0. Raadsinformatiebrief_onderzoek_dagbezoekers_en_afdoening_motie_553.22.pdf

Raadsinformatiebrief Afdoening motie

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 16 april 2025 Economische Zaken / Aanpak Binnenstad Sofyan Mbarki Directie EZC; bestuurszaken.ezc@amsterdam.nl

Onderwerp

Afdoening motie 553.22 De buurt profiteert van hotels en O&S-onderzoek Toeristische dagbezoek Amsterdam

Bijlage

Onderzoeksrapporten O&S

Geachte leden van de gemeenteraad, Het is bijna Pasen en dat betekent dat het weer drukker wordt in de stad. Bezoekers zullen in grote getalen onze stad weten te vinden. Deze bezoekers zijn een mix van (regionale en landelijke) dagbezoekers die op familie-, winkel-, of cultuurbezoek zijn, overnachtende bezoekers, congresgangers of internationale dagbezoekers. Bezoekers zijn welkom, want iedereen mag genieten van onze mooi stad. De culturele rijkdom, waaronder de musea en toonaangevende podia, de grachtengordel en ook het nachtleven in al haar diversiteit is iets dat we graag delen met bezoekers. Alleen heeft de groei van het toerisme ook een keerzijde. De balans tussen toeristische drukte en een leefbare stad voor Amsterdammers is, met name in de binnenstad verstoord geraakt. Daarom werkt het college met de Aanpak Binnenstad en het programma Bezoekerseconomie voortdurend aan maatregelen om de groei van het aantal bezoekers af te remmen en de overlast te verminderen. Tegelijkertijd is de bezoekerseconomie belangrijk voor de stad. Als economische impuls voor een buurt, lokale werkgelegenheid en als stimulator van sectoren als musea, theaters, restaurants en winkels.

Met de start van het toerismeseizoen ziet het college het als goed moment om inzichten de delen over de veelzijdigheid en – naast overlast en drukte – ook de positieve impact van bezoekers op de lokale economie, bewoners en het culturele aanbod van Amsterdam. Onderzoek & Statistiek (O&S) heeft onderzoek gedaan naar lokaal profijt van hotels in een buurt of wijk, en ziet hiermee de motie 553.22 De buurt profiteert van hotels van het lid Namane als afgedaan, en daarnaast ook onderzocht welke verschillende groepen dagbezoekers naar Amsterdam komen en op welke manier zij bijdragen aan de lokale economie. De onderzoeken zijn als bijlage bijgevoegd. Samen geven de onderzoeken inzichten over de staat van de Amsterdamse bezoekerseconomie. Het college schetst deze samenhang in het licht van de Visie Bezoekerseconomie 2035 aan het einde van deze brief.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 16 april 2025 Pagina 2 van 6

Onderzoek Lokale economie hotels Amsterdam Ter uitvoering van motie 553.22, van lid Namane, heeft O&S onderzoek gedaan naar het lokale profijt van hotels. Het onderzoek geeft onder andere antwoord op onderzoeksvragen over de impact van de hotels op de lokale economie: “Hoe zijn hotels verdeeld over Amsterdam? Waar wonen de medewerkers van hotels en hoeveel verdienen ze? Waar vinden bestedingen van bezoekers aan Amsterdam plaats en lijkt dat patroon op de spreiding van hotels over de stad? En ten slotte, zien we onderscheid tussen de verzorgende functie en werkgeverschap van hotels in vergelijking met restaurants of detailhandel?” Het college ziet de volgende resultaten als waardevolle kennis over de Amsterdamse hotelmarkt en haar toevoegde waarde aan de (lokale) economie: ‘Banen voor de buurt’ ▪ Hotelmedewerkers hebben met contracten van gemiddeld 32 uur per week, meer uren dan in detailhandel en in cafés en restaurants. Het uurloon is gemiddeld €16, dat is vergelijkbaar met detailhandel en hoger dan in restaurants en cafés. ▪ Van alle hotelwerknemers woont 6% dicht bij hun werk. Dat is vergelijkbaar met het gemiddelde in Amsterdam, maar lager dan in cafés, restaurants en detailhandel. ▪ In hotels heeft 12% van de werknemers een basisopleiding. Dat is meer dan gemiddeld, maar minder dan in detailhandel en in cafés en restaurants.

