(V2) Bijlage 1 - Amstelveen Beweegt Nog Meer !! - Nota Sport en Bewegen

Amstelveen Beweegt Nog Meer !! Nota Sport en Bewegen 1

2

Inhoudsopgave Voorwoord

4

1.

Inleiding

5

2.

Doelen en beleidsvoornemens - samenvatting

6

2.1 Heel Amstelveen in beweging

6

2.2 Iedereen kan meedoen

7

2.3 Topsporttalent wordt (h)erkend

9

2.4 Sportstimulering met focus op samenwerking

9

Beleidsdoelen 2013 – 2020, de resultaten

10

3.1 Vitaal Amstelveen: alle inwoners bewegen gezond

10

3.2 Meedoen in Amstelveen: inclusief bewegen

11

3.3 Talentvol Amstelveen: topsportambitie wordt (h)erkend

12

Beleidskaders

13

4.1 Samenvatting relevant beleid

13

4.2 Coalitieakkoord

14

4.3 Nota Sociaal Domein

14

4.4 Mobiliteitsvisie

15

4.5 Uitvoeringsplan Buitensport

15

4.6 Uitvoeringsagenda Gezond in Amstelveen

16

4.7 Motie Verduurzaming sportverenigingen

16

4.8 Lokaal Sportakkoord

16

Doelen en beleidsvoornemens - uitgewerkt

17

5.1 Inleiding

17

5.2 Onze ambities in cijfers

18

5.3 Heel Amstelveen in beweging

18

5.4 Iedereen kan meedoen

22

5.5 Topsporttalent wordt (h)erkend

25

5.6 Sportstimulering met focus op samenwerking

26

3.

4.

5.

Bijlage I. Evaluatie beleidsdoelen 2013 – 2020

30

Bijlage II. Uitgebreid overzicht beleidskaders

47

3

Voorwoord

Voor u ligt de nieuwe nota sport en bewegen, “Amstelveen Beweegt Nog Meer!”. Ik ben trots op deze nota, vooral om twee redenen. We kunnen laten zien dat Amstelveen een mooie sportstad is waar de meeste inwoners gezond bewegen. Zij worden daarbij ondersteund met hele goede faciliteiten en sportaanbieders. Tegelijkertijd laten we zien dat “de meeste inwoners” voor ons niet genoeg is. We zijn ambitieuzer en zetten daarom nog meer in op inwoners voor wie sport en bewegen nog onvoldoende mogelijk zijn. Want iedereen moet kunnen meedoen in onze stad. Daarom sta ik voor een ambitieus sport- en beweegbeleid en wel om de volgende redenen. Ons beleid op sport en bewegen is essentieel voor het realiseren van onze doelen uit ons Coalitieakkoord 2018-2022, Een Zekere en Stabiele Toekomst voor Amstelveen. Sport en bewegen heeft een belangrijke maatschappelijke functie: elke geïnvesteerde euro in sport, levert tweeëneenhalve euro op in maatschappelijk rendement, zo blijkt uit landelijk onderzoek. Wij willen een inclusieve stad zijn waarin elke inwoner de mogelijkheden heeft zich optimaal te ontplooien. Dat betekent dat iedereen mee moet kunnen doen. Sport, samen met onderwijs en cultuur, heeft daarin een spilfunctie: het ondersteunt ontplooiing en zelfredzaamheid van inwoners en het zorgt voor verbondenheid in onze samenleving.

Ons coalitieakkoord bevat dan ook drie heldere speerpunten voor ons sport- en beweegbeleid. Het eerste speerpunt is ervoor te zorgen dat Amstelveners kunnen sporten en bewegen zoals hij of zij dat kan en wil. Daarbij hebben onze vitale sportverenigingen een cruciale functie. Samen met veel vrijwilligers zijn zij het fundament voor een goed sportklimaat in Amstelveen. Daarnaast is het ook belangrijk om Amstelveense sporters die niet in verenigingsverband sporten te faciliteren met goede voorzieningen in de openbare ruimte en in onze sportaccommodaties. Een sterkere verbinding tussen het sportaanbod in onze verenigingen en de on-en anders georganiseerde sport is daarbij van belang. Het tweede speerpunt is het wegnemen van fysieke en sociale drempels voor deelname aan sport en bewegen: inwoners met een beperking moeten kunnen sporten binnen onze faciliteiten en regulier sportaanbod; inwoners met een laag inkomen mogen geen financiële drempel hebben om te sporten; inwoners uit de LHBTI+-gemeenschap moeten zich welkom voelen in onze openbare ruimte en bij elke sportaanbieder in de stad.

Een derde speerpunt is om de rol van topsport als inspiratiebron te versterken: onze topsporttalenten moeten nog meer dan voorheen zichtbaar zijn voor andere inwoners, ambitieuze verenigingen moeten de ruimte krijgen om zich te ontwikkelen; onze topsportevenementen moeten de ruimte en de zichtbaarheid krijgen die zij verdienen. Om onze doelen te behalen, moeten wij ons beleid kunnen aanpassen aan veranderende omstandigheden en voortschrijdend inzicht. Daarom kiezen wij er dit keer voor geen termijn te verbinden aan deze nota. Wij bepalen regelmatig of onze doelen nog passen of moeten worden bijgesteld. Daarmee borgen wij dynamiek en aansluiting op ontwikkelingen in onze samenleving. Want echt weten hoe de toekomst zich ontwikkelt doen wij niet, zo heeft het afgelopen jaar heel duidelijk laten zien. Deze nota is namelijk tot stand gekomen in tijden van Corona. Dit betekent dat deze nota niet is geschreven zoals de vorige: met intensieve participatie door het veld in levendige discussies over de toekomst van de sport. In plaats daarvan is de mening van sportaanbieders opgehaald via een digitale vragenlijst. Het beeld van het beleid in de afgelopen jaren en hun visie op de toekomst van de Participatieraad, de sportverenigingen, AmstelveenSport, welzijnsorganisatie Participe, VO-scholen en een bestuurskoepel van het primair onderwijs in Amstelveen is besproken in videogesprekken.

Ook hebben wij de Kinderraad gesproken over hun ideeën voor aantrekkelijke spel- en recreatieplekken in de stad en meer inclusief sportaanbod. De gevolgen van de Coronacrisis zijn nog niet betrokken in deze nota omdat wij daar, medio 2021, nog middenin zitten: het stof moet nog neerdalen. Ook daarom is het belangrijk dat wij onze, in deze nota beschreven, ambities en uitgangspunten regelmatig toetsen. De komende jaren gaan wij gebruiken om onze ambities en doelen te realiseren, samen met onze partners in het veld: onze sportverenigingen, onze buurtorganisaties, onze onderwijsinstellingen, onze zorgpartners en onze uitvoeringspartners. Door er samen de schouders onder te zetten, moet het lukken om alle Amstelveners actief te laten meedoen door sport en bewegen.

Rob Ellermeijer, wethouder sport Gemeente Amstelveen Wethouder Rob Ellermeijer met Jacco Eltingh bij het Nationaal Tennis Centrum Amstelveen

4

1

Inleiding

In 2013 werd de sportnota Amstelveen Beweegt Gezond!! 2013 - 2020 aangenomen door de raad. Sinds 2013 zijn er veel ontwikkelingen geweest voor het beleidsterrein sport en bewegen: onze stad is veranderd, onze gemeentelijke taken zijn veranderd, onze ambities voor sport en bewegen zijn geactualiseerd. Bovendien ligt 2020 achter ons. Een nieuwe nota sport en bewegen is daarom nodig. Deze biedt ons de gelegenheid de ambities en doelen die wij hebben voor sport en bewegen samen te brengen en af te stemmen zodat er een heldere, congruente basis ligt voor de uitvoering. De nota omvat het beleid gericht op veel vormen van sport en bewegen. De eerste vorm is de georganiseerde sport, dat wil zeggen sporten in verenigingsverband. De tweede vorm is sport en bewegen georganiseerd door andere sportaanbieders dan verenigingen zoals sportscholen, personal trainers of zorgaanbieders. De laatste vorm betreft ongeorganiseerde sport en bewegen zoals fitness, wandelen, fietsen of hardlopen buiten georganiseerde vormen, individueel of in groepen. Er is bewust voor gekozen geen einddatum te kiezen voor deze nota. Dit biedt namelijk meer mogelijkheden beleid aan te passen op veranderende omstandigheden. Zo kunnen wij bijvoorbeeld beter inspelen op de gevolgen van de coronapandemie wanneer die duidelijker worden. Dat wil overigens niet zeggen dat wij daarom geen evaluatiemomenten zullen hebben.

Zo is een evaluatie nodig ter voorbereiding van nieuwe contractafspraken met AmstelveenSport in 2023 en zinvol bij belangrijke beleidswijzigingen als gevolg van gemeenteraadsverkiezingen of ingrijpende veranderingen in Rijksbeleid. Deze nota bevat geen financiële uitwerking. Ook hiervoor is bewust gekozen. Het uitgangpunt is geweest dat deze nota budgetneutraal kan worden uitgevoerd omdat de plannen niet uitgaan van meer maar van anders. De doelen en voornemens in deze nota worden verder uitgewerkt in uitvoeringsprogramma’s, waarbij ook de financiële onderbouwing van nieuwe beleidsintenties zal plaatsvinden. Indien de uitvoering hiervan niet past binnen het bestaande financiële kader zal voor de benodigde middelen een voorstel aan de gemeenteraad worden gedaan. Hoofdstuk 2 bevat een samenvatting van onze beleidsdoelen en -voornemens voor de komende jaren. De nota is vervolgens als volgt opgebouwd. Hoofdstuk 3 bevat een samenvatting van ons sportbeleid de afgelopen jaren. Hoofdstuk 4 bevat een overzicht van de belangrijkste beleidskaders waarin sport en bewegen een rol heeft. De uitkomsten van de evaluatie en de relevante beleidskaders vormen samen belangrijke pijlers voor hoofdstuk 5, de uitgebreide uiteenzetting van de onze beleidsdoelen en voornemens, samengevat in hoofdstuk 2. In bijlage I is een uitgebreide beschrijving van evaluatie-uitkomsten opgenomen.

Een uitgebreidere toelichting op de bestaande beleidskaders staat in bijlage II.

5

2

Doelen en beleidsvoornemens - samenvatting

Amstelveen doet het goed op het terrein van sport en bewegen: een meerderheid van de Amstelveense inwoners beweegt voldoende en sport regelmatig. Amstelveen staat nummer 8 als meest sportende gemeente en op nummer 1 wat betreft de sportfaciliteiten voor georganiseerde sport in de lijst van 50 grote gemeenten. Enige tevredenheid over wat er is bereikt, is dan ook op zijn plaats. Maar er zijn ook aandachtspunten. Niet alle inwoners zijn zover dat zij voldoende bewegen of vinden beweegaanbod dat past bij hun wensen en mogelijkheden. Amstelveen kenmerkt zich door de grootstedelijke diversiteit: inwoners komen uit alle windstreken van onze aarde, hebben een heel diverse culturele achtergrond, zijn van alle leeftijden, seksuele en genderidentiteit en inkomens- en opleidings­ niveaus en verschillen van elkaar in fysieke, verstandelijke en financiële mogelijkheden. Aansluiten op deze diversiteit vraagt een stevige basis met aandacht voor de verschillen en overeenkomsten van onze inwoners. Ook heeft sport- en bewegen een belangrijke functie bij de ontwikkeling van kinderen en jongeren, een gezond leven, de vitaliteit van ouderen, het weer in hun kracht zetten van mensen en als sociale ontmoeting.

Dit hoofdstuk bevat een samengevat overzicht van onze hoofddoelen en beleidsvoornemens voor de komende jaren. Deze worden uitgebreid toegelicht in hoofdstuk 5. Onze voornemens zijn gebaseerd op de evaluatie van ons beleid de afgelopen jaren (samengevat in hoofdstuk 3) en onze beleidskaders op terreinen waarin sport en bewegen relevant is, toegelicht in hoofdstuk 4. Hieronder volgt een beschrijving van hoofddoelen gevolgd door een samenvatting van onze voornemens per doel. Onze ambities zijn geclusterd rond vier hoofddoelen: 1. Heel Amstelveen in beweging: Amstelveen faciliteert sport en bewegen optimaal. 2. Iedereen kan meedoen: Amstelveense inwoners die extra stimulans en ondersteuning nodig hebben om gezond te bewegen en te sporten, krijgen die ook. 3. Topsporttalent wordt (h)erkend: jonge topsport­ talenten kunnen blijven rekenen op ondersteuning en worden nog meer zichtbaar voor andere inwoners van Amstelveen 6

4. Sport- en beweegstimulering met focus op samenwerking: meer dan voorheen nemen wij regie op gerichte, goed passende sport- en beweegstimulering voor die inwoners die wij nu nog onvoldoende bereiken met sport- en beweegaanbod. Daarbij vragen wij intensievere samenwerking van onze uitvoeringspartners met elkaar en met maatschappelijke partners.

2.1 Heel Amstelveen in beweging Amstelveen staat nu achtste op de lijst van de 50 grootste gemeenten als meest sportende stad van Nederland. Dat is een goede score, maar er zijn ook aandachtspunten. Het is van belang om sport in Amstelveen nog beter bereikbaar te maken voor alle Amstelveners. De beleidsvoornemens om dit te realiseren zijn: 1.

Wij blijven de vitaliteit van onze sportverenigingen bevorderen door: a. Ondersteuning bij het behoud van vrijwilligers en een goed verenigingskader. In de huidige

samenleving is de werving en het behoud van vrijwilligers een opgave voor elke club. Met de hulp van de buurtsportcoaches, de Besturenacademie en de vrijwilligerscentrale blijven wij de Amstelveense verenigingen hierbij ondersteunen. b. Verenigingen met onvoldoende schaal om gezond te kunnen functioneren, intensiever te stimuleren en te ondersteunen naar samenwerking met andere verenigingen. c. Verenigingen nadrukkelijker te ondersteunen die actiever aan de slag willen gaan met een veilig en inclusief sportklimaat. 2.

3.

Wij zorgen er voor dat het aanbod van sport­ accommodaties in Amstelveen op het huidige hoge niveau blijft en waar mogelijk de kwaliteit, capaciteit en toegankelijkheid wordt verbeterd door: a. Het verder optimaliseren van het gebruik van onze sportaccommodaties en herschikken waar krimpende verenigingen capaciteit kunnen overdragen aan groeiende verenigingen. b. Het meenemen van behoefte aan accommodaties bij de planning van woningbouw en in te passen in de planning van nieuwe wijken. c. De verduurzaming van sportaccommodaties te stimuleren en te ondersteunen via een subsidieregeling. d. De gefaseerde ontwikkeling en vernieuwing van zwembad de Meerkamp, waarbij in 2021 is besloten over de uitbreiding van zwemwater zal in 2025-2026 een vervolg krijgen met een besluit over de renovatie of nieuwbouw van het zwembad dat geen deel uitmaakt van de uitbreiding. e. Te onderzoeken hoe wij de ontwikkeling van verenigingen richting topsport kunnen faciliteren bijvoorbeeld door deze ambities in te passen in her- en nieuwbouw van sportaccommodaties. f. Aandacht te vragen voor de herijking van de sportaccommodatietarieven. Doel is dat deze meer in verhouding zijn met instandhoudingskosten enerzijds, en de tarieven in de regio anderzijds. Wij maken sport en bewegen nog meer dan nu een structureel onderdeel van ons ruimtelijk beleid en ons beleid openbare ruimte. a.

Wij borgen de ruimtelijke inpassing van wandelen, hardlopen en fietsen nog beter in de openbare ruimte. Dit doen wij onder meer door de implementatie van het Uitvoeringsplan Buitensport en onze Mobiliteitsvisie.

b. Wij actualiseren en verbreden ons speelruimtebeleid voor kinderen en integreren daarin uitnodigende beweegplekken voor jongeren en volwassenen. Het te realiseren Beweegplein bij de Pantha Rhei voor leerlingen en buurtbewoners en een 3x3 basketbalveldje zijn daarvan een start. 4. Wij nemen een actievere rol bij het aanjagen en ondersteunen van een positief, veilig en inclusief sportklimaat. a. Wij stimuleren sportaanbod voor inwoners die nog niet worden bereikt met het bestaande aanbod. b. Wij verlagen fysieke en financiële drempels voor inwoners die nu geen toegang hebben tot sport- en beweegaanbod. c. Wij ondersteunen sportaanbieders en andere maatschappelijke partijen die actief willen werken aan een positief en inclusief sportklimaat. Een belangrijke start hiermee hebben wij gemaakt door de ondersteuning van relevante projecten hiervoor in het Lokaal Sportakkoord.

2.2 Iedereen kan meedoen In ons beleid staat centraal dat elke inwoner van Amstelveen moet kunnen sporten en bewegen, ongeacht fysieke en cognitieve mogelijkheden, leeftijd, sekse, herkomst of inkomen. Speciale aandacht besteden wij aan die inwoners voor wie sport en bewegen (nog) niet vanzelf spreekt: kinderen en jongeren, ouderen en mensen met een chronische ziekte of beperking. Ook wordt extra aandacht besteed aan het verhogen van de sportparticipatie van de inwoners die leven in een huishouden met een laag inkomen. Per groep vatten wij onze ambities samen.

2.2.1 Kinderen en jongeren Kinderen en jongeren moeten veilig en gezond kunnen opgroeien in Amstelveen. Dit stellen wij in ons Coalitieakkoord, onze Sociale Agenda en Jeugdagenda. Sport en bewegen zijn daarin cruciale elementen. Hoewel veruit de meeste Amstelveense kinderen de weg vinden naar sportverenigingen in onze stad, is sport nog niet vanzelfsprekend voor alle jongeren en kinderen. Daarom willen wij met maatwerk sportstimulering gaan richten op deze kinderen en jongeren. Om dit te bereiken zetten wij in op: 1.

Waarborgen van de zwemvaardigheid voor 10-jarigen. Opdat alle kinderen in Amstelveen kunnen leren zwemmen, is in 2021 een vangnetregeling gestart voor 10-jarigen.

7

Dit programma zal de komende periode worden voortgezet. 2. Focus op sportstimulering in combinatie met leefstijlinterventies voor scholen en wijken waarin kwetsbare kinderen en jongeren zijn oververtegenwoordigd. 3. Focus op meisjes, kinderen en jongeren met een migratie-achtergrond en de internationale gemeenschap van expats door meer sport- en beweegaanbod dat goed aansluit bij hun behoefte en beleving en door meer gerichte werving binnen deze doelgroepen. Hiermee geven wij ook invulling aan het amendement ‘Gezonde jongeren bewegen meer’. 4. Focus op de ondersteuning van beweegonderwijs op scholen met meer kwetsbare kinderen en jongeren. 5. Meer betrokkenheid van verenigingen bij sportstimulering door het aanbieden van sporten die aansluiten bij de doelgroepen voor wie wat extra’s nodig is. 6. Optimaliseren voorbeeldfunctie en medewerking ouders door ook hen mee te nemen in sportstimulering. Ouders zijn immers het belangrijkste voorbeeld.

2.2.2 Ouderen De groep ouderen omvat een heel diverse groep inwoners. Wij willen beter aansluiten bij hun behoeften en wensen. Daarom moeten we inzetten op een nog fijnmaziger, toegankelijk sportaanbod voor ouderen. Dit willen wij doen door: Meer regie te nemen op de aard en locaties van het sportaanbod. Wij sturen daarom op een intensievere samenwerking tussen betrokken maatschappelijke – en uitvoeringspartners. 2. Intensievere ondersteuning van sportverenigingen te faciliteren bij het opzetten van sport- en beweegactiviteiten voor en de werving van ouderen. Dit is niet alleen in het belang van de ouderen in onze gemeente maar ook in het belang van onze verenigingen. Zij sluiten daarmee namelijk beter aan bij de

3.

vergrijzing van Nederland voor de werving van leden. Alternatief voor GALM-aanpak om inwoners ouder dan 55 te bereiken. GALM wordt positief gewaardeerd maar heeft een te laag bereik. Een alternatief is daarom nodig.

2.2.3 M  ensen met een beperking of chronische Ziekte Ook deze doelgroep is zeer divers en vraagt dan ook om een fijnmazig aanbod dat goed aansluit bij hun behoeften. Tegelijkertijd hebben wij als doel mensen met een beperking of een chronische ziekte de mogelijkheid te bieden volwaardig deel te nemen in onze samenleving. Om deze twee doelen te behalen, zetten wij in op: 1.

Optimaliseren van de toegang tot passend sportaanbod. Dit doen wij door te zorgen voor overzicht van het aanbod, een heldere route naar het aanbod en het wegnemen van de fysieke en financiële drempels. 2. Ondersteunen van initiatieven voor passend aanbod bij reguliere sportaanbieders. Onze inzet blijft erop gericht dat mensen met een beperking of chronische aandoening zoveel mogelijk kunnen sporten binnen het regulier sportaanbod. 3. Stimuleren van sportverenigingen en sportgroepen die gespecialiseerd zijn in het sportaanbod voor sporters met een beperking of chronische ziekte. Wij blijven de toegang tot onze sportaccommo­ daties bevorderen en faciliteren. Wij continueren de ondersteuning van Sportservice Noord-Holland en AmstelveenSport voor deze doelgroep.

1.

8

2.2.4 Inwoners die leven in een huishouden met een laag inkomen Nederlanders met een laag inkomen bewegen minder en hebben vaker te kampen met fysieke en psychische gezondheidsproblemen. Zoals ook in de Sociale Agenda als doel is opgenomen is het belangrijk dat financiële belemmeringen zoveel mogelijk worden

weggenomen om mee te doen met sport en bewegen waarmee deze doelgroep in staat is om gezond te leven en beter in hun kracht kan komen. Het wegnemen van financiële belemmeringen tot deelname aan sport en bewegen kunnen wij realiseren via twee routes: 1.

Wij zetten de inkomensvoorziening voor deelname aan sport en bewegen via de Amstelveenpas voort en breiden deze waar nodig uit. 2. Wij zien erop toe dat er voldoende sport- en beweegaanbod is waaraan inwoners tegen lage kosten kunnen deelnemen.

2.3 Topsporttalent wordt (h)erkend Wij blijven inzetten op de ondersteuning van topsporttalenten in onze gemeente en op hun rol als inspiratie voor andere inwoners. Onze voornemens zijn daarom: 1.

Voortzetting van de ondersteuning topsporttalenten bij de afstemming tussen hun schoolcarrière en hun sportcarrière. Wij vragen AmstelveenSport de bekendheid van deze ondersteuning bij inwoners en sportaanbieders nog beter te borgen. 2. Inzet op de rol van toptalenten in onze sportstimulering door hen nog meer een podium te geven als rolmodel en inspiratie voor andere inwoners in Amstelveen door voortzetting van ons jaarlijks sportgala, een regelmatig verslag van hun belevenissen in de topsport in lokale media en hun betrokkenheid bij clinics tijdens jaarlijks terugkerende evenementen. Tot slot blijven wij bijdragen aan de positieve rol die topsport kan spelen om onze inwoners in beweging te brengen en te houden door hen de gelegenheid te geven kennis te maken met topsport. Wij blijven dit doen door: 1.

De (mede-) organisatie van topsportevenementen in onze gemeente en regio te ondersteunen. 2. Het faciliteren van verenigingen die zich ontwikkelen richting topsport, bijvoorbeeld door te onderzoeken of onze accommodaties nog voldoende aansluiten bij deze ontwikkeling.

2.4 Sportstimulering met focus op samenwerking In de afgelopen jaren is een stevige impuls gegeven aan onze sportstimulering, met positief effect. In de afgelopen jaren kozen wij voor een generieke aanpak gericht op alle kinderen, jongeren, ouderen en inwoners met een beperking. Er was nog onvoldoende afstemming met andere beleidsuitvoering gericht op gezondheid, jeugd, zorg of onderwijs. De komende

jaren gaan we meer focus op samenhang aanbrengen in onze aanpak voor sportstimulering. Dat doen wij met inzet op de volgende doelen: 1. Wij zorgen voor betere informatie om te beoordelen wie, wat, waar nodig heeft om in beweging te komen zodat onze aanpak aansluit bij de behoefte van inwoners. Deze informatie winnen wij in bij inwoners, sportverenigingen, maatschappelijke partners en onze partners in de uitvoering. Ook zal de digitale portal van sport- en beweeginitiatieven in Amstelveen een completer beeld moeten bieden van het sportaanbod in Amstelveen. 2. Wij werken aan een programmatische aanpak van beweeg- en sportstimulering voor inwoners die dat het hardste nodig hebben. Samen met onze inwoners, sportverenigingen, maatschappelijke partners en onze uitvoeringspartners AmstelveenSport en Participe werken wij een doelgroep specifiek programma uit van sport- en beweegstimulering. Verder gaan wij onze uitvoeringspartners ook vragen om gezamenlijke project- of programma­ voorstellen te doen voor de wijkprogramma’s. 3. Wij gaan meer regie voeren op de taakverdeling en samenwerking van uitvoeringspartners in wijk­ gerichte leefstijlverbetering, sport en bewegen. Dat vraagt om een programmatische aanpak binnen het gemeentehuis.

Door op de beleidsvelden sport, zorg, welzijn en onderwijs beter samen te werken, meer integraal beleid te formuleren en te komen tot een éénduidige beleidsopdracht, kan de samenwerking met de uitvoeringspartners effectiever worden ingezet. 4. Wij sturen op een meer geborgde samenwerking tussen sportaanbieders en maatschappelijke organisaties. Een belangrijke doelstelling van ons sportbeleid is de ontwikkeling van netwerksamenwerking op sportstimulering. Dit heeft geresulteerd in een aanbod van sportstimulering waarbij wordt samengewerkt tussen AmstelveenSport, Participe, sportverenigingen en andere maatschappelijke organisaties. Maar deze samenwerking is nu nog kwetsbaar en vaak ad hoc. Daarom gaan wij inzetten op een verdere versteviging van de samen­werkingsverbanden. Dit gaan wij, bijvoorbeeld, doen door succesvolle projecten uit het Lokaal Sportakkoord te ondersteunen ook na 2021. 5. Wij blijven jaarlijkse succesevenementen in topen breedtesport steunen. Wij hebben in Amstelveen een traditie van succesvolle breedte- en topsportsportevenementen voor kinderen, jongeren en volwassen inwoners. Evenementen die bijdragen aan de zichtbaarheid van sport en inwoners de gelegenheid geven sport en beweegactiviteiten te beleven.

9

3

Beleidsdoelen 2013 – 2020, de resultaten

Om te beoordelen of ons beleid in de afgelopen jaren effectief is geweest en waarop intensivering, aanpassing of aanvulling nodig is, hebben wij het beleid van de afgelopen jaren geëvalueerd. Dit hoofdstuk is een samenvatting van deze evaluatie. De uitgebreide beschrijving van deze evaluatie is opgenomen in de bijlage I.

De evaluatie is uitgevoerd aan de hand van de voor­ nemens die wij sinds 2013 tot nu toe hadden voor sport en bewegen in Amstelveen. Leidende thema’s waren de afgelopen jaren: 1. Vitaal Amstelveen: faciliteren van sport en bewegen voor alle Amstelveense inwoners. 2. Meedoen in Amstelveen: sportstimulering gericht op inwoners die extra aandacht om mee te (kunnen) doen. 3. Talentvol Amstelveen: de ondersteuning van inspirerende topsporttalenten en -ambities.

3.1 Vitaal Amstelveen: alle inwoners bewegen gezond Belangrijk doel van ons sportbeleid is al jaren om zoveel mogelijk Amstelveense inwoners in beweging te krijgen. Daarin heeft ons beleid effect gehad sinds 2013: meer Amstelveense inwoners voldoen aan de Nederlandse Norm Gezond Bewegen (NNGB). Ook relatief sporten Amstelveners vaker dan de meeste inwoners in de grote steden van Nederland: in de ranglijst van de 50 grote steden in Nederland staat Amstelveen op de achtste plaats als meest sportende gemeente. Om dit doel te bereiken hebben wij ingezet op de volgende vijf interventies: 1. Kenbaarheid van het sportaanbod door een digitale portal van sport- en beweeginitiatieven in Amstelveen: 65% van geënquêteerde sportaanbieders hebben hun sportaanbod gezet op deze 10

portal. Daarnaast geeft AmstelveenSport jaarlijks een brochure uit met sport- en beweegactiviteiten voor ouderen. 2. Het optimaliseren van sport- en beweegmogelijk­ heden in de openbare ruimte: we hebben onderzoek laten uitvoeren naar optimalisatiemogelijkheden. De uitkomsten van dit onderzoek zijn recent vertaald naar beleid in ons Uitvoeringsplan Buitensport 2021. Het is nu zaak het plan te implementeren. 3. onze buitensportaccommodatie voldoen grotendeels en worden effectief en efficiënt geëxplodeerd, zo blijkt uit recent onderzoek. Er is sprake van tekorten voor zaal- en veldhockey, rugby, zwemmen en bij enkele voetbalverenigingen. Deze tekorten worden nu, deels, opgelost door sturing op efficiënter gebruik van sportvelden, een blaashal voor zaalhockey en uitbreiding van het zwemwater in zwembad de Meerkamp. Met de verwachte bevolkingsgroei in de Scheg, is uitbreiding van accommodatie daar nodig. Verder is de duurzaamheid van accommodatie een aandachtspunt geworden de afgelopen jaren. Op de subsidieregeling die wij hebben ingesteld voor verduurzaming van sportaccommodatie, zijn 15 aanvragen gedaan. 4. Het ontwikkelen en implementeren van speel­ ruimtebeleid: met de uitvoering van het Beleidskader Spelrecreatie 2016, heeft de kwaliteit van speelruimte een impuls gekregen. De waardering voor speelvoorzieningen in de buurt is gestegen van 7,0 in 2015 naar 7,1 in 2019.

Nieuw aandachts-

5.

punt zijn de speciale beweegplekken voor volwassenen. Het voornemen van een Beweegplein voor leerlingen en buurtbewoners bij SG Panta Rhei is daarvoor een start. Verder moet dit een plek krijgen in een actueel speelruimtebeleid. Inzet op een veilig en inclusief sportklimaat: een veilig en inclusief sportklimaat beschouwen wij als een basisvoorwaarde voor de slagingskansen van onze beleidsdoelen. In de afgelopen jaren hebben wij hierop ingezet via het aanbod van trainingen en cursussen door AmstelveenSport en de sportbonden. Of dit voldoende effectief is, is de vraag: 28% van de geënquêteerde sportaanbieders geeft aan dat agressief en/of ongewenst gedrag voorkomt in hun vereniging of organisatie. 72% zegt niet te maken te hebben met onsportief, agressief of ongewenst gedrag. Of dat komt omdat dit gedrag niet voorkomt of omdat signalen niet goed door­ komen, weten wij niet en vraagt dus aandacht.

3.2 Meedoen in Amstelveen: inclusief bewegen Omdat sport en bewegen voor bepaalde groepen inwoners extra belangrijk is of nog onvoldoende toegankelijk, hebben wij de afgelopen jaren steeds meer ingezet op sport- en beweegstimulering. Specifieke doelgroepen voor sport- en beweeg­ stimulering waren en zijn:  Kinderen en jongeren  Ouderen  Inwoners met een beperking of chronische ziekte Kinderen, jongeren en ouderen Sport en bewegen zijn essentieel voor een gezonde ontwikkeling en ontplooiing van kinderen en jongeren. Ongeveer de helft van kinderen en jongeren beweegt nu voldoende: 54% van de 5 tot 11-jarigen en 46% van de 12 tot 19-jarigen beweegt tenminste 1 uur per dag. Echter, de cijfers laten zien dat meisjes van 5 tot 19 jaar en jongeren met een niet-Nederlandse achtergrond meer aandacht nodig hebben. Voor ouderen draagt sport en bewegen ook bij aan hun gezondheid, zelfredzaamheid en deelname in de samenleving. Het aantal Amstelveense ouderen dat sport en beweegt neemt toe. In 2010 voldeed 61% aan de NNGB, in 2016 voldeed 63%. Amstelveense ouderen sporten vaker wekelijks (39%) dan Nederlandse ouderen (35%). In de afgelopen jaren hebben wij onze interventies gericht op een zo’n breed mogelijke groep kinderen, jongeren en ouderen in Amstelveen. Door onze uitvoeringspartners AmstelveenSport en Participe

en maatschappelijke partners in de zorg zijn initiatieven ontwikkeld om invulling te geven aan effectieve sportstimulering. En die hebben effect gehad. Maar om de meer kwetsbare groepen goed te kunnen bereiken met sport- en beweegstimulering is een meer gerichte aanpak nodig zodat deze goed aansluit bij de behoefte en mogelijkheden van deze inwoners. Daarom is nodig: 1.

