Integraal Veiligheidsplan Amstelveen 2023-2026

Integraal Veiligheidsplan Amstelveen 2023 - 2026

Inleiding De gemeente Amstelveen wil een veilige woon-, leef- en werkomgeving bieden aan inwoners, ondernemers, gasten en bezoekers. Veiligheid is belangrijk voor iedereen. Veiligheid betekent een grote mate van vrijheid om te doen, te gaan en te laten. Dit vergt continue inzet door verschillende organisaties, inwoners en bedrijven. Samen werken we aan veiligheid! Veiligheid kent vele facetten en aspecten. Verkeersveiligheid, een veilige sociale omgeving, tegengaan van criminaliteit en crisisbeheersing. En dan nog objectieve en subjectieve veiligheid. Veiligheid is een gemeenschappelijke opgave waarbij overheid, ondernemers en inwoners een rol hebben. Het kent een bepaalde operationele dynamiek waarbij we snel en slagvaardig moeten reageren op de actualiteit. We zetten echter ook in op preventie en structurele(re) oplossingen; voorkomen is beter dan genezen! Om de veiligheid in Amstelveen te verstevigen hebben we in overleg met experts uit diverse disciplines dit meerjaren-veiligheidsplan opgesteld met onze prioriteiten voor 2023-2026.

Dit IVP is tot stand gekomen in nauwe samenwerking en afstemming met diverse partijen, zowel binnen als buiten de gemeentelijke organisatie. Het concept-IVP heeft ter inzage gelegen om inwoners en ondernemers in de gelegenheid te stellen hun zienswijze op dit plan te geven. Wij bedanken iedereen die een bijdrage heeft geleverd aan het IVP Amstelveen 2023-2026.

2

Inhoudsopgave INTEGRAAL VEILIGHEIDSPLAN AMSTELVEEN 2023 - 2026

4

LEESWIJZER

4

TERUGBLIK

5

ONTWIKKELINGEN

7

UITGANGSPUNTEN BIJ HET IVP

8

PRIORITEITEN VEILIGHEIDSBELEID 2023 – 2026

9

Veilige buurten en wijken Prioriteit: continueren structurele daling high impact en veelvoorkomende criminaliteit Prioriteit: aanpak woonoverlast Prioriteit: integrale aanpak overlastgevende personen met verward/onbegrepen gedrag Veilig ondernemen Prioriteit: een veilig en eerlijk ondernemersklimaat Veilig opgroeien Prioriteit: vergroten weerbaarheid kwetsbare jeugd en bieden alternatief voor criminele carrière Gedigitaliseerde criminaliteit en cybercrime Prioriteit: kwetsbare groepen bewust en weerbaar maken om risico’s van gedigitaliseerde criminaliteit en cybercrime te beperken Ondermijnende criminaliteit Prioriteit: het voorkomen, verstoren en waar mogelijk stoppen van ondermijning in Amstelveen. Overzicht gebruikte afkortingen

3

9 9 9 10 11 11 12 12 13 13 15 15 17

Integraal Veiligheidsplan Amstelveen 2023 - 2026 Iedere vier jaar stelt de minister van Justitie en Veiligheid in de Veiligheidsagenda de landelijke beleidsdoelstellingen voor de taakuitvoering van de politie vast. Deze doelstellingen zijn richting­ gevend voor het Regionaal Veiligheidsplan (RVP) 2023-2026. In dit plan beschrijven de burgemeesters van de gemeenten in de politie-eenheid Amsterdam, het Openbaar Ministerie en de politie gezamenlijk op welke prioriteiten en doelstellingen ze gaan sturen. Daarnaast bevat het RVP een sterkteverdeling van de politie waaronder de beschikbare wijkagenten. In de Politiewet (artikel 38b lid 1) is vastgelegd dat de gemeenteraad eens in de vier jaar in het Integraal Veiligheidsplan (IVP) de lokale doelen vaststelt die de gemeente op het terrein van de veiligheid nastreeft voor de handhaving van de openbare orde en de hulpverlening door de politie. Het IVP is daarmee de lokale aanvulling op de landelijke en regionale (RVP) beleidsdoelstellingen.

De fysieke veiligheid is in regionaal verband georganiseerd binnen de Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland. In de VrAA werken zes gemeenten, de politie, brandweer, GHOR en het Openbaar ministerie samen aan en bij (de voorbereiding op) noodsituaties. Denk daarbij aan brandveiligheid, rampen­ bestrijding en crisisbeheersing. Het veiligheidsbeleid van de VrAA is neergelegd in het meerjaren beleidsplan Buiten gewoon veilig . Het IVP Amstelveen richt zich op de sociale veiligheid in de gemeente.

