(V2) Bijlage 1 - Amstelveen Beweegt Nog Meer !! - Nota Sport en Bewegen

Naast het organiseren van activiteiten in de wijk en op scholen, heeft AmstelveenSport ook ingezet op ondersteuning van buitenschoolse en tussen schoolse opvang (TSO) bij het organiseren van sport- en beweegactiviteiten voor, tussen en na school. Zo heeft AmstelveenSport, samen met Kinderrijk, de Kinderopvangsportdag georganiseerd. Hieraan deden 500 kinderen mee.

Ad 1 laagdrempelig sportaanbod voor jeugd en jongeren Om jongeren meer mogelijkheden te bieden om te gaan sporten, is de afgelopen jaren ingezet op het aanbieden van extra sport en spel op scholen en in wijken door de ontwikkeling op drie pijlers:  Inzet op terugkerende succesevents en innoveren op korte activiteitenprogramma’s  Laagdrempelig kennismaken met de Sport en Cultuur Kaart  Wegnemen van financiële drempels door de samenwerking met het Jeugdfonds Sport en Cultuur Noord-Holland

39

De Beweegbus Een belangrijk, innovatief instrument dat AmstelveenSport inzet om korte, intensieve beweegactiviteiten te organiseren is de Beweegbus. Door de bus is de organisatie van activiteiten efficiënt en daarom mogelijk voor kortere programma’s. De bus biedt scholen, kinderopvangorganisaties en wijkplatforms de mogelijkheid aantrekkelijke sport- en beweegactiviteiten te organiseren in de schoolpauzes, na school of op schoolvakantiedagen, begeleid door Amstelveensport. De Beweegbus (voor dit project omgedoopt tot Buitenspeelbus) is in 2019 in verschillende wijken en buurten ingezet op initiatief van de wijkplatforms. Met elkaar trok deze inzet zo’n 2.500 deelnemers die de activiteiten beoordeelden een 9. AmstelveenSport benut de Beweegbus niet alleen om activiteiten te ondersteunen maar ook begeleiders te trainen. Zo zijn TSO-begeleiders getraind tot sport- en beweegbegeleider. Deze TSO-begeleiders kunnen nu ook zelf kwalitatief goede sport- en beweegactiviteiten organiseren en begeleiden in de schoolpauzes. Vanuit deze train-de-trainers aanpak kunnen er meer laagdrempelig sport- en beweegmomenten worden aangeboden.

De Sport en Cultuurkaart en de Amstelveenpas: laagdrempelig kennismaken In 2013 namen wij ons ook voor de JeugdActiviteitenPas te behouden voor kinderen en jongeren vanaf groep 3 op de basisschool tot en met de onderbouw van de middelbare school. Deze pas heet inmiddels de Sport en Cultuurkaart. In 2019 gebruikten 299 jongeren deze kaart om mee te doen aan activiteiten die daarmee 2.610 beweegmomenten beleefden. De Amstelveenpas Amstelveners met laag inkomen hebben recht op de Amstelveenpas. Dit geldt voor alleenstaande ouders, gezinnen met kinderen en personen die de pensioen­ gerechtigde leeftijd hebben bereikt met een inkomen tot 130% van het wettelijk minimuminkomen. Voor alleenstaanden en gehuwden zonder kinderen tot de pensioengerechtigde leeftijd is de hiervoor geldende inkomensnorm 110% van het wettelijk minimuminkomen.

40

Deze pas geeft onder andere recht op korting op sportactiviteiten en recreatief zwemmen. Zwemlessen worden, sinds 2021 ook voor volwassenen, geheel door de gemeente vergoed. De samenwerking met het Jeugdfonds Sport en Cultuur Noord-Holland In 2018 is AmstelveenSport een samenwerking aan­gegaan met het Jeugdfonds Sport en Cultuur Noord-Holland. Dit fonds stelt middelen beschikbaar voor sport- en cultuurdeelname van kinderen uit arme gezinnen. Voor kinderen van 4 tot 18 jaar betaalt het fonds maximaal € 225 contributie per jaar. De aanvraag voor het fonds moet worden gedaan door een intermediair. Ad 2 Ondersteunen van beter beweegonderwijs In 2013 wilden wij ook meer inzetten op ondersteuning van het beweegonderwijs. AmstelveenSport zet hierop in op drie manieren: 1.

Organisatie van jaarlijkse sportevenementen met de scholen 2. Organisatie van beweegclinics binnen scholen 3. Het Vakleerkrachtenoverleg Beweegonderwijs 4. De MQ-scan Organisatie van jaarlijkse sportevenementen met de scholen Ons voornemen om jaarlijkse sportevenementen te blijven organiseren voor scholen zoals de jaarlijkse schoolsporttoernooien, hebben wij gerealiseerd. De belangrijkste in 2019 waren het Rabobank Schoolhockeytoernooi met 251 deelnemers, het zaalvoetbaltoernooi voor basisscholen met 325 deelnemers en de Gemeentelijke Schoolsportdag groep 8 met 828 deelnemers. De beweegclinics georganiseerd met sportverenigingen binnen scholen De beweegclinics zijn nog steeds een vast onderdeel van het programma dat AmstelveenSport aanbiedt op basis- en middelbare scholen. Idealiter worden deze georganiseerd met een sportvereniging uit Amstelveen. Echter, verenigingen vinden het steeds lastiger om vrijwilligers te vinden die hieraan willen bijdragen. De organisatie en uitvoering van de clinics komt daarom steeds meer neer op AmstelveenSport.

Het Leerkrachtenoverleg Beweegonderwijs In zes-wekelijkse overleggen adviseert AmstelveenSport leerkrachten verantwoordelijk voor beweeg­ onderwijs over de opbouw van het lesprogramma en de aanschaf van goed materiaal voor de lessen. Vooral voor scholen die niet beschikken over speciaal opgeleide sport- en beweegdocenten, zijn deze overleggen van extra waarde. De MQ-scan De MQ-scan is een wetenschappelijke test om vast te stellen welke motorische vaardigheden kinderen hebben ontwikkeld en nog missen. Door de scan af te nemen bij de kinderen, kan beter worden bepaald wat kinderen moet worden aangeboden in de beweeglessen. AmstelveenSport neemt deze test af bij de basisschoolkinderen. In 2019 heeft AmstelveenSport bij 1.950 basisschoolleerlingen een scan afgenomen. Overigens is het de vraag of het afnemen van de scan een logische verantwoordelijkheid is voor AmstelveenSport. Het is namelijk ook te verdedigen deze onderdeel te maken van de reguliere gezondheidsscans die de GGD afneemt bij schooljeugd. Immers, inzicht in de motorische ontwikkeling van kinderen kan worden beschouwd als onderdeel van de jeugdgezondheidszorg.

Ad 3: Aanbieden van sportstimulering en gezondheids­ bevordering en -voorlichting in de vorm van bijvoorbeeld de programma’s Jump-in en JOGG Om te stimuleren dat jongeren een gezondere leefstijl zouden krijgen waarin beweging maar ook gezonde voeding, niet roken en niet drinken een plaats zouden krijgen, namen wij ons bij de vorige sportnota voor een aantal integrale programma’s in te zetten op kinderen en jongeren. Daarin zijn wij deels geslaagd. In 2013 namen wij ons ook voor te onderzoeken of wij ons meer structureel zouden aansluiten bij de aanpak Jongeren Op Gezond Gewicht (JOGG). Door aan te sluiten bij deze aanpak zouden wij als gemeenten expliciet stimuleren dat onderwijs, sportaanbod en (jeugd-)gezondheidszorg samen werken aan preventieve en curatieve inzet bij het tegengaan van overgewicht onder jongeren. Het onderzoek als zodanig is niet uitgevoerd. De keuze is gemaakt niet aan te sluiten bij de JOGG-aanpak. Binnen scholen komt onze ondersteuning van het beweegonderwijs en gezondheidsbevordering bij elkaar: AmstelveenSport ondersteunt het beweegonderwijs, de GGD adviseert middelbare scholen in het kader van de Gezonde School. Echter, dit aanbod is nog niet voldoende op elkaar afgestemd. Een meer gecoördineerde aanpak hierop is dus nodig. Omdat het percentage jongeren met obesitas niet is gedaald, vinden wij het nodig deze programmatische aanpak te intensiveren.

13 Overigens biedt de MQ-scan ook beleidsinformatie over de motorische ontwikkeling van kinderen in Amstelveen.

41

Meedoen in Amstelveen van kinderen en jongeren: mogelijke inzet voor de komende jaren Veel Amstelveense kinderen vinden de weg naar sportverenigingen in onze stad. Het aantal kinderen in de stad dat dagelijks sport, is eerder sterk toegenomen maar neemt nu weer iets af. Voortdurende aandacht voor deze ontwikkeling is dus nodig. Daarom blijven wij inzetten op de toegang tot sport- en beweegaanbod voor alle kinderen en jongeren niet alleen bij sportaanbieders maar ook op school door ondersteuning van beweegonderwijs en in de openbare ruimte via ons speelruimtebeleid. Om de ingezette ontwikkeling voor alle Amstelveense kinderen en jongeren te borgen, willen wij inzetten op: 7. Het blijven organiseren van reguliere events waarbij kinderen en jongeren kunnen kennismaken met verschillende sporten zoals de jaarlijkse schoolsportdag. 8. De ondersteuning en advisering van AmstelveenSport aan leerkrachten voor beter beweegonderwijs. 9. Op niveau houden van sportstimulering via korte sportprogramma’s in de wijken en de buitenschoolse en tussen schoolse opvang. Tegelijkertijd wordt steeds duidelijker dat bepaalde groepen jongeren en kinderen meer stimulans en ondersteuning nodig hebben dan anderen om een gezonde leefstijl te ontwikkelen. Daarom willen wij ons met maatwerk gaan richten op deze groepen.

Onze ambitie is ook deze kinderen, jongeren en hun ouders te verleiden tot een gezondere leefstijl. Om dit te bereiken willen wij inzetten op: 10. Optimalisatie dataverzameling jeugdgezondheid en motorische vaardigheden door de samenwerking van de GGD Amstelland (Gezondheidsmonitor en schoolscans) en AmstelveenSport (de MQ-scan) op dit punt te versterken. 11. Intensiveren van wijkgerichte sportstimulering in combinatie met leefstijlinterventies voor wijken waarin kwetsbare doelgroepen zijn oververtegenwoordigd in samenwerking met GGD, Participe, Jongerenwerk en scholen. 12. Intensiveren van sportstimulering gericht op meisjes met sport- en beweegaanbod dat goed aansluit bij hun behoefte en beleving. 13. Meer betrokkenheid van verenigingen bij sportstimulering door het aanbieden van sporten die aansluiten bij de doelgroepen voor wie wat extra’s nodig is. 14. Intensivering ondersteuning beweegonderwijs op scholen met meer kwetsbare kinderen en jongeren

Ouderen Gezondheid, beweeggedrag en sportdeelname ouderen (65+) Amstelveense ouderen zijn vaker gaan bewegen. Zij voldoen vaker aan de Nederlandse Norm Gezond bewegen sinds 2013: in 2010 voldeed 61% aan de norm, in 2016 voldeed 71% aan deze norm. Amstelveense ouderen onderscheiden zich ook positief ten opzichte van ouderen in Nederland. Amstelveense ouderen zijn minder vaak te zwaar: 55% van de Amstelveens ouderen is te zwaar ten opzichte van 59% van de Nederlandse inwoners. En Amstelveense ouderen voelen zich vaker gezond dan de ouderen in heel Nederland: 65% voelt zich goed tot zeer goed gezond, onder Nederlandse ouderen is dat 62%. Tot slot sporten Amstelveense ouderen vaker wekelijks (39%) dan Nederlandse ouderen (35%).

21 GGD Gezondheidsmonitor 2016

42

Toch bewegen Amstelveense inwoners ouder dan 65 jaar, nog steeds minder dan hun jongere stads­ genoten, terwijl juist voor hun bewegen erg belangrijk is voor hun gezondheid, behoud van zelfstandigheid en welbevinden. Het blijft dus nodig om deze inwoners te stimuleren te blijven bewegen. Toegankelijk beweegaanbod voor ouderen sportstimulering in de afgelopen jaren Om ouderen te stimuleren meer te gaan bewegen, is in de afgelopen jaren ingezet op toegankelijk beweegaanbod voor ouderen. Onder “toegankelijk” wordt hier verstaan: makkelijk te bereiken voor ouderen en aangepast op de motorische mogelijkheden van ouderen.

In de afgelopen jaren is ingezet op drie pijlers voor toegankelijk aanbod voor ouderen: 1. 55+ GALM15 project 2. Sport- en beweegaanbod dat aansluit bij de mogelijkheden van ouderen 3. Een sociale kaart voor ouderen en organisaties die ouderen als doelgroep hebben Ad 1. Het 55+ Galm project GALM is een bewezen effectief, beweegprogramma voor ouderen die de instroom in een passen sportaanbod die start met een conditietest. Op basis van de conditietest kan een deelnemer uit passend sportaanbod kiezen. In Amstelveen ontvangt elke inwoner die 55 jaar oud wordt een uitnodiging voor een conditietest. Daarnaast krijgen elk jaar inwoners tussen 56-69 jaar uit vooraf geselecteerde wijken ook een uitnodiging. Iedereen die dat wil, kan na de test deelnemen aan een introductieprogramma van 12 weken waarin wordt gewerkt aan de basisconditie en lenigheid. Na die 12 weken kan de deelnemer ervoor kiezen in te stromen in regulier sportaanbod of door te gaan in andere sportprogramma’s voor ouderen. In 2019 stroomden 110 deelnemers in het GALM-programma die het programma beoordeelde met gemiddeld een 9. Ad 2. Sport- en beweegaanbod voor ouderen AmsteveenSport organiseert en ondersteunt een breed palet aan sport- en beweegactiviteiten geschikt voor ouderen.

Een groot deel van deze activiteiten zijn toegankelijk voor alle volwassenen zoals de wandelgroepen die wekelijks starten in de verschillende wijken van Amstelveen. In 2019, ondersteunde of organiseerde AmstelveenSport 14 van dergelijke beweegprogramma’s en activiteiten. Een deel van het aanbod is specifiek gericht op ouderen. Voorbeelden van activiteiten specifiek gericht op ouderen is de wekelijkse sportinstuif voor dames ouder dan 55: deze instuif trok in 2019 1.150 deelnemers. Naast AmstelveenSport, speelt ook Participe, de welzijnsorganisatie in onze stad, een belangrijke rol in het beweegaanbod voor ouderen. Pariticipe faciliteert of begeleidt beweegactiviteiten voor ouderen in buurtcentra, zorgcentra en andere locaties, makkelijk te bereiken voor ouderen. Dit doet de organisatie deels zelfstandig, deel in samenwerking met AmstelveenSport en met zorgaanbieders of zorgcentra. Om het aanbod te kunnen begeleiden en coördineren heeft Participe een eigen cursusbureau en leidt de

organisatie eigen beweegbegeleiders op. Op sommige locaties zet de organisatie buurtsportcoaches van AmstelveenSport in. Een derde belangrijke actor in het sportaanbod voor ouderen in Amstelveen, is de gezondheidszorg in de stad. Zo faciliteren de zorgcentra Zonnehuis en Patrimonium het aanbod voor hun bewoners en ouderen uit de buurt. Ook zijn er enkele fysiotherapiepraktijken die beweegactiviteiten organiseren niet alleen voor hun patiënten maar ook voor andere ouderen. Een deel van het aanbod voor ouderen heeft ook vorm gekregen binnen verenigingen. AMVJ biedt bijvoorbeeld tafeltennis aan speciaal voor ouderen. LTC Startbaan en TV De Vliegende Hollander hebben samen een aangepast aanbod voor oudere tennissers. AmstelveenSport is met Sporting Martinus een project gestart in 2019 met een nieuwe vorm van voetbal, walking football16. Ad 3. De Sociale Kaart In de vorige sportnota werd de wens geuit om een sociale kaart op te stellen met de mogelijkheden voor ouderen om te werken aan een gezonde leefstijl met voldoende beweging. Zo zou meer inzicht worden geboden in passend beweegaanbod, bruikbaar voor ouderen zelf en voor organisaties die ouderen tot hun patiënten, cliënten, bewoners of bezoekersdoelgroep rekenen. Om dit inzicht te bieden is er de afgelopen jaren jaarlijks een brochure gemaakt waarin al het sportaanbod voor ouderen is opgenomen per wijk.

Deze brochure is beschikbaar voor zowel de eerstelijns zorgaanbieders en de inwoners. Nog niet iedereen bereikt Het sport- en beweegaanbod voor ouderen bereikt nog niet de hele doelgroep. Ook is er nog niet voor alle ouderen in Amstelveen een geschikt aanbod. Dit heeft een aantal oorzaken:  Inwoners in Amstelveen ouder dan 65 zijn een hele diverse groep met zeer uiteenlopende motorische mogelijkheden en wensen. Dit vraagt om een divers en fijnmazig aanbod naar vormen van bewegen, locatie en begeleiding zodat goed kan worden aangesloten bij de behoeften van ouderen in een wijk.

14GGD Gezondheidsmonitor 2016 15 Groninger Actief Leven Model 16 Deze nieuwe, rustiger vorm van voetbal is geschikt voor mensen die niet meer kunnen of willen hardlopen of niet meer willen deelnemen aan een “high impact”-sport.

43

 Het beweegaanbod voor ouderen komt nu nog vooral tot stand op initiatief van individuele uitvoeringspartners die nu nog ad hoc samenwerken. Om beter aan te sluiten bij de diverse behoeften van ouderen, is meer regie nodig op de programmering van beweegaanbod voor ouderen.  Sportverenigingen kunnen intensiever betrokken worden bij het sportaanbod voor ouderen. Veel sportbonden ontwikkelen varianten van bestaande sporten zoals voetbal, tennis en hockey voor ouderen zodat oudere sporters hun favoriete sport kunnen blijven beoefenen. De proef van AmstelveenSport met Sporting Martinus in walking football is een voorbeeld van hoe de verenigingen hierbij kunnen worden betrokken. In één van de projecten van het Lokaal Sportakkoord Amstelveen wordt hierop expliciet ingezet. Inwoners met een beperking of chronische ziekte De afgelopen jaren is gewerkt aan het vergroten van een passend aanbod voor mensen met beperking of een chronische ziekte. Het realiseren van deze ambitie is onderdeel van de opdracht aan AmstelveenSport en een specifieke opdracht aan Sportservice NoordHolland. Samen spelen zij een rol in het creëren van passend aanbod door ondersteuning van verenigingen, de toeleiding en advisering aan leden van doelgroep over passend aanbod. De komende jaren zal hier nog nadrukkelijker op moeten worden ingezet.

Het sportaanbod voor mensen met een beperking of een chronische ziekte zal verder moeten worden uitgebreid en deze doelgroep zal beter moeten worden bereikt. Aantal sporters met een beperking of een chronische ziekte In 2019 sportten, naar schatting, 847 inwoners met een beperking en/of een chronische ziekte bij een Amstelveense sportvereniging. Het totaal aantal sporters in deze doelgroep ligt, naar verwachting, hoger omdat een deel van hen ook sporten bij andersoortig sportaanbod. Hoe groot de doelgroep is voor aangepast sportaanbod is onbekend.

44

Bestaand aanbod geïntensiveerd Op dit moment bieden verschillende sportaanbieders sport aan voor mensen met een beperking. Van de geënquêteerde sportaanbieders, geeft 15% aan dat dit een structureel onderdeel is van verenigingsactiviteiten; 25% geeft aan dit incidenteel aan te bieden. Meest voorkomende vormen van aanbod zijn:  Bewegen geschikt voor mensen met een beperking;  Fietsen, wandelen, zwemmen of hardlopen met een buddy;  G-voetbal- en -hockeyteams voor mensen met een verstandelijke beperking en/of gedrags­ problematiek;  Zitsporten;  Rolstoelsporten. AmstelveenSport heeft de afgelopen jaren in zwembad De Meerkamp ingezet op onder meer de waterbehandeling in het voordeel van CARA-patiënten, aanbod voor visueel gehandicapten en de instuif voor minder validen in de Meent. Dit aanbod is er nu nog. Uitbreiding van deze activiteiten wordt echter gehinderd door capaciteitsgebrek in het zwembad zo blijkt uit de reactie van deze sportaanbieders op de afgenomen enquête. De verwachting is dat de geplande uitbreiding van het zwembad hier oplossingen voor zal bieden. Daarnaast organiseert AmstelveenSport ook ander beweegaanbod voor de doelgroep. Voorbeelden zijn: zwemmen voor mensen met dementie (200 deelnemers in 2019), Sportinstuif voor minder validen (750 deelnemers in 2019). Ook stelt AmstelveenSport zogenaamde duofietsen ter beschikking.

Op deze fietsen kunnen mensen die niet meer zelfstandig kunnen fietsen wel fietsen met een begeleider. Dit laatste aanbod wordt ondersteund en aangevuld door de Stichting FietsmaatjesAmstelveen met vrijwilligers en elektrisch duofietsen. AmstelveenSport werkt in haar aanbod regelmatig samen met andere partijen waaronder Participe en activiteitenaanbieders specifiek voor groepen inwoners met een beperking. Een belangrijk voorbeeld van zo’n organisatie is de Vrijetijdsvereniging de Schakel. Binnen de vereniging wordt een breed scala aan beweeg- en sportactiviteiten georganiseerd voor haar leden, regelmatig in samenwerking met reguliere sportaanbieders.

Tot slot geldt ook voor dit deel van doelgroepgericht sport- en beweegaanbod dat Participe en zorgaanbieders in de gemeente een belangrijke rol vervullen met de organisatie en uitvoering van maatwerkaanbod. Om de toegang tot aangepaste sporten te optimaliseren, beheert AmstelveenSport de website waarop dit aanbod te vinden is. . Ondersteunen van verenigingen bij het opzetten en uitbreiden van aanbod In een gezamenlijke opdracht van de gemeenten in de regio Amstel & Meerlanden, heeft Sportservice Noord-Holland ingezet op de ondersteuning van verenigingen die hun sportaanbod toegankelijk willen maken voor mensen met een beperking. Daarnaast heeft de organisatie de opdracht individuele inwoners opzoek naar een passend aanbod, te adviseren over aanbod en aanpassingen in hulpmiddelen zoals bijvoorbeeld rolstoel of prothese om deelname te optimaliseren.

Aandachtspunten voor toekomstig beleid Voor inwoners met een beperking gelden vergelijkbare aandachtspunten in ons beleid als voor andere doelgroepen: beter inzicht in behoefte en mogelijkheden, meer samenhangende inzet op het bereiken van de doelgroep en het bieden van goed passend en geïntegreerd aanbod. Daarom willen wij onze relatie aanhalen met inwoners uit de doelgroep en organisaties die hen vertegenwoordigen. Voorbeelden van organisaties zijn Vrijetijdsvereniging de Schakel en stichting de Vrijbuiter voor mensen met een (licht) verstandelijke beperking. Inwoners en hun vertegenwoordigers kunnen ons dan zelf vertellen wat er nodig is zodat dat kan worden vertaald naar passend aanbod en de randvoorwaarden daarvoor. Daarnaast is het nodig dat wij het beschikbaar aanbod beter kenbaar maken en de route naar passend aanbod verder verhelderen. Het aanbod is nu nog te lastig te vinden en het is nog te onduidelijk hoe een sporter kan instromen in passend aanbod en de nodige ondersteuning.

Overigens voert Sportservice Noord-Holland haar opdracht uit in samenwerking met AmstelveenSport wanneer een intensivering of uitbreiding van het sportaanbod nodig is. Zo is in 2019 extra ingezet op sportaanbod voor kinderen en jongeren die door gedrags-, angst- of gewichtsproblematiek geen passende sport konden vinden. Belangrijk onderdeel van deze inzet was een serie thema-avonden voor sporttrainers en -coaches over lastig gedrag op en rondom de sportvelden. Doel was deze mensen handelingsperspectief te bieden voor de ondersteuning van jongeren met speciale behoeften op dit terrein.

45

I.VI Talentvol Amstelveen Inleiding Zoals we inwoners hebben voor wie sport en bewegen niet vanzelf spreekt, hebben wij ook inwoners voor wie sport hun leven is en die daarin hun bijzondere talent vinden. Voor deze topsporttalenten hebben wij aandacht, niet alleen omdat zij die aandacht verdienen. Zij kunnen ook een rolmodel en inspiratie zijn voor andere inwoners om (meer) te gaan sporten. Dit blijft een belangrijk aandachtspunt in ons sportbeleid. Talentondersteuning Topsporters worden, in hun sportieve ontwikkeling, voor een belangrijk deel begeleid en ondersteund door hun vereniging en door de nationale sportbonden. Maar als gemeente hebben wij een specifieke rol die deze twee gremia niet kunnen invullen: door onze bevoegdheden op het terrein van leerplicht, kunnen wij ondersteunen bij de afstemming van een succesvolle schoolcarrière van jongere topsporttalenten en hun sport. Deze afstemming is nodig omdat jongeren die topsport beoefenen meer tijd besteden aan training en deel moeten nemen aan internationale toernooien om zich te blijven ontwikkelen. Deze inzet interfereert soms met hun schooltijden. AmstelveenSport begeleidt de topsporttalenten uit Amstelveen: in 2018 werden er 170 talenten begeleid, in 2019 185. AmstelveenSport begeleidt deze talenten in samenwerking met de Amstelveense scholen waar deze jongeren op zitten.

Alle scholen in Amstelveen hebben afspraken gemaakt met AmstelveenSport over de begeleiding van topsporttalenten en de combinatie van training, wedstrijden en onderwijs.

46

Daarom kunnen topsporttalenten in Amstelveen op de school naar hun keuze gaan in Amstelveen en hoeven zij niet uit te wijken naar scholen in andere gemeenten. Dit bevordert dat zij hun vriendennetwerken kunnen behouden, heel belangrijk voor hun perspectief wanneer zij hun topsportcarrière niet kunnen realiseren. Daarnaast worden de talenten ondersteund met advies en hulp bijvoorbeeld voor het krijgen van goede, snelle fysiotherapie of medische verzorging. Als derde vorm van ondersteuning biedt Amstelveen Sport ook workshop waarin de jongeren kennis en vaardigheden wordt aangeleerd die van belang zijn voor het combineren van topsport met onderwijs of vaardigheden die bij kunnen dragen aan hun prestaties. Deze workshops organiseert AmstelveenSport in samenwerking met partners uit het Amstelveens bedrijfsleven. Tot slot biedt AmstelveenSport onze topsporttalenten een podium om zich te presenteren aan onze samen­ leving, bijvoorbeeld door de organisatie van het Jaarlijkse Sportgala.

Bijlage II

Uitgebreid overzicht beleidskaders

II.I Inleiding Deze bijlage bevat een volledig overzicht van beleid waarin sport en bewegen een plaats heeft en daarom relevant is voor deze beleidsnota.

II.II Coalitieakkoord

II.III Nota Sociaal Domein

In het Coalitieakkoord 2018-2022 is een aantal doelen opgenomen die direct en indirect een visie en een kader bieden voor hoe wij ons sport- en beweegbeleid de komende jaren willen inrichten.

De gemeenteraad heeft de nota Sociaal Domein 2019 vastgesteld. Daarin heeft zij een aantal doelen geformuleerd die ook iets vragen van ons sportbeleid, de onderliggende infrastructuur en de uitvoering.

Iedereen doet mee Iedereen mee laten doen kan alleen als we met elkaar samen redzaam zijn: we zijn er voor elkaar als dat nodig is. Tegelijkertijd gaan we uit van de eigen verant­ woordelijkheid van inwoners. Voor mensen die kunnen werken is een betaalde baan nog altijd de beste manier om dat te realiseren. Voor mensen die zorg nodig hebben is er in 2015 door het Rijk ingezet op ondersteuning dichtbij en op maat. We gaan door met het bieden van maatwerk, blijven inzetten op vroeg­ signalering en preventie. We zijn er voor de mensen die hulp het hardst nodig hebben. We behouden de verbindende rol die wijkcentra in de wijken hebben.

De speerpunten Onze missie voor het sociaal domein bevat drie speerpunten.

Onderwijs, sport en cultuur vormen in onze samenleving de basis voor ontplooiing Investeren in sport is een investering in levenslange gezondheid. Sport helpt ook bij het leggen van sociale contacten voor jong en oud en draagt bij aan de integratie van nieuwe inwoners in de samenleving. Sport houd je gezond én betrokken bij je omgeving Sport moet toegankelijk blijven voor iedereen, jong en oud. De gemeente blijft inzetten op breedtesport en talentontwikkeling en biedt ruimte voor topsportinitiatieven. We blijven aandacht besteden aan de verenigingen maar investeren daarnaast in een programma voor individuele sporters. Dat kunnen hardlooproutes, fietsroutes of avontuurlijke speelvoorzieningen zijn. Daarnaast gaan we plannen maken voor een vernieuwd multifunctioneel zwembad de Meerkamp. We gaan de aansturing en organisatie van de sportsector in Amstelveen evalueren. We betrekken hierin de samenwerking met AmstelveenSport en de sportverenigingen.

1.

Inzet op sterke wijken waarin inwoners verbonden zijn met elkaar en, wanneer nodig, een beroep op elkaar kunnen doen. Daarvoor zijn sterke sociale verbanden en goede voorzieningen in de directe leefomgeving nodig. 2. Beter bereiken van inwoners die hulp nodig hebben. We hebben daarbij aandacht voor (vroeg) signalering en bevorderen de bekendheid van voorzieningen bijvoorbeeld via huisartsen. 3. Optimaliseren van de samenwerking met partnerorganisaties, in de eerste plaats met de partners in het sociaal domein.

De Sociale Agenda Wij hebben de speerpunten vertaald naar een Sociale Agenda met de volgende doelen: 1. Inwoners voelen zich verbonden met elkaar. 2. Inwoners beheersen het Nederlands en hebben kennis van de samenleving. 3. Inwoners zijn aan het werk. 4. Inwoners ervaren minder financiële belemmeringen om mee te doen. 5. Ieder kind kan veilig en gezond opgroeien en jeugdigen ontwikkelen zich optimaal. 6. Inwoners helpen elkaar. 7. Inwoners functioneren zo zelfstandig mogelijk, zo nodig met (tijdelijke) ondersteuning. 8. Er is minder geweld in afhankelijkheidsrelaties. 9. Inwoners zijn in staat om gezond te leven.

47

II.IV Jeugdagenda In 2019 heeft de raad de Jeugdagenda 2019 – 2022 vastgesteld. Missie van de agenda is dat alle kinderen en jongeren in Amstelveen gezond, veilig en kansrijk kan opgroeien. Het is duidelijk dat genoeg beweging en de toegang tot sport daarvoor noodzakelijke ingrediënten zijn. In de Jeugdagenda heeft de raad een aantal speerpunten bepaald voor jeugdzorg en -hulp die samenspel vragen met de inrichting van onze aanpak en de rol van onze uitvoeringspartners in sport en bewegen. Hieronder een samenvatting van de meest relevante speerpunten: Speerpunt 1: s terke wijken met een goed algemeen aanbod We zetten in op sterke wijken met een goed algemeen aanbod. Door een breed aanbod van onderwijs, sport, welzijn en cultuur. We zorgen voor een laagdrempelige toegang tot hulp en ondersteuning door een netwerk van partners in de wijk en op school. We evalueren hoe lichte opvoedvragen beter opgepakt kunnen worden. Onderdeel van dit speerpunt is de uitvoering van het Amendement ‘gezonde jongeren bewegen meer’. Daarin hebben wij ons tot doel gesteld de ontwikkelen en uitvoeren van preventieprogramma’s waarmee het sport- en beweeggedrag van kwetsbare jongeren wordt aangemoedigd. Inclusief evaluatie van de preventieprogramma’s en bewegingsonderwijs in 2022.

Speerpunt 2: b  eter bereiken van inwoners die hulp nodig hebben We werken aan het beter bereiken van inwoners die hulp nodig hebben (risicogestuurde inzet). Belangrijk onderdeel van dit speerpunt is vroegsignalering van ontwikkelingsachterstanden bij kinderen, huiselijk geweld en opvoedproblemen in gezinnen. Om vroegsignalering effectief in te richten, zijn ook de ketenpartners in sport en bewegen van belang: in hun contact met kinderen en ouders zijn zij in de positie goed vast te stellen dat er “iets aan de hand is”. Dat dit laatste speerpunt ook een plek moet krijgen in ons sportbeleid, heeft de raad bevestigd in een motie in juli 2019. Daarin heeft de raad het college gevraagd te onderzoeken hoe sportverenigingen en cultuur­ instellingen kunnen bijdragen aan vroegsignalering in de zorg.

48

II.V Amendement ‘Gezonde jongeren bewegen meer’ In dit amendement op de Perspectiefnota 202017, heeft de raad unaniem besloten tot de ontwikkeling en uitvoering van preventieprogramma’s waarmee het sport- en beweeggedrag van kwetsbare jongeren wordt aangemoedigd. De raad stelde ook financiële middelen beschikbaar. Het doel van het amendement is opgenomen in de Jeugdagenda.

II.VI Uitvoeringsagenda Gezond in Amstelveen Onze ambitie om extra in te zetten op gezondheid in Amstelveen is opgenomen in het College Uitvoeringsprogramma 2018-2021 (CUP). In het Cup staat hierover: ‘verbeteren gezondheidsaanpak gericht op gezond gewicht, eten en bewegen. Ouderen hebben daarbij onze speciale aandacht: onder de noemer ‘vitaal ouder worden’ zullen wij voorzieningen in de binnen- en buitenruimte opnemen. In de agenda is deze ambitie nader uitgewerkt. Relevant voor deze sportnota zijn de volgende voornemens:  Het inrichten van de omgeving die bijdraagt aan gezond gedrag. Hieronder verstaan wij een omgeving gezond bewegen makkelijk maakt.  Het bevorderen van een gezonde leefstijl door gezond eten, niet roken en voldoende beweging. Om de gezonde leefstijl te bevorderen, worden uiteenlopende acties geformuleerd. Voor deze nota zijn het meest relevant:  Het stimuleren van een gezond consumptieaanbod en een verantwoord alcoholbeleid in sportkantines  Het bevorderen van sportaanbod op het snijvlak van regulier sportaanbod, preventie en interventie ter bevordering van een gezonde leefstijl.

 Het faciliteren van een geïntegreerde aanpak voor mensen met overgewicht; inwoners en potentiële verwijzers zijn bekend met het aanbod (in ieder geval met de Gecombineerde Leefstijl Interventie) en er is een samenwerking tussen verschillende partijen die een rol hebben bij of aanbod hebben voor het tegen gaan van overgewicht.  Optimalisering van het aanbod voor en de toegang tot, onder andere, een passend sport- en beweegaanbod voor mensen met een laag inkomen ter ondersteuning van een gezonde leefstijl.  We ondersteunen of starten nieuwe initiatieven gericht op stimuleren van (blijven) bewegen (in combinatie met gezonde voeding) voor ouderen, overigens in samenspraak met AmstelveenSport

17 Perspectiefnota 2020, inclusief eerste tijdvakrapportage 2019, 10 juli 2019 18 Hiermee refereert de raad aan de groepen jongeren die, volgens de Amstelveense Jeugdgezondheidsmonitor 2017 – 2018, nu minder vaak gezond bewegen en vaker doelgroep zijn van jeugdhulp en -zorg.

II.VII Mobiliteitsvisie

II.IX Beleidskader Spelrecreatie

De Mobiliteitsvisie 2020 is relevant omdat hierin doelen zijn geformuleerd van invloed op de mate waarin inwoners actief bewegen. Een belangrijk element in de visie is namelijk het stimuleren en faciliteren van fiets- en ov-gebruik ten opzichte van autogebruik. In de visie is een aantal korte termijn-acties opgenomen om dit te realiseren en die het doel van ons sport- en beweegbeleid ondersteunen: onze inwoners bewegen gezond. Deze zijn:

Het beleidskader Spelrecreatie uit 2016 is een uitwerking van één van de doelen in de oude sportnota. Daarin namen wij ons namelijk voor speelruimtebeleid te ontwikkelen en te implementeren dat sporten en bewegen in de openbare ruimte zou bevorderen. Dit doel is dan ook terug te vinden in de visie voor dit beleidskader. Daarnaast is aandacht gegeven aan de sociale functie van speelruimte:

Optimalisatie MRA-fietsnetwerk Dit gaat enerzijds om het volledig uitvoeren van het MRA-fietsnetwerk en een onderzoek naar een mogelijke tweede regionale fiets-as aan de oostkant van Amstelveen, inclusief fietsbereikbaarheid van de Zuidas en rol van fietspaden in het Amsterdamse Bos. Verbeteren aansluiting fiets op regionaal OV Voor het voor- en natransport is het van belang dat de belangrijkste regionale OV-haltes niet alleen goed per fiets bereikbaar zijn, maar dat er ook voldoende goede [fiets-] parkeerplekken beschikbaar zijn.

II.VIII Uitvoeringsagenda Toerisme en Recreatie In juli 2019 heeft de raad de Visie Toerisme en Recreatie vastgesteld, waarin vijf kernwaarden zijn benoemd: groen, cultureel, recreatief, ondernemend en internationaal. In de projectenlijst van de Uitvoerings­ agenda 2020-2022 (dd. 31-8-2020) zijn onder de noemer ‘basis-recreatieve-infrastructuur’ projecten benoemd die relevant zijn voor deze sportnota omdat zij bijdragen aan de beoefening van ongeorganiseerde vormen van sport- en bewegen: bewegwijzering naar toeristische-, recreatieve- en culturele voorzieningen (1.1), verbetering van de toegankelijkheid van de Bovenkerkerpolder en de Middelpolder voor wandelaars, hardlopers en fietsers door de aanleg van een grofmazig wandel- en fietsnetwerk (1.2), bewegwijzering van fiets- en wandelroutes en sloepennetwerk (1.3), buitensportplekken en routes voor sportieve recreatie (1.4) en verbetering entrees naar Amsterdamse Bos (1.5).

“Inwoners in Amstelveen kunnen buiten bewegen en spelen in een ruimte die mogelijkheden geeft voor bewegen en ontmoeten. Door een gelijkmatige verspreiding van een gevarieerd, uitdagend aanbod aan (speel) voorzieningen voor jong en oud.” Om deze visie te realiseren, hebben wij de volgende speerpunten vastgesteld: 1. Behouden en duurzaam in stand houden van het huidige aantal speelplaatsen 2. Speelplaatsen uitdagender inrichten 3. Natuurlijke speelruimte bevorderen (speelruimte met een natuurlijke en groene uitstraling), waar informeel spelen mogelijk is 4. Bewonersinitiatieven tot het realiseren of onderhouden van speelruimte, faciliteren 5. Stimuleren van bewonersparticipatie bij (her) inrichting van bestaande of nieuwe speelruimte.

II.X M  otie Verduurzaming sportverenigingen In april 2019 heeft de de raad een motie aangenomen voor de verduurzaming van sportaccommodaties en is hiervoor een subsidieregeling ingevoerd. Daarnaast riep de raad het college op de ondersteuning te realiseren voor verenigingen bij de verduurzaming van hun accommodaties. Deze motie is een uitvloeisel van de gemeentelijke ambitie fossielvrij te zijn in 2030 alsmede het landelijk beleid neergelegd in de Routekaart Verduurzaming Sport als uitwerking van het Klimaat­ akkoord. De verduurzaming van sportaccommodaties is daarmee onderdeel van het regulier duurzaamheidsbeleid van de gemeente.

49

II.XI Uitvoeringsplan Buitensport In februari 2020 is het TRACKrapport Buitensport Amstelveen met de raad gedeeld. Het TRACKrapport doet een groot aantal aanbevelingen ter verbetering van sport- en beweegmogelijkheden in de buitenruimte. De aanbevelingen zijn uitgewerkt in een lijst van verbeterpunten. Die lijst van verbeterpunten is de basis voor het Uitvoeringsplan Buitensport. In het Uitvoeringsplan zijn acties opgenomen om invulling te geven aan de verbeterpunten. De uitgangspunten van het Uitvoeringsplan Buitensport zijn ook terug te vinden in het Bosplan dat wij en de gemeente Amsterdam recent hebben opgesteld. Daarin is de functie van het Amsterdamse Bos en haar omgeving voor sport en bewegen, verder verankerd in concrete voornemens.

De gezamenlijke ambitie die is vastgelegd in het Sportakkoord is: “Een leven lang optimaal en passend sport en bewegen voor alle Amstelveners in Amstelveen mogelijk maken.”

Hoewel de Sportas geen onderdeel uitmaakt van het uitvoeringsplan buitensport, is het in dit kader wel relevant om te worden genoemd vanwege de rol die de Sportas kan spelen in het stimuleren van sport en bewegen in de openbare ruimten. De Sportas is oorspronkelijk een initiatief van de gemeente Amsterdam om een sportcorridor te vormen van Amsterdam-Zuid tot aan het Wagener stadion. Vanwege de bestaande ontsluiting langs de rand van het bos ligt het in lijn der logica om deze te verlengen tot aan het Nationaal Tennis Centrum. Daarmee brengen we eenheid aan in de ruimtelijke inpassing van sport.

Samen hebben de ondertekenaars voor de volgende thema’s en projecten gekozen.

II.XII Lokaal Sportakkoord

Thema 3: vitale aanbieders Twee projecten die moeten bijdragen aan de toekomstbestendigheid van de sportverenigingen in onze gemeente. Één heeft tot doel nieuwe inzichten in de ontwikkeling van kinderen in relatie tot het sport- en beweegaanbod te vertalen naar een goed passen aanbod van sportverenigingen in Amstelveen. Het tweede project richt zich op de ontwikkeling van jeugd en jongeren naar toekomstige trainers en coaches in de verenigingen.

Het lokaal Sportakkoord Amstelveen is, formeel, geen gemeentelijk beleid maar vormt ook een kader voor deze nota. Het is een afspraak met onze partners in het veld over wat wij op verschillende thema’s, met elkaar, willen realiseren in de sport. De basis voor ons lokaal Sportakkoord is het Nationaal Sportakkoord. Daarin zijn landelijke afspraken gemaakt om verschillende thema’s op te pakken ter verdere verbetering van het sportklimaat in Nederland. De Rijksoverheid heeft de gemeenten gevraagd een eigen sportakkoord op te stellen, waarin lokale partners uit sport, zorg, welzijn, onderwijs en bedrijfsleven met elkaar afstemmen welke thema’s zij in de gemeente willen oppakken, wie welke bijdrage daaraan levert en hoe ze dat willen organiseren. Het lokaal sportakkoord is een concreet document met een richtinggevend toekomstbeeld met een aantal praktisch uitvoerbare projecten, welke is ondertekend door partijen die betrokken zijn en zich betrokken voelen.

50

De behoefte aan een lokaal sportakkoord was er ook in de gemeente Amstelveen. De gemeente heeft, gesteund door een betrokken gemeenteraad, samen met initiatiefnemers uit de georganiseerde sport een intentieverklaring opgesteld en sportformateurs aangesteld. Dit heeft een Sportakkoord opgeleverd waarin de partijen uit de sport, de zorg, welzijn, belangenbehartiging en het onderwijs met elkaar een stevige ambitie hebben vastgelegd om sport en bewegen een stevige impuls te geven. De geformuleerde ambitie en projecten sluiten nauw aan bij de doelen van dit college.

Thema 1: inclusief sporten Vier projecten die toegang tot sporten en bewegen moet verhogen onder ouderen, mensen in armoede, nieuwkomers en mensen met een beperking. Thema 2: van jongs af aan vaardig bewegen Projecten die bijdragen aan de ontwikkeling van motorische vaardigheden bij kinderen in Amstelveen door verdere optimalisering van het beweegonderwijs.

Thema 4: een positieve sportcultuur Het project dat bij dit thema zal worden opgepakt heeft als doel om discriminatie in de sport te bestrijden. De afgesproken projecten zullen in de periode tot 2022 worden uitgevoerd onder regie van AmstelveenSport. Wij zullen projecten ook daarna ondersteunen wanneer zij voldoende bijdragen aan onze beleidsdoelen.