Meer informatie over de vindplek, mogelijkheden en behoeften van kwetsbare inwoners, oud en jong. Met deze informatie kan sportstimulering beter aansluiten. 2. Intensiveren van wijk-, school- of zorggerichte sportstimulering specifiek gericht op de mogelijkheden en behoeften van deze doelgroepen. 3. Ondersteuning van beweegonderwijs op scholen met relatief veel kwetsbare leerlingen en ondersteuning van sport- en beweegaanbod bij zorgaanbieders met veel kwetsbare cliënten. 4. Meer betrokkenheid van sportverenigingen bij de invulling van sportstimulering als logische plek voor duurzaam sportaanbod. Inwoners met een beperking of een chronische ziekte In 2019 sportten, naar schatting, 847 inwoners met een beperking en/of een chronische ziekte bij een Amstelveense sportvereniging. Het totaal aantal sporters in deze doelgroep ligt waarschijnlijk hoger omdat zij ook sporten bij andersoortig sportaanbod. Hoe groot de totale doelgroep is voor aangepast sportaanbod, is onbekend. Sinds 2013 hebben wij generiek ingezet op een breder aanbod en verbeterde toegang van sportaanbod voor inwoners met een beperking of chronische ziekte via de inzet van AmstelveenSport, Participe, Sportservice Noord-Holland en zorgaanbieders.

Voor inwoners met een beperking gelden vergelijkbare aandachtspunten in ons beleid als voor andere doel­ groepen: beter inzicht in behoefte en mogelijkheden, meer samenhangende inzet op het bereiken van de doelgroep en het bieden van goed passend en geïntegreerd aanbod. Daarom willen wij onze relatie aanhalen met inwoners uit de doelgroep en organisaties die hen vertegenwoordigen. Zij kunnen ons dan zelf vertellen wat er nodig is zodat dat kan worden vertaald naar passend aanbod en de randvoorwaarden daarvoor. Daarnaast is het nodig dat wij het beschikbaar aanbod beter kenbaar maken en de route naar passend aanbod verder verhelderen. Het aanbod is nu nog te lastig te vinden en het is nog te onduidelijk hoe een sporter kan instromen in passend aanbod en de nodige ondersteuning.

11

3.3 Talentvol Amstelveen: topsportambitie wordt (h)erkend Zoals we inwoners hebben voor wie sport en bewegen niet vanzelf spreekt, hebben wij ook inwoners voor wie sport hun leven is en die daarin hun bijzondere talent vinden. Voor deze topsporttalenten hebben wij aandacht, niet alleen omdat zij die aandacht verdienen. Zij kunnen ook een rolmodel en inspiratie zijn voor andere inwoners om (meer) te gaan sporten. Via een opdracht aan AmstelveenSport, is dit daarom onze belangrijkste inzet geweest voor topsporttalenten in Amstelveen. In 2018 werden er 170 talenten begeleid, in 2019 waren dat er 185. AmstelveenSport begeleidt deze talenten in samenwerking met de Amstelveense scholen waar deze jongeren op zitten. Daarom kunnen topsporttalenten in Amstelveen op de school naar hun keuze en hoeven zij niet uit te wijken naar andere gemeenten.

12

Zo kunnen zij hun vriendennetwerken behouden, heel belangrijk voor hun perspectief wanneer zij hun topsportcarrière niet kunnen realiseren. Daarnaast worden de talenten ondersteund met advies en hulp toegesneden op hun ambities. Tot slot krijgen topsporttalenten een podium om zich te presenteren aan onze samenleving, bijvoorbeeld door de organisatie van het jaarlijkse Sportgala. Wij willen jonge topsporttalenten de mogelijkheid blijven bieden in Amstelveen hun middelbare school af te ronden zodat zij hier goed geworteld kunnen blijven. Topsporttalenten komen nu in beeld voor begeleiding door AmstelveenSport op aangeven van hun ouders, vereniging of hun school. Uit onze enquête onder sportaanbieders wordt duidelijk dat nog betere bekendheid van de rol van AmstelveenSport hierin een aandachtspunt is voor de komende jaren.

4

Beleidskaders

Sport en bewegen komt aan de orde in veel van ons beleid. Om te bepalen waarop wij gaan inzetten op sport en bewegen, is het belangrijk beleidskaders te betrekken waarin sport en bewegen een rol speelt. De gewenste ontwikkeling van ons beleid op sport en bewegen worden mede bepaald door de volgende relevante beleidskaders. Dit hoofdstuk starten wij met een samenvatting van relevant beleid om vervolgens in te gaan op de meest bepalende beleidskaders voor onze ambities op sport en bewegen. Een uitgebreid overzicht van beleidskaders waarin sport en bewegen een plaats hebben, is opgenomen in bijlage II.

4.1 Samenvatting relevant beleid Uit de beleidsvoornemens, zijn de volgende hoofdlijnen te onderscheiden die relevant zijn voor deze nota Sport en Bewegen:  Amstelveen is een inclusieve stad. Iedere inwoner moet mee kunnen doen.  Sport en bewegen is een essentieel element in het welzijn en de gezondheid van onze inwoners.  Alle inwoners van Amstelveen moeten daarom toegang hebben tot goede mogelijkheden voor sport en bewegen.  Vooral voor kinderen en jongeren beschouwen wij sport als een belangrijke manier voor ontwikkeling en ontplooiing, fysiek, mentaal en sociaal.  Voorzieningen voor sport en bewegen zijn, mede daarom, ook een belangrijk onderdeel van de leefbaarheid en aantrekkelijkheid van Amstelveen als woon-, werk- en recreatieve omgeving. Als onderdeel van onze klimaatambities voor 2030 wordt ingezet op het verduurzamen van de sportaccommodaties, ondersteund met een subsidieregeling.  Om de toegang tot sport en bewegen voor alle inwoners te borgen, zet de gemeente in op een inclusief sport- en beweegklimaat dat uitnodigend is voor alle inwoners van Amstelveen. In beleids­ kaders worden de volgende doelen genoemd:

• De verbetering van sport- en beweegmogelijkheden in de openbare ruimte door het optimaliseren van wandel-, hardloop- en fietsroutes en de verbetering van openbare speelruimte. Dit streven sluit ook aan bij de gewenste ontwikkelingen in mobiliteit in de gemeente. • De ontwikkeling van meer passend sportaanbod voor inwoners die nu onvoldoende worden bereikt met het bestaand sportaanbod. Speciale aandacht hierbij is nodig voor ouderen, mensen met overgewicht, kwetsbare jongeren, mensen met een beperking en mensen met een laag inkomen. • De ontwikkeling van laagdrempelig beweeg- en sportaanbod in samenwerking met organisaties die wel toegang hebben tot deze doelgroepen.  Daarnaast willen wij inzetten op een intensievere rol van maatschappelijke partijen in welzijn en zorg, onderwijs en sport bij: • Het bevorderen van een gezonde ontwikkeling van kinderen. • Beweeg- sportstimulering voor inwoners die om allerlei redenen, nu minder goed toegang hebben tot beweging en sport.

13

4.2 Coalitieakkoord

4.3 Nota Sociaal Domein

In de inleiding van de nota stellen we al dat sport en bewegen een belangrijk speerpunt is in ons Coalitie­ akkoord 2018-2022. Hieronder lichten wij de doelen uit het akkoord toe die direct en indirect een visie en een kader bieden voor ons sport- en beweegbeleid. De eerste alinea gaat in op het algemene doel van de coalitie waaraan sport en bewegen bijdragen, de laatste twee alinea’s zijn citaten uit het Coalitieakkoord direct van toepassing op sport en bewegen.

De gemeenteraad heeft de nota Sociaal Domein 2019 vastgesteld. Daarin heeft zij een aantal doelen geformuleerd die ook iets vragen van ons sportbeleid, de onderliggende infrastructuur en de uitvoering.

Iedereen doet mee Wij willen een inclusieve stad. Iedereen doet mee. Maar iedereen mee laten doen kan alleen als we met elkaar samen redzaam zijn: we zijn er voor elkaar als dat nodig is. Tegelijkertijd gaan we uit van de eigen verantwoordelijkheid van inwoners. Voor mensen die zorg nodig hebben wordt ingezet op ondersteuning dichtbij en op maat. We gaan door met het bieden van maatwerk, blijven inzetten op vroegsignalering en preventie. We zijn er voor de mensen die hulp het hardst nodig hebben. We behouden de verbindende rol die wijkcentra in de wijken hebben.

1.

Onderwijs, sport en cultuur vormen in onze samenleving de basis voor ontplooiing Investeren in sport is een investering in levenslange gezondheid. Sport helpt ook bij het leggen van sociale contacten voor jong en oud en draagt bij aan de integratie van nieuwe inwoners in de samenleving.

De Sociale Agenda Wij hebben de speerpunten vertaald naar een Sociale Agenda met de volgende doelen: 1. Inwoners voelen zich verbonden met elkaar. 2. Inwoners beheersen het Nederlands en hebben kennis van de samenleving. 3. Inwoners zijn aan het werk. 4. Inwoners ervaren minder financiële belemmeringen om mee te doen. 5. Ieder kind kan veilig en gezond opgroeien en jeugdigen ontwikkelen zich optimaal. 6. Inwoners helpen elkaar. 7. Inwoners functioneren zo zelfstandig mogelijk, zo nodig met (tijdelijke) ondersteuning. 8. Er is minder geweld in afhankelijkheidsrelaties. 9. Inwoners zijn in staat om gezond te leven.

Sport houd je gezond én betrokken bij je omgeving Sport moet toegankelijk blijven voor iedereen, jong en oud. De gemeente blijft inzetten op breedtesport en talentontwikkeling en biedt ruimte voor topsportinitiatieven. We blijven aandacht besteden aan de verenigingen maar investeren daarnaast in een programma voor individuele sporters. Dat kunnen hardlooproutes, fietsroutes of avontuurlijke speelvoorzieningen zijn. Daarnaast blijven wij zorgen voor uitstekende sport­ accommodaties, wordt het zwembad uitgebreid en op termijn vernieuwd of gerenoveerd en worden nieuwe sportzalen/hallen bij de VO-scholen gebouwd, die multifunctioneel gebruikt kunnen worden. In 2021 functioneert AmstelveenSport twee jaar in de vernieuwde verzelfstandigde opzet. Afgesproken is om na twee jaar te evalueren, hetgeen in 2021 zal plaatsvinden.

14

De speerpunten Onze missie voor het sociaal domein bevat drie speerpunten waaraan wij met ons sport- en beweegbeleid moeten bijdragen. Deze zijn: Inzet op sterke wijken waarin inwoners verbonden zijn met elkaar en, wanneer nodig, een beroep op elkaar kunnen doen. Daarvoor zijn sterke sociale verbanden en goede voorzieningen in de directe leefomgeving nodig. 2. Beter bereiken van inwoners die hulp nodig hebben. We hebben daarbij aandacht voor (vroeg) signalering en bevorderen de bekendheid van voorzieningen bijvoorbeeld via huisartsen. 3. Optimaliseren van de samenwerking met partnerorganisaties, in de eerste plaats met de partners in het sociaal domein.

4.4 Mobiliteitsvisie

4.5 Uitvoeringsplan Buitensport

De Mobiliteitsvisie 2020 is relevant omdat hierin doelen zijn geformuleerd van invloed op de mate waarin inwoners actief bewegen. Een belangrijk element in de visie is namelijk het stimuleren en faciliteren van fietsen ov-gebruik ten opzichte van autogebruik. In de visie is een aantal korte termijn-acties opgenomen om dit te realiseren en die het hoofddoel van ons sport- en beweegbeleid ondersteunen: onze inwoners bewegen gezond. Deze zijn:

In februari 2020 is het TRACKrapport Buitensport Amstelveen met de raad gedeeld. Het TRACKrapport doet een groot aantal aanbevelingen voor optimalisering van sport- en beweegmogelijkheden in de buitenruimte. De aanbevelingen zijn uitgewerkt in een lijst van verbeterpunten. Die lijst van verbeterpunten is de basis voor het Uitvoeringsplan Buitensport. In het Uitvoeringsplan zijn acties opgenomen om invulling te geven aan de verbeterpunten.

Optimalisatie MRA-fietsnetwerk Dit gaat enerzijds om het volledig uitvoeren van het MRA-fietsnetwerk en een onderzoek naar een mogelijke tweede regionale fiets-as aan de oostkant van Amstelveen, inclusief fietsbereikbaarheid van de Zuidas en rol van fietspaden in het Amsterdamse Bos.

Enkele elementen uit ons Uitvoeringsplan Buitensport zijn ook onderdeel van het Bosplan voor de ontwikkeling van het Amsterdamse Bos dat de gemeente Amsterdam recent heeft opgesteld met onze medewerking.

Verbeteren aansluiting fiets op regionaal OV Voor het voor- en natransport is het van belang dat de belangrijkste regionale OV-haltes niet alleen goed per fiets bereikbaar zijn, maar dat er ook voldoende goede [fiets-] parkeerplekken beschikbaar zijn.

Hoewel de Sportas geen onderdeel uitmaakt van het uitvoeringsplan buitensport, is het in dit kader wel relevant om te worden genoemd vanwege de rol die de Sportas kan spelen in het stimuleren van sport en bewegen in de openbare ruimten. De Sportas is oorspronkelijk een initiatief van de gemeente Amsterdam om een sportcorridor te vormen van Amsterdam-Zuid tot aan het Wagener Stadion. Vanwege de bestaande ontsluiting langs de rand van het bos ligt het in lijn der logica om deze te verlengen tot aan het Nationaal Tennis Centrum. Daarmee brengen we eenheid aan in de ruimtelijke inpassing van sport.

15

4.6 Uitvoeringsagenda Gezond in Amstelveen Onze ambitie om extra in te zetten op gezondheid in Amstelveen is opgenomen in het College Uitvoeringsprogramma 2018-2021 (CUP). In het CUP staat hierover: ‘verbeteren gezondheidsaanpak gericht op gezond gewicht, eten en bewegen. Ouderen hebben daarbij onze speciale aandacht: onder de noemer ‘vitaal ouder worden’ zullen wij voorzieningen in de binnen- en buitenruimte opnemen. In de agenda is deze ambitie nader uitgewerkt. Relevant voor deze sportnota zijn de volgende voornemens:  Het inrichten van de omgeving die bijdraagt aan gezond gedrag. Hieronder verstaan wij een omgeving gezond bewegen makkelijk maakt.  Het bevorderen van een gezonde leefstijl door gezond eten, niet roken en voldoende beweging. Om de gezonde leefstijl te bevorderen, worden uiteenlopende acties geformuleerd. Voor deze nota zijn de volgende het meest relevant.  Het stimuleren van een gezond consumptieaanbod en een verantwoord alcoholbeleid in sportkantines.  Het bevorderen van sportaanbod op het snijvlak van regulier sportaanbod, preventie en interventie ter bevordering van een gezonde leefstijl.

 Het faciliteren van een geïntegreerde aanpak voor mensen met overgewicht; inwoners en potentiële verwijzers zijn bekend met het aanbod (in ieder geval met de Gecombineerde Leefstijl Interventie) en er is een samenwerking tussen verschillende partijen die een rol hebben bij of aanbod hebben voor het tegengaan van overgewicht.  Verbetering van het aanbod voor en de toegang tot, onder andere, een passend sport- en beweegaanbod voor mensen met een laag inkomen ter ondersteuning van een gezonde leefstijl.  We ondersteunen of starten nieuwe initiatieven gericht op stimuleren van (blijven) bewegen (in combinatie met gezonde voeding) voor ouderen, overigens in samenspraak met AmstelveenSport.

4.7 Verduurzaming sportverenigingen In april 2019 heeft de de raad een motie aangenomen voor de verduurzaming van sportaccommodaties en is hiervoor een subsidieregeling ingevoerd. Daarnaast riep de raad het college op de ondersteuning te realiseren voor verenigingen bij de verduurzaming van hun accommodaties. Deze motie is een uitvloeisel van

16

de gemeentelijke ambitie fossielvrij te zijn in 2030 alsmede het landelijk beleid neergelegd in de Routekaart Verduurzaming Sport als uitwerking van het Klimaatakkoord. De verduurzaming van sport­ accommodaties is daarmee onderdeel van het regulier duurzaamheidsbeleid van de gemeente.

4.8 Lokaal Sportakkoord Het lokaal Sportakkoord Amstelveen is, formeel, geen gemeentelijk beleid maar vormt wel een kader voor deze nota. Het is een afspraak met onze partners in het veld, onder coordinatie van AmstelveenSport, over wat wij op verschillende thema’s, met elkaar, willen realiseren in de sport. De gezamenlijke ambitie die is vastgelegd in het Sportakkoord is: “Een leven lang optimaal en passend sport en bewegen voor alle Amstelveners in Amstelveen mogelijk maken.” Samen hebben de ondertekenaars voor de volgende thema’s en projecten gekozen. Thema 1: inclusief sporten Vier projecten die toegang tot sporten en bewegen moet verhogen onder ouderen, mensen in armoede, nieuwkomers en mensen met een beperking. Thema 2: van jongs af aan vaardig bewegen Projecten die bijdragen aan de ontwikkeling van motorische vaardigheden bij kinderen in Amstelveen door verdere optimalisering van het beweegonderwijs. Thema 3: vitale aanbieders Twee projecten die moeten bijdragen aan de toekomstbestendigheid van de sportverenigingen in onze gemeente. Eén heeft tot doel nieuwe inzichten in de ontwikkeling van kinderen in relatie tot het sport- en beweegaanbod te vertalen naar een goed passen aanbod van sportverenigingen in Amstelveen. Het tweede project richt zich op de ontwikkeling van jeugd en jongeren naar toekomstige trainers en coaches in de verenigingen.

Thema 4: een positieve sportcultuur Het project dat bij dit thema zal worden opgepakt heeft als doel om discriminatie in de sport te bestrijden. De afgesproken projecten zullen in de periode tot 2022 worden uitgevoerd onder regie van AmstelveenSport. Wij zullen projecten ook daarna ondersteunen wanneer zij voldoende bijdragen aan onze beleidsdoelen.

5

Doelen en beleidsvoornemens - uitgewerkt

5.1 Inleiding Een meerderheid van de Amstelveense inwoners beweegt voldoende en sport regelmatig. Daarom voelen Amstelveense inwoners zich ook vaker gezond dan inwoners van de andere grote gemeenten in Nederland. Ook gooien onze faciliteiten om te kunnen sporten hoge ogen in de landelijke lijstjes: in de Atlas voor Gemeenten, staat Amstelveen op nummer 1 wat betreft de sportfaciliteiten voor georganiseerde sport. Enige tevredenheid over wat er is bereikt, is dan ook op zijn plaats. Maar wij kunnen niet achteroverleunen. De evaluatie van beleidseffecten in de afgelopen jaren wijst uit dat onze aanpak nog beter kan: niet alle inwoners zijn zover dat zij voldoende bewegen, niet alle inwoners vinden beweegaanbod dat past bij hun wensen en mogelijkheden. Ook heeft sport- en bewegen een belangrijke functie gekregen in de doelen die wij onszelf hebben gesteld in het sociaal domein: jonge inwoners kunnen zich optimaal ontplooien; volwassen inwoners blijven zo lang mogelijk gezond en zelfstandig, op eigen kracht of met hulp van andere inwoners. Dit hoofdstuk bevat de uitwerking van onze ambities in doelen en beleidsvoornemens. Deze doelen en beleids­ voornemens komen voort uit onze analyse van onze beleidsresultaten aangevuld met onze ambities op gerelateerde beleidsterreinen zoals jeugd, zorg, onderwijs en gezondheid.

Daarbij gaan wij eerst in op onze doelen en beleidsvoornemens voor de basis: onze infrastructuur voor sport en bewegen voor alle inwoners in de stad (5.3). Vervolgens beschrijven wij wat wij willen bereiken voor groepen inwoners die onze extra aandacht nodig hebben: inwoners die extra sport- en beweegstimulering nodig hebben (5.4), maar ook de topsporttalenten die in Amstelveen opgroeien (5.5). Tot slot, leggen wij de kaders neer voor een effectieve uitvoering van onze ambities (5.6).

17

5.2 Onze ambities in cijfers Om te zorgen dat onze beleidsambities niet vrijblijvend zijn, verbinden wij hier opnieuw effectindicatoren met streefwaarden aan. Op basis hiervan zullen we in 2024 bepalen hoe effectief we zijn in onze aanpak en welke bijstellingen er in de uitvoering gewenst zijn.

Tabel

streefwaarden voor 2024

Nulmeting

Streefwaarde 2024

Bron

5 tot 11-jarigen bewegen minimaal 1 uur per dag

54%

60%

Gezondheidsmonitor GGD

12 tot 19-jarigen zijn elke dag minimaal 1 uur actief

46%

50%

Emovo/ Gezondheidsmonitor GGD

12 tot 19-jarigen voelen zich gezond

84%

86%

Jongeren in beeld, GGD

Volwassenen voldoen aan de Nederlandse norm gezond bewegen (NNGB)

56%

60%

Gezondheids-monitor GGD

65+ voldoet aan de Nederlandse norm gezond bewegen (NNGB)

63%

65%

Gezondheids-monitor GGD

55 tot 86-jarigen sporten tenminste 1 keer per maand

52%

55%

Stadspeiling

5.3 Heel Amstelveen in beweging

Door een actievere rol te nemen bij het aanjagen en ondersteunen van een positief, veilig en inclusief sportklimaat.

Effectindicatoren

Amstelveen staat nu achtste op de lijst van de 50 grootste gemeenten als meest sportende stad van Nederland. Dat is een goede score, maar kan nog hoger. Daarvoor is het van belang om sport in Amstelveen nog beter bereikbaar te maken voor alle Amstelveners. Dit doen wij door: 1.

De vitaliteit van onze sportverenigingen te blijven bevorderen. 2. De kwaliteit van onze sportaccommodaties te waarborgen en de capaciteit en toegankelijkheid te verbeteren. 3. 3Sport en bewegen nog meer dan nu een structureel onderdeel te maken van ons ruimtelijk beleid en ons beleid openbare ruimte. a. Wandelen, hardlopen en fietsen nog beter in te passen in de openbare ruimte b. Ons speelruimtebeleid te verbreden van speelruimte voor kinderen beweegplekken voor jongeren en volwassenen.

18

5.3.1 De vitaliteit van onze sportverenigingen Onze sportverenigingen zijn de belangrijkste partner bij het in beweging krijgen en houden van onze inwoners. Dit blijkt vooral uit het hoge percentage Amstelveners dat lid is van een sportvereniging. Tegelijkertijd zien wij een landelijke trend van een afnemend aantal leden én een toenemend aantal verwachtingen die ook wij hebben van de maatschappelijke functie van verenigingen. Zo verwachten wij van verenigingen dat zij ons de komende jaren blijven helpen bij het bereiken van inwoners die nog onvoldoende bewegen. Dat vraagt ook om meer aandacht voor sporters met beperkingen. Ook vragen wij van hen dat zij een rol vervullen in de bestrijding van overgewicht, roken, alcoholmisbruik en kindermishandeling. Tot slot zien wij voor hen een belangrijke rol in een veilig en inclusief sportklimaat in onze stad.

Nu hebben de meeste van onze verenigingen al laten blijken dat zij willen bijdragen aan deze maatschappelijke doelen. Daarbij hebben zij wel ondersteuning nodig. Daarom gaan wij inzetten op: 1.

 e optimalisering van verenigingsondersteuD ning op werving en het behoud van vrijwilligers: vrijwilligers zijn de dobber waarop onze sportverenigingen drijven. Maar in de huidige samenleving is de werving en het behoud van vrijwilligers een opgave voor elke club. Daarom ondersteunen wij de sportverenigingen hierbij. Met de hulp van de buurtsportcoaches, de Besturenacademie en de vrijwilligerscentrale blijven wij de Amstelveense verenigingen hierbij ondersteunen.

2. Het trainen en ondersteunen van verenigings­ kader: zonder kader, geen vereniging. Elke sportvereniging heeft een bestuur en trainers nodig om haar activiteiten te kunnen aanbieden. Maar goed besturen en trainen vragen vaardigheden. Om verenigingen die hierop tekortkomen, beter te ondersteunen, zullen wij AmstelveenSport vragen hieraan aandacht te blijven besteden in haar aanbod van de Besturenacademie en advies voor verenigingen die hierin een slag willen maken. Overigens heeft AmstelveenSport hier al een stevige stap ingezet door de opleiding en inzet van Clubcoaches voor de ondersteuning van verenigingskader.

3. Het actief stimuleren en ondersteunen van verenigingen die intensiever met elkaar willen gaan samenwerken: grotere verenigingen zijn vaak minder kwetsbaar dan kleinere. Daarom zullen wij blijven stimuleren dat verenigingen samenwerken en, wanneer zij dat willen, worden ondersteund bij een fusie. 4. Het stimuleren en ondersteunen van verenigingen die zich willen inzetten voor een veilig en inclusief sportklimaat in Amstelveen: omdat verenigingen zo’n essentiële rol hebben in het aanbod van sport in onze gemeenten, zijn zij ook een belangrijke sleutel tot een veilig en inclusief sportklimaat. Hoewel veel verenigingen deze handschoen al hebben opgepakt en daartoe ook worden gestimuleerd door de landelijke sportbonden, zullen wij deze ontwikkeling blijven stimuleren en monitoren. Wij zijn dan ook heel blij dat dit thema nadere invulling heeft gekregen in ons Lokaal Sportakkoord. Dit project zullen wij, wanneer de start succesvol is, ook blijven ondersteunen na 2021. Ook zullen wij ondersteunen dat eventuele resultaten uit dit project, navolging krijgen bij andere verenigingen. Daarnaast zullen wij AmstelveenSport vragen van dit onderwerp een speerpunt te maken in hun aanbod van deskundigheidsbevordering voor verenigingen.

INZET MAATSCHAPPELIJKE DIENSTTIJD De Maatschappelijke Diensttijd is een initiatief van de Rijksoverheid om jongeren te stimuleren zich in te zetten voor maatschappelijke doelen terwijl zij aan hun eigen ontwikkeling werken. Staatssecretaris Blokhuis: ‘De maatschappelijke diensttijd kun je zien als een soort ontdekkingsreis voor jongeren naar de beste versie van henzelf. Een kans voor jongeren om hun talenten te ontdekken, van betekenis te zijn, nieuwe mensen te ontmoeten en keuzes te maken voor de toekomst. Hun persoonlijke ontwikkeling en vrijwillige inzet voor anderen maakt onze samenleving sterker. (Amstelveenweb.com) De Vrijwilligerscentrale Amstelland heeft, voor Corona, meegewerkt aan een aantal proeftuinen voor uitvoering van de Maatschappelijke Diensttijd. Leerlingen van Panta Rhei, Herman Wesselink College en Keizer Karel College namen deel in deze proeftuinen. Vanaf 2021 moet de Maatschappelijke Diensttijd meer structureel vorm gaan krijgen. Met de Vrijwilligerscentrale zullen wij onderzoeken of een programma voor Maatschappelijke Diensttijd ook kan worden opgezet voor sportverenigingen en sportstimuleringsprojecten.

19

5.3.2 Sportaccommodaties op niveau en voldoende beschikbaar Volgens de Atlas Nederlandse Gemeente, heeft Amstelveen de beste dekking en kwaliteit van sportaccommodaties van de 50 grote gemeenten. Uit een recent onderzoek dat wij hebben laten uitvoeren door het Mullier Instituut is gebleken dat wij over voldoende sportaccommodaties beschikken in relatie tot de huidige vraag. Overigens onder voorwaarde dat krimpende verenigingen wat willen inschikken en intensiever willen samenwerken om ruimte te maken voor rugby en hockey. Bij voetbal zal met name de capaciteit op de sportparken Bovenkerk en Overburg kunnen worden uitgebreid door de speelintensiteit van velden te vergroten met meer kunstgrasvelden1. Wij mogen dus best trots zijn op onze sportaccommodaties. Maar ook hier is achteroverleunen geen optie wanneer wij de kwaliteit en beschikbaarheid op niveau willen houden, tegen redelijke kosten voor de gemeente en de gebruikers. Verder zal zwembad de Meerkamp op termijn vernieuwd of gerenoveerd moeten worden. Met de huidige geplande uitbreiding van het zwembad wordt inhoud gegeven aan de urgente vraag om meer zwemwater en wordt een eerste investering gedaan in een vernieuwd zwembad. Tot slot moeten wij ervoor zorgen dat onze sportaccommodaties ook zijn toegerust op eventuele bevolkingsgroei en aansluiten bij de sportieve ontwikkeling van verenigingen in Amstelveen.

Met deze aandachtspunten stellen wij ons de volgende doelen in relatie tot onze accommodaties: 1.

We zorgen ervoor dat de beschikbaarheid en kwaliteit van onze sportaccommodaties ten minste op het huidige niveau blijft. Daarbij wordt gestreefd naar een verdere optimalisatie van het gebruik van de sportaccommodaties en zullen wij krimpende verenigingen stimuleren accommodaties ter beschikking te stellen aan groeiende sporten.

2. We nemen de groeiende behoefte aan accommodaties mee bij de planning van woningbouw en passen deze accommodaties van meet af aan in, in de nieuw te bouwen wijken. 3. Wij overleggen in de regio, in het bijzonder met Amsterdam over een mogelijke extra druk op onze sportaccommodaties vanuit Amsterdam. Amsterdam heeft een enorme hoeveelheid extra woningen in de planning staan, ook aan de zuidzijde van de stad, terwijl daar de capaciteit van sportaccommodaties daarbij onvoldoende mee groeit. Daarmee bestaat een groot risico dat steeds meer 20

Amsterdammers in Amstelveen gaat sporten. Dat geldt nu al voor hockey bij de verenigingen in het Amsterdamse Bos en op het Nieuwe Loopveld. De verwachting is dat in Amstelveen Noord de druk verder zal toenemen ook voor voetbal en tennis. 4. We faseren de ontwikkeling van zwembad de Meerkamp: besluitvorming voor uitbreiding van het zwemwater met een extra bassin is afgerond en zal het komende twee jaar worden gerealiseerd. In 2025-2026 nemen we een definitief besluit over de her- of nieuwbouw van het zwembad. Het programma van eisen, de ruimtelijke inpassing en fasering worden op dit moment uitgewerkt, evenals de bijbehorende investeringsramingen en exploitatieprognoses. 5. We onderzoeken hoe wij de ontwikkeling van verenigingen richting topsport kunnen faciliteren onder anderen bij de toekomstige keuzes over nieuwe binnensportvoorzieningen in De Scheg en voor het Keizer Karel College. 6. Wij vragen aandacht voor de herijking van de huurtarieven voor sportaccommodaties. In het afgelopen jaar hebben wij onderzoek laten uitvoeren naar de betaalbaarheid van de sport in Amstelveen. Hierop hebben wij AmstelveenSport gevraagd een voorstel te doen voor herziening van de tarieven om deze meer in verhouding te brengen met de Amstelveense instandhoudingskosten enerzijds en de tarieven in de regio anderzijds.

Daarbij is het uitgangspunt om de stelselwijziging zoveel mogelijk budgetneutraal te laten verlopen waarbij een overgangsregeling van meerdere jaren geldt voor de door de stelselwijziging zowel te benadelen als te bevoordelen verenigingen.

5.3.3 D  e borging van sport en bewegen in onze ruimtelijke plannen Wij zetten in op het beter faciliteren van de mogelijkheden tot wandelen, hardlopen, fietsen en spelen in de openbare ruimte. Deze ontwikkeling willen wij borgen door aandacht voor sport en bewegen standaard mee te nemen in de ontwikkeling van onze ruimtelijke plannen en plannen voor inrichting van de openbare ruimte. 1.

Wij borgen de ruimtelijke inpassing van wandelen, hardlopen en fietsen in de openbare ruimte Op dit moment wordt de inpassing van wandelen, hardlopen en fietsen geconcretiseerd in verschillende plannen: onze Mobiliteitsvisie, het Bosplan 2020 en het concept- Uitvoeringsplan Buitensport. Door de resultaten van deze plannen te borgen in onze

toekomstige ontwikkeling, beheer en onderhoud van ruimtelijke plannen, verzekeren wij er ons van dat dit een blijvende ontwikkeling is. 2. Wij verbreden ons speelruimtebeleid Ons Beleidskader Spelrecreatie uit 2016 voorziet al in een divers aanbod van speelruimte. Het is al lang niet meer zo dat Amstelveen alleen beschikt over speeltoestellen voor kinderen op een rubber ondergrond. Er zijn speelplekken aangelegd in groene ruimte aan de randen van wijken waarin avontuurlijk spelen in een natuurlijke omgeving het doel is. Ook zijn er naast de gewone trapveldjes, kunstgrasveldjes aangelegd om te voetballen zodat dit kan ook na een flinke regenbui. En bij herstructurering van speelplekken, wordt nu standaard de buurt betrokken zodat de nieuwe speelplaats goed aansluit op hun behoefte. Ook gaan wij ons eerste beweegplein realiseren bij een de Pantha Rhei waarbij deze niet alleen voor de leerlingen meer uitdaging biedt dan een gewoon schoolplein maar ook voor omwonenden. Tot slot wordt dit jaar de eerste 3x3-basketballveldje aangelegd.