Raadsvoorstel Programmabegroting 2023 en Uitvoeringsprogramma 2023

Signed By: Poppens, T. <t.poppens@amstelveen.nl>

{{signer1}} 12/10/2022 16:50:49 CEST

ID: 3e618bd3-b0f2-481d-9139-03ec19628c99 Auth: Scribble

RAADSVOORSTEL

Signed By: Winthorst, H.H. <b.winthorst@amstelveen.nl>

{{signer2}} 12/10/2022 21:02:19 CEST

ID: 3e618bd3-b0f2-481d-9139-03ec19628c99 Auth: Scribble

Datum 4 oktober 2022 en 11 oktober 2022

Z22-070188 D22-293956 Nummer

61

Afdeling

Voorstel van

college van burgemeester en wethouders

Behandelend ambtenaar

wethouder Adam Elzakalai

06 2889 1695 w.zeilstra@amstelveen.nl

Portefeuillehouder

Financiën

Wouter Zeilstra

Onderwerp

Programmabegroting 2023 en Uitvoeringsprogramma 2023 Gevraagd besluit

I Ten aanzien van de Programmabegroting 2023: 1. De begroting 2023 vast te stellen; 2. De in de programmabegroting 2023 opgenomen budgetten 2023 per programma te autoriseren op het niveau van lasten, baten en saldo conform het overzicht te autoriseren bedragen voorafgaand aan de programmaformulieren; 3. Het positieve begrotingssaldo van €8.874.000 toe te voegen aan de algemene reserve. 4. Voor de vervanging van rioolgemalen een krediet beschikbaar te stellen van €690.000 waarbij de kapitaallasten worden gedekt door het tarief rioolrecht 5. Voor investeringen in bedrijfsmiddelen een krediet beschikbaar te stellen van €1.652.000 waarvan de kapitaallasten worden gedekt vanuit de reserve vervanging bedrijfsmiddelen. 6. De door het college bij besluit van 4 oktober 2022 opgelegde geheimhouding ten aanzien van de sub.

4 bedoelde bijlage specificatie kredietautorisatie bedrijfsmiddelen 2023, te bekrachtigen ex artikel 25 lid 3 van de Gemeentewet juncto artikel 5.1 lid 2 onder b van de Wet open overheid (Woo) ter voorkoming van bevoordeling van marktpartijen, waarbij de geheimhouding van rechtswege komt te vervallen per 1 januari 2027; II Ten aanzien van het uitvoeringsprogramma 2023: In te stemmen met een uitvoeringsprogramma voor 2023 en de hierin opgenomen financiële voorstellen via begrotingswijziging te verwerken in de begroting 2023 en de begroting 2024-2026, inclusief het wijzigen van de programma’s, en reserve mutaties. Hetgeen betreft: a. Aan structurele middelen voor 2023 en 2024 €5,4 miljoen beschikbaar te stellen oplopend tot €5,6 miljoen in 2025 en €5,7 in 2026 conform het totaal overzicht in dit raadsvoorstel. b. Aan incidentele middelen voor 2023 €15 miljoen beschikbaar te stellen, voor 2024 €7,2 miljoen, voor 2025 €8,4 miljoen en 2026 €8,1 miljoen conform het totaal overzicht in dit raadsvoorstel. III Ten aanzien van de uitkomsten septembercirculaire en bijstandsgelden: In te stemmen met verwerking van de volgende uitkomsten en hiervoor de lopende begrotingen 2022 en (meerjaren)begroting 2023-2026 te wijzigen: a.

incidenteel ten gunste van de algemene reserve (begrotingssaldo) €4.110.000 in 2022, €3.315.000 in 2023, €5.250.000 in 2024 en €6.450.000 in 2025 en €4.300.000 in 2026 conform regel C.2. in het financieel totaaloverzicht in de aangeboden notitie;

Pagina

b. c. d. e.

f.

g.

2 van 7

ten gunste van de stelpost nominaal €1.800.000 in 2023, oplopend naar €2.205.000 in 2024, €2.475.000 in 2025 en €2.745.000 in 2026 (structureel) conform de specificatie van post 1g in de aangeboden notitie; ten gunste van de stelpost areaal €210.000 met ingang van 2023 (structureel); vrijval van de stelpost uitvoeringskosten SVG t.b.v. PGB €118.000 met ingang van 2023 (structureel) conform de specificatie van post 1g in de notitie; het opnemen van de volgende posten in samenhang met specifieke taakmutaties binnen de algemene uitkering conform de specificatie van onderdeel A.2 in de aangeboden notitie: e1) verhoging bijdrage AM-Match incidenteel 2022 met €10.000; e2) toekenning budget Asiel (inburgering) ter uitvoering afspraken Bestuurlijk Asielakkoord augustus 2022 ad. incidenteel €338.000 in 2023 en €174.000 in 2024; conform de specificatie van onderdeel A.3 in de aangeboden notitie: f1) dotaties aan de egalisatiereserve AA van €980.000 in 2022 en €56.000 in 2023 tot en met 2026 (incidenteel), waarvan uit bijdragen Aalsmeer €295.000 in 2022 en €17.000 in 2023 tot en met 2026 vanwege terugvloei voorgefinancierde Rijkscompensatie implementatie Omgevingswet/Wet Kwaliteitsborging Bouw; f2) onttrekkingen aan de egalisatiereserve AA van €70.000 in 2022 en €500.000 in 2023 ten behoeve van implementatie Wet Open Overheid (WOO).

conform de specificatie van onderdeel B van de aangeboden notitie: g1) een verlaging van de geraamde uitkering BUIG 2022 met €1.040.000 en een verhoging van geraamde bijstandsuitgaven 2022 met €235.000; g2) ten opzichte van de nieuwe ramingen 2022 in 2023 een structurele verhoging van de uitkering BUIG met €287.000 en een structurele verlaging van de bijstandsuitgaven met €296.000.

WAT WILLEN WE BEREIKEN EN WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN

Begrotingskader 2023 (leeswijzer) Om de begrotingskaders voor 2023 vast te stellen leggen wij twee stukken aan u voor, (1) de programmabegroting 2023 en (2) het uitvoeringsprogramma 2023. 1.

De programmabegroting 2023 die wij ter vaststelling voorleggen is de vertaling van de vastgestelde bestuurlijke kaders tot en met de besluitvorming bij de Perspectiefnota 2023. Omdat 2022 een verkiezingsjaar was is de perspectiefnota 2023 en daarmee ook de programmabegroting 2023 beleidsarm opgesteld.

2.

Tegelijkertijd leggen wij aan u voor, ten behoeve van één geïntegreerde behandeling, een uitvoeringsprogramma 2023 met daarin op onderdelen een doorkijk naar 2024 en verder. In een verkiezingsjaar is de gebruikelijke werkwijze in onze gemeente om de brede afweging van nieuwe ontwikkelingen niet bij de perspectiefnota te laten plaatsvinden maar bij de begrotingsbehandeling. Het hiermee gemoeide voorstellenpakket leggen wij via een aparte nota aan u voor. Uw besluitvorming hierover wordt dan als eerste begrotingswijziging verwerkt.

De uit het boekwerk en nota voorvloeiende gevraagde besluitvorming zetten wij in dit collegevoorstel opeen rij. Een toelichting per voorgesteld besluit treft u aan in de rubriek “Argumenten” van dit collegevoorstel. Voorafgaand hieraan schetsen wij hierna eerst de hoofdlijn en samenhang waar het ons in dit pakket aan voorstellen om gaat. Wat gaan we daarvoor doen (prestatie-indicatoren)

Pagina

3 van 7

De Programmabegroting 2023 bevat naast budgetspecificaties per programma bestuurlijke actiepunten en indicatoren. Langs deze weg zijn doelstellingen en acties geformuleerd. Aldus is de Programmabegroting de basis voor budgetrecht, uitvoering, voortgangsrapportering en verantwoording. Na besluitvorming over de voorgelegde aanvullende voorstellen zullen ook de daarin opgenomen nieuwe acties een plek krijgen in de bestuurlijke planning en verantwoording. ACHTERGROND EN OVERWEGINGEN Programma (speerpunt)

De begroting 2023 en het uitvoeringsprogramma 2023 hebben betrekking op alle programma´s. Aanleiding

Op 29 juni 2022 presenteerden wij het coalitieakkoord 2022 - 2026 ‘Warm hart voor Amstelveen – met kansen voor de toekomst’. De dragende elementen in het akkoord zijn daarin aangeduid als werken aan een gezond en groen Amstelveen, groeien in balans met voorzieningen, Amstelveen heeft hart voor iedereen, de gemeente heeft een gezicht en onze plannen passen bij de beschikbare uitvoeringskracht. Vanaf de zomer werken wij aan de vertaalslag van het akkoord in een uitvoeringsprogramma. Gezien alle onzekerheden voortkomend uit de verschillende crises hebben wij geconstateerd dat er meer tijd nodig is om te komen tot een uitgewerkt uitvoeringsprogramma voor de gehele bestuursperiode. Vanuit die achtergrond leggen wij u nu de opmaat daarnaar toe voor, de jaarschijf 2023. Bij de Perspectiefnota 2024 bieden wij u vervolgens een meerjarenprogramma voor de jaren 2024 – 2026 aan. We zetten in 2023 de beschikbare incidentele en structurele ruimte in. De structurele ruimte is echter beperkt en maakt dat we vanuit de incidentele middelen posten dekken die weldegelijk een structureel karakter hebben. Dit is een bewuste keuze en geeft rust en ruimte om richting de Perspectiefnota 2024 structurele oplossingen voor te bereiden. Een oplossing moet komen vanuit een solide structureel perspectief van het Rijk. Wij kijken daarnaast ook naar ombuigingen of mogelijke inkomstenverhogende maatregelen.

Het coronafonds bevat nog € 6,2 miljoen aan beschikbare middelen. Het moet nog blijken in hoeverre deze middelen nog nodig zijn voor compensatie van financiële nadelen voor instellingen of ondernemers als gevolg van de coronapandemie. Van het werkbudget Oekraïne is de verwachting dat een groot deel van de € 15 miljoen voorfinanciering terugvloeit vanuit rijks-compensatie. Door het niet inzetten van deze middelen in 2023 blijven zij beschikbaar voor de brede afweging bij de Perspectiefnota 2024. Argumenten

voorgestelde besluiten 1 t/m 3: vaststelling, autorisatie budgetten, bestemming saldo Ingevolge artikel 191 lid 1 van de Gemeentewet stelt de gemeenteraad de begroting vast en heeft de autorisatiefunctie (artikel 189 lid 3 Gemeentewet). Daarmee is er een geldige titel voor het rechtmatig doen van uitgaven ter uitvoering van de gemeentelijke taken. De programmabegroting 2023 bevat de vertaling van de bestuurlijke kaders zoals door de raad op 13 juli 2022 vastgesteld bij de Perspectiefnota 2023 inclusief bijbehorende aanvullende notitie over de uitkomsten van de meicirculaire. De kern hiervan is, dat deze begroting uitgaat van ongewijzigd bestaand beleid (“beleidsarm”). Dit maakt in de eerste plaats de voortgang van de gemeentelijke dienstverlening in 2023 mogelijk, faciliteert

Pagina

4 van 7

het budgetrecht van de raad en geeft het raamwerk voor de uitvoering en verantwoording. In de tweede plaats biedt dit een goede basis en heldere vertrekpositie om met nieuwe keuzes richting te geven aan de ontwikkeling van Amstelveen in de bestuursperiode 2022-2026, waarin dit de eerste begrotingsbehandeling is. De voorliggende begroting geeft voor 2023 een positief saldo te zien van afgerond €8,9 miljoen. Dit is in lijn met het vastgestelde kader bij de Perspectiefnota 2023. Onderstaand overzicht zet de meerjarige begrotingssaldi op een rij. Begrotingssaldi Programmabegroting 2023-2026

bedragen x € 1 miljoen positief bedrag is tekort; negatief bedrag is tekortverlaging/overschot

Totaal begrotingssaldo # Waarvan eenmalige middelen (per saldo) Resteert structureel begrotingssaldo

(a) (b) (c=a-/-b)

2023

2024

2025

2026

-8,9 -8,9 0,0

-22,4 -22,4 0,0

-19,6 -19,6 0,0

-3,3 -3,3 0,0

Het hoofdstuk Algemeen Beeld in de Programmabegroting geeft een totaaloverzicht van de samenstelling van het begrotingssaldo en een specificatie van de hierin verwerkte besluitvorming. Dit is het vertrekpunt voor de opstelling en uitwerking van het Uitvoeringsprogramma 2023.

Voorgesteld besluit 5: investeringsplan Samen met de begroting leggen wij voorstellen tot kredietautorisatie aan u voor. De kredietautorisatie riolen vindt voor het overgrote deel plaats via het jaarlijkse Meerjarenprojectenplan buitenruimte (MPP), welke is behandeld bij de Perspectiefnota 2023. Dit uitvoeringsprogramma omvat echter niet de noodzakelijke investeringen in rioolgemalen. De daarvoor benodigde kredietautorisatie ad. €690.000 maakt onderdeel uit van dit raadsvoorstel. Voor de vervanging bedrijfsmiddelen stellen wij u voor een krediet van €1.652.000 beschikbaar te stellen conform de specificatie in de geheime bijlage ‘specificatie kredietautorisatie bedrijfsmiddelen 2022 Amstelveen’. Deze investeringen komen ten laste van de reserve vervanging bedrijfsmiddelen, die structureel wordt gevoed vanuit de jaarlijkse begroting op basis van een onderliggend meerjarig vervangingsschema (“ideaalcomplexen”).

Voorgesteld besluit 6: geheimhouding Eén bijlage bij de Programmabegroting bevat financiële informatie die ten grondslag wordt gelegd aan latere aanbestedingsprocedures. Om onze financiële belangen te waarborgen is bestendiging van de geheimhouding noodzakelijk. Volgens artikel 25 lid 3 van de Gemeentewet dient de gemeenteraad de opgelegde geheimhouding in zijn eerstvolgende vergadering te bekrachtigen. Aan uw raad wordt hierbij voorgesteld te besluiten om de geheimhouding op de eerder genoemde bijlage te bekrachtigen. Geheimhouding is te legitimeren met een beroep op artikel 5.1 van de Woo. In de genoemde bijlage bij dit collegevoorstel zijn belangen aan de orde, genoemd in artikel 5.1 lid 2 onder b van de Woo. Ingevolge deze bepalingen blijft het verstrekken van informatie achterwege voor zover het belang daarvan niet opweegt tegen de de economische of financiële belangen van de gemeente. Voorgestelde besluit II: uitvoeringsprogramma 2023 Met een uitvoeringsprogramma 2023 wordt richting gegeven aan de komende bestuursperiode. Door geen meerjarig uitvoeringsprogramma neer te leggen ontstaat

Pagina

5 van 7

ruimte om met de actualiteiten, die vooral worden gekenmerkt door onzekerheden, om te gaan. Een groot aantal punten uit het coalitieakkoord worden opgepakt in de komende jaren (zie bijlage 1 van het uitvoeringsprogramma 2023). Deels past dit binnen bestaande budgetten omdat het voortborduurt op het bestaande beleid. Deels zal dit met nieuwe middelen gebeuren (zie bijlage 2 van het uitvoeringsprogramma 2023). Vanuit het kader van de Perspectiefnota 2023 inclusief meicirculaire beschikt Amstelveen over een structurele ruimte van €5,7 miljoen. Deze was gereserveerd voor de opstelling van een Uitvoeringsprogramma. Deze ruimte zetten wij in met onze voorstellen. Verder beschikken wij over incidentele middelen (algemene reserve). Deze zetten we in 2023 in en vooralsnog beperkt in de jaren daarna (zie tabel 2 in het uitvoeringsprogramma 2023). We houden hierbij rekening met onze afspraak dat we een buffer behouden van minimaal €15 miljoen. Overzicht inzet structurele middelen Leeswijzer bij onderstaand overzicht structurele middelen: a) Betreft de inzet van structurele middelen om de tekorten sociaal domein te dempen. b) Betreft de inzet van structurele middelen voor ICT en Digitale dienstverlening. De benodigde middelen lopen op tot ca. €1 miljoen vanaf 2026.

c) Doordat de benodigde middelen voor ICT een oplopende reeks betreft blijft er in de periode 2023-2025 een restant bedrag over dat in de betreffende jaren beschikbaar is voor incidentele uitgaven/opvangen van risico’s. Inzet Structurele middelen

2023

2024

2025

2026

Beschikbare Structurele middelen

5.700

5.700

5.700

5.700

(a) Sociaal Domein (b) ICT en Digitale Dienstverlening

-4.671 -555

-4.671 -789

-4.671 -939

-4.671 -1.029

(c) restant incidenteel beschikbaar

474

240

90

0

Overzicht incidentele middelen en verloop algemene reserve Leeswijzer bij onderstaand overzicht incidentele middelen: a) Betreft de voeding van de algemene reserve, conform de programmabegroting 2023 b) Betreft de inzet van de algemene reserve, conform de programmabegroting 2023 c) Bevat de het terugdraaien van de correctie op de te verwachten accressen. In de aangeboden notitie meicirculaire was rekening gehouden met een te verwachten onder uitputting op de Rijksuitgaven en daardoor lagere accressen. Het Rijk en VNG hebben een akkoord bereikt over het bevriezen van de accressen 2022-2025. De correctie die wij toepassen komt daarmee te vervallen en geeft een voordeel. d) Uit de tabel ‘inzet Structurele middelen’ blijkt dat er voor de jaren 2023-2025 jaarlijks een bedrag resteert voor incidentele uitgaven. e) Betreft de inzet per programma van de incidentele middelen in de periode 20232026. In bijlage 2 van het uitvoeringsprogramma 2023 treft u een nadere specificatie met toelichting. f) De Tweede Tijdvakrapportage 2022 en de Uitkomsten septembercirculaire en bijstandsgelden leiden tot aanvullende mutaties op de algemene reserve na de opstelling van het Uitvoeringsprogramma 2023.

Pagina

6 van 7

Algemene reserve

bedragen x duizend euro

2022

2023

2024

2025

2026

Geraamde stand per 1jan

45.289

13.482

11.141

31.379

49.073

(a) Voeding conform PB2023 (b) Inzet conform PB2023

13.378 -49.917

13.755 -4.881

25.827 -3.413

20.122 -558

3.453 -128

700

2.950 474

5.250 240

6.450 90

-7.013 -1.581 -289 -1.395 1.395 -3.001 -1.039 -321 -1.749

-2.250

-2.250

-2.250

-3.100

-4.670

-4.670

-1.858

-1.490

-1.140

(c) Vervallen risico-afslag onderuitputting Rijksbegroting (d) Restant incidenteel beschikbare middelen (e) Uitvoeringsprogramma 2023 Sociaal Domein Onderwijs en Ontplooiing Economie Duurzaamheid * dekking via inzet reserve duurzaamheid Openbare Ruimte Ruimtelijke Ontwikkeling Bestuur & Veiligheid Uitvoering (f) Overige aanvullende ontwikkelingen begr.raad Tweede tijdvak Septembercirculaire en bijstandsgelden (*)

622 3.410

-11 365

-458

Geraamde stand per 31dec

13.482

11.141

31.379

49.073

48.638

reserve stedelijke vernieuwing TOTAAL ALG.RES. & RES.STED.VERN. MINIMALE BUFFER MARGE

13.961 27.443 -15.000 12.443

8.424 19.565 -15.000 4.565

9.424 40.803 -15.000 25.803

10.424 59.497 -15.000 44.497

11.424 60.062 -15.000 45.062

4.300

Voorgestelde besluit III: uitkomsten septembercirculaire en bijstandsgelden Het voorgestelde besluit bevat de vertaling van de notitie uitkomsten septembercirculaire 2022 gemeentefonds en bijstandsgelden 2022/2023. De notitie zet de uitkomsten en ontwikkelingen op een rij met argumenten die leiden naar de door ons aan u voorgelegde voorstellen tot wijziging van de lopende begroting 2022 en de nieuw vast te stellen (meerjaren)begroting 2023-2026. De eerste pagina van genoemde notitie vat de uitkomsten kort samen. Onder verwijzing naar deze notitie zijn de financiële effecten op de algemene middelen als volgt: • Een incidenteel voordeel (cumulatief 2022-2026) van € 23,4 miljoen waarvan € 15,5 miljoen als gevolg van de afspraken RIJK/VNG om de volume-accressen meerjarig te bevriezen (vervallen risico-afslag) reeds is meegenomen in het Uitvoeringsprogramma 2023; • Structureel blijft het begrotingsbeeld ongewijzigd (structureel saldo nul), waarbij sprake is van een toevoeging van een extra nominale compensatie aan de stelpost nominaal (€1,8 miljoen in 2023, meerjarig oplopend), alsmede van een toevoeging van € 0,2 miljoen aan de stelpost areaal. Daarnaast hebben wij u via een separaat voorstel de Tweede Tijdvakrapportage 2022 aangeboden. Deze komt uit op een incidenteel positief effect ten gunste van de algemene reserve van afgerond € 0,15 miljoen. Kanttekeningen

1.

Met de keuze om voor 2023 voornamelijk incidentele middelen beschikbaar te stellen zal een afweging noodzakelijk zijn hoe het beste invulling gegeven kan worden aan die incidentele middelen, daar waar het om formatie en dus structurele lasten gaat. De afgelopen jaren is bewust de keuze gemaakt om structurele formatie incidenteel te dekken. Dit zetten wij nog een jaar voort. Gelet op de huidige

Pagina

2.

3.

7 van 7

arbeidsmarktproblematiek kan het de voorkeur hebben om voor meer functies werving te starten, vooruitlopend op verdere besluitvorming. Voor andere functies zal gekeken worden of inhuur een oplossing biedt. Met Aalsmeer wordt nog gesproken over de dienstverlening vanuit de AA organisatie. Dit betreft dienstverlening die voor beide gemeente gedaan kan worden (keuze) of moet worden (niet te splitsen). Mochten deze gesprekken leiden tot andere uitkomsten dan wij nu in onze begrotingsvoorstellen hebben verwerkt, dan zullen wij u hierover informeren uiterlijk bij de Perspectiefnota 2024 aan u voorleggen. Voorafgaand aan de begrotingsbehandeling informeren wij u op de gebruikelijke wijze over de uitkomsten van de jaarlijkse septembercirculaire gemeentefonds (na Prinsjesdag) en over de bekendmaking van het voorlopige budget voor de bijstandsgelden 2023 (BUIG), zodat deze informatie nog onderdeel kan uitmaken van de besluitvorming.

Financiën

Het boekwerk Programmabegroting bevat veel financiële mutaties, die in onderlinge samenhang worden gepresenteerd en toegelicht. Daarbij is rekening gehouden met de geldende wettelijke voorschriften (Gemeente wet en Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten). De begroting kent een indeling in programma’s. Ieder programma bevat een financieel overzicht met een specificatie van de verwerkte mutaties, c.q. besluitvorming. Onder het hoofdstuk “Algemene Dekkingsmiddelen” zijn de inkomsten uit gemeentefonds, belastingen en rente/dividend, alsmede enkele gemeentebrede stelposten opgenomen en toegelicht. Communicatie

Er zal een persbericht volgen en de stukken zijn digitaal voor iedereen beschikbaar via de P&C portal https://amstelveen.pcportal.nl/ . Procedure

Ingevolge artikel 191 Gemeentewet dient de door de raad vastgestelde begroting vóór 15 november naar Gedeputeerde Staten gestuurd te zijn. Voorafgaand aan de raadsbehandeling heeft de begroting ter inzage gelegen en is hieraan bekendheid gegeven. Bijlagen

1. 2. 3. 4. 5.

Programmabegroting 2023 Infographic (GEHEIM) bijlage ‘specificatie kredietautorisatie bedrijfsmiddelen 2023 Amstelveen’ Uitvoeringsprogramma 2023 inclusief bijlagen Notitie Uitkomsten septembercirculaire 2022 gemeentefonds en bijstandsgelden 2022-2023

De secretaris,

De voorzitter,

Bert Winthorst

Tjapko Poppens

Dit document is elektronisch ondertekend. Zie de elektronische handtekening(en) rechtsboven op pagina 1.