Woordelijk verslag raadsdebat Kantorenvisie Amstelveen en Huisvesting Eerste lijnszorg 28 februari 2024

Woordelijk Verslag Amstelveen Raadsdebat Raadzaal Locatie : Amstelveen Starttijd : 14.59 Voorzitter : De heer Adriaans Griffie : Onbekend Afwezig : Duur : 14.59 - 16.44 Raadsdebat Raadzaal

Woordelijk verslag: Raadsdebat Raadzaal 28 februari 2024 Locatie : Amstelveen Starttijd : 14.59 Voorzitter : De heer Adriaans Griffie : Onbekend Afwezig : Duur : 14.59 - 16.44 Raadsdebat Raadzaal

1 Kantorenvisie Amstelveen Sprekernaam 1: De heer Adriaans (Voorzitter) Welkom allemaal. We gaan beginnen met het raadsdebat van 28 februari. Welkom aan woordvoerders van de fracties college, publiek, pers, kijkers thuis. We hebben twee onderwerpen op de agenda: de kantoren visie Amstelveen en het huisvesting van de eerstelijnszorg in Amstelveen. Voor de hele bijeenkomst hebben we 105 minuten de tijd. Spreektijd is zoals bekend op basis van fractie grote, vrij te verdelen over beide onderwerpen, rekening houden met zoveel mogelijk tijd voor vrij debat in de tweede termijn per onderwerp. We beginnen met de kantorenvisie. Het raadsvoorstel betreft een visie op het behoud van kantoor werkgelegenheid. Het opwaarderen en verduurzamen van de kantoren voorraad en toekomstbestendige groei in verhouding met de groei van het aantal inwoners in Amstelveen. Het is goed als de Raad zich hierover uitspreekt daarom ook dit raadsdebat. In de eerste termijn geef ik de woordvoerders één voor één het woord. Denk aan je getoonde spreektijd en denk er ook aan dat die moet resteren voor het onderwerp voor de tweede termijn. Dan zou ik nu graag willen weten wie het woord wil. Ik begin bij mevrouw Hoefakker van de ChristenUnie. Sprekernaam 2: Mevrouw Hoefakker (Raadslid ChristenUnie) Dank u wel. De kantorenvisie, de fysieke ruimte van Amstelveen moet integraal worden verdeeld.

De noodzaak van dit aparte kantoren beleid is ons daarmee niet geheel helder. Groei van de stad in inwoneraantal betekent noodzakelijke groei van woongelegenheid en van vitale maatschappelijke voorzieningen. Denk aan zorgonderwijs, nutsvoorzieningen, groen. Ruimte en personeel zijn ontzettend schaars en dan stellen we dat het aantal vierkanten meters kantoor mee moet groeien met de groei van het aantal inwoners. Dat gaat er bij de ChristenUnie niet in. De trend is minder kantoor meters per baan en het uitgaan van een berekende ijzeren voorraad lijkt CompanyWebcast @ 2024/ Woordelijke verslagen- Amstelveen

ons vooral interessant voorvolkshuisvesting, niet voor kantoren huisvesting. Wat de ChristenUnie betreft, gaan we heel selectief ondernemers trekkenkantoren met wens tot veel vierkante meters en regiofunctie en zelfs internationaal kunnen beter uitwijken naar gebieden waar de druk op de ruimte minder hoog is. Daarbij ontvangen veel kantoormedewerkers een salaris waarmee je in Amstelveen geen huis kunt betalen. Het uitbreiden van kantoorruimtes zal het aantal forenzen doen toenemen in plaats van Amstelveners van een baan voorzien. Deze visie is geschreven vanuit het perspectief van de ondernemer. Welke ondernemer wil dit niet? Meer het meer verantwoordelijkheid bij de markt zonder knellend kader met oog voormarktontwikkelingen, haal ik uit de nota. De vraag die reist is: hoeveel verantwoordelijkheid neemt die ondernemer? Oh, ik zie een interventie. Sprekernaam 1: De heer Adriaans (Voorzitter) Sorry. De heer Dorgelo. Sprekernaam 3: De heer Dorgelo (Raadslid VVD) Ja, welke banen zoeken Amstelveners dan wel voorzitter? Was ik benieuwd of mevrouw Hoefakker dat kon vertellen. Sprekernaam 1: De heer Adriaans (Voorzitter) Mevrouw Hoefakker. Sprekernaam 2: Mevrouw Hoefakker (Raadslid ChristenUnie) Er zijn zoveel banen. Dat hoeft niet per se alleen in een kantoor te zijn. Een kantoor kan met een regiofunctie ook elders staan.

Dus we willen meer forenzen eigenlijk door meer kantoorbanen te realiseren. Deze visie is geschreven vanuit het perspectief van die ondernemer en die vraag is nu dus: hoeveel verantwoordelijkheid neemt die ondernemer voor Amstelveen? En dat raakt aan de internationalisering agenda die eerder is besproken, maar ook aan thema duurzaamheid. Bij plek kreeg mijn fractie genoot nog te horen dat de verduurzamingsplannen stoppen omdat het Rijk niet meewerkten we geen middelen in handen hebben om ondernemers te dwingen zonnepanelen te leggen of hun gebouwen te verduurzamen. Ook onze zoek tocht naar het aantrekken van eerstelijnszorg straks, het volgende debat kan wellicht via het toewijzen van kantoorlocaties indirect worden opgelost. Filter op de intaketafel dus heel selectief welk bedrijf gastvrij wordt onthaald en welkbedrijf niet. Zonder afdwingbare kaders is dit document een leeg huls. Een voorzet van de ChristenUnie: geef geen eigengrondposities meer uit aan kantoren, functie, stel de parkeernorm voor kantoren in openbare ruimte naar beneden bij. Zo stimuleer je pas echt gebruik van fiets-OV en inpandig parkeren. Verwacht in je selectie van elke ondernemer een stukje maatschappelijke meerwaarde voor Amstelveen.

Hoe dragen zij namelijk bij aan de verlevendiging van de wijk, de sociale cohesie, onderwijs, woongelegenheid, de lokale ondernemers groen of het bieden van onderdak aan maatschappelijke voorzieningen. En tot slot dwingt een renovatiestandaard af, evenals CompanyWebcast @ 2024/ Woordelijke verslagen- Amstelveen

klimaatneutraal bouwen en het leggen van zonnepanelen. Het kostenaspect, regie en sturing bij het opstellen en uitwerken van kantorenbeleid, terugkerende kantoren overleggen, monitoring en evaluatie, wie gaat dat allemaal betalen? Laten we gaan voor een integrale aanpak van de fysieke ruimte, waarin kantoren een bijrol en geen hoofdrol krijgen. Stel kaders die verantwoordelijkheid geven en afdwingbaar zijn. Dank u wel. Sprekernaam 1: De heer Adriaans (Voorzitter) U heeft niet veel tijd meer voor het tweede onderwerp. Dat bent u zich van bewust. Mevrouw van Rietschoten. Sprekernaam 4: Mevrouw van Rietschoten (Raadslid AVA) Dank u wel voorzitter. De huidige kantorenleegstand is Amstel in Amstelveen is gezien de landelijke trend laag, maar het geschetste toekomstbeeld baart actieve Amstelveen zorgen. Er zijn namelijk nog heel veel onzekerheden de transformaties van diverse oude kantoorgebouwen zijn nog lang geen gelopen race. Kronenburg, ondanks de tweede aangenomen motie in de Tweede Kamer de bovenkerk weg zone waar alleen nog maar een nota van uitgangspunten is vastgesteld en bedrijventerrein Legmeer staan nog altijd niet definitief in de steigers. Zijn vastgoedeigenaren van deze panden nog wel bereid om langer te wachten of gaan ze op zoek toch naar nieuwe huurders? Na gesprekken met marktpartijen is het aantrekken van nieuwe nationale huurders volgens hun niet makkelijk.

De concurrentiepositie van Amstelveen is door de woningkrapte en hoge prijzen van woningen een dilemma. Veel potentiële huurders kijken toch verder naar een vestigingsplaats waar werknemers makkelijker en goedkoper een woning kunnen bemachtigen. Heeft de wethouder daar rekening mee gehouden en hoe kijkt hij hiernaar? De internationaal georiënteerde kantoor gebruiker zijn al volop aanwezig. Uit deze visie komt naar voren dat de gemeente hier meer en verder op wil inzetten door middel van een brede Aziatische hub, bijvoorbeeld door Indiase of Koreaanse bedrijvigheid. Maar is dit wenselijk? Internationale bedrijven hebben blijkbaar minder moeite om woonruimte te vinden voor hun personeel. Dit zien wij door heel Amstelveen gebeuren en werkt niet altijd bij aan een sociale cohesie in de wijken. Volgens Actief voor Amstelveen zouden internationale bedrijven binnen het huren complex woonruimtesoort campus moeten creëren voor hun werknemers, zodat hun komst niet ten koste gaat van de al schrale woningmarkt. En de gemeente zou dit eigenlijk moeten vergunnen en meenemen in het omgevingsplan. De bereikbaarheid van Amstelveen is nog iets waar goed nagekeken moet worden. In het verleden is één van de redenen geweest waardoor grote bedrijven Amstelveen mogelijk hebben verlaten. De destijds beloofde ontsluiting van Kronenburg aan de oostzijde is er nooit gekomen.

Ook nu ontstaat er weer ophef over bereikbaarheid zonder goede en simpele bereikbaarheid van kantoorpanden zeker in de nieuwe manier van werken zal Amstelveen moeilijk de aantrekkelijke groene woonwerk stad worden die in deze visie voorgesteld wordt. Dank u wel.

CompanyWebcast @ 2024/ Woordelijke verslagen- Amstelveen

Sprekernaam 1: De heer Adriaans (Voorzitter) Dank u wel mevrouw van Rietschoten. Het woord is aan de heer Visser van 50PLUS. Sprekernaam 5: De heer Visser (Raadslid 50PLUS) Ja, dank. Amstelveen wenst met de voorgestelde kantorenvisie onder meer kracht te geven aan de regiefunctie die de gemeente wil innemen en onze fractie is het zeer eens met de noodzaak daartoe. Zoals bij heel veel onderwerpen speelt de schaarse ruimte die onze gemeente kent een grote rol, sorry en dwingt tot het maken van keuzes over hoe deze ruimte het beste voor de inwoners, bezoekers en werknemers kan worden ingezet. In de afgelopen tien jaar zijn door de gemeente en gebruikers keuzes gemaakt waardoor voormalige kantoorlocaties zijn getransformeerd naar andere bestemmingen, onder andere om ruimte te bieden aan de toenemende vraag naar goede woonruimte. Hierdoor mede hierdoor is de Amstelveens kantoren voorraad in die tijd met 28 procent gedaald. Ruimte wat ingezet voor woonruimte, is geen ruimte meer van kantoren of om bijvoorbeeld te genieten van de natuur. Als de stad geen ruimte meer heeft om te groeien, zouden we er ook voor kunnen of misschien wel moeten kiezen dit te accepteren.

Concept kantorenvisie roept op tot bijsturing omdat anders transformatie van kantoren en onder andere woningruimte zal leiden tot een tekort aan kantoren en daardoor het verdwijnen van gerealiseerde werkgelegenheid en de stad die minder aantrekkelijk is voor haar inwoners. Onze fractie heeft deze motieven ook al ingebracht rondom de plannen met de Bovenkerkerweg zone, een gebied rond de belangrijke uitvalsweg in de gemeente met de ruimte voor dat aan kantoorlocaties die naar onze mening prima zijn te transformeren naar kantoorruimte die volledig voldoet aan de eisen die we tegenwoordig aan kantoren stellen. We hebben dan ook tegen deze plannen gestemd en staan nog steeds achter onze visie van 2023. In de kantorenvisie wordt dit aangehaald als de transformatie van in courante panden. In de kantorenvisie wordt duidelijk gemaakt dat het reduceren van kantoren voorraad ten gunste van woningbouw uiteindelijk zal moeten worden gecompenseerd door elders in de stad ruimte te bieden voorkantoorruimte. Dit lijkt een dure en tijdrovende actie, zeker als hier ook kantoorruimte op een logische locatie daarvoor wordt opgeofferd. Onze fractie steunt de opzet van de kantorenvisie maar geeft graag de eerder genoemde overwegingen mee als input. Dank u wel. Sprekernaam 1: De heer Adriaans (Voorzitter) Ja, dank u wel, heer Visser. Het woord is aan de heer de Looze, GroenLinks.

Sprekernaam 6: De heer de Looze (Raadslid GroenLinks) Een interessante analyse en ook logische gevolgtrekking daaruit. Wel logische gevolgtrekking voor de kantorenmarkt en dat is ook meteen mijn punt is dat deze visie erg geschreven is vanuit de visie: we gaan de best mogelijke kantorenmarkt voor Amstelveen creëren. En hoe kan je daarmee oneens zijn? Iedereen is voor genoeg werkgelegenheid. En maar de andere kant mist CompanyWebcast @ 2024/ Woordelijke verslagen- Amstelveen

daarbij een beetje en daarom heb ik wel drie krik kritiekpunten daarop en de eerste focust meteen op de eerste, ja, beslispunt dat wordt genomen, betreft de ijzeren voorraad. De beschikbare ruimte ont ontwikkelen in Amstelveen is eindig en is schaars. Er zijn verschillende dingen die we willen doen en er wordt voor gekozen om acht procent frictieleegstand te gaan hanteren en dat lijkt me in deze tijd waarin de woningnood zo hoog is, waar voor mijn collega’s ook andere grondgebruik ja, die schaars in Amstelveen benoemen, lijkt me dat onverstandig. Tweede punt waar ik moeite mee heb, is het gedeelte over het aantrekken van internationale bedrijven. We kennen allemaal de nou ja, toch wel maatschappelijke gevolgen die het heeft van de grote internationale gemeenschap die we in Amstelveen hebben en je zult mij nooit hen de schuld horen geven. Maar je zult mij wel de schuld horen geven aan hen die dat aanjagen en dat juist stimuleren. En het ja, het bevreemdt mij dat de VVD landelijk zo er geageerd tegen migratie en hier met dit document die arbeidsmigratie zo erg aan het aanmoedigen is. Ik denk dat we die maatschappelijke gevolg daarvan op de woningmarkt, in het onderwijs, de sociale cohesie niet kunnen negeren en dit nou ja in dit stuk niet moeten doen. Het laatste punt waar ik kritiek op heb, is de duurzaamheidsdoelen die hier worden gesteld.

Het is toch wel ergens summier om alleen de minimale eisen die landelijk worden gesteld, te hanteren. Ik denk dat het Amstelveen toch waardig is om nou ja, onze ambitie hierin ook te laten weerklinken en de markt toch echt wel iets mee te geven waar ze mee aan de slagkunnen betreft duurzaamheid. Voorzitter, bedankt. Sprekernaam 1: De heer Adriaans (Voorzitter) Dank u wel, heer de Looze. Dan is nu het woord aan de heer Dorgelo van de VVD. Sorry. Sprekernaam 3: De heer Dorgelo (Raadslid VVD) Dank u wel Voorzitter. Ja, allereerst wil ik toch de ambtelijke organisatie bedanken voor een zeer duidelijk rapport. Erg veel feiten, gedegen opgebouwd en ja, zelf als VVD zijn we erg trots dat de gemiddelde werkgelegenheid in Amstelveen met 18,7 procent gegroeid is. Dat betekent dat er gewoon een aantrekkelijke plek zijn om te wonen en te werken. Wat we belangrijk vinden als VVD in Amstelveen is dat we ons blijven ontwikkelen als belangrijke werkgevers stad en ja, mevrouw Hoefakker gaf het ook al aan. Deze visie is wel vrij eenduidig, want we benoemen wel de randvoorwaarde hè een goede OV, nou, ik heb het over horeca, detailhandel, wat je wilt overigens met de lunch of de borrel, parkeergelegenheid dus er zijn wel heel veel andere beleidsstukken die geraakt worden door dit stuk en die daar niet los van staan.

Ja, wij roepen dan ook wel op om dat integraal ook een keer met elkaar te bekijken en te zien hoe we dan kader kunnen stellen. Wat dan met alles rekening houdt. En wat wij als terecht aandachtspunt zien, is dat er een paar gebieden zijn die misschien overbelast zijn. Hè, dus daar hebben we heel weinig vrij beschikbare plannen. Maar als we naar Kronenburgkijken, met 23,6 procent leegstand. En Bovenkerk en Startbaan werden ook al genoemd. Ja, daar hebben we dus gewoon te maken met verpaupering van de stad en daar willen we toch ook het college oproepen om te kijken: wat kunnen we daar nu doen om dat neer CompanyWebcast @ 2024/ Woordelijke verslagen- Amstelveen

te zetten? Nou, daar hebben we ook over nagedacht, want wij denken graag mee, we zijn positief en die duurzaamheidsopgave zien wij ook en wij zouden eigenlijk willen voorstellen dat we in het beleid ook opnemen dat we een ja, een aantrekkelijke regeling maken om oud voor nieuw te transformeren en dan ook rekening te houden met het ontwikkelen van detailhandel en andere aangelegenheden zaken zodat we daar dan ook betere, duurzame panden krijgen die integraal passen in de visie wat wij als gemeente zien. Ik denk dat dat een mooie kans is, gezien wat er nog beschikbaar is. En ja, dat is buiten dit stuk om, willen wij graag ook nog oproepen dat we gaan nadenken als raad en dat is een oproep aan ons allen over de huisvesting van essentiële diensten die niet in het kantoor zitten, zoals aannemers, loodgieters, stoffeerderijen, elektriciens roep het maar op, want daar hebben we ook steeds minder plek voor. En ja, probeer maar een loodgieter te krijgen in Amstelveen. En de heer Elzakalai zou ik willen vragen om te kijken om ook echt specifiek aandacht voor jonge startende ondernemers te maken. Nou, dat zal volgens mij mijn collega van de PvdA ook nog weer opnoemen, maar wij denken dat daar gewoon echt specifiek ruimte voor moet zijn, dat je klein kunt beginnen en dat lokale mensen ruimte hebben om hier hun bedrijf te beginnen.

Maar al met al vinden wij integraal toch gewoon een heel gedegen stuk waar de ambtelijke organisatie echt hun best op heeft gedaan. En je hebt als raadslid veel feiten waar je uit kunt putten, dus daarvoor dank. En wij denken met een kleine aanscherping dat we een fantastisch document in hand hebben. Dank u wel, voorzitter. Sprekernaam 1: De heer Adriaans (Voorzitter) Dan wil ik nu het woord geven aan heren Aslanjan, die ik net abusievelijk weg drukte. Sprekernaam 7: De heer Aslanjan (Raadslid D66) Voorzitter, dank u wel. De gemeente Amstelveen kenmerkt zich als internationale gemeente met veel internationale bedrijven die zich in Amstelveen gehuisvest zijn. De heer Visser van 50PLUS noemde het al. Sinds 2008 hebben we gezien dat na de financiële crisis, de huizencrisis dat er heel veel kantoor panden leeg stonden. Die zijn in rap tempo, zijn die getransformeerd naar woningen, wat natuurlijkgoed is. Maar daarbij kom je natuurlijk ook voor het feit te staan dat we op dit moment inderdaad niet een al te groot aanbod meer hebben aan kantoren. Dus het is inderdaad goed om een kantorenvisie vast te stellen met elkaar. Daarbij vind ik het wel van belang, althans dat zou ik aan de wethouder willen vragen.

Hoe is er gekeken binnen die kantoren visie, naar de kantoren zelf? Is er puur naar de vierkante meters gekeken of is daar ook even gekeken naar wat voor kantoren zijn het dan? Zijn dat kantoren waar één pitter zitten? Zijn het kantoor waar midden en klein bedrijf zitten? Of zijn het echt de groterekantoren? Graag een toelichting daarop. Mijn collega van de VVD noemde het al: veel kantoorpanden zeer verouderd. Wat gaat het college daaraan doen? En vaak is het natuurlijk privaat eigendom. In hoeverre kun je daar echt nou ja, de druk opvoeren om die eigenaren ook in beweging te brengen, om hun kantoren? Nou ja, om te investeren in de kantoren als het gaat om duurzaamheid en de eisen, die je nou ja, de vraag kant vandaag de dag stelt op het moment CompanyWebcast @ 2024/ Woordelijke verslagen- Amstelveen

dat ze zich ergens vestigen. En dan tot slot, voorzitter, de ijzeren voorraad. Dat werd ook al genoemd door een aantal collega's ik denk dat een belangrijk punt is. Wie bepaalt wat die ijzeren voorraad is? Is dat, zijn dat de kantoren die we nu nog in Amstelveen hebben? Zeggen we daarvan, dat is het minimum wat we willen hebben, hè, wantcollega's gaven ook aan, voorzitter, dat er ook binnen de voorraad die we nu hebben behoorlijk wat leegstand is. We gaan het straks hebben over één lijn: eerstelijnszorgwoningen stel nou dat de eigenaar van een kantoorpand in bovenkerk naar de gemeente komt en die zegt van: beste college, ik zou graag mijn kantoorpand willen transformeren naar deze type woningen. Zeggen wij dan als gemeente van sorry meneer of mevrouw, dat kan niet, want we hebben de kantorenvisie vastgesteld en daarin staat dat minimum ijzeren voorraad x-percentage moet zijn. Graag een reactie van de wethouder op dit punt, dus in hoeverre is dit in beton gegoten of zijn we hier flexibel in? Dank u wel, voorzitter. Sprekernaam 1: De heer Adriaans (Voorzitter) Dan is nu het woord aan de heer Siegmann, CDA. Sprekernaam 8: De heer Siegmann (Raadslid CDA) Dank u wel, voorzitter. Dus de tijd die ik zie is voor allebei de onderwerpen oké. Dank voor de kantorenvisie meneer de wethouder, u bent het.

Ik had wel bij pagina negen de vraag: wat is nou precies het probleem van die leegstand? Ik bedoel ja, er is leegstand, maar wat is dan nou, dat het een klein beetje is? Ik vind het een beetje een smalle visie in de beleidslijnen wat ik ook eerder heb horen zeggen. Waar ik me zorgen over maak, dat is dat we inderdaad proberen aantrekkelijker te worden, ook voor werkgevers dat zag ik ook in de begroting staan over het aantrekkelijk worden voor expats, terwijl er enorme druk is op de woningmarkt. Waarom doen we dat? Dat zou ik wel willen weten. Dan zou ik kunnen zeggen: dat is niet genoemd. Misschien is het financieel wethouder, misschien is het of meneer de voorzitter, sorry meneer de voorzitter, misschien dat het college denkt: ja, maar we verdienen ook wel wat aan die kantoren, WOZwaarde en belastingen. Dat kan ik niet terugvinden. Ik heb even gezocht op financieel, WOZ, belasting kon dat allemaal niet terugvinden. Dan had ik het een beetje kunnen begrijpen dat je zegt: die kantoren leveren ons ook wat op. Dus dat is mijn eerste dingen eigenlijk, van wat worden we hier beter van? En het tweede en ik hoorde de heer Dorgelo zeggen: ja, maar je moet ook werken, dat hoor ik wel roepen van waar moeten ze dan werken? Nou in Amsterdam. En dat wordt bijna niet genoemd, Amsterdam in dit stuk. Ja, Amsterdam-Zuid wordt er genoemd als een als een treinstation.

Maar dat mensen in Amsterdam werk hebben, dat is toch prima! We hebben toch fantastische verbindingen? Ik zou graag, dit is een concept daar iets overzien. Hoeveel kantoren zijn er dan in Amsterdam? Hoeveel werkgelegenheid is er dan? En het is logisch dat we ook in Amstelveen wat werkgelegenheid hebben. Maar dan zou ik dat een beetje in verhouding willen zien. Daar zou ik iets over willen lezen, want nu lijkt het alsof we concurreren met Amsterdam. Ik zie daar staan ten opzichte van Amsterdam moeten we ons een beetje profileren. Ik zie een interruptie maar daar ga ik niet over. Derde punt. CompanyWebcast @ 2024/ Woordelijke verslagen- Amstelveen

Sprekernaam 1: De heer Adriaans (Voorzitter) De heer Dorgelo. Sprekernaam 3: De heer Dorgelo (Raadslid VVD) Allereerst, voorzitter, wil ik de heer Siegmann bedanken voor u te attenderen op mijn interruptie. Bedoelt u dan Amsterdam of bedoelt u wat voor werkgelegenheid behoort bij een stad als Amstelveen die bij een metropoolregio wordt? Willen we dus willen we het kader breder of willen we alleen onze grote ja, broer, zus? Sprekernaam 8: De heer Siegmann (Raadslid CDA) Ja, dank u wel. U heeft uw spreektijd gebruikt om mijn betoog af te maken, want dat is precies de vraag die ik mezelf stel: wat voor werkgelegenheid willen we dan? En dan ga ik even een vervelend voorbeeld noemen. Trafigura, JBS food ons tweede vlees gigant zit ook in Amstelveen. Of dacht u van het KPMG kantoor dat 2012? Hoe een nieuw hoofdkantoor een nachtmerrie wordt? KPMG top cashte miljoenen, dat is wel gebeurd, hè in Amstelveen. Dus dat enorme monstrueuze pand is daar neergezet in 2007. Ik was namelijk in de gemeenteraad toen dat gebeurde. Misschien waren er wel meer. Dat dat oude kantoor heeft tussen 2007 en 2024 leeg gestaan. <...> dus net aan het opleveren, nu. Je moet er wel een beetje, daar moet je wel over nadenken. Wat voor kantoren wil je dan in Amstelveen? Je kan niet zomaar zeggen: u mag hier niet komen, maar Amstelveen komt wel op die manier in het nieuws. We willen dan de voorraad verduurzamen.

Ik je kan ook zeggen: we wilden bepaald soort bedrijven, zouden wel in Amstelveen willen hebben die iets super interessante dingen doen met het klimaat, hè, je kunt daar best een mening overhebben. Nou, dat lees ik niet en die conversie van kantoren naar woningen rap tempo, zei meneer Aslajan. Ja, ik zou zeggen super traag. Maar als je dat weet dat dat super traag gaat, moet je eigenlijk nu al over nadenken welke kantoren je nu hebt. Zijn die toekomstbestendig, kunnen ze wisselen van functie? Wat gaat er gebeuren, of er weer recessie komt? Is het dan allemaal leeg? Dank u wel, voorzitter. Sprekernaam 1: De heer Adriaans (Voorzitter) Dank wel heer Siegmann. Ook uw tijd is bijna op voor het tweede termijn. Geef eerst het woord aan de heer van Groeningen, want die viel even. Sprekernaam 9: De heer Groeningen (Raadslid bbA) Weg. Ja, voorzitter, bbA ziet logische conclusies en aandachtspunten in deze nota en ik heb ze ook al langs horen komen. Duurzaamheid, concentratie op logische plekken, hoogstaande aanboden flexibiliteit inbouwen om veranderende marktomstandigheden het hoofd te bieden, bijvoorbeeld MKB en thuiswerken. In zijn algemeenheid en die hoorde ik ook van AVA van mevrouw van Rietschoten, Kronenburg blijft natuurlijk een zorgenkindje en dan doorn in het oog als het gaat om leefbaarheid voor de omgeving.

Ik snap natuurlijk ook allemaal wel weer de lange CompanyWebcast @ 2024/ Woordelijke verslagen- Amstelveen

termijn, maar het is echt eigenlijk niet om aan te zien daar. Een ander punt. BbA heeft met name zorgen omtrent de centrale themabalans tussen wonen en werken in Amstelveen en ik sluit aan bij wat ik net ook allemaal al hoorde. Ik had graag een analyse gezien van de invloed van het actief aan blijven trekken van internationale bedrijven op het Amstelveense leven woningmarkt. De internationale werknemers van deze bedrijven werken ook eenmaal niet mee aan de doorstroming op de Amstelvener Amstelveense woningmarkt, belangrijke hoeksteen van dit college en in het woonbeleid. En ik mis ook en dan sluit ik aan bij de heer Siegmann, aandacht voor de invloed van onze omgeving. Neemt de Zuid-as maar veel internationale werknemers, die al voor Amstelveen, waar veel internationale werknemers werken, die al kiezen voor Amstelveen als woonplaats. Ik denk even aan het Europese medicijn centrum. Zo een 13 honderd werknemers en 30 procent heeft zich gewoon gevestigd in Amstelveen. Uiteraard zijn ze van harte welkom. Het is ook een compliment aan ons dat we natuurlijk door internationaal onderwijs en een fijn woonklimaat ja zo gewild zijn. Maar de vraag is wel of het bij elkaar opgeteld en daar heb ik natuurlijk meerdere collega's over gehoord nog bijdraagt aan wonen in balans. En ik heb me eigenlijk een beetje een vraag aan de wethouder economie.

Hoe zijn gesprekken met de wethouder wonen in dit verband zijn gegaan? Was de wethouder wonen ook zo enthousiast? Daar zou ik graag een reflectie op willen. Dank wel. Sprekernaam 1: De heer Adriaans (Voorzitter) Het woord is aan de heer van den Bosch. Sprekernaam 10: De heer van den Bosch (Raadslid PvdA) Ja, bedankt, voorzitter, allereerst excuus dat ik wat laat was, een vrij drukke dag vandaag. Maar niettemin een belangrijk onderwerp, de kantoorvisie. Een kantoor is een werkplek waar mensen werken, arbeid met een wat ouderwets woord. En laat dat nou net iets zijn wat de Partij van de Arbeid belangrijk vindt, dus belangrijk onderwerp voor ons. Over het geheel genomen zijn we eigenlijk best tevreden met het stuk wat hier ligt. Complimenten aan de opstellers en aan de wethouder voor het goede werk dat hier is gedaan. Toch zou de PvdA niet zijn, als we niet toch zijn gaan doordenken van wat willen we uiteindelijk bereiken? En wat vinden we nou belangrijkaan kantoren in Amstelveen? En dan viel ons oog met name op strategielijn vier: het koppelen van gebruikers aan de juiste milieus. Kijk, het is natuurlijk prachtig zoals er staat. Grote zakelijke dienstverleners, internationale bedrijven, groei sectoren allemaal belangrijk, goeie werkgevers vaak ook die hoge salarissen betalen. Maar een aantal collega's doelde wees er net al op.

Het zijn wel veel mensen van buiten die dat aantrekt gewoon omdat het best wel specialistisch werk is, van hoogopgeleide mensen van over de hele wereld voor worden aangetrokken. En nou is daar op zich niks mis mee, maar inderdaad de druk op de woningmarkt, zoals de collega's al terecht opmerkte, maar ook en dat is voor ons minstens zo belangrijkwerkgelegenheid voor de mensen die in Amstelveen wonen. In Amstelveen wonen ook nu al mensen en gelukkig gaat het goed met de meeste Amstelveners en CompanyWebcast @ 2024/ Woordelijke verslagen- Amstelveen

de meeste van hen, hè, hebben een baan, maar toch ook met het oog op woon-werkverkeer duurzaamheid, de reistijd die je misschien liever anders wil besteden is het gewoon prettig om in de om in ook in Amstelveen te kunnen werken. Zelfs als je niet een hoogopgeleide specialist bent. En dat is toch wel een puntwaar de Partij van de Arbeid graag wat extra aandacht zou willen besteden en nou ja, nou weet ik ook wel dat het actieve werven van Japanse bedrijven, dat dat zo een beetje achter ons ligt, dus superveel invloed hebben, we er ook niet meer op, ben ik bang. Maar toch, als we hier in zo een stuk nu opschrijven dat we ons richten op grote zakelijke dienst verleners en internationale bedrijven, dan ben ik toch bang dat een verkeerd signaal afgeeft vandaar dat de Partij van de Arbeid toch overweegt om daar iets mee te doen, richting de raadsvergadering daar ben ik ook erg benieuwd wat de collega-raadsleden daarover te zeggen hebben. Maar goed, zoals ik waar ik net al mee begon, we zijn eigenlijk best tevreden met het met het stuk, dus daar wil ik het in deze termijn voorbij laten. Bedankt, voorzitter. Sprekernaam 1: De heer Adriaans (Voorzitter) Dank u wel, heer van den Bosch. Volgens mij zijn de sprekers in eerste termijn geweest, dus geef ik het woord aan wethouder Elzakalai. Sprekernaam 11: De heer Elzakalai (Wethouder) Ja, dank u wel, voorzitter.

En die wethouder wonen durft niet in het kantoor te komen. Dat is waar, maar dat is wel gelijk de basis wel waar ik mee wil beginnen voorzitter. Dat is het spanningsveld wat we hier proberen te schetsen. De heer Aslanjan gaf ook aan: nou, het is heel veel getransformeerd in het afgelopen jaar. Hoe kan dat? Beetje geluk, we hadden heel veel woningen nodig worden, we hadden veel leegstaande kantoren, nou één in één was twee, dus dat werd heel makkelijk getransformeerd. Als wij nu zouden zeggen: elk kantoor in Amstelveen mag een woning worden, dan weet ik zeker overmorgen liggen hier alle vergunningsaanvragen binnen en daar hebben we geen kantoor meer over en die druk, die voelen we heel erg. En daarom is ook echt van belang dat we een visie vaststellen. Hoe willen wij met onze werklocaties in dit geval kantoren, omgaan? Want niemand zal het met mij eens zijn of iedereen zal het met me eens zijn dat we hier geen slaapstad willenzijn. Hè, we hebben nu 55 duizend arbeidsplaatsen, een heel groot gedeelte daarvan die werken in onze kantoren. En dan natuurlijk de vraag: wat voor type kantoren wil je dan hebben? Nou, het zijn meerdere lijnen zijn aangegeven en het is ook een vraag en een bepaalde behoefte die er is. En die wordt op een bepaalde manier natuurlijk gematcht.

Het klopt dat wij niet meer het vliegtuig pakken en overal de wereld over zwerf om te zeggen: kom maar hierheen, want wij hebben hier kantoren meters die gevuld moeten worden, enzovoort. Dat doen we niet meer. We hebben tijdens het internationale beleid hebben we er ook uitgebreid over gehad. We gaan niet echt, we zijn een beetje mooie marketingtermen maar het staat wel de spijker op zijn kop: <Red root grows beter> , dat is nu de nieuwe term en value in plaats van volume. Dus als er een bedrijf komt, zorg dan ook voor dat je echt daadwerkelijke bijdrage levert. En die luxepositie hebben wij nu ook hier in Amstelveen en eigenlijk de Metropoolregio en Amstelveen zeker en daar moeten CompanyWebcast @ 2024/ Woordelijke verslagen- Amstelveen

ook absoluut gebruik van maken. Nou, is wat gezegd over die frictieleegstand, die acht procent. U moet het een beetje zien, u kent ze vast nog wel zo een puzzeltje van vroeger, waar je zo steeds een schuifje moet verplaatsen, waar je uiteindelijk het plaatje krijgt. Zo moet u dit eigenlijk ook zien. Die frictie lijst de die acht procent, dat is een soort gegeven zodat je ook een gezonde kantoormarkt hebt. Als je als bedrijf wil doorgroeien heb je wel de ruimte nodig om te kunnen groeien. Als je geen enkel leegstand kantoorpand hebt, dan heb je dat niet. En de heer Siegmann zal het met me eens zijn: hetzelfde geldt voor met werkloosheid. Als er geen werkloosheid is, dat klinkt heel goed, maar is het eigenlijk niet, omdat je dan niet de mogelijkheid hebt om te switchen. En dat is met dit eigenlijk ook zo. Vandaar dat ik niet zegt die. Sprekernaam 1: De heer Adriaans (Voorzitter) Wethouder, we hebben een interruptie van de heer de Looze. Sprekernaam 6: De heer de Looze (Raadslid GroenLinks) Ja, dank voorzitter. Ja, nu de wethouder wonen en de wethouder kantoren, hier zit toch maar even deze vraag. Ik vraag me eigenlijk af waar de prioriteiten liggen, bij wonen of bij kantoren in deze? In deze visie komt het heel erg naar voren alsof dat hele woongedeelte een beetje wordt genegeerd. Ja, die acht procent, dat is inderdaad heel nuttig voor die kantorenmarkt.

Dat brengt ons een hoop, maar tegelijkertijd hebben we ook een hele ruime krapte op de woningmarkt. Daar zou een frictieleegstand ook heel nuttig zijn. Daar wil je mikken op drie procent zou daar ideaal zijn. Nou, dat zit nu volgens mij op 0,5-0,6, procent. Is het verstandig om te mikken op zo een hoge frictieleegstand, ook al is dat ideaal voor de kantorenmarkt, als je daarmee je andere doel als wethouder wonen teniet doet? Sprekernaam 1: De heer Adriaans (Voorzitter) Heer Elzakalai. Sprekernaam 11: De heer Elzakalai (Wethouder) Ja, dank, voorzitter. Ja, het is geen het is geen wedstrijd ver plassen, wie of wonen of kantoren moeten winnen. Het is voor de zorg dat je een stad-in balans krijgt. Een stad in balans is een stad waar je kan wonen, kan recreëren, kan leven en kan werken, zowel bedrijventreinen als op kantoorlocaties en dat is wat we beogen met deze visie. En nogmaals deze visie staat niet op zichzelf, in zoverre dat het een bouwsteen is van nog de vastte stellen omgevingsvisie en daar komen natuurlijk al die elementen komen daar vanzelf in naar voren. En deze moeten we eigenlijk wel vaststellen, thans de grote voorkeur van het college, omdat we toch die druk wel voelen en met dit in de hand kan je ook samen kijken hoe je daar vorm aan aangeeft. Maar het voordeel is wel als Amstelveen en ik kijk toch wat zonniger naar de situatie dan velen van u hier.

We zijn een AAA locatie onder eventjes qua kantoren te zeggen en dat is ongelooflijk goed en dat betekent dus dat je je huid duur zou kunnen verkopen. Dat betekent dus niet dat je kan zeggen: nou, kom maar hier en zorg wel dat je die die meters hebt gevuld. Nee, we willen hier juist dat soort CompanyWebcast @ 2024/ Woordelijke verslagen- Amstelveen

bedrijven die ook werkelijke maatschappelijke bijdrage zo u wilt kunnen leveren aan deze stad en dat is ongelooflijk goed. Dus de woorden van mevrouw Hoefakker, voorzitter, ja, ik vind dat toch wat negatief geformuleerd allemaal en ik ben ook helemaal niet met haar eens. Sprekernaam 1: De heer Adriaans (Voorzitter) Wethouder, ik heb twee interrupties de heer Groeningen zag ik als eerste en de heer Aslanjan. Sprekernaam 9: De heer van Groeningen (Raadslid bbA) Ja, dan zou ik toch wel graag wat meer reflectie van de wethouder willen hebben, van oké, dat aantrekken en we zijn kwalitatief goed AAA-plus. Je door het aantrekken van bepaalde bedrijven zit je gewoon met dat elementdoorstroming op de woningmarkt. Hè, daar komen dan toch starters hier naartoe en dat is toch een heel ander element dan Amstelveense bedrijven die de die de kantorenmarkt vullen, of uit Amsterdam desnoods hè, dus ik vind wel dat die woningmarkt iets te makkelijk opzijgeschoven wordt, de invloed daarop. Sprekernaam 1: De heer Adriaans (Voorzitter) Ik geef zo de gelegenheid aan de wethouder. Ik zag nog een andere interruptie. Let op, we hebben straks ook nog een tweede termijn om met elkaar in debat te gaan, hè, dus hou interrupties kort en gericht richting de wethouder en op elkaar kan gereageerd worden in het tweede termijn. Heer Elzakalai.

Sprekernaam 11: De heer Elzakalai (Wethouder) Het is niet zo dat, kijk elk bedrijf zorg voor bepaalde mate van werkgelegenheid en in die visie staat ook voor mij helder, maar het is ook een antwoord richting de fracties van zowel de VVD als D66, we willen juist de juiste doelgroep hebben. En de ene type kantoorpand leent zich nou eenmaal beter voor een internationaal bedrijf dan een ander type kantoorpand maar alleen maar internationale bedrijven of alleen maar startende ondernemers is ook niet gezond. Je moet die mix proberen te hebben. En hoe mooi zou het zijn als je als Amstelveense jonge ondernemers start in een klein kantoorpand en langzaamaan weet door te groeien en uiteindelijk een multinational wordt die in ook een Amstelveense kantoor weet te houden. Dan heb je namelijk de ideale doorstroming te pakken. U klikt nee, maar dat zou wel mijn ambitie zijn en ik denk van heel veel ondernemers dat dat de ambitie is. De vraag is dan natuurlijk ook rondom die bijvoorbeeld, die die duurzaamheid deels regelt, het zichzelf al, want omzeg maar lagere label C mag dan niet meer worden verhuurd. Dus dat dat is wel één ding. Maar twee, je krijgt, als goedwillende huurder van een kantoorpand wil je ook niet in een niet duurzaam kantoorpand zitten. Dus die markt regelt zichzelf al wat dat betreft. De heer Looze knikt, nee, maar dat is toch echt wel zo.

En vandaar ook dat het heel erg belangrijk is dat je investeert samen met die met die eigenaren van die kantoorpanden, zodat je daar mooie, aantrekkelijke kantoorpanden weet te krijgen, waar dus Amstelveense ondernemers willen kunnen CompanyWebcast @ 2024/ Woordelijke verslagen- Amstelveen

gaan beginnen. Waar ik wel heel erg naar op zoek bent en mevrouw van Rietschoten gaf dat aan en mevrouw Hoefakker ook, hoe en misschien de heer Dorgelo ook wel, hoe kan je ervoor zorgen dat je dat dubbelgebruik wat beter faciliteert? Want dat speelt bij meerdere punten, want dat is namelijk ideaal. We zijn in de Nederlandse ruimtelijke ordening gewend dat je wonen, bedrijven, enzovoort hebt, maar dat is met de druk op de ruimte best wel ingewikkeld aan het worden. Dus we moeten zoeken hoe we dat op bepaalde manier kunnen stimuleren. En met kantoor is dat relatiefmakkelijk, omdat je dan niet met milieuzoneringen of iets dergelijk te maken hebt. Die is... Sprekernaam 1: De heer Adriaans (Voorzitter) Wethouder, ik heb weer een interruptie, de heer Aslanjan. Sprekernaam 7: De heer Aslanjan (Raadslid D66) Ik had al eerder een interruptie aangevraagd, maar de wethouder die ging door met het behandelen van de vragen. U gaf net aan dat wij qua locatie en AAA locatie zijn. Hoe komt u daarbij? Want ik bedoel: waarom hebben we dan nog zoveel waarom is er zoveel leegstand? En met alle respect, als je nu bijvoorbeeld naar Kronenburg kijkt, wat één van de grootste locatie is qua kantoren, dan zou ik daar als multinational of weet ik veel eigenaar van het kantoor zou ik maar daar niet nu één, twee, drie willen huisvesten. Ik bedoel.

Dus hoe komt u erbij dat wij een AAA locatie zijn voor kantoren op dit moment? Sprekernaam 1: De heer Adriaans (Voorzitter) Ik geef u zo het woord, heer Elzakalai. Heer Dorgelo u had ook nog een interruptie staan. Staat die nog steeds, of? Oké, het woord is aan. Sprekernaam 11: De heer Elzakalai (Wethouder) Ja, voorzitter, kijk, AAA bedoel ik Amstelveen als geheel, niet zozeer rondom kantoren of wonen ansicht maar als je alles bij elkaar optelt, zijn we AAA. Maar u slaat de heer Aslanjan slaat wel de spijker op zijn kop, Kronenburg daar heeft een heel hoge leegstand. Hoe komt dat? Dat blijkt ook uit die analyse, is dat je, als je een goed kantoor wil hebben, bereikbaarheid ongelooflijk belangrijk is. En dicht tegen de Benelux baan, dat wordt nog wel verhuurd. Maar hoe verder je daarvan af komt, hoe ingewikkelder het wordt en dat krijg je natuurlijk niet zo één, twee, drie veranderd. En dan moeten we wel kijken in zijn algemeenheid, hoe kunnen we dat gebied een bepaalde andere functie geven, waar kantoren dan wel een hele belangrijke rol in spelen? Want ook al zouden we daar kantoren willen, de markt die laat dat als het ware niet toe, hoop dat ik het maar even zo mag zeggen. Voorzitter. Sprekernaam 1: De heer Adriaans (Voorzitter) Voordat u verder gaat, mevrouw Rietschoten had nog een interruptie die wel doorgaat.

Sprekernaam 4: Mevrouw van Rietschoten (Raadslid AVA) CompanyWebcast @ 2024/ Woordelijke verslagen- Amstelveen

Dank u wel voorzitter, ik wil er eigenlijk nog even terugkomen op de woningmarkt en het aantrekken van nieuwe nationale huurders, want wat wij inderdaad uit gesprekken ook hoorden is op het moment dat een bedrijf naar Amstelveen wil komen en hier zijn hoofdkantoor of een kantoor wil vestigen, dat de top van zo een bedrijf heel makkelijk hier een woning vindt, maar de overige werknemers gewoon niet aan bod komen in de Amstelveense woningmarkt en dan zegt zo een bedrijf, nou weet je, we kijken toch nog even verder in de regio en die gaan dus geen kantoor houden hier in Amstelveen. Hoe kijkt de wethouder daartegen aan? Sprekernaam 11: De heer Elzakalai (Wethouder) Ja, voorzitter, wat ik net ook al antwoord op anderen heb gegeven, de stad moet in balans zijn en het voorbeeld wat mevrouw van Rietschoten aan haalt, het is een disbalans. Het klopt dus niet, als je hier voor je kan hier geen hand en dat vind ik als wethouder wonen echt heel erg. Maar momenteel is het moeilijk om een woning te vinden hier voor elke doelgroep en laat staan voor de gemiddelde medewerker van kantoor. Maar dat is nu natuurlijk ook al zo. En daarom is het wel zaak dat je die dingen wel probeert te scheiden, dat je wel gewoon zonder kantorenmarkt weten creëren. Laten we daar mee beginnen en hopelijk komen we met elkaar straks ook tot een wat gezondere woningmarkt.

Maar dat is best een tour de force om het maar zo te zeggen, want dat zijn we ook allemaal bij. Maar goed, met de net vastgestelde woonvisie en het uitvoeringsprogramma wat in de steigers staat, kan ik de wethouder wonen zowel tegenkomen en hij zal mij waarschijnlijk wel zeggen dat dat ieder geval in goede handen in goede handen is. De heer Siegmann die vroeg van: ja, wat is het probleem met leegstand? Nou ja, willen we natuurlijk zo min mogelijk leegstand, maar leegstand is wel van belang, zodat je die schuifruimte weet te creëren. Elk internationaal bedrijf betekent niet per definitie dat er alleen maar internationale experts naartoe komen. Zo kunnen, werkt heel vaak, merendeel zelf werken Nederlandse mensen of desnoods Amstelveners, maar ook de aanpalende werkgelegenheid, schoongemaakt worden, catering zijn andere facetten wat wel door Amstelveense bedrijven wordt opgepakt. Qua financiën. Nou, die pet kan ik ook nog opzetten als u wilt, qua WOZ en woningen leveren we wel meer op. Dus als ik die pet zou hebben, dan zou ik hier wat anders doen. Maar dat doe ik niet omdat ik vind dat je een stad in balans moet hebben waar je wel gezonde kantoren, bedrijven en woningen moet hebben. Even kijken, voorzitter, van mij ben ik best een eind gekomen met alle punten die ik heb. Zo niet, dan hoor ik dat wel, denk ik, hè, dank u wel, voorzitter.

En nog één ding, dank voor de complimenten die geef ik graag door aan de ambtelijke organisatie, met nadruk naar Femke, want zij is de hoofdstellen van dit rapport. Ze zit er niet, ze kijkt mee, maar het is de laatste werkdag, dus alle toezeggingen die ik doe, die zijn ook niet van haar, dus dat scheelt ook. Sprekernaam 1: De heer Adriaans (Voorzitter) Oké, dank je wel. Ik heb niemand horen sputteren dus ik denk dat de vragen die van belang waren beantwoorden beantwoord zijn. Ik denk wel dat er een aantal debatpunten zijn. Ik kan er CompanyWebcast @ 2024/ Woordelijke verslagen- Amstelveen

een waslijst geloof ik opnoemen. Het gaat om internationale. Het gaat om ver wonen, versus werken. Het gaat om bereikbaarheid, het gaat om duurzaamheid, het ijzeren voorraad, volgens mij voldoende stof om met elkaar in debat te gaan. Dus wie zou ik het woord mogen geven om het debat te openen? De heer de Looze. Sprekernaam 6: De heer de Looze (Raadslid GroenLinks) Dank, voorzitter. Ja, het feit dat de markt vanzelf dingen oplost daar dat zal een ideologisch verschil zijn waar we het over nooit eens zullen worden, denk ik. Maar ik hoor de wethouder wel hele verstandige dingen zeggen over wonen en werken in balans en die balans, die mist volledig in dit visiedocument en daar zou ik eigenlijk met mijn mederaadsleden het over willen hebben van hoe zien jullie dat in een tijd van zoveel krapte op de woningmarkt, zoveel schaarse bouwgrond en ontwikkel grond die we hebben, we kunnen zo weinig, om zo een groot deel te reserveren voor die frictieleegstand die inderdaad ook een goed doel dient, die doorstroming op de kantorenmarkt, maar kan je je dat veroorloven in de met schaarse grond die we nu hebben? Sprekernaam 1: De heer Adriaans (Voorzitter) De heer Dorgelo. Sprekernaam 3: De heer Dorgelo (Raadslid VVD) Ja, voorzitter, ik denk dat de heer de Looze, allereerst ik denk dat we het eens zijn over dat transformatiestuk hè, dan hoor ik de wethouder hele zinnelijke dingen zitten.

Dus nou, dat moeten we even misschien nog parkeren. Maar dat zou ik toch graag met elkaar consensus over bereiken. Dat als we meer woonwerk horeca kunnen combineren, fantastisch voor deze stad. Dan de frictieleegstand. Daar kun je denk ik een discussie hebben en dan kunnen we het nou achtprocent maken, we zes en een half van, dan hebben we anderhalf procent gewonnen en dan gaan we een pand kiezen, dan gaan we transformeren, alleen. Ik denk dat wat de wethouder heel duidelijk zegt en dat daar sluit ik me ook bij aan is, we gaan fundamentele keuzes maken die ook voor de toekomst van de inrichting van de stad zijn. En werkgelegenheid afbouwen of ruimte daartoe is relatief simpeler dan het daarna weer opbouwen, omdat woningen in Nederland nu significant meer waard zijn dan kantoren. En waar ik me oprecht zorgen over maak, is dat als we nu een keuze maken van we gaan vol voor die woningen, dat we straks eindigen met inderdaad een slaapstad en een plek waar de MRA en Amsterdam alles heeft te zeggen over ons. Omdat zij zeggen: ja, maar wij hebben de werkgelegenheid, we hebben dit, we hebben dat. Ja, sluit u maar aan bij ons, want u bent gewoon niet meer een gemeente, u bent 100 procent afhankelijk van ons. Dus ik hou wel graag wat zelfstandigheid, ook qua werkgelegenheid. Sprekernaam 1: De heer Adriaans (Voorzitter) Ik dank u wel, heer Dorgelo. De heer van den Bosch.

CompanyWebcast @ 2024/ Woordelijke verslagen- Amstelveen

Sprekernaam 10: De heer van den Bosch (Raadslid PvdA) Ja, bedankt, voorzitter. Ja ook even om het goed te begrijpen en ook richting de heer de Looze kijk. Ik ben niet met hem eens dat het stuk in onbalans is. Ik zie wel dat er qua doelgroepen het wat beter zou kunnen. Ik had daar in mij ik vroeg daar mijn betoog ook aandacht voor. Is de heer de Looze het niet met mij eens dat als wij in die kantoorruimtewerkgelegenheid kunnen creëren voor Amstelveners, die dan vervolgens niet in de auto of met het OV of hoe dan ook hoeven te reizen, naar hun werk, maar gewoon in hun eigen stad kunnen werken, dat dat niet ook vanuit oogpunt van duurzaamheid een betere oplossing zou zijn?

Sprekernaam 1: De heer Adriaans (Voorzitter) De heer de Looze. Sprekernaam 6: De heer de Looze (Raadslid GroenLinks) Dat, is zeker een bij bijkomend voordeel. Ik denk alleen wel de fundamentele keuzes waar de heer Dorgelo het over heeft, is inderdaad met een beperkt aantal grond. Waar ga je voor? En als je dit stuk leest, nou ja, het gaat niet over wonen, het gaat over één ding en het dient één doel: dit visiedocument en dat is de best mogelijke kantorenmarkt. Dus je zult het in een breder perspectief moeten zien. Dat perspectief mist in dit document. Als je dit document an sich neemt, dan wordt die fundamentele keuze gemaakt. En dat is een fundamentele keuze. Om te mikken op inderdaad, nou ja, ook die werkstad te worden en ook nou ja, zoveel beschikbaar grond beschikbaar te stellen aan het realiseren van die kantoren, waarbij ook dat gedeelteleegstand is. Moeten we die keuze maken? Sprekernaam 1: De heer Adriaans (Voorzitter) Een goeie vraag. De heer Dorgelo heeft vast het antwoord. Sprekernaam 3: De heer Dorgelo (Raadslid VVD) Nou, ja, volgens mij moeten we die keuze maken, maar dat zou gewoon een woord gebruiken wat de heer de Looze fantastisch vindt. Het moet wel een duurzame keuze zijn en daar zit ik dan eerder te mikken op dat we een gebied aanwijzen met elkaar, wat we transformeren naar een fantastisch gebied.

Ik kom vaak zelf op de Zuid-As, ik vind dat best wel mooi geworden. Het is ook tegenwoordig wat groen moet, niet hard waaien, want anders is het verschrikkelijk daar. Maar daar heb je wonen-werken, er zitten goede voorzieningen. Ja, Kronenburg ja, ik we mogen nog niet bouwen, maar ik zou zeggen: laten we daar met elkaar een fantastisch plan maken, waar je het combineert en waar je dingen handhaaft. Want alleen maar weg doen ja, op termijn sluit ik me ook aan bij de heer van den Bosch, willen we werkgelegenheid, waar mensen gewoon op hun fiets naartoe kunnen? Ja, en dat gaan we niet realiseren door minder kantoorpanden te hebben. Sprekernaam 1: De heer Adriaans (Voorzitter) CompanyWebcast @ 2024/ Woordelijke verslagen- Amstelveen

Dank je wel. Mevrouw Hoefakker. Sprekernaam 2: Mevrouw Hoefakker (Raadslid ChristenUnie) Nou, de vraag is of je balans creëert door groei. Hè, misschien moet je ook een balans krijgen door meer van het één en iets minder van het ander. Dat kan ook balans zijn en ik vraag me af in dit stuk: hoe krijgen we nou dat het echt integraal wordt? Hoe stemt het nu echt af? En wat maakt dit afdwingbaar? Het voelt voor ons een beetje als een soort van carte blanche geven, als het er maar genoeg kantoor onze kant opkomen en je stuurt als raad heel weinig op het moment dat je dit stuk zoals het nu ligt, goedkeurt. Volgens mij kan je er echt wat meer kaders aan meegeven voor de vervolgstappen. Ik ben benieuwd naar anderen, hoe die dat zien. Overtuig mij. Sprekernaam 1: De heer Adriaans (Voorzitter) En dat is goed. Ik heb als eerste mevrouw van Rietschoten staan. Sprekernaam 4: Mevrouw van Rietschoten (Raadslid AVA) Ja, dank u wel, voorzitter. Nou eigenlijk nog even terugkomend op wat men Dorgelo zegt. Hè dat, als we dus niets doen, dan heeft straks Amsterdam alle werkgelegenheid en dan, hè moeten wij altijd naar het grote broertje kijken. Maar op dit moment, dat wordt zelf al aangegeven dat heel veel mensen die op de Zuid-As werken, die wonen in Amstelveen, zullen we dat dan eens omdraaien? Dan laten we de mensen die in Amstelveen werken op de Zuid-As wonen.

Ik denk dat we dan een betere balans gaan krijgen, want het grootste probleem blijft dat als je hier bedrijven naartoe haalt, het liefst nationaal, die mensen kunnen hier niet wonen. Halen we internationale bedrijven, dan drijven we de prijs op de woningmarkt nog verder omhoog. Daar moet echt een balans in gevonden gaan worden. Sprekernaam 1: De heer Adriaans (Voorzitter) Dank. Ja, ik heb een paar mensen staan. Ik geef het eerst het woord aan de heer Siegmann. Sprekernaam 8: De heer Siegmann (Raadslid CDA) Ja, ik denk, ik reageer nog even op de heer Dorgelo, want ook uw punt van de stadsregio hè, dat is wel heel interessant. Maar is dat niet het niveau van strategisch strategische uitspraken die u zou willen zien in deze notitie dan ook? Van inderdaad, waar waarom willen we die kantoren? Want die waarom vraag, de wethouder zegt eigenlijk: nou ja, je hebt wat fictieleegstand nodig, hè. Nou oké, maar dat zal toch een heel interessant debat opleveren? Wat is de tegenwaarde is van die kantoorruimte in Amstelveen en hoeveel dan? En wat voor? Sprekernaam 1: De heer Adriaans (Voorzitter) Volgens mij was dat een rechtstreekse vraag aan de heer Dorgelo, dus die kan dat even kort antwoorden en dan gaan we daarna door met de heer Aslanjan. CompanyWebcast @ 2024/ Woordelijke verslagen- Amstelveen

Sprekernaam 3: De heer Dorgelo (Raadslid VVD) Nou, dat vind ik een heel mooi vraagstuk en ik denk dat het interessant is om te beantwoorden. Alleen wat ik een beetje mis is in in Nederland zijn we niet integraal georganiseerd, hè. We hebben gemeentes en provincie en landelijk. En wou ik de heer van Groening ook nog even op aanspreken. Ik denk dat onze wethouder wat minderinvloed heeft op de woningmarkt dan bijvoorbeeld een expert regeling of de MRA regio die bedrijven trekt. Dus, voor mij is het een beetje kip of het ei, want deze visie handhaaft niet, maar zegt gewoon: nou, dit is het minimum, want we bouwen al af met het aantal kantoor vierkante meters wat we hebben. Ja, als we als raad een keuze willen malen om structureel minder werkgelegenheid hebben en meer te wonen, dan is dat een andere discussie. Maar volgens mij heeft de wethouder samen met ambtenaar een prachtig visiedocument gezet. Waar ze zeggen van: joh we hebben het in balans, we zijn heel hard gegroeid, de leegstand is afgenomen, we hebben allemaal gecontroleerd, wij adviseren om het te gaan voor kwalitatieve dingen. Ja, en ik denk dat landelijk beleid meer invloed heeft op de woningmarkt hier dan dit document, maar lijkt de enige te zijn. Sprekernaam 1: De heer Adriaans (Voorzitter) De heer Aslanjan. Sprekernaam 7: De heer Aslanjan (Raadslid D66) Ja, voorzitter, dank u wel.