LEESWIJZER Het IVP bevat de hoofdlijnen van het lokale veiligheidsbeleid. Het IVP is een integraal plan. Dat betekent dat het raakt aan meerdere portefeuilles en beleidsterreinen zoals Jeugd, Zorg, Ondernemen en Wonen. Met het IVP geven wij uitwerking aan het coalitieakkoord Warm hart voor Amstelveen 2022-2026. Het IVP benoemt de prioriteiten op het gebied van openbare orde en veiligheid voor de komende vier jaar. Een concrete uitwerking vindt plaats in uitvoerings- en projectplannen. We onderscheiden in dit IVP drie (lokale) veiligheidsvelden:  Veilige buurten en wijken  Veilig ondernemen  Veilig opgroeien Per veiligheidsveld benoemen we doelstellingen en prioriteiten waar we ons de komende jaren extra voor inspannen. Daarnaast beschrijven we onze aanpak binnen twee overkoepelende veiligheidsvelden:  Gedigitaliseerde criminaliteit en cybercrime  Ondermijnende criminaliteit

De burgemeester is belast met de handhaving van de openbare orde in de gemeente. Hij vormt samen met de officier van justitie en de wijkteamchef van politie de lokale gezags-driehoek. In de driehoek worden afspraken gemaakt over de inzet van de politie op lokale prioriteiten. Dit IVP is om die reden afgestemd binnen de driehoek Amstelveen. 4 1

Beleidsplan 2021-2024 Buiten Gewoon Veilig, Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland/Brandweer Amsterdam-Amstelland

Terugblik Het IVP 2019-2022 benoemde vier prioriteiten:  Realisatie structurele daling woninginbraken  Terugdringen overlast verwarde personen  Aanpak woonfraude  Aanpak ondermijning De looptijd van het vorige IVP viel deels samen met de coronapandemie. Tijdens de pandemie golden tal van beperkende maatregelen. Deze hadden ook effect op de veiligheidscijfers in Amstelveen. Zo daalde het aantal woninginbraken sterk. Tegelijkertijd steeg de digitale criminaliteit. Daarbij waren er tijdens de coronacrisis meer overlastmeldingen en nam de maatschappelijke onrust toe. De inzet op naleving van de coronaregels trok een zware wissel op politie en gemeentelijke handhaving met als gevolg dat er minder capaciteit beschikbaar was voor andere taken. Op het moment van schrijven van dit IVP is nog onduidelijk wat op langere termijn de gevolgen zijn van de coronapandemie voor het veiligheidsbeeld.

DALING WONINGINBRAKEN Bij overlastproblematiek is er sprake van een toename van complexe casuïstiek. Een van de oorzaken lijkt dat mensen met psychische/psychiatrische problematiek langer thuis (moeten) blijven wonen. De noodzakelijke zorg kan niet altijd in voldoende mate worden geleverd met alle gevolgen van dien. Een positieve kant­tekening hierbij is dat de partijen die betrokken zijn bij de aanpak van zorg en overlast elkaar steeds beter weten te vinden.

OVERLAST VERWARDE PERSONEN

5

Het fundament voor de lokale aanpak van ondermijning is gelegd. We hebben Bibobbeleid vast­gesteld. Inmiddels passen we de Bibobtoets in Amstelveen structureel toe bij diverse typen vergunningaanvragen. Daarnaast hebben we een informatieknooppunt gerealiseerd waar ook analyses worden gemaakt. In samenwerking met TNO heeft Amstelveen een tool ontwikkeld die ons helpt om woningen gerichter te controleren op illegaal gebruik. Ten slotte zijn we gestart met het structureel doorlichten van bedrijven­ terreinen. Dit doen we met ondersteuning van het Regionaal Informatie- en Expertisecentrum (RIEC) en in nauwe samenwerking met de politie, Belastingdienst en Arbeidsinspectie.

AANPAK ONDERMIJNING Bij de aanpak van woonfraude richtten we ons de afgelopen jaren specifiek op illegale kamer­ verhuur, handelen in strijd met de regels van toeristische verhuur en illegaal woninggebruik (hennepteelt) door actief op te treden bij (eigen) vermoedens en meldingen, onder andere via postbus Schijnwerper en Meld Misdaad Anoniem. De aanpak is geïntensiveerd, mede door de nauwere samenwerking tussen verschillende afdelingen binnen de gemeentelijke organisatie. Door de uitbreiding van de capaciteit is het toezicht op het illegaal gebruik van woningen verbeterd en zijn we - samen met de politie - beter in staat om in te grijpen als dat nodig is.

WOONFRAUDE Al met al is Amstelveen een behoorlijk veilige gemeente. Dit blijkt uit de criminaliteitscijfers en de Veiligheidsmonitor 2021 van het CBS. De inwoners beoordelen de veiligheids­situatie in hun buurt gemiddeld met een 7,5.

De verbeterde samenwerking binnen de gemeentelijke organisatie draagt bij aan een veiliger Amstelveen. Enkele voorbeelden hiervan zijn het tegengaan van identiteitsfraude, doormelden van afwijkende situaties, meer aandacht voor belang integere overheid, integrale aanpak casuïstiek en duidelijker stellingname tegen onaanvaardbaar gedrag. De komende jaren willen we deze samenwerking verder verbeteren. Op kennis­intensieve onderwerpen werkt Amstelveen in regionaal verband intensief samen met andere gemeenten, onder andere in het Actiecentrum Veiligheid en Zorg. Een veilige gemeente is niet goed voorstelbaar zonder het Team Handhaving openbare orde (HOR). De handhavers van HOR zijn de ogen en oren van de gemeente op straat. Zij vormen het contact tussen ‘binnen’ en ‘buiten’ de gemeentelijk organisatie. De invoering van de Wijk-BOA en de nauwe samenwerking met de wijkagenten is een belangrijke stap in het wijkgerichter werken. Team HOR is in 2022 in het raadhuis ondergebracht. Hierdoor zijn de lijnen tussen HOR en de organisatie ook letterlijk verkort.

Ontwikkeling veelvoorkomende criminaliteit en jeugdoverlast 2019-2022

800 700 600 500 400 300 2 00 100 0

2 019

2 02 0

Diefstal/inbraak woning

Diefstal uit auto

Hori zontale fraude

Jeugdoverl ast

Kijk voor een actueel overzicht van veel voorkomende delicten op data.politie.nl

6

2 02 1

2022 (prognose) Diefstal van (brom)fiets

Ontwikkelingen Amstelveen is een vitale stad met ruim 94.000 inwoners. Dit aantal groeit de komende jaren. Er zijn volop ontwikkelingen. Er zijn nieuwbouw- en transformatieplannen in de stad. Ook de internationalisering gaat door. Anno 2022 vertegenwoordigen de inwoners van Amstelveen maar liefst 142 nationaliteiten. Amstelveen wil een tolerante, diverse samenleving zijn en blijven. Amstelveen is een gemeente waarin iedereen zijn eigen identiteit kan hebben en uitdragen en waarin geen ruimte is voor discriminatie in welke vorm dan ook. De politiecapaciteit staat nog steeds onder druk, ook in de politie-eenheid Amsterdam. Dit betekent in ieder geval dat er de komende jaren scherpe keuzes moeten worden gemaakt. Dit mag echter niet ten koste gaan van zichtbare en benaderbare politie en handhaving in de wijk. De toezichthoudende en handhavende rol van de gemeente wordt komende jaren steeds belangrijker. Een goed georganiseerde toezicht- en handhavingsfunctie is een basisvoorziening. Slachtofferschap en daderschap gaan soms in elkaar over, bijvoorbeeld bij de groep criminele doorgroeiers of bij loverboypraktijken en drugskoeriers. Daarom is goede opvang van slachtoffers belangrijk. Het bieden van perspectief is daarbij cruciaal. De stijging van gedigitaliseerde criminaliteit en cybercrime zette zich de afgelopen jaren door.

Tijdens de coronapandemie lijkt die stijging zelfs te zijn versneld. Een exact beeld van de omvang blijkt lastig te maken onder meer omdat slachtoffers lang

7

niet altijd aangifte doen. Het verhogen van de aangiftebereidheid is daarom een aandachtspunt. Extra aandacht voor de aanpak van gedigitaliseerde criminaliteit en cybercrime blijft ook de komende jaren noodzakelijk. Ten slotte. We leven in een dynamische tijd met een flinke mate van onvoorspelbaarheid waarin maatschappelijke vraagstukken en ontwikkelingen een grote impact (kunnen) hebben op de veiligheid en het veiligheidsgevoel van inwoners. Pandemie, milieuproblematiek, energietekorten, economische ontwikkelingen, grote groepen nieuwkomers die een plek in onze samenleving moeten krijgen. Mensen kunnen hierdoor tegenover elkaar en de overheid komen te staan. Wij zijn ons hiervan bewust en ontwikkelen beleid om uitwassen als polarisatie en discriminatie tegen te gaan. Juist vanwege deze onzekerheden en nieuwe opgaven kan er aanleiding zijn om prioriteiten aan te passen. Dat geldt ook voor het Integraal Veiligheidsplan Amstelveen 2023-2026.

Uitgangspunten bij het IVP Amstelveen is een relatief veilige gemeente en wil dit ook blijven. Voor iedereen die er verblijft. Mensen moeten zich vrij kunnen bewegen en zich niet angstig, gekwetst en bedreigd voelen. Om welke reden dan ook. Ons veiligheidsbeleid is gebaseerd op de volgende uitgangspunten: We spelen in op actualiteiten en de veranderende samenleving We staan middenin een samenleving die sterk in beweging is. Veiligheid kent een operationele dynamiek. Vaak is ogenblikkelijke actie vereist. Dit IVP bevat daarom de hoofdlijnen van ons veiligheidsbeleid. Overheid en inwoners/ondernemers: partners in veiligheid Zelfredzaamheid van inwoners en ondernemers is een belangrijk uitgangspunt. De overheid faciliteert en ondersteunt waar dat gewenst en mogelijk is, bijvoorbeeld met voorlichting en subsidies. Dit laat onverlet dat de overheid ingrijpt waar dat noodzakelijk en vereist is. Integrale benadering vanuit veiligheid en zorg voor slachtoffers en kwetsbare groepen Veiligheidsproblematiek heeft dikwijls een zorgcomponent. En omgekeerd. Zorg & veiligheid trekken - vanuit hun eigen verantwoordlijkheden daarom samen op. Integraal en intensief samenwerken vanuit verschillende domeinen, met verschillende uitgangspunten, regelgeving en culturen blijft uitdagend maar beslist noodzakelijk.

We werken informatie-gestuurd Door informatie-gestuurd te werken kunnen we vaker maatwerk leveren en capaciteit efficiënt en effectief inzetten. Onze informatiepositie is goed omdat we de juiste tools gebruiken

8

(bijv. TNO-tool spookbewoning), positie hebben midden in de Amstelveense samenleving en binnen de kaders informatie uitwisselen met onze partners. Ons informatieknooppunt heeft hierbij een grote toegevoegde waarde. Preventief en zo nodig repressief We willen liever voorkomen dan genezen. We staan open voor alternatieve werkwijzen die tot de gewenste oplossing leiden. Herstelrecht biedt in dat opzicht interessante mogelijkheden. Maar als het moet stellen we duidelijke grenzen. Bijvoorbeeld door inzet van toezicht en hand­ having en het opleggen van bestuursrechtelijke maatregelen. Deze worden ingezet om situaties (in het kader van openbare orde en veiligheid) te normaliseren, niet om te straffen.

Herhaald daderschap voorkomen is ook een vorm van preventie. Met het regionale programma Detentie&Terugkeer bieden wij ex-gedetineerden maatschappelijke re-integratie op maat. Hierdoor daalt het risico van recidive.

Ruimte voor innovatie We maken we gebruik van bestaande, bewezen effectieve methodieken. Daarnaast hebben we oog voor nieuwe werkwijzen en samen­wer­kingsverbanden. We voeren pilots uit vanuit het besef dat een gewenste uitkomst niet altijd gegarandeerd is.

Prioriteiten veiligheidsbeleid 2023 – 2026 Hieronder zijn de prioriteiten per veiligheidsveld toegelicht. Deze thema’s krijgen de komende jaren extra aandacht. Daarnaast blijven we ons uiteraard samen met onze partners inzetten op reguliere taken (“going concern”).

Veilige buurten en wijken Prioriteit: continueren structurele daling high impact en veelvoorkomende criminaliteit High impact criminaliteit (HIC) en veelvoor­komende criminaliteit (VVC), zoals inbraak, diefstal, overvallen en auto-inbraken kunnen grote invloed hebben op de slachtoffers. Het beperken van de kans op slachtofferschap is daarom het doel. Om dit doel te bereiken zetten we verschillende instrumenten in, waaronder  Communicatie en voorlichting  Subsidie Hang- en sluitwerk en veiligheidsprojecten  Controle Opkopersregister  Schouw  Inzet bestuurlijke maatregelen  Bevorderen Whatsapp buurtpreventie  Gerichte inzet toezicht en handhaving Belangrijke partners Politie Openbaar Ministerie Woningcorporatie Inwoners en ondernemers 9

Wijkgericht werken draagt bij aan de veiligheid en het veiligheidsgevoel. Weten wat er speelt in de buurt om tijdig te kunnen acteren als dat nodig is. Een voorbeeld hiervan is het Veiligheidsoverleg campus Uilenstede met in- en externe partners. Wijkgericht werken wordt de komende periode geïntensiveerd. De wijkagent en de wijk-BOA spelen hier een centrale rol in. Prioriteit: aanpak woonoverlast Waar mensen samenleven, is altijd sprake van een vorm van overlast. Soms loopt dit uit de hand en ontstaan er onaanvaardbare en/of gevaarlijke situaties. In die gevallen grijpen we in. We werken proactief. Om een compleet beeld te vormen voeren we buurtonderzoeken uit en gaan we in gesprek met overlastgevenden en omwonenden. Dit doen we samen met onze partners binnen het zorg- en veiligheidsdomein. Door deze integrale benadering kunnen we maatwerk leveren. Want iedere casus is uniek. Met deze aanpak dragen we bij aan veilige en leefbare wijken en buurten.

Bij onze aanpak woonoverlast maken we onder meer gebruik van de volgende instrumenten:  Buurtonderzoek  Multidisciplinaire overleggen  Inzet BeterBuren  Bestuurlijke maatregelen, waaronder de Wet aanpak woonoverlast  Inzet gespecialiseerde zorg/deskundigheid (psychiatrie, verslaving) Belangrijke partners Politie Openbaar Ministerie GGZ AcVZ

BeterBuren Woningcorporaties DUWO

Bij overlast of onenigheid tussen buren kan BeterBuren worden ingeschakeld als een laagdrempelige manier om problemen vroegtijdig aan te pakken. Met een grote kans op succes. Het is een goed voorbeeld van burgerparticipatie, omdat het bewoners mogelijkheden aanreikt om verantwoor­ delijkheid te nemen bij conflicten. In Amstelveen draagt Buurtbemiddeling sinds 2012 bij aan burgerbetrokkenheid, veiligheid, sociale samenhang en leefbaarheid. Op jaarbasis gaat om zo’n 170 aanmeldingen.

Prioriteit: integrale aanpak overlastgevende personen met verward/ onbegrepen gedrag Het aantal overlastmeldingen over personen met verward of onbegrepen gedrag neemt toe. Wij streven ernaar problematisch gedrag vroegtijdig te signaleren om grotere problemen te voor­komen. Maar wat voor problematiek er onder schuilgaat, is soms moeilijk verklaarbaar. Een grote diversiteit aan mensen met verschillend gedrag kunnen onder deze noemer vallen. Verslaafden, mensen met een lichtverstandelijke beperking die gefrustreerd zijn omdat zij maatschappelijke verwachtingen niet begrijpen, getraumatiseerde migranten, mensen met psychische problematiek die overlast veroor­ zaken, of mensen met dementie die de weg kwijt zijn. Het veiligheidsdomein komt in beeld wanneer 10

personen regelmatig voor ernstige (woon)overlast zorgen of gevaarlijk gedrag vertonen. Het betreft vaak zeer complexe en hardnekkige problematiek. Dit vereist een integrale aanpak door partijen uit het zorg- en veiligheidsdomein. Een aandachtspunt hierbij is dat de taken, verantwoordelijkheden en belangen van de betrokken partijen niet altijd parallel lopen. Ook vormt privacyregelgeving regelmatig een te nemen horde bij een integrale aanpak. We spannen ons de komende jaren extra in om de samenwerking en informatiedeling tussen alle betrokken instanties te optimaliseren en te formaliseren, zodat we deze vorm van overlast tijdiger en gerichter kunnen aanpakken. Het meldpunt voor zorg en overlast moet in dat opzicht ook geoptimaliseerd worden. Aandacht gaat uit naar de ontwikkeling van een monitoringsysteem met inachtneming van de privacyregeling. Hierbij hebben wij altijd oog voor het belang van de overlastpleger én de omgeving. Deze aanpak draagt bij aan een veilige en leefbare buurt en wijk. Bij onze integrale aanpak overlastgevende personen met verward/onbegrepen gedrag maken we onder meer gebruik van de volgende instrumenten:  Buurtonderzoek  Multidisciplinaire overleggen  Bestuurlijke maatregelen, denk aan een gebiedsverbod  Inzet gespecialiseerde zorg/deskundigheid (psychiatrie, verslaving, gedragsdeskundigen) Belangrijke partners Politie GGZ AcVZ

Woningcorporaties Openbaar Ministerie

Het Actiecentrum Veiligheid en Zorg (AcVZ) is het zorg- en veiligheidshuis van de regio Amsterdam-Amstelland. Het is een regionaal samenwerkingsverband waarin de gemeenten met netwerkpartners uit het strafrecht, de zorg en het sociaal domein samenwerken aan complexe casussen waarbij crimineel gedrag speelt en zorgen zijn op meerdere leef­ gebieden. Programma’s die bij het AcVZ zijn ondergebracht zijn onder andere Top600, Top400, Treiteraanpak, Detentie & Terugkeer en het Meldpunt radicalisering.

Veilig ondernemen Prioriteit: een veilig en eerlijk Witwassen, drugs- en mensenhandel zijn ondernemersklimaat Veel ondernemers blijken kwetsbaar voor gedigitaAmstelveen staat voor veilig en eerlijk ondernemersliseerde criminaliteit en cybercrime. De gevolgen een bedreiging voor een veilige gemeente. klimaat. Samen met politie en ondernemers werken van bijvoorbeeld een hack kunnen verstrekkend wij aan veilige winkelgebieden. Het uitgangspunt is Het risicobewustzijn en de weerbaarheid van Wees daarom alert. In zijn. deze folder staan de dat ondernemers in eerste instantie zelf verantwoorondernemers moet worden vergroot. Dit is primair delijk zijn voor het treffen van voldoende veiligeen verantwoordelijkheid van de ondernemer. De meest voorkomende signalen opVeilig een rij. heidsmaatregelen. Zij staan daarbij niet alleen. gemeente en het Platform Ondernemen Gemeente, politie, Bedrijven Investeringszones (BIZ) en brancheverenigingen vervullen een belangrijke rol bij het realiseren van een veilig ondernemersklimaat. De gemeente heeft daarbij een faciliterende rol. Zij verschaft door middel van voorlichting of bijvoorbeeld een schouw de informatie en instrumenten om ondernemers in staat te stellen risico’s af te wegen en de nodige maatregelen te treffen.

In gevallen waarbij een bredere, integrale aanpak van veiligheids- en overlastproblematiek noodzakelijk is, neemt de gemeente de regie. De gemeente draagt bij aan een eerlijk en gelijkwaardig ondernemersklimaat. Dit doen we door barrières op te werpen om malafide ondernemers tegen te houden en ondermijnende criminaliteit aan te pakken. Samen met het Platform Veilig Ondernemen starten we het traject Veilig Buitengebied om de veiligheid voor ondernemers in het buitengebied te verbeteren.

hebben hierbij een ondersteunende rol. Bij onze inzet voor een veilig en eerlijk ondernemersklimaat maken we onder meer gebruik van de volgende instrumenten:  Communicatie en voorlichting  Subsidie  Veiligheidsscan  Controle Opkopersregister  Bibob-toets Belangrijke partners Politie Platform Veilig Ondernemen Amsterdam-Amstelland Openbaar Ministerie Ondernemersverenigingen Bedrijven Investeringszone (BIZ) Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV) Vereniging van Amstelveens Detaillisten (VAD) Ondernemersvereniging Amstelveen (OA) Koninklijke Horeca Nederland Amstelland

Platform Veilig Ondernemen (PVO) Amsterdam-Amstelland is een Publiek-Private Samenwerking tussen het bedrijfsleven, de Amsterdam-Amstelland gemeenten, de politie en het Openbaar Ministerie (OM). Het PVO werkt aan een veilig ondernemersklimaat. PVO Amsterdam-Amstelland ondersteunt en adviseert ondernemers en ondernemersverenigingen bij kwesties zoals preventieve maatregelen tegen overvallen, winkeldiefstal, bedrijfsinbraken en gedigitaliseerde criminaliteit en cybercrime. 11

Veilig opgroeien Prioriteit: vergroten weerbaarheid kwetsbare jeugd en bieden alternatief voor criminele carrière De coronapandemie heeft een grote invloed gehad op de ontwikkeling van jongeren. Na het sociale isolement als gevolg van de beperkende maat­ regelen (sluiting scholen en sportclubs, avondklok, et cetera.) moeten zij zich sociaal (opnieuw) ontwikkelen. Sociale media spelen hierin een belangrijke rol. Naast de positieve kanten van sociale media, zien we ook de nadelige gevolgen. Online ruzies worden offline uitgevochten en jongeren worden het slachtoffer van sexting en oplichting. Jongeren verdienen en krijgen de komende jaren extra ondersteuning bij hun sociale ontwikkeling. Bijvoorbeeld door hen te ondersteunen bij veilig, verantwoord en bewust gebruik van sociale media. Hoewel landelijk en lokaal de jeugdcriminaliteitscijfers dalen, zien we dat sommige jongeren op jongere leeftijd al in aanraking komen met zware criminaliteit, zoals straatroven en excessief geweld of betrokken raken bij ondermijnende criminaliteit doordat zij bijvoorbeeld worden ingezet als geldezel. Voor de omgeving, maar ook voor de jongere zelf zijn de consequenties hiervan groot. We willen de structurele daling van het aantal overlastmeldingen continueren en zorgdragen dat er minder jongeren betrokken zijn bij criminaliteit.

Daarom blijven we met een gecombineerde aanpak inzetten op actuele jeugdoverlastlocaties locaties. We investeren in de verbinding tussen zorg en

veiligheid wanneer het jeugd betreft. Een belangrijke aanjager binnen deze samenwerking is de Lokaal Persoons­gerichte Aanpak (LPGA). Preventie is daarbij belangrijk. We geven jongeren skills mee om hun weerbaarheid te vergroten tegen verschillende vormen van criminaliteit. Denk aan digitale veiligheid/veilig online en de pilot gericht op het voorkomen van slachtofferschap bij kwetsbare meisjes door criminele- of seksuele uitbuiting. Bij onze inzet voor een weerbare jeugd en om een alternatief te bieden voor een criminele carrière, of om te voorkomen dat een jeugdige slachtoffer wordt van criminele feiten maken we onder meer gebruik van de volgende instrumenten:  Voorlichting en communicatie  Persoonlijke benadering en ondersteuning  Bestuurlijke maatregelen  Weerbaarheidstraining  Persoonsgerichte aanpakken (LPGA, Top400/600 of andere AcVZ gerelateerde aanpakken) Belangrijke partners Politie Openbaar Ministerie AcVZ Scholen Jeugd en verzorgers GGD Halt Jeugdbescherming (JbrA, WSS)

Halt richt zich op het voorkomen en bestraffen van jeugdcriminaliteit bij jongeren van 12 tot 23 jaar zonder dat de jongere een strafblad krijgt. Ook worden veel jongeren na grensoverschrijdend gedrag voor een preventieve interventie naar Halt doorverwezen. Halt geeft ook voorlichtingen op scholen, sportverenigingen of in de wijk. 12

Gedigitaliseerde criminaliteit en cybercrime Prioriteit: kwetsbare groepen bewust en weerbaar maken om risico’s van gedigitaliseerde criminaliteit en cybercrime te beperken Cybercriminaliteit is een veelomvattend begrip. Wij maken gebruik van de lokale cyberwegenkaart van de VNG die 4 wegen aangeeft om een cyberweerbare gemeente te worden: 1. Eigen huis op orde: verantwoordelijkheid nemen voor het goed functioneren van de eigen digitale systemen. Dit gebeurt in Amstelveen via het Actieplan Informatie­ veiligheid en Privacy onder verantwoordelijkheid van de CISO (chief information security officer). 2. Cyberincidenten en cybercrisis: wees voor­ bereid en weet hoe te handelen in het geval van een crisis. Dit gebeurt in het verband van de Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland. 3. Online aangejaagde ordeverstoring: zicht hebben op onrechtmatige activiteiten die zich online afspelen en fysieke ordeverstoringen kunnen veroorzaken. De handelingsperspectieven om in het online domein signalen op te pikken zijn vooralsnog beperkt. We zoeken aansluiting bij succesvolle interventiemethodieken. 4. Cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit: weerbaar maken van bewoners en ondernemers. Samen met de politie investeren wij in het vergroten van bewustwording en betere handelingsperspectieven voor bewoners en ondernemers.

13

Er zijn meerdere omschrijvingen van de termen cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit. Wij hanteren de definities van het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV): Gedigitaliseerde criminaliteit: ieder delict met genetwerkte ICT als middel om het delict mee te plegen maar niet als doelwit waarop het delict is gericht. Voorbeelden zijn: diefstal van persoonsgegevens, internetfraude, verspreiden van kinderporno en spam. Cybercrime: Elk delict met genetwerkte ICT als middel om het delict mee te plegen én als doelwit waarop het delict is gericht. Voorbeelden zijn: hacken, DDoSsen en het vernielen van data. De samenleving digitaliseert meer en sneller. Klassieke vormen van criminaliteit kennen steeds vaker een digitale vorm of component. Het is bekend dat cybercriminaliteit stijgt. Het CBS rapporteert een stijging van 22% in de periode 2012-2021. Daarom krijgt het onderwerp zowel landelijk als regionaal prioriteit. Voor de aanpak van cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit intensiveren we onze samenwerking met politie. We maken hierbij gebruik van de door de politie ontwikkelde methodiek Rijker Verantwoorden.

Pas op: bij een beperkte informatiepositie over sociale onrust onder burgers kunnen gemeenten en politie worden geconfronteerd met ordeverstoringen die online beginnen of online versterkt worden.

Lokale cyberwegenkaart 2.0

EIGEN HUIS OP ORDE

Burgemeester | Lokale driehoek

De vier wegen naar een cyberweerbare gemeente

Zorg voor duidelijke afspraken over procedures en rolverdeling rondom digitaal toezicht houden (monitoren/signaleren) en het offline én online handhaven (maatregelen).

Pas op: cybercriminelen kunnen het voorzien hebben op de gemeentelijke systemen en dataprocessen waardoor de dienstverlening in gevaar komt

Het CCV | Regionale samenwerkingsverbanden op veiligheid | Politie | VNG

Wethouder | Chief Information Security Officer (CISO) Zorg voor duidelijke procedures

De Informatiebeveiligingsdienst (IBD)

ONLINE AANGEJAAGDE ORDEVERSTORING

CYBERCRIME EN GEDIGITALISEERDE CRIMINALITEIT

Pas op: de openbare orde binnen en buiten een gemeente kan in gevaar komen als (grote) bedrijven, instellingen of voorzieningen lam gelegd worden door cybercriminelen

Pas op: bewoners en ondernemers kunnen slachtoffer worden van cybercriminelen die het voorzien hebben op hun geld, persoonlijke gegevens en/of bedrijfsgeheimen

Burgemeester | voorzitter van de veiligheidsregio | Nationaal Coordinator Terrorismebestrijding en Veiligheid

Burgemeester | Lokale driehoek

Oefenen met lokaal crisisteam

CYBERINCIDENTEN EN -CRISIS

Instituut Fysieke Veiligheid (IFV)

14

Neem preventiemaatregelen om de weerbaarheid van kwetsbare groepen te versterken. Het CCV | Regionale samenwerkingsverbanden op veiligheid | Politie

De gemeente heeft vooral een rol in het vergroten van de bewustwording en weerbaarheid van inwoners en ondernemers en het bieden van een handelingsperspectief. We zetten specifiek in op het versterken van groepen in kwetsbare posities (jongeren en ouderen). We maken bij voorkeur gebruik van bewezen effectieve middelen en werkwijzen waaronder City Deal Lokale weerbaarheid Cybercrime, Hackshield, en het door gemeente Amstelveen zelf ontwikkelde Juice of (fake-)news, Dit project is gericht op ‘21st century-skills’ van jongeren. We doen dit door (digitale) bijeenkomsten te organiseren en trainingen op maat te faciliteren.

Om kwetsbare groepen bewust en weerbaar te maken en de risico’s van gedigitaliseerde criminaliteit en cybercrime te beperken, maken we onder meer gebruik van de volgende instrumenten:  Voorlichting en communicatie  Hackshield  Juice of (fake-)news

De verschijningsvormen van gedigitaliseerde criminaliteit en cybercrime veranderen voortdurend. Dat betekent dat wij in de voorlichting onze focus ook tussentijds moeten aanpassen: waar tot voor kort Vriend-in-nood-fraude een groot probleem was, is dat verschoven naar fraude door zogenaamde bankmedewerker en nieuwe fraudevormen volgen zeker.

Het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV) is een stichting die helpt veiligheidsproblemen in kaart te brengen en op te lossen. Het CCV biedt kennis, instrumenten, keurmerken, voorlichtingsmateriaal en advies op maat gericht op veilig wonen, veilig werken en veilig leven. Het CCV is onder meer bekend van de CCV Keurmerken, Keurmerk Veilig Ondernemen en Politiekeurmerk Veilig Wonen.

Belangrijke partners Politie Openbaar Ministerie Platform Veilig Ondernemen Scholen HALT CCV

Ondermijnende criminaliteit Prioriteit: het voorkomen, verstoren en waar mogelijk stoppen van ondermijning in Amstelveen. Ondermijning is een gevolg van veel verschillende vormen van criminaliteit, waarbij de grenzen tussen de bovenwereld en de onderwereld vervagen. Criminelen richten voor hun activiteiten bedrijven op, vragen vergunningen aan en huren en kopen panden. Ondermijning is een probleem dat de maatschappij verzwakt en uiteindelijk zelfs ontregelt. Samen met de politie richten wij ons in Amstelveen voornamelijk op spookbewoning, illegale prostitutie en hennep door periodieke en ad hoc controles uit te voeren. Buitengebieden zijn kwetsbaar gebleken voor ondermijnende criminaliteit. Samen met ondernemers en het Platform Veilig Ondernemen willen we werken aan een Keurmerk Veilig Buitengebied. Deze publiek-private samenwerking moet ervoor zorgdragen dat criminaliteit geen kans krijgt in het buiten­gebied en dat ondernemers aldaar geen prooi voor criminelen zijn. De Wet Bibob is ons preventief bestuursrechtelijk instrument om in te schatten of er een ernstig gevaar dreigt dat bijvoorbeeld een vergunning wordt misbruikt. In dat geval kunnen we de aanvraag weigeren of de afgegeven vergunning intrekken. Zo voorkomen we dat de gemeente criminele activiteiten faciliteert en beschermen we de concurrentiepositie van bonafide ondernemers. Wij gebruiken dit instrument bij