'Producten en diensten uit de buurt’ ▪ Buitenlandse bestedingen zijn sterk geconcentreerd in Centrum, waar 59% van de buitenlandse uitgaven worden gedaan, maar slechts 35% van de hotelbedden zijn. ▪ De concentratie van uitgaven in het centrum is sterker voor café- en restaurantuitgaven, maar minder sterk voor uitgaven in de detailhandel. Dit suggereert dat buitenlandse bezoekers een deel van de uitgaven in de detailhandel in de buurt van hun hotel doen, maar voor horeca vooral in het centrum zijn. Pintransacties van binnenlandse dagbezoekers zijn veel gelijkmatiger verspreid over de stad. Loon en werkgeverschap In de motie wordt de vraag gesteld naar een leefbaar loon van hotelmedewerkers. De horeca CAO wordt frequent geëvalueerd en waar nodig het gesprek aangegaan door de branche om te zien of het aangeboden salaris marktconform is. Het onderzoek laat zien hoe het salaris van hotelmedewerkers in relatie staat tot andere branches: Het uurloon is gemiddeld €16, dat is vergelijkbaar met detailhandel en hoger dan in restaurants en cafés. Mensen werkzaam in de hotels kunnen hun behoefte aan flexibiliteit goed invullen. Veel mensen werken als zzp’er in de branche. De consequenties voor pensioenen, sociale voorzieningen, etc. lijkt van minder belang dan de flexibiliteit en persoonlijke ontwikkeling. Dat beeld is vergelijkbaar met uitkomsten uit recente generatieonderzoekeni.

Daarnaast kent de sector een hoog verloop. Van deze zzp’ers is niet inzichtelijk waar zij hoe lang en voor hoeveel loon werken. Uit enquêtes onder hoteliers van Koninklijke Horeca Nederland blijkt dat mensen angstig zijn om bijv. huur- of zorgtoeslag te verliezen bij vaste contracten voor langere periode of bij een te hoog gegenereerd inkomen.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 16 april 2025 Pagina 3 van 6

Tegelijkertijd kent de hotelsector een kleinere ‘flexibele schil’ii (63%) in vergelijking met bijvoorbeeld de restaurantsector (72%). De hotelsector is binnen de gastvrijheidssector ook juist een stabiele werkgever. Wat de impact van de nieuwe regelgeving rondom schijnzelfstandigheid voor zzp‘ers is, zal de komende jaren moeten blijken. De Amsterdamse hotelsector kan bijdrage aan de maatschappelijke doelen van de stad De hotel– en restaurantsector in Amsterdam heeft de afgelopen 10-15 jaar belangrijke ontwikkelingen doorgemaakt. Onder meer door het stringente hotel- en overnachtingsbeleid dat nog slechts enkele duurzame en innovatieve hotelconcepten toestond, hebben de laatste nieuwe hotels in de stad veel geïnvesteerd in diensten en plekken die ook aantrekkelijk zijn voor bewoners. Andere hotels zijn in deze verandering meegegaan of pakken van oudsher een belangrijke rol in een buurt en werken samen met omliggende ondernemers of omwonenden. De rol, het dienstenaanbod en de inrichting van een hotellobby, restaurant of een koffiezaak is veranderd. Het zijn niet alleen gelegenheidsplekken, maar ook ontmoetingsplaatsen en werkplekken. Via hotels en hotelbezoek worden veel andere sectoren bediend en bezocht. Denk hierbij aan musea, restaurants, theaters, cafés, etc. Daarnaast kunnen hotels een belangrijke rol vervullen in verschillende opgaven van de stad.

Denk hierbij aan de verduurzaming van vastgoed, productieketens of consumptie en afvalstromen. Daarnaast zijn er initiatieven als de Food Waste Challenge Amsterdam 2025 om voedselverspilling tegen te gaan. Ook bieden hotels kamers aan voor economisch daklozen gedurende hun resocialisatietraject. Dit zijn praktijkvoorbeelden met positieve impact die Amsterdamse hotels daadwerkelijk maken. Het kan altijd meer en beter, maar deze inzichten over de hotelbranche laten zien dat er stappen te zetten zijn en er kansen liggen. Het college is zich ervan bewust dat de sector sinds de coronapandemie te maken heeft gehad met verschillende uitdagingen op het gebied van personeelstekorten, inkoopkosten en lastenverzwaring. De sector ziet zich tegelijkertijd geconfronteerd met verbeterpunten. Rondom bijvoorbeeld arbeidsomstandigheden van extern ingehuurde diensten zoals schoonmaak, waarover u de beantwoording van de daaraan gerelateerde raadsvragen van het lid Alberts op korte termijn tegemoet kunt zien. Over het algemeen ziet het college dat de hotelbranche een belangrijke rol kan vervullen in verschillende maatschappelijke opgaven van de stad. Als werkgever, als economische impuls voor een buurt en als stimulator van sectoren als musea, theaters, restaurants en winkels. Met dit onderzoek geeft het college uitvoering aan een deel van de motie 553.22.