Mijn punt over de ijzeren voorraad, daar is de wethouder niet op ingegaan hé, in hoeverre is dit in beton gegoten en de andere partijen die noemde dat ook al. Wat ons betreft wat D66 betreft is dit voor ons nog steeds een discutabel punt, hè. Moeten we moeten we dit echt vastzetten of ben je hier flexibel in? Komt er een initiatief? Ben je dan wel, ben je bereid om te kijken of het eventueel of inderdaad eventueel zo een kantoorpand getransformeerd zou kunnen worden? Of hou je echt vast aan die ijzeren voorraad? Want laten we wel eerlijk zijn, sinds 2008 en dat had natuurlijk te maken met de financiële crisis en de en de huizencrisis en noem het maar allemaal op, hebben we natuurlijk behoorlijk wat leegstand gehad. Het is niet zo dat we de afgelopen jaren een bezettingsgraad hebben van 100 procent, omdat Amstelveen AAA gemeente is. Nee, er is nog steeds heel veel leegstand. Dus ja, in hoeverre denk je, denken we dat we met deze kantorenvisie alle Amstelveense kantoren zullen vullen? Daar heb ik wel mijnvraagtekens bij en daarom vind ik ook dat wij echt goed naar die ijzeren voorraadmoeten kijken en. En naar dat nou ja, goed het gesprek over moetenvoeren. Sprekernaam 1: De heer Adriaans (Voorzitter) Dank u wel. De heer van Groeningen. Sprekernaam 9: De heer van Groeningen (Raadslid bbA) Ja, dank u wel. Toch even lastig om even goed te formuleren.

Kijk, aan de ene kant kunnen ons nu natuurlijk alleen op die kantoren richten, maar ik hoorde de heer Aslanjan ook in zijn eerste CompanyWebcast @ 2024/ Woordelijke verslagen- Amstelveen

bijdrage ook iets volgens mij zeggen over loodgieters en. Was dat ook de, sorry neem niet kwalijk. Ja, ik bedoel, het hoeft natuurlijk niet altijd in kantoor werkgelegenheid te zitten en ik blijf toch met dat punt zitten. En dan wil ik graag aansluiten bij de heer van den Bosch en de heer de Looze om het toch wat meer aan te scherpen en de ChristenUnie. Waar je mag gewoon toch zeggen van ja, we, we hebben zulke mooie locaties. Ja, dan trek je ook bepaalde bedrijven aan. Maar als dat betekent dat er daardoor eigenlijk alleen maar starters als het ware in deze regio komen op de woningmarkt, ja, dan hebben we echt een probleem. <...> Sprekernaam 1: De heer Adriaans (Voorzitter) Een interruptie kort van de heer Aslanjan. Sprekernaam 7: De heer Aslanjan (Raadslid D66) Ja, even een interruptie want wat ik wel wat ik niet helemaal begrijp, de heer de Looze van GroenLinks die wil geen internationale bedrijven. Meneer van den Bosch, die wil nationale bedrijven zodat de mensen vanuit Amstelveen aan de slag kunnen. U geeft aan van hè het liefst loodgieters of andere sectoren, maar ik vraag me af: hoe gaan we dat voor mekaar kunnen krijgen? In hoeverre hebben wij daar als gemeente de tools voor de middelen voor om dat om dat te verwezenlijken? Uiteindelijk is het ook wel een beetje een privaatrechtelijke kwestie.

Gaat de eigenaar van het pand over wie daar gaat huren? Sprekernaam 1: De heer Adriaans (Voorzitter) De heer van Groeningen. Sprekernaam 9: De heer van Groeningen (Raadslid bbA) Ja, nou, ja, dat is toch best simpel. Of je houdt bepaald aanbod op dat hele hoge niveau en het overige aanbod zal dan gewoon op een wat andere manier in de markt staan. Ja, dat, is gewoon differentiatie van de markt. Dat is best te regelen. Sprekernaam 1: De heer Adriaans (Voorzitter) Ik heb nog een interruptie van de heer Dorgelo, wel het verzoek om de vragen kort en puntig te houden. Sprekernaam 3: De heer Dorgelo (Raadslid VVD) Ja, voorzitter. Ja, iedereen die de woningmarkt erbij trekt, volgens mij ben ik dan benieuwd of die weten wat je moet betalen voor één gezinswoning in Amstelveen en als je een hypotheek opneemt want dat gaat over drieduizend euro. Dus we gaan niet met deze kantorenvisiewoningen vrijspelen. Huizen in Amstelveen zijn onbetaalbaar. Voorzitter, ja, kunnen we het hier over hebben of niet, maar het is een feit. Sprekernaam 1: De heer Adriaans (Voorzitter) CompanyWebcast @ 2024/ Woordelijke verslagen- Amstelveen

Dat is volgens mij constatering. Ik hoorde geen vragen hierin. Ik vervolg met de heer de Looze. Sprekernaam 6: De heer de Looze (Raadslid GroenLinks) Dank voor zijn en ook in antwoord op de heer Aslanjan. Ik ben het eigenlijk wel met de heer Dorgelo eens. Ja, die landelijke regelgeving, zoals een expert regeling, die heeft veel meer effect, maar het is dan nog wel een verschil om in je in je lokale kantoorvisie te zetten: we gaan die internationale bedrijven aantrekken, we gaan het aanmoedigen. En hoe dat die uitwerkingen daarvan vormgaan krijgen, of hoeveel effect dat geeft, dat is een twee. Ik wil nog richting de VVD de vraag stellen van hoe zij zich hoe zij zichzelf nu zien als aanjager van dat van het immigratievraagstuk. En ze daarvan niet de negatieve gevolgen zien die zich in de Amstelveense maatschappij voordoen en of ze daarmee kunnen leven? Sprekernaam 1: De heer Adriaans (Voorzitter) Rechtstreekse vraag aan de VVD, de heer Dorgelo. Ik vraag u wel om kort antwoord te geven. Sprekernaam 3: De heer Dorgelo (Raadslid VVD) Zeker, voorzitter, avond van mijn leven, dat betreft. Nou, dank u wel voor de vraag heer de Looze. Ja, ik ben erg van de gemeentepolitiek, daar zit ik ook in, dus daar ga ik ook over en u heeft een motie of internationalisatie waar we collectief voor gestemd, heeft u gezien hè ook en initiatief van de VVD. Ik zie lokaal heel erg de gevolgen daarvan.

En ja, ik heb geen invloed op de landelijke politiek, maar ik denk dat wij best ver hier lokaal met elkaar eens zijn, dat wij een evenwichtige samenleving heen en dat internationalisatie en internationale bedrijven daar in Amstelveen aardig in doorslaan en overwegend zwaar gewicht in hebben. Dus ik denk dat wij lokaal op één lijn zitten, hoor, maar landelijk beleid, dat klopt. Sprekernaam 1: De heer Adriaans (Voorzitter) Dank u wel. Op dit moment staat er niemand meer bij mij als spreker voor de tweede termijn. Ik heb wel wat de wethouder. Sprekernaam 11: De heer Elzakalai (Wethouder) Ja, het mag wel van de griffier, mag ik heel even kijken naar. Sprekernaam 1: De heer Adriaans (Voorzitter) Ik kijk even rond, mag de wethouder nog wat verduidelijking geven? Sprekernaam 11: De heer Elzakalai (Wethouder) Nou dank, voorzitter, voor uw coulance. Toch even. Ik dacht dat ik daar wel antwoord opgegeven had richting de heer Aslanjan rondom die acht procent. Natuurlijk een visie, hè, dat is een beetje het ideaalbeeld wat we met elkaar creëren. Die acht procent is het nu ook niet. Is nu ook iets van drie. De wereld is niet vergaan, natuurlijk. Maar acht procent zou, dan heb je de meest optimale CompanyWebcast @ 2024/ Woordelijke verslagen- Amstelveen

kantoormarkt te pakken. Natuurlijk kan je er altijd vanaf wijken als je dat zou willen. Dus nee, het is niet in beton gegoten maar het streefgetal is het wel. Het is ook niet zo, hoor ik ook enkele partijen zeggen dat we in één keer heel erg veel meer kantoren gaan toevoegen. Nee, we gaan proberen op de kwaliteit die we nu hebben, om die beter te maken, is dat je hier een betere en gezondere kantoormarkt hebt. En nogmaals, het staat echt niet op zichzelf, deze kantorenvisie want we hebben ook een woonvisie vastgesteld, om een voorbeeld te noemen, en. Komt natuurlijk een duurzaamheidsvisie, bijvoorbeeld noemen. U wat dat betreft kunt u rollen op, want de omgevingsvisie komt er ook aan en daar heb je dat integrale te pakken. Maar het is wel handig om even een paar uit te zoemen, zodat je een beetje weet over specifiek deelonderwerp in dit geval kantoren, hoe we daarmee omgaan. En dat wel, ja. Sprekernaam 1: De heer Adriaans (Voorzitter) Dank u wel. Sprekernaam 11: De heer Elzakalai (Wethouder) Tot slot voorzitter. Sprekernaam 1: De heer Adriaans (Voorzitter) Volgens mij hoorde ik een komma, dus eerst even een interruptie van de heer de Looze.