Raadsvoorstel Woonwagenbeleid

{{signer1}} 05/02/2025 09:58:53 CET

Signed By: Raat, H.J.W. <h.raat@amstelveen.nl> ID: 649f70cb-737c-4db7-a7a4-e250115a0b81 Auth: Scribble

{{signer2}} 04/02/2025 14:24:32 CET

Signed By: Winthorst, H.H. <b.winthorst@amstelveen.nl>

RAADSVOORSTEL

ID: 649f70cb-737c-4db7-a7a4-e250115a0b81 Auth: Scribble

Zaaknummer:

Z24-092708

Voorstel van:

college van burgemeester en wethouders

Datum: Portefeuillehouder:

Behandelend ambtenaar:

J. Gringhuis 06-18709584 j.gringhuis@amstelveen.nl Stedelijke Ontwikkeling

4 februari 2025 wethouder Adam Elzakalai

Onderwerp

Woonwagenbeleid Raadsbesluit

Het college van burgemeester en wethouders stelt de raad voor te besluiten:

Om de nota woonwagenbeleid vast te stellen. Samenvatting

Tijdens de raadsvergadering van december 2023 heeft de raad de motie ‘Huisvesting woonwagenbewoners Amstelveen’ aangenomen. Er wordt uitvoering aan deze motie gegeven door nieuw woonwagenbeleid te maken. De nota woonwagenbeleid Amstelveen is een document waarin de ambities en de kaders voor het beleid worden uiteengezet. Dit moet uiteindelijk landen in verschillende aanpalende beleidsstukken, zoals de Huisvestingsverordening Amstelveen. Doel

Woonwagenbeleid actualiseren en in lijn brengen met maatschappelijke ontwikkelingen. Prestatie

Vaststellen van nieuw woonwagenbeleid. Voorgeschiedenis en context

Amstelveen heeft vier locaties waar woonwagens staan. Dit zijn: Doorweg, Binderij, Voerman en Galjoen. Het betreft 54 woonwagens. De standplaatsen zijn allen in eigendom van de gemeente. 13 woonwagens zijn eigendom van de gemeente en worden verhuurd in het sociale segment. De wachttijd voor een standplaats in Amstelveen is gemiddeld 12 jaar. In 2014 is de woonwagencultuur aangemerkt als immaterieel cultureel erfgoed. Ook zijn er gerechtelijke uitspraken, bijvoorbeeld door het Europees Hof van de Rechten van de Mens, die het belang van de cultuur van woonwagenbewoners bevestigen. De raad heeft in december 2023 de motie Huisvesting woonwagenbewoners Amstelveen aangenomen, waarin onder andere wordt verzocht om het woonwagenbeleid te actualiseren. De laatste beleidsherziening over woonwagenbeleid stamt uit 1995.

Pagina

2 van 4

Overwegingen die hebben geleid tot het voorgestelde besluit

Het huidige beleid voor woonwagenbewoners is verouderd. Met deze nota wordt het beleid geactualiseerd. Woonwagenbewoners die zijn geboren op de woonwagenlocaties of daar een sterke binding mee hebben krijgen extra punten, zodat ze hoger op de wachtlijst komen voor een standplaats. Om de rechten van de bestaande wachtenden te borgen komt er een overgangsregeling. Naast nieuwe regels voor het toewijzen van standplaatsen, is ook van belang dat wordt onderzocht waar en hoe er nieuwe plaatsen gerealiseerd kunnen worden. Dit is nodig omdat er decennia lang geen nieuwe plekken zijn gerealiseerd, terwijl het aantal inwoners wel gegroeid is. Door het realiseren van nieuwe standplaatsen neemt de wachttijd voor een plek af. Als er 10 plekken worden gerealiseerd, neemt de wachttijd met 5 jaar af naar ongeveer 7 jaar. Dit is een acceptabele wachttijd, omdat het jonge woonwagenbewoners de mogelijkheid biedt om op z’n vroegst rond hun 25 zelfstandig te gaan wonen. Hiermee krijgt deze doelgroep zicht op een eigen standplaats binnen een redelijke termijn, zeker als dat wordt vergeleken met de wachttijd voor een sociale huurwoning (19 jaar). Het doel is om de circa 10 plekken realiseren, hierna wordt onderzoek verricht. Daarnaast wordt er een behoeftenonderzoek uitgevoerd. Op basis daarvan wordt bekeken hoeveel plekken er in de verdere toekomst nodig zijn.