Door de privacy gevoeligheid van inkoopafspraken van ondernemers enerzijds en transacties van privépersonen anderzijds, kan er alleen in algemene termen over het financiële profijt voor lokale ondernemers gesproken worden. Initiatieven als de Green Hotel Club en Buurthotel, waarbij een positieve bijdrage van hotels aan een buurt verder kracht wordt bijgezet, zijn voorbeelden van een manier waarop hotels in Amsterdam zich inzetten voor een duurzamere en leefbare stad. In het meest recente Uitvoeringsprogramma Bezoekerseconomie 2025 zet het college in op de verduurzaming van de Amsterdamse bezoekerseconomie aan de hand van brede welvaart en de Sustainable

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 16 april 2025 Pagina 4 van 6

Development Goals (SDG's). In de vier door het college geselecteerde SDG’s, heeft het college de bijdrage van de hotelsector hard nodig. Dit staat ook voorop in de keuze voor SDG 17: Partnerschap om doelstellingen te bereiken, en het bouwen aan samenwerkingen in en met de sector om de bezoekerseconomie te verduurzamen. Onderzoek toeristisch dagbezoek aan Amsterdam In deze brief gaat het college ook in op het O&S Onderzoek toeristisch dagbezoek Amsterdam. Tijdens de commissievergadering Sociaal, Economische Zaken en Democratisering (SED) van 12 juli 2023 kwam naar voren dat voor het debat over toerisme in Amsterdam meer inzicht in toeristisch dagbezoekers nodig is. Naar aanleiding hiervan heeft het college O&S de opdracht gegeven om een onderzoek te starten naar dagbezoekers. Dit onderzoek volgt op een tussenrapportage in Q2 2024, waarin de voorlopige inzichten over het onderzoek naar dagbezoekers al met de raad zijn gedeeld. Voor het Onderzoek toeristisch dagbezoek in Amsterdam zijn, verdeeld over vier seizoenen, ruim 3.000 enquêtes afgenomen onder dagbezoekers op zes locaties: het Centraal Station, de Nieuwmarkt, het Muntplein, het Museumplein, de Oude Pijp en het Leidseplein. Door de veldwerkperiodes verspreid over een kalenderjaar uit te voeren, ontstaat een betrouwbaar beeld van de verschillende beweegredenen van dagbezoekers door het jaar heen.

In het onderzoek hanteert O&S de volgende definitie van dagbezoek: ‘Een bezoek aan Amsterdam door iemand die niet in Amsterdam woont, voor minimaal twee uur, met een toeristisch-recreatief bezoekmotief en zonder overnachting in de stad.’ Drukte wordt veroorzaakt door verschillende groepen bezoekers tezamen Wat direct opvalt aan de samenstelling van de ondervraagde respondenten gedurende het jaar is dat er een haast gelijkwaardige verdeling is tussen drie verschillende groepen op de drukke plekken in de stad. De kans om voor het Centraal Station een dagbezoeker, verblijfsbezoeker of een Amsterdammer tegen het lijf te lopen is – bij benadering – even groot. Alle drie de groepen dragen bij aan de ervaren drukte op straat. Alleen in de zomer en de herfst ligt het aandeel van dagbezoekers in de drukte op straat op de gemeten locaties lager (rond de 25%). Wanneer we inzoomen op de ruim 3.000 ondervraagde dagbezoekers, dan zien we dat verdeeld over het jaar 24% uit de MRA komt, 41% elders uit Nederland, 22% uit het buitenland, die elders in Nederland verblijft en 13% procent uit het buitenland, die buiten Nederland verblijft. Deze laatste categorie is onder te verdelen in drie groepen. Een deel komt direct vanuit huis voor een dag naar Amsterdam, bijvoorbeeld vanuit Duitsland, België.

Een ander deel is op reis in Europa en slaapt bijvoorbeeld in een hotel in Brussel en komt van daaruit voor een dag naar Amsterdam. Tot slot zijn er dagbezoekers op doorreis met een lange overstap in Amsterdam. Die reizigers komen vanuit Schiphol of Amsterdam centraal om de stad voor een dag(deel) te bezoeken. Hoofdmotief buitenlandse dagbezoeker is wandelen naast verschillende andere activiteiten Bij dagbezoeken van buitenlandse bezoekers is wandelen door de stad met ruim 50% het meest genoemde hoofddoel. Tegelijkertijd geven buitenlandse dagbezoekers aan dat ze ook veel andere activiteiten ondernemen. Veel vaker dan Nederlandse bezoekers. Nederlandse dagbezoekers

