Raadsbrief resultaten onderzoek armoedebeleid

College van B&W

Uw contact S. Kaan T

(020) 540 42 18

F

(020) 540 45 59

gemeente@amstelveen.nl

AAN de gemeenteraad Amstelveen

Postbus 4, 1180 BA Amstelveen Vermeld bij reactie ons kenmerk en datum van deze brief

{{signer1}} 12/11/2025 09:48:22 CET Signed By: Poppens, T.

ID: 330e8c45-f433-4dd6-a44e-684ccec0eac6 Auth: Scribble

{{signer2}} 12/11/2025 08:44:01 CET Signed By: Winthorst, H.H.

ID: 330e8c45-f433-4dd6-a44e-684ccec0eac6 Auth: Scribble

Datum Ons kenmerk Betreft

11 november 2025 Z25-113587

Resultaten onderzoek armoedebeleid

Geachte raad, Met deze brief informeren wij u over een aantal ontwikkelingen binnen het armoedebeleid. In de bijlage treft u een rapportage regelingen armoedebeleid gemeente Amstelveen over het jaar 2024 aan en een cliëntervaringsonderzoek 2024, de inkomenseffectrapportage en een leidraad vermindering mondzorgmijding aan. In de rapportage regelingen armoedebeleid treft u een overzicht van het bereik van de diverse minimaregelingen zoals dat is aangegeven in het beleidsplan armoedebeleid 2024 en verder “versterken bestaanszekerheid”. De gemeente Amstelveen heeft deelgenomen aan een pilot van onder andere het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn & Sport en Zorgverzekeraars Nederland. Een rapportage hierover treft u eveneens in de bijlage. Positieve effecten van het vernieuwde minimabeleid De resultaten van het cliëntervaringsonderzoek over het jaar 2024 laten zien dat de ingezette koers van vereenvoudiging en mensgerichte uitvoering goed aansluit bij de behoeften van onze inwoners met een laag inkomen. De introductie van het Kindpakket, de regeling voor volwassenen en de regeling voor ouderen worden breed gewaardeerd. Vooral het loslaten van verantwoording over besteding wordt als prettig ervaren. Ouders geven aan dat het Kindpakket hun kinderen helpt mee te doen op school, met vriendjes en bij sportieve en culturele activiteiten.

Ook ouderen ervaren meer vrijheid en waarderen de nieuwe regeling als beter dan de eerdere voorzieningen. De resultaten zijn met de cliëntenraad minima Amstelveen (CMA) besproken. Zij bevestigen de positieve effecten van het vernieuwde armoedebeleid. Gemeentelijke regelingen dragen bij aan bestaanszekerheid De inkomenseffectrapportage toont aan dat huishoudens die gebruikmaken van gemeentelijke regelingen aanzienlijk meer bestedingsruimte hebben. Vooral gezinnen profiteren: alleenstaande ouders en paren met kinderen worden in staat gesteld hun kinderen mee te laten doen aan verschillende maatschappelijke activiteiten. Werken blijft lonen. Huishoudens gaan er bij inkomensstijgingen niet op achteruit, zelfs wanneer

Raadhuis Laan Nieuwer Amstel 1

Route per bus (overdag ma t/m vrij)

1182 JR Amstelveen

Lijn 174, halte Raadhuis

T

Lijn 186, halte Dorpsstraat + 5 min.

(020) 540 49 11

www.amstelveen.nl

Plan uw reis via www.9292ov.nl

IBAN NL22 BNGH 0285 0003 14

101.b/E089/ICT []

Pagina

2 van 5

toeslagen of gemeentelijke regelingen wegvallen. Dit ondersteunt het beleidsdoel om zelfstandigheid te bevorderen. Aandachtspunten in de uitvoering Hoewel de informatievoorziening is verbeterd, ervaren sommige inwoners de aanvraagprocedure nog als complex. Vooral ouderen en laaggeletterden geven aan behoefte te hebben aan papieren communicatie en persoonlijk contact. De gemiddelde beoordeling van de aanvraagprocedure bij team minimaregelingen is een 6,9; het contact met medewerkers van team minimaregelingen scoort iets lager (6,6). We blijven daarom inzetten op begrijpelijke communicatie en benaderbare dienstverlening van team minimaregelingen. De komende periode zullen wij samen met de CMA onderzoeken hoe we de aanvraagprocedure en onze dienstverlening kunnen verbeteren. De respondenten zijn inwoners die wij reeds kennen. Nieuwe inwoners die zich via het Sociaal Loket voor het eerst melden zijn in dit onderzoek niet bevraagd. Doorontwikkeling en signalen uit de praktijk Respondenten geven aan dat zij een regeling voor openbaar vervoer, sport en cultuurdeelname voor volwassenen missen. Ook is er behoefte aan ondersteuning bij tandartskosten. Voor een deel van deze signalen is reeds beleid in ontwikkeling. Daarnaast blijkt dat alleenstaanden met een chronische ziekte zonder gemeentelijke ondersteuning structureel tekortkomen.

De individuele inkomenstoeslag en de maatwerkvoorziening voor chronisch zieken en gehandicapten biedt hierbij verlichting. Mede op basis van het advies van de CMA zullen we de komende periode benutten om te onderzoeken hoe we deze inwoners beter kunnen ondersteunen. Eén van de mogelijkheden die wij graag met u bespreken in een raadsdebat is het eventueel afschaffen van de tabletregeling van €200 voor gezinnen met kinderen van 6-9 jaar (eens per 4 jaar). Met de vrijgekomen middelen is het mogelijk om de toeslag voor chronisch zieken en gehandicapten te verhogen van €252 naar €300. Bereik minimaregelingen In de bijlage bij deze brief treft u de rapportage regelingen armoedebeleid gemeente Amstelveen. Hieronder geven we een toelichting op een aantal punten. • Kindpakket Het kindpakket is qua bereik succesvol. Conform de cijfers van het CBS waren er 1.500 kinderen waarvan de ouders een inkomen hadden tot 130% van het sociaal minimum. Daar zitten ook ouders tussen die weliswaar een laag inkomen hebben maar wel een te hoog eigen vermogen hebben waardoor zij niet voor alle regelingen in aanmerking komen. Ruim 1.100 kinderen (74%) hebben gebruik gemaakt van het kindpakket en hebben in augustus 2025 voor de aanvang van het nieuwe schoolseizoen wederom het kindpakket ambtshalve toegekend gekregen. In 2024 hebben daarnaast 215 kinderen gebruik gemaakt van de tablet-regeling.

In 2025 is de doelgroep van het kindpakket uitgebreid naar 150% van het sociaal minimum. • Fietsvoorziening Kinderen van 8 tot en met 17 jaar met een Amstelveenpas kunnen gratis een opgeknapte fiets krijgen. De regeling is medio 2024 van de grond gekomen. Er zijn 283 kinderen uitgenodigd om een fiets op te halen en er zijn tot op heden 126 fietsen uitgegeven door Ons Tweede Thuis. We verwachten dat eind oktober 2025 alle kinderen die in aanmerking komen voor de regeling een uitnodiging hebben ontvangen om een fiets op te halen. Het project is bekroond met de tweede plaats bij de Tour de Force Initiatiefprijs tijdens het Nationaal Fietscongres in Den Haag. De jury prees het initiatief vanwege de laagdrempelige aanpak en de directe impact op de mobiliteit en participatie van kinderen. •

Regeling volwassenen

Pagina

3 van 5

De regeling voor volwassenen is in 2024 gestart. Vanaf oktober 2024 tot en met eind december 2024 hebben volwassenen die in het bezit waren van een Amstelveenpas de mogelijkheid gekregen een keuze te maken tussen een Museumjaarkaart, een abonnement voor de bibliotheek of een zwemabonnement (badenkaart). Men heeft een brief ontvangen en kon vervolgens via Amstelveenpas.nl een keuze maken. Wanneer men liever niet online een aanvraag wilde indienen kon men een aanvraagformulier opvragen. In totaal zijn er 1.920 volwassen pashouders tot de pensioengerechtigde leeftijd aangeschreven. 31,03% van deze volwassenen hebben gebruik gemaakt van de regeling (601 pashouders). In vergelijking met andere jaarlijks terugkerende succesvolle acties via de Amstelveenpas (zoals de gratis schouwburg kaartjes (15%), het gratis zwemmen in de zomervakantie (15%) of het gratis schaatsen in de winterperiode (30%) is dit een goed resultaat. Uit de evaluatie blijft dat volwassen sport en cultuuraanbod missen. Daarom breiden we dit jaar de regeling uit. Dit jaar kunnen inwoners naast de eerder genoemde activiteiten Zumbalessen volgen via Mittelmeijer, deelnemen aan diverse activiteiten via Webersport of een abonnement krijgen voor Jeu de Boules via vereniging Bulderbaan.

• Regeling voor pensioengerechtigden In 2024 ontvingen 239 pensioengerechtigde inwoners een eenmalige tegemoetkoming via de regeling voor ouderen, bedoeld voor uitgaven zoals vervoer, activiteiten of huishoudelijke apparaten. De vergoeding bedroeg €300 voor Eénpersoonshuishoudens en €375 voor meerpersoonshuishoudens en is voor onbepaalde tijd toegekend. In 2025 is de regeling automatisch uitbetaald aan inwoners die in 2024 de regeling hebben ontvangen. Ook hebben nieuwe pensioengerechtigden zich gemeld waardoor het aantal verstrekkingen naar 291 is gestegen. Het aantal inwoners dat gebruik maakt van deze regeling zal gaan toenemen omdat er ieder jaar meer pensioengerechtigden bij komen die de regeling voor onbepaalde tijd krijgen toegekend. Men hoeft dan niet opnieuw een aanvraag in te dienen. • Maatwerkvoorziening chronisch zieken en gehandicapten De maatwerkvoorziening hoge zorgkosten is een gemeentelijke regeling voor inwoners van Amstelveen met een laag inkomen en met structureel hoge zorgkosten, bijvoorbeeld door een chronische ziekte of een beperking. De regeling biedt een jaarlijkse vergoeding van €252 ter compensatie van het eigen risico van de zorgverzekering. Aanvragers moeten in de afgelopen twee jaar het volledige eigen risico hebben verbruikt en mogen geen UWVtegemoetkoming voor arbeidsongeschiktheid ontvangen.

De regeling draagt bij aan het verlichten van financiële druk bij deze kwetsbare inwoners. Uit de inkomenseffectrapportage blijkt dat men zonder deze regeling en de langdurigheidstoeslag niet goed uitkomt. In totaal hebben er 369 inwoners gebruik gemaakt van de maatwerkvoorziening chronisch zieken en gehandicapten. Hoewel wij via de maatwerkvoorziening en via de langdurigheidstoeslag een belangrijke rol spelen in het ondersteunen van inwoners met hoge zorgkosten, ligt de structurele verbetering van de bestaanszekerheid van chronisch zieken en mensen met een beperking primair bij het Rijk. Via de Toekomstagenda zorg en ondersteuning en het VN-verdrag Handicap is het kabinet verplicht om maatregelen te treffen die deze groep beter beschermen tegen financiële kwetsbaarheid. Gemeentelijke regelingen blijven noodzakelijk maar kunnen de landelijke verantwoordelijkheid niet vervangen. Zoals eerder aangegeven in deze brief zullen we, samen met de CMA, de komende periode benutten om te onderzoeken hoe we deze inwoners beter kunnen ondersteunen. • Pilot mondzorg In het kader van de landelijke pilot ‘verminderen mijding mondzorg om financiële redenen’ hebben we diverse acties ondernomen om mondzorg toegankelijker te maken voor inwoners met een laag inkomen. De in de bijlage opgenomen leidraad bevat landelijke aanbevelingen; hieronder lichten wij kort toe hoe wij hier invulling aan geven.

•

Gemeentepolis: Het bereik wordt vergroot doordat vanaf 2025 een extra basispakket aan het aanbod is toegevoegd. Daarnaast wordt ingezet op

Pagina

•

•

4 van 5

intensievere communicatie. De premiebijdrage wordt sinds 2025 geïndexeerd en blijft daardoor in verhouding tot de gestegen premies. De inkomensgrens ligt op 130% van het sociaal minimum en voldoet daarmee aan de in de leidraad genoemde ondergrens van 120%. Communicatie: We besteden het komende overstapseizoen van ziektekostenverzekeraar extra aandacht aan risicogroepen, waaronder ouders met kinderen. We sturen iedereen, waarvan we weten dat ze in aanmerking komen voor de collectieve ziektekostenverzekering een brief. Vangnet: Op 27 september 2025 is de Mondzorgkaravaan naar Amstelveen gekomen. Inwoners met een laag inkomen, die zich hebben aangemeld, ontvingen daar een gratis behandeling. We zijn momenteel een netwerk van tandartsen aan het opzetten die tegen gereduceerd tarief inwoners met een laag inkomen behandelen. Dit doen wij in nauwe samenwerking met Stichting Anders en Stichting Urgente Noden.

• Ruimte voor maatwerk Eén van de beweegredenen om de gemeentelijke minimaregelingen te versimpelen en te vereenvoudigen was om meer ruimte en tijd te creëren voor de uitvoering zodat zij maatwerk kunnen bieden binnen de bijzondere bijstand. Om maatwerk te kunnen bieden is het gesprek met de inwoner cruciaal. Dat kan bijvoorbeeld tijdens een huisbezoek wanneer er bijzondere bijstand wordt aangevraagd voor verhuis -en inrichtingskosten. Of op het raadhuis wanneer er een aanvraag wordt ingediend voor kosten die in principe, op grond van wet en regelgeving, niet voor vergoeding via de bijzondere bijstand in aanmerking komen. Door het gesprek met de inwoner te voeren blijkt veelal toch dat er sprake is van een bijzondere situatie. Door te werken vanuit de bedoeling van de wet kan er vervolgens maatwerk worden geboden en alsnog bijzondere bijstand worden verstrekt. Het bieden van maatwerk kost tijd en resulteert in hogere uitgaven voor de bijzondere bijstand. Maatwerk is een essentieel instrumentarium ter voorkoming van armoede. • Stichting Urgente Noden Amstelveen In 2024 is de Stichting Urgente Noden Amstelveen opgericht. Deze stichting biedt aanvullende ondersteuning aan inwoners die in acute financiële nood verkeren en waarvoor reguliere voorzieningen niet toereikend zijn.

De stichting werkt nauw samen met maatschappelijke partners en vormt een waardevolle aanvulling op het gemeentelijk armoedebeleid. Tot slot De resultaten bevestigen dat het minimabeleid van Amstelveen bijdraagt aan kansengelijkheid en maatschappelijke participatie. Tegelijkertijd bieden de uitkomsten van het cliëntervaringsonderzoek en de inkomenseffectrapportage waardevolle inzichten voor verdere verbetering. Hierover gaan wij graag met u in gesprek. Via de agendacommissie zullen wij een verzoek doen om met u over de resultaten van gedachten te wisselen. Wij danken alle respondenten voor hun bijdrage en blijven ons inzetten voor een toegankelijk en effectief armoedebeleid. Hoogachtend, burgemeester en wethouders van de gemeente Amstelveen, de secretaris, de burgemeester, Bert Winthorst

Tjapko Poppens

Dit document is elektronisch ondertekend. Zie de elektronische handtekening(en) rechtsboven op pagina 1.

Pagina

Bijlagen

1. 2. 3. 4. 5.

5 van 5

Rapportage regelingen armoedebeleid gemeente Amstelveen over het jaar 2024 Cliëntervaringsonderzoek minima 2025 - gemeente Amstelveen Inkomenseffect rapportage 2025 Leidraad vermindering mondzorgmijding