Op dit moment kunnen woonwagenbewoners hun standplaats niet kopen, slechts huren. Dit is één van de redenen dat ze geen hypotheek voor de woonwagens kunnen krijgen. Door het mogelijk te maken dat bewoners een standplaats via erfpacht kunnen verwerven, wordt vanuit de gemeente de belemmering weggenomen om een hypotheek af te sluiten. Door middel van een voordrachtstelsel erfpachthouders kunnen ze de standplaats doorverkopen aan eerste- en tweedegraadsfamilieleden. Indien er geen interesse is vanuit de familie, wordt de plek aan de eerst wachtende van de wachtlijst aangeboden. Waarom erfpacht? Er zijn meerdere manieren om een woonwagenstandplaats te verkopen. Via opstalrecht, erfpacht of volledige verkoop. Op basis van vijf vragen is een analyse gemaakt naar het meest gunstige systeem voor zowel de woonwagenbewoners als de gemeente. Op basis hiervan bleek dat zowel erfpacht als volledige verkoop ongeveer even hoog scoren. Het opstalrecht valt af, omdat dat voor banken onvoldoende zekerheid biedt om een hypotheek af te geven. Wij stellen erfpacht voor omdat dit woonwagenbewoners voldoende mogelijkheden biedt om een hypotheek te verwerven voor zowel de standplaats als de woonwagen, maar ook de gemeentelijke belangen voldoende waarborgt. De sociale huurwoonwagens met standplaats blijven in bezit van de gemeente.

Door de andere standplaatsen in erfpacht uit te geven ontstaat er geen versnipperde situatie van deels verhuurde standplaatsen, sociale huurwoonwagens met standplaatsen en volledig verkochte standplaatsen. Als in de toekomst alle standplaatsen in erfpacht zijn uitgegeven kan alsnog worden overwogen om over te gaan tot volledige verkoop van alle standplaatsen (exclusief de sociale huurwoonwagens met standplaatsen). Participatie

Het nieuwe woonwagenbeleid heeft van 11 september tot en met 9 oktober ter inzage gelegen. Daarnaast is er op 2 oktober een avond georganiseerd waarin met de woonwagenbewoners is gesproken over het nieuwe beleid. Er waren ongeveer 50 personen aanwezig. Woonwagenbelangen Amstelveen is actief betrokken bij het opstellen van dit nieuwe beleid. De reacties op de terinzagelegging zijn te vinden in de Nota van beantwoording. Op basis van deze reacties zijn verschillende wijzigingen in de nota doorgevoerd.

Pagina

3 van 4

Kanttekeningen en risico’s

1. 2.

3.

De nieuwe wachtlijst geeft Amstelveense woonwagenbewoners meer kans op een plek in eigen gemeente, maar dat gaat ten koste van andere (ex) woonwagenbewoners buiten de gemeente. De standplaatsen worden op dit moment verhuurd door de gemeente. Het voorstel is om hier erfpacht van te maken. Hiermee neemt de controle die de gemeente heeft op de standplaatsen af. Het realiseren van nieuwe standplaatsen is gezien de beperkte ruimte in Amstelveen ingewikkeld. Het ontwikkelen van nieuwe standplaatsen moet altijd worden afgewogen tegenover andere ruimteclaims binnen de gemeente. De beperkte ruimte die beschikbaar is, wordt zo eerlijk mogelijk verdeeld. Er wordt sterke urgentie gevoeld om de woonwagenstandplaatsen te ontwikkelen.

Financiën

Financiën Het onderzoek naar de realisatie van 10 extra standplaatsen zit nog in de verkennende fase (oriëntatiefase). Ervaringen uit ‘den lande’ leren dat een rendabele/kostendekkende realisatie onzeker is. Concrete voorstellen voor extra standplaatsen worden separaat ter besluitvorming voorgelegd, met inachtneming van integrale afweging via de Perspectiefnota ingeval van een beroep op additionele financiële middelen. Voor het overige is de verwachting dat de bestaande financiële middelen toereikend zijn voor de uitvoering van dit nieuwe beleid. Vervolgstappen Uitvoering en procesplanning

Om kaders voor de nieuwe wachtlijst goed in te regelen zijn er wijzigingen in de huisvestingsverordening nodig. De voorbereiding hiervoor is in een vergevorderd stadium. De verwachting is dat de nieuwe huisvestingsverordening in het eerste kwartaal van 2025 wordt vastgesteld. Om te onderzoeken of er 10 nieuwe standplaatsen gerealiseerd kunnen worden wordt er een projectteam in het leven geroepen. Tot slot worden er voorbereidingen getroffen om over te gaan naar erfpacht. Doel is om alle woonwagenbewoners die alleen een standplaats huren eind 2026 een aanbod te doen. Evaluatie

Doel is om het woonwagenbeleid volledig te integreren in de evaluatiecyclus van de woonvisie. De eerste evaluatie staat gepland in 2025. De tweede in 2027. Tijdens de tweede evaluatie wordt ook het nieuwe woonwagenbeleid geëvalueerd. Duurzaamheidsaspecten

De mogelijkheid tot het krijgen van hypotheek geeft de bewoners tevens de mogelijkheid hun woonwagen te verbeteren en te verduurzamen. Bijlagen

1. 2.

Nota woonwagenbeleid. Nota van beantwoording woonwagenbeleid.

Pagina

De secretaris,

De voorzitter,

Bert Winthorst

Tjapko Poppens

4 van 4

Dit document is elektronisch ondertekend. Zie de elektronische handtekening(en) rechtsboven op pagina 1.