam

Alexander Scholtes Coördinerend Wethouder Toegankelijkheid

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Pagina 5 van 5

Bijlagen Bijlage 1 Voortgangsrapportage toegankelijkheid 2022: Iedereen doet mee! Bijlage 2A Het advies van Cliëntenbelang Amsterdam over de voortgangsrapportage toegankelijkheid 2022 Bijlage 2B Het advies van de adviesraad van het Jeugdplatform over de voortgangsrapportage toegankelijkheid 2022 Bijlage 2C Het advies van de adviesraad van de Participatieraad over paragrafen van de voortgangsrapportage toegankelijkheid 2022 Bijlage 3A De collegebrief als reactie op het advies van Cliëntenbelang Amsterdam Bijlage 3B De collegebrief als reactie op het advies van de adviesraad van het Jeugdplatform Bijlage 3C De collegebrief als reactie op het advies van de adviesraad van de Participatieraad

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl