Raadsvoorstel Meerjarige subsidie aanvraag Masterplan Samenspel Cobra Museum

{{signer1}}

RAADSVOORSTEL

{{signer2}}

Zaaknummer:

Z23-058326

Voorstel van:

college van burgemeester en wethouders

Datum: Portefeuillehouder:

Behandelend ambtenaar:

Werkgroep Cobra 020 - 540 49 11 kunstencultuur@amstelveen.nl Sociale samenleving

24 november 2023 wethouder Herbert Raat wethouder Adam Elzakalai

Onderwerp

Meerjarige subsidie aanvraag Masterplan Samenspel Cobra Museum. Raadsbesluit

Het college van burgemeester en wethouders stelt de raad voor te besluiten: 1.

2.

3.

4.

Niet in te stemmen met de aanvullende financiële verzoeken van de stichting Cobra Museum voor Moderne Kunst (hierna: Cobra Museum of museum) zoals toegelicht in de meerjarige subsidieaanvraag 2024-2027 met de titel Masterplan ‘Samenspel’ (zie bijlage: Masterplan ‘Samenspel’ d.d. 7 november 2023), waaronder: a. Het exploitatiebedrag van €1,399 miljoen per jaar. b. Het kwijtschelden van de openstaande vorderingen van het Cobra Museum van €339.000 (€287.000 aan achterstallige huurpenningen van juni tot en met december 2023 en €52.000 aan overige vorderingen), alsmede het aan de gemeente terug te betalen bedrag van €202.551 aan Provinciale Coronanoodsteun. c. Het verzoek van het Cobra Museum om de huurpenningen te verlagen naar €200.000 per jaar. d. Het verzoek van het Cobra Museum om een lening van €2 miljoen aan het museum ter beschikking te stellen voor de in het Masterplan voorgestelde verbouwingen. Ervan met instemming kennis te nemen dat het college, nadat de raad conform het hiervoor bij 1 weergegeven besluit heeft besloten, de meerjarige subsidieaanvraag 2024 – 2027 van het Cobra Museum zal afwijzen; In te stemmen met het convenant zoals door het Cobra Museum is aangeboden (zie bijlage: Convenant Cobra Museum d.d. 24 november 2023), waaronder: a.

Het Cobra Museum een eenmalige incidentele subsidie van €1,399 miljoen voor 2024 toe te kennen ten behoeve van het uitvoeren van de afspraken uit het convenant. Deze subsidie komt in de plaats van de meerjarige subsidie voor 2024-2027. b. Verder uitstel van betaling te verlenen tot en met tot 31 december 2024 van de openstaande vorderingen uit 2023 van de stichting Cobra Museum van €339.000 (€287.000 achterstallige huurpenningen van juni tot en met december 2023 en €52.000 overige vorderingen), alsmede het aan de gemeente terug te betalen bedrag van €202.551 aan Provinciale Coronanoodsteun. De openstaande vorderingen uit 2023 ter grootte van €541.551 (€287.000 aan achterstallige huurpenningen van juni tot en met december 2023, €52.000 aan

Pagina

5.

2 van 5

overige vorderingen en €202.551 terug te betalen Provinciale Coronanoodsteun) toe te voegen aan de voorziening ‘dubieuze debiteuren’; De door het niet toewijzen van de meerjarige subsidieaanvraag vrijkomende middelen voor het Cobra Museum (à €1,399 miljoen per jaar) van 2025 tot en met 2027 binnen de cultuurbegroting te reserveren.