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 16 april 2025 Pagina 5 van 6

komen wel vaker naar Amsterdam, over het algemeen minder lang en zij ondernemen gemiddeld genomen minder verschillende activiteiten dan buitenlandse dagbezoekers. Hoewel het bezoeken van een coffeeshop voor slechts een klein deel van de buitenlandse bezoekers het hoofddoel was, komt 39% van de buitenlandse dagbezoekers ook om een coffeeshop te bezoeken. Dat patroon geldt ook voor veel andere activiteiten: museumbezoek (55%), winkelen (58%), bezoek aan De Wallen (42%) en een rondvaart (33%). Uitgaan komt minder prominent naar voren als hoofddoel (2%). Dit komt doordat het onderzoek overdag is uitgevoerd (tot 20:00) en een deel van uit uitgaansbezoek ook verblijfsbezoek is. Dagbezoekers die buiten Nederland overnachten verblijven meestal wat langer in Amsterdam tijdens hun bezoek. Ook heeft deze groep iets vaker wandelen in de stad (58%) als hoofddoel. Het onderzoek naar dagbezoekers voedt de veronderstelling dat het hoofddoel wandelen door de stad synoniem staat voor het persoonlijk ervaren van het (toeristische) beeld dat respondenten hebben van Amsterdam. Voor de Nederlandse toeristische dagbezoekers – met name inwoners uit de MRA – geldt mogelijk dat hun dagbezoeken frequenter en gerichter zijn, met meer focus op het in Amsterdam aanwezige voorzieningenaanbod.

Kansen voor de ontwikkeling van duurzame bezoekerseconomie in meerkernige stad Uit beide onderzoeken blijkt dat een bezoek aan het centrum van de stad, en daarbinnen het bezoeken van (of wandelen langs) bekende highlights, onder veel dag- en verblijfsbezoekers een populaire bezigheid is. Dit valt op te maken uit zowel een analyse van de buitenlandse pintransacties als de enquêtes onder dagbezoekers op verschillende plekken in en rondom en centrum. We zien tegelijkertijd dat dag- en verblijfsbezoekers wel degelijk bestedingen doen of een bezoek brengen aan buurten door de hele stad. Al gebeurt dit nog met name in de lokale detailhandel en niet in alle onderzochte sectoren, het vormt een basis om op verder te bouwen. Daar waar een clustering van horeca- detailhandel en cultureel aanbod te vinden is, neemt het aantal buitenlandse bestedingen en dagbezoeken toe. Zo zien we dat naast het centrum ook de Zuidas of de ArenAPoort plekken zijn waar bezoekers in de directe omgeving van hun hotel geld uitgeven. Deze gebieden lopen voorop in de spreiding van bezoekers aan Amsterdam, omdat zij bereikbare plekken zijn en een interessante mix aanbieden van verblijven, vrijetijdsvoorzieningen en horeca. Door clustering van aanbod in de zich ontwikkelende centrumgebieden van de meerkernige stad, worden deze plekken steeds interessanter voor bezoekers en werkt de spreiding beter.

Essentieel hierin is het karakter, duidelijke aanbod en goede bereikbaarheid. Ook dag- en verblijfsbezoekers rondom plekken als het Buikslotermeerplein, Osdorpplein en Sloterdijk kunnen bijdragen aan diverse en potentierijke horecaconcepten, detailhandel en culturele voorzieningen. Zoals het college in de Visie bezoekerseconomie 2035 aangeeft, moet deze ontwikkeling wel rekening houden met de behoefte van bewoners. Om deze reden onderzoekt O&S op dit moment welke commerciële vrijetijdsvoorzieningen Amsterdam rijk is, hoe deze functioneren en welke waarde deze hebben voor bewoners en werknemers. Ook wordt onderzocht welke commerciële vrijetijdsvoorzieningen de Amsterdammer graag in de meerkernige stad wil.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 16 april 2025 Pagina 6 van 6

De onderzoeken, die als bijlage bij deze brief zitten, laten zien dat de Amsterdamse binnenstad onverminderd populair is. Onze binnenstad zal een drukke en levendige plek blijven, gepaard met de daarbij horende uitdagingen van zaken als drukte, overlast, afval en toeristische monocultuur. Het college gaat daarom onverminderd door met maatregelen nemen om deze negatieve consequenties tegen te gaan. Tegelijk laten de onderzoeken zien dat de groei van de stad gepaard gaat met kansen voor de ontwikkeling van een meer duurzame bezoekerseconomie en stad, en het spreiden van bezoekers en aantrekkelijk aanbod. Door deze stadscentra te ontwikkelen met aandacht voor wonen, werken, leven én bezoeken, versterken ze niet alleen hun eigen identiteit, maar dragen ze ook bij aan een duurzamere en gebalanceerde bezoekerseconomie. Een strategische en diverse mix van functies zorgt ervoor dat deze gebieden uitgroeien tot vitale buurten die zowel bewoners, bedrijven als bezoekers aantrekken. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Sofyan Mbarki Wethouder Aanpak Binnenstad en Economische Zaken

Bijlagen 1. O&S Lokale economie hotels Amsterdam 2. O&S Onderzoek toeristische dagbezoekers in Amsterdam i Generatie Z omarmt fulltime freelance werk ii

Arbeidsmarktmonitor Gastvrijheidssector - Omvang & samenstelling - Amsterdam

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl