PLECK 4.0 (Plan voor Energietransitie, Circulaire economie en Klimaatadaptatie)
Tekst van het document
Klimaatadaptatie
De pilot in de Frans Halsbuurt wordt geëvalueerd en uitgerold naar nieuwe buurten. Evaluatie project Plantaarns De bewonersagenda, zoals ingezet met de vaststelling van het Actieplan klimaatadaptatie, breidt komend jaar uit met een project in samenwerking met Eigen Haard voor het creëren van bewustwording en actie onder huurders. Er wordt een voorlichtingscampagne gestart rondom de voorbeeldtuin in Keizer Karelpark.
Financiële consequenties
De ambities van de gemeente hebben gevolgen voor de capaciteitsvraag van het gemeentelijk apparaat en voor uitvoeringskosten. Er is vooral in de Energietransitie meer inzet van mensen en middelen nodig dan tot op heden beschikbaar voor de uitvoering. Alleen wanneer voldoende mensen en middelen beschikbaar komen kunnen voldoende werkzaamheden worden opgepakt en kan het behalen van de doelstellingen in beeld komen. Voor raming van de benodigde inzet in de Energietransitie (ET) is uitgegaan van diverse rapporten zoals de eerder door de raad ontvangen rapportage van Overmorgen en de eerste concepten van de op te stellen Routekaart Energietransitie. In het Uitvoeringsprogramma 2023. zijn deze extra benodigde middelen voor 2023 reeds opgenomen. Ook voor de jaren 2024 tot en met 2026 is al een deel van de uitgaven opgenomen.
21
Het gaat in 2023 om de volgende bedragen in het Uitvoeringsprogramma 2023: € 1.000.000 voor de Energietransitie, te besteden aan: • Warmtebronnen en infrastructuur elektra • Buurtuitvoeringsplannen • Bestaande woningen • Bedrijven en utiliteitsbouw • Duurzame mobiliteit • Communicatie en participatie • Servicepunt Energieadvies Eén Energietransitie-project is nog niet in het Uitvoerings programma 2023 opgenomen, maar belangrijk voor de Energietransitie van de gemeentelijke organisatie en te weten het uitvoeren van de Routekaart Verduurzaming Maatschappelijk Vastgoed. Hiervoor is een bedrag nodig om voor de eerste 10 á 15 gebouwen te onderzoeken hoe ze aardgasvrij gemaakt kunnen worden: € 150.000 voor ontwikkeling Routekaart Verduurzaming Maatschappelijk vastgoed. Dit verwerken wij in de begroting 2023. Voor Klimaatadaptatie zijn ook middelen nodig om door te gaan met de uitvoering. Ook deze middelen zijn benoemd in het Uitvoeringsprogramma 2023: € 395.000 ten behoeve van Klimaatadaptatie, te besteden aan: • Watervriendelijke tuinen • Actieplan klimaatadaptatie • Groen op gebouwen In totaal wordt € 1.545.000 uit de Reserve Duurzaamheid onttrokken in 2023 en een deel van de kosten voor de Energietransitie wordt naar verwachting gecompenseerd door bijdragen uit het Klimaatakkoord. De hoogte daarvan en de timing is nog niet bekend.
7
Werkagenda’s
In 2023 gaan we verder met het verduurzamen van de stad. We doen er daarbij een schepje bovenop. In de werkagenda’s staat een indeling in 3 manieren van werken: doen, regie voeren en financiële bijdrage leveren.
Werkagenda’s 2023:
Algemeen/thema overstijgend
Uitvoering CO₂ uitstootvrije organisatie Toepassen en evalueren Duurzaam Bouwen Bijdrage leveren aan integrale beleidsontwikkeling; groen, mobiliteit, gezonder leefomgeving, sociaal domein, Omgevingsvisie, Communicatie over duurzaamheid
Programma NME (Natuur en Milieu Educatie)
Energietransitie
22
Buurtuitvoeringsplannen opstellen LED verlichting inzetten en goed afstellen bij openbare verlichting Warmtebronnen Routekaart Maatschappelijk Vastgoed uitvoeren Zonnepanelen op gemeentelijk vastgoed installeren Gebiedsontwikkeling en nieuwbouw advisering (waaronder Legmeer, BTAZ) Advisering Energievisie Greenport Uitvoering Energiebesparing bij bedrijven Zon op bedrijfsdaken en parkeerterreinen Deelnemen aan ROM Regio BV
Regionale Energiestrategie Noord-Holland-Zuid monitoren en herijken Borging beleid in Omgevingsvisie Prestatieafspraken woningcorporaties (ook circulariteit en klimaatadaptatie) Startmotor onderzoek Stimuleren toepassen duurzame warmte, waaronder RWZI en WRK Laadinfrastructuur diverse onderzoeken en ontwikkelingen Collectieve inkoop zonnepanelen Collectieve isolatie actie Uitvoering Regeling Reductie Energiegebruik (RRE) en RREW (woningen) Per wijk stimuleren en ondersteunen bewonersinitiatieven bij het verduurzamen van woningen Uitvoering Nationaal Isolatieprogramma (NIP) Lokale aanpak NIP hybride warmtepompen Energieloket Amstelveen; informatie en advies woningeigenaren en huurders Stimuleren gebruik landelijke energie subsidies en leningen Energietransitie bedrijven (Omgevingsdienst) Energieplannen grote gebiedsontwikkelingen Uitbreiden elektriciteitsnetwerk: twee 150 kV stations + 175 midden-spanningsruimten Energiearmoede: beleid uitvoeren
Subsidieregelingen energiebesparende maatregelen Ondersteuning & bouwplancheck voor verbouwers Subsidieregeling verduurzaming sportverenigingen Servicepunt Energietransitie: energieadvies en procesbegeleiding voor collectieven en organisaties
Mobiliteit
Elektrificeren van het gemeentelijk wagenpark voortzetten Aanpak CO₂ reductie woon-werkverkeer gemeente-medewerkers Uitwerking Green Deal Zero Emissie Stadslogistiek (ZES) Richtlijnen deelmobiliteit opstellen Proefproject privé laden Uitvoeren Schone Lucht Akkoord (SLA)
Aanleg laadpalen elektrische auto’s verbeteren en voortzetten Onderzoek gebiedsgerichte mobiliteitsaanpak Amstelveen-Oost
Verbetering fietspaden en (regionale) fietsstructuur
Circulaire economie
Toepassen Grondstoffenplan 2022-2026 in fasen vanaf 2022 Opstellen nieuw inkoopbeleid Interne inkoopopleiding ontwikkelen Onderzoek naar kansen nieuw afvalbrengstation en ambachtscentrum Onderzoek circulaire ontwikkelingskansen Legmeer / BTAZ Koffiedik en bekers upcyclen Onderzoeken of bedrijven via de gemeente kennis willen opdoen over circulair inkopen (in 2024)
Kennis opdoen van circulair bouwen door deelname Cirkelstad Circulair bouwen stimuleren als onderdeel van duurzaam bouwen XMRA Green Deals en afspraken op het gebied van textiel, plastic en opdrachtgeven & inkopen uitvoeren
Klimaatadaptatie
Bewustmaken, aanjagen, faciliteren en stimuleren van particulieren en bedrijven bij maatregelen voor klimaatadaptatie Inwoners stimuleren om hun tuinen te ‘ontstenen’, tegels wippen
Subsidieregeling groen op gebouwen
23
Samenwerking met Eigen Haard voor het creëren van bewustwording en actie onder huurders Promotie voorbeeldtuin klimaatadaptatie Klimaat adaptieve maatregelen in regulier werk gericht op inrichting van de openbare ruimte Evaluatie pilot Frans Halslaan en doorvertaling nieuwe buurten Toepassing Uitgangspunten Beleid Klimaatadaptatie bij nieuwe stedelijke ontwikkeling Uitvoering Bewonersagenda Diverse onderzoeken op gebied van klimaatadaptatie (grondwaterzorg, hemelwaterafvoer, groene pergola’s) Evaluatie plantaarns
Bijlage 1 Dit hoofdstuk heeft als doel een overzicht van de kosten en uitgaven van de duurzaamheidsopgaven te geven. De financiële middelen voor duurzaamheid zijn voor een deel opgenomen in de begroting, maar komen voor een groot deel uit de Reserve Duurzaamheid, die is ontstaan uit de verkoop van de aandelen van Eneco5. In dit overzicht wordt van beide financieringsbronnen de stand van zaken weergegeven.
In 2022 zijn voor het eerste substantiële bedragen aan de gemeente uitgekeerd ten behoeve van het Nationaal Isolatieprogramma (€ 395.000,-), voor Energiearmoede bestrijding (€ 872.000,-) en ten behoeve van organisatiekosten energietransitie (€ 528.000 via Reserve) . Voor de bekostiging van het Klimaatakkoord en aanvullend kabinetsbeleid in 2023 en verder vinden nog gesprekken plaats tussen onder andere VNG, Ipo en het Rijk.
Omschrijving
Ook aan Klimaatadaptatie wordt het nodige uitgegeven: de uitvoering van het vastgestelde beleid, watervriendelijke tuinen, groene pergola’s en plantaarns. Circulaire economie betreft vooralsnog een meer faciliterende rol en vraagt geen grote uitgaven.
Programma
I/S
2022
2023
Nationaal Isolatie Programma
4
I
240.000
115.000
Energiearmoede
4
I
436.300
436.300
Dialoog met de stad
4
S
133.500
Energietransitie gebouwde omgeving
4
S
Besparing n.a.v. verduurzaming gemeentelijk vastgoed
5
S
Verduurzamen gemeentelijke gebouwen
5
Duurzaamheidsfonds
4
Totaal Overig
Totaal Duurzaamheid, exclusief personeel
5 Het bestedingskader hiervoor staat in bijlage 4 van Pleck 2.0.
24
7
2025
133.500
133.500
133.500
159.800
159.800
159.800
159.800
-68.000
-68.000
-68.000
-68.000
1.401.600
776.600
225.300
225.300
79.200
79.200
79.200
79.200
79.200
79.200
79.200
79.200
1.480.800
855.800
234.500
225.500
300.000 I
Totaal energietransitie Het verduurzamen van de eigen organisatie
2024
S
200.000
Reserve duurzaamheid / Enecogelden en gelden klimaatakkoord (x € 1000) t/m rek'20
2021
2022
2023
2024
2025
0
12.615
10.554
7.224
6.184
6.009
120
120
120
-793
-375
-50
-50
a) verduurzaming sport
-150
-150
b) gemeentelijk aandeel gasloos KKC (via onderwijshuisvesting)
-230
c) formatie duurzaamheid
-245
Omschrijving Geraamde stand per 1 jan Dotaties (voeding reserve duurzaamheid): # Enecogelden (apart raadsbesluit verkoop Eneco)
15.000
# klimaatakkoord gelden (dec.circ.'19)
267
# deel incid. budget circulair inkopen (2e Tijdv.'20)
60
PN22 - nieuw 5.105 - terugverdieneffect zonnepanelen op daken Onttrekkingen (inzet reserve duurzaamheid): # besluitvorming t/m dec20 (PN20/21, NAV21, aparte besl.v.)
-2.712
-1.620
PN22
d) circulair slopen en bouwen
-19
e) zon op daken -129
g) energiemaatregelen verduurzamen woningen particulieren h) watervriendelijke tuinen
-30
i) zonnepanelen op gemeentelijke daken
-245
-12 -140
f) groen op daken
-245
-140
-50 -250
-250
-100
-30
-1.670
BGR22 - nieuw Motie groene pergola's (raad 2 juni ‘21)
-45
Motie groen blauwe speelpleinen PLECK 3.0 Concessie duurzame warmte
-100
Capaciteit Energiebesparingsakkoord
-60
Verkenning Circulair ontwikkelen Legmeer/BTAZ
-50
Fossielonafhankelijke en CO₂ uitstootvrije organisatie
-25
Leidraad Duurzaam Bouwen
-60
-60
PN23 Afwikkeling subsidie duurzame woningen 2021 Geraamde stand per 31 dec
25
-122 12.615
11.331
7.742
6.612
6.437
6.507
reservering bewoners ondersteunen financieel
-2.300
reservering NAV21 wijkaanpak eerste wijken
-1.000
Nog niet concreet bestemd
3.207
Bijlage 2 Aardwarmte Oftewel geothermie maakt gebruik van warmte uit de grond. Biodiversiteit De verscheidenheid aan leven in een bepaald gebied. Het omvat alle soorten planten, dieren en microorganismen en systemen en de interacties daartussen. Circulaire economie In een circulaire economie staat het hergebruik van grondstoffen centraal, wat van groot belang is bij het tegengaan van milieuproblemen, zoals klimaatverandering en biodiversiteitsverlies. Het kan bijdragen aan de beperking van de leveringsrisico’s van grondstoffen. Het biedt kansen voor Nederlandse bedrijven en is een middel om meerdere maatschappelijke doelen te bereiken. (Bron: Planbureau voor de Leefomgeving, PBL). CO₂ Footprint (ook wel CO₂-voetafdruk) is de berekening van de totale uitstoot van CO₂ door een mens, een organisatie of een gemeenschap.
Omgevingsdienst (OD) verleent (omgevings)vergunningen en ziet erop toe dat partijen in het werkgebied (Noordzeekanaal gebied) hun (wettelijke) verplichtingen nakomen op het gebied van milieu, bodem en bouw. ROM Inwest Regionale Ontwikkelmaatschappij https:// rominwest.nl/ RWZI Riool Water Zuivering Installatie, zuivert afvalwater uit vuilwaterriolen. De warmte uit het afvalwater kan benut worden voor verwarming van gebouwen. Warmtenet Ondergronds buizenstelsel met warm water waarmee gebouwen verwarmd worden.
Energiearmoede Als een huishouden een laag inkomen heeft en een hoge energierekening, in combinatie met een energie –onzuinige woning.
WKO Warmtekoudeopslag om een gebouw duurzaam te verwarmen en koelen in combinatie met een warmtepomp. WKO staat voor een open bodemenergiesysteem en slaat energie op in de bodem.
Energietransitie De overgang van het gebruik van energie uit fossiele (eindige) bronnen naar energie uit hernieuwbare bronnen. (Bron: Centraal Bureau voor de Statistiek, CBS).
WRK-leiding Watertransportleiding Rijn-Kennemerland waardoor water uit de Lek stroomt richting de Amsterdamse Waterleidingduinen.
Fit for 55 Voorstel van de Europese Unie om in 2030 55% minder broeikasgassen te hebben. Dit is een tussendoel van de Europese Klimaatwet. De grondbank bestaat uit gecertificeerde depots, waar de gemeente groenafval, bagger, grond en veegvuil mag innemen. Er is een composteerinrichting, een veegvuildepot en in eigen beheer maken we specifieke grondmengsels voor hergebruik in de gemeente. Klimaatadaptatie De voorbereiding op de risico’s van het veranderende klimaat en hierop de omgeving aanpassen. (Bron: Rijksoverheid). kV stations zijn meestal grote stations waar twee of meer hoogspanningsnetten met verschillende netspanningen aan elkaar zijn verbonden. Hernieuwbare elektriciteit/warmte, ook wel duurzame of groene energie genoemd, is energie afkomstig van natuurlijke bronnen die constant worden aangevuld. Dit is energie uit wind, waterkracht, zon, bodem, buitenluchtwarmte en biomassa.
26
Hybride warmtepomp Kleine warmtepomp waarmee de cv-ketel wordt uitgebreid. Bespaart jaarlijks tot 70% op gasverbruik.