Samenvatting

Na zorgvuldige beoordeling van de geldende richtlijnen en na talrijke besprekingen, komt het college tot de conclusie dat het in overeenstemming met het advies van de Amstelveense Adviesraad Cultuur (hierna AAC) (zie bijlage: Het Advies van de Amstelveense Adviesraad Cultuur d.d. 8 november 2023) geen vertrouwen heeft in het Masterplan ‘Samenspel'. Het college leest in dit plan niet de essentiële koerswijziging die noodzakelijk is voor een toekomstbestendig functioneren van het museum. Toekomstbestendig in de zin van dat het Masterplan leidt tot voldoende (betalende) bezoekers en het museum een adequate bedrijfsvoering voert (governance, financieel, marketing, personeel en organisatie). Het college is op basis van het Masterplan helaas genoodzaakt om de meerjarige subsidie aanvraag van het museum af te wijzen. Om de gevolgen van de afwijzing van de meerjarige subsidieaanvraag deels te beperken voor het museum, en daarmee ook het personeel en vrijwilligers, de gemeente en overige stakeholders heeft het college in samenspraak met het Cobra Museum een convenant opgesteld waarin de belangen van partijen worden ondervangen (zie bijlage: ‘Convenant Cobra Museum d.d. 24 november 2023’). Het Cobra Museum krijgt hiermee een jaar extra de tijd om het college en de gemeenteraad te overtuigen dat het in staat is een nieuwe koers te varen. Doel

Dit voorstel heeft als doel het Cobra Museum uitsluitsel te geven wat betreft de meerjarige subsidieaanvraag. Daarnaast is het doel om het museum extra tijd te geven, zodat het museum in de gelegenheid wordt gesteld om de bedrijfsvoering op orde te brengen, een nieuw ondernemingsplan te presenteren en om een reorganisatie met een sociaal plan op te stellen. Prestatie

Met het verstrekken van een eenmalige subsidie voor 2024 en het verder verlenen van uitstel van betaling van openstaande gemeentelijke vorderingen krijgt het museum extra tijd en ruimte om voor het einde van het derde kwartaal 2024 een nieuw ondernemingsplan te formuleren met bijbehorende artistieke invulling en een toekomstbestendige exploitatiebegroting. Tot slot zal het museum in staat worden gesteld een reorganisatie met een sociaal plan te organiseren. Voorgeschiedenis en context

In 2021 is het einde van de structurele subsidierelatie aangezegd bij het museum in anticipatie op de nieuwe subsidiestructuur. Medio 2023 is het Cobra Museum in ernstige financiële problemen geraakt. Er is sprake van een technisch faillissement. Het college en de raad hebben het museum in de gelegenheid gesteld om een Masterplan aan te leveren waarin de financiële problemen en afgenomen draagvlak voor de inhoudelijke koers van het museum worden ondervangen. De ingediende meerjarige subsidieaanvraag voor de zomer is daardoor niet meer actueel en is door het museum zodoende vervangen door het Masterplan ‘Samenspel’ dat is ingediend op 7 november 2023 (zie bijlage: Masterplan ‘Samenspel’ d.d. 7 november 2023’). Overwegingen die hebben geleid tot het voorgestelde besluit

Pagina

3 van 5

Afwegingen en afwegingskader voor beoordeling meerjarige subsidie aanvraag Het college heeft in de beoordeling van het Masterplan ‘Samenspel’ onder meer de volgende wettelijke kaders in acht genomen: Algemene Subsidie Verordening 2023 (ASV), Algemene wet bestuursrecht (Awb), Nadere regels meerjarige subsidie cultuur Amstelveen, Staatssteunregelingen Europese Unie en Wet Markt en Overheid. Aanvullend zijn de volgende kaders en bijdragen betrokken in de beoordeling van het ‘Masterplan Samenspel’: • Kostprijsdekkende huur (intern beleid). • Financiële kaders afdeling Financiën: risicobeheersing (intern beleid). • Cultuuragenda 2020-2024: ‘De Stad als Podium’. • Coalitieakkoord 2022-2026: ‘Warm hart voor Amstelveen’. • Aandachtspunten uit DSP-rapporten ‘Toekomst Cobra Museum – drie delen gebundeld’ en ‘Toekomst Cobra Museum – scenario’s getoetst’. • Uitkomsten van bestuurlijke overleggen (raadsgesprek en -debat van 15 november jl.) inzake Cobra Museum. • Uitkomsten van college- en raadsvergaderingen inzake Cobra Museum. • Uitkomsten van gesprekken met bestuur, directie, Serra Foundation en Serra Holding B.V. (de heer Touwen). • Advies Amstelveense Adviesraad Cultuur d.d. 8 november 2023. De beoordeling van het Masterplan is getoetst en beoordeeld middels bovenstaande kaders en terug te lezen in de bijlage ‘Memo Beoordeling Masterplan Cobra Museum ‘Samenspel’’.

Convenant Het convenant stelt voor een nieuwe Raad van Toezicht en (interim-)directie te benoemen voor het Cobra Museum in samenspraak met de gemeente (zie bijlage: ‘Convenant Cobra Museum d.d. 24 november 2023’). Het convenant biedt het museum extra tijd om tot het einde van het derde kwartaal 2024 een nieuw ondernemingsplan op te stellen. Financiële afspraken in het convenant omvatten een jaarlijkse bijdrage van €100.000 van de heer Van Zadelhoff, opschorting van openstaande vorderingen door de gemeente, een door Serra Holding B.V. beschikbaar gesteld rekeningcourantkrediet van maximaal €500.000 en een eenmalige incidentele subsidie van maximaal €1,399 miljoen in 2024. Per kwartaal vinden er evaluaties plaats om de voortgang te monitoren. Keuzemogelijkheden/alternatieven

Het college is zich bewust van de waarschijnlijke gevolgen van de afwijzing van de subsidieaanvraag voor het museum en de gemeente (zie bijlage: ‘Memo vervolgscenario’s Cobra Museum d.d. 22 november 2023‘). Om deze gevolgen te ondervangen is gekozen voor een doorstart (vervolgscenario 1) en heeft het college in overleg met het Cobra Museum een convenant opgesteld waarin de belangen voor het museum, waaronder het personeel van het museum, de gemeente en overige stakeholders zijn opgenomen.

Participatie

In de aanloop naar het definitieve besluit over het Masterplan, hebben een aantal brainstormsessies met externe experts plaatsgevonden en is de AAC bijeengeroepen om een inhoudelijk oordeel te geven (zie bijlage: ‘Het Advies van de Amstelveense Adviesraad Cultuur d.d. 8 november 2023’). Ook zijn er verschillende extra raadsgesprekken geagendeerd waar het museum haar visie heeft kunnen toelichten.

Pagina

4 van 5

Kantekeningen en risico’s

a.

b. c.

d.

Het college en de gemeenteraad dienen bij de besteding van gemeenschapsgeld (subsidie, investeringen, tegemoetkoming) de nodige zorgvuldigheid te betrachten. Daarbij zijn zij gehouden de belangen van alle betrokken partijen af te wegen. Het college en de gemeenteraad zijn niet verplicht om meer middelen ter beschikking te stellen om het museum in stand te houden. Het college en de gemeenteraad hebben geen formele positie om het Cobra Museum te bewegen medewerking te verlenen aan personele, artistiek inhoudelijke en bedrijfsmatige invulling. Gezien het uitzonderlijke karakter van deze aanvraag acht het college het van belang dat de raad wordt betrokken bij de besluitvorming hiervan. De besluitvorming inzake meerjarige subsidieaanvragen betreft echter een collegebevoegdheid die juridisch niet overgedragen kan worden aan de raad.

Financiën

Gevolgen convenant • Het voorgestelde besluit ziet toe op eenmalige continuering van de subsidie in 2024, het gaat hierbij om een bedrag van €1,399 miljoen welke binnen Onderwijs en Ontplooiing, programma 2 beschikbaar is. De binnen Ruimtelijke Ontwikkeling, programma 5, begrote huurinkomsten zullen daarmee ook worden gerealiseerd over 2024. • In het convenant is opgenomen dat er aan het eind van het derde kwartaal 2024 een ondernemingsplan aan de gemeente wordt voorgelegd (zie bijlage: ‘Convenant Cobra Museum d.d. 24 november 2023’). Hiermee wordt besluitvorming of verdere subsidiering naar achter geschoven en wordt er nu geen meerjarige subsidie verstrekt. De begrote subsidiebudgetten voor 2025 tot en met 2027 blijven wel beschikbaar binnen Onderwijs en Ontplooiing, programma 2, voor eventuele verdere subsidiëring. • De nog openstaande vorderingen van in totaal €541.551 waren tot 31 december 2023 opgeschort en zullen verder worden opgeschort tot 31 december 2024. Bij de beoordeling over het ondernemingsplan kan eventueel worden besloten de vorderingen kwijt te schelden. Hiermee blijft dit een risico voor de gemeente, de openstaande vorderingen zullen worden toegevoegd aan de voorziening ‘dubieuze debiteuren’. • Het convenant ziet verder toe op een toekomstige investering voor de verbouwing van het museumgebouw.

Deze zal in overleg tussen het museum en de gemeente nader worden onderzocht. Besluitvorming hierover vindt plaats bij het besluit over het nieuwe ondernemingsplan. • Daarnaast is in het convenant opgenomen dat Serra Holding B.V. een rekeningcourantkrediet van €500.000 ter beschikking stelt aan de Stichting Cobra Museum. Hiervan is vooruitlopend op ondertekening van het convenant €200.000 aan het museum overgemaakt ter voorkoming van een faillissement. Het krediet betreft geen gift maar vormt een schuld voor het museum die terugbetaald moet worden inclusief (marktconforme) rente. Hiermee vormt Serra Holding B.V. een aanvullende schuldeiser naast de gemeente. Vervolgstappen

• • •

Het convenant wordt juridisch getoetst in het belang van en door betrokken partijen om te borgen dat de statutenwijziging conform wettelijke bepalingen geschiedt. Het Cobra Museum zal van de uitkomsten van de raadsvergadering op de hoogte worden gesteld waarna partijen het convenant zullen ondertekenen. Uiterlijk 30 november 2023 zal de beschikking met afwijzing van de meerjarige subsidieaanvraag 2024–2027 van het Cobra Museum worden afgegeven.

Pagina

•

• •

•

5 van 5

Uiterlijk 31 december 2023 zal de beschikking met de toekenning van de eenmalige incidentele subsidie voor 2024 voor een bedrag van €1.399.000 naar aanleiding van de afspraken van het convenant worden afgegeven. Het college gaat in gesprek met het Cobra Museum om het vervolgproces af te stemmen en de afspraken van het convenant uit te voeren. Ieder kwartaal vindt afstemming plaats tussen de RvT/de directie van het museum en gemeente over de stand van zaken van de bedrijfsvoering en de voortgang van de ontwikkeling van het ondernemingsplan, conform de afspraken in het convenant Uiterlijk in het laatste kwartaal van 2024 zal de besluitvorming inzake het nieuwe ondernemingsplan plaatsvinden.

Evaluatie

Aan het eind van elk kwartaal in 2024 is er een overleg tussen het Cobra Museum en de gemeente Amstelveen om de stand van zaken inzake de bedrijfsvoering met elkaar te bespreken. De raad zal van het college een terugkoppeling van de uitkomsten van de evaluaties ontvangen. Duurzaamheidsaspecten

Nvt. Bijlagen

1. 2. 3. 4. 5. 6.

Masterplan Samenspel d.d. 7 november 2023. Convenant Cobra Museum d.d. 24 november 2023. Het Advies van de Amstelveense Adviesraad Cultuur d.d. 8 november 2023. DSP-Rapporten (DSP-Rapport ‘Toekomst Cobra Museum – drie delen gebundeld’ en DSP-Rapport ‘Toekomst Cobra Museum – scenario’s getoetst’.) Memo Beoordeling Masterplan Cobra Museum ‘Samenspel’ d.d. 24 november 2023. Memo vervolgscenario’s Cobra Museum d.d. 22 november 2023.

De secretaris,

De voorzitter,

Bert Winthorst

Tjapko Poppens

Dit document is elektronisch ondertekend. Zie de elektronische handtekening(en) rechtsboven op pagina 1.