15

behandeling van aanvragen voor vergunningen Alcoholwet, Omgevingsvergunningen en bij het aangaan van overeenkomsten in transformatie­ gebieden. De komende jaren gaan we de wet Bibob conform het beleid op meer terreinen inzetten. Te denken valt aan grond- en vastgoedtransacties, subsidies en aanbestedingen en aan te wijzen relevante branches. Een integere overheid is heel belangrijk. Integriteit kan het vertrouwen in de overheid maken of breken. Het is dus van belang dat ambtenaren, bestuurders en volksvertegenwoordigers integer zijn. Er zijn regels en gedragscodes ontwikkeld om die integriteit zoveel mogelijk te borgen. Maar minstens zo belangrijk is dat integriteit een grondhouding moet zijn, een mentaliteit. We hebben programma’s om dit onderwerp periodiek onder de aandacht te brengen en te houden. Om ondermijning in Amstelveen te voorkomen, verstoren en waar mogelijk te stoppen, maken we onder meer gebruik van de volgende instrumenten:  Lokaal informatieknooppunt  Bevorderen bewustwording en voorlichting  Opwerpen drempels, waaronder Bibob-toets  Bestuurlijke maatregelen  Inzet informatietechnologie, waaronder TNO-tool Spookbewoning  Integrale controle bedrijventerreinen  Controle Digitaal opkopersregister

Informatiegestuurd werken is een essentieel onderdeel van onze aanpak van ondermijning. Het Informatieknooppunt verzamelt, verrijkt en analyseert informatie afkomstig van in- en externe bronnen. Dit gebeurt bijvoorbeeld in het kader van Bibobonderzoek, onderzoek naar spookbewoning en naar aanleiding van tips en meldingen. Dankzij het informatieknooppunt kunnen wij samen met onze partners gerichter optreden tegen ondermijning. Het informatieknooppunt is daarmee een onmisbare schakel in de strijd tegen ondermijning in Amstelveen Belangrijke partners Politie Regionaal Informatie- en Expertisecentrum (RIEC) waarin partijen zoals OM, Belastingdienst, politie en inspecties samenwerken Woningcorporaties Meld misdaad anoniem

16

Meld Misdaad Anoniem (M.) is het onafhankelijke meldpunt waar anoniem informatie kan worden gemeld over criminaliteit en misdaad. Bij M. komen meldingen van criminaliteit binnen die anders onbekend zouden blijven. Door meldingen bij M. zijn in Amstelveen onder meer diverse hennep­plantages opgerold en is een eind gemaakt aan meerdere gevallen van illegale prostitutie.

Overzicht gebruikte afkortingen AcVZ Actiecentrum Veiligheid en Zorg Bibob Bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur BIZ Bedrijven Investeringszone CBS Centraal Bureau voor de Statistiek CISO Chief information security officer CCV Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid DDoS Distributed Denial-of-Service GHOR Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio GGZ Geestelijke gezondheidszorg Halt Het Alternatief HIC High impact crime ICT Informatie- en communicatietechnologie IVP Integraal veiligheidsplan JbrA Jeugdbescherming regio Amsterdam LPGA Lokaal Persoonsgerichte Aanpak OA Ondernemersvereniging Amstelveen OM Openbaar Ministerie PVO Platform Veilig Ondernemen RIEC Regionaal Informatie- en Expertise Centrum RVP Regionaal Veiligheidsplan TNO Nederlandse Organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek VAD Vereniging Amstelveense Detailhandelsorganisaties VrAA Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland VVC Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid WSS William Schrikker Stichting

Relevante Beleidsdocumenten  Veiligheidsagenda 2023-2026, Minister van Justitie en Veiligheid  Regionaal Veiligheidsplan 2023-2026  Beleidsplan 2021-2024 Buiten Gewoon Veilig, Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland/Brandweer Amsterdam-Amstelland  Regionaal Risicoprofiel, Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland, Hoofdrapport  Mobiliteitsvisie Amstelveen, februari 2020

17

Overzicht activiteiten Openbare Orde en Veiligheid Amstelveen 1. Veilig wonen en leven 1.

kaders stellen, ondersteunen en helpen, maatwerk leveren

Sociale kwaliteit (overlast, verloedering, criminaliteit, botsende leefstijlen, huiselijk geweld) stimuleren buurtbemiddeling (Beterburen) uitvoering Wet woonoverlast actualiseren actieplan woonoverlast handhavend optreden bij illegaal gebruik woningen en bedrijven inzet sociale wijkteams (bij woonoverlast of maatschappelijke onrust) uitvoering Wet tijdelijk huisverbod (i.h.k.v. huiselijk geweld) deelname aan Veilig Thuis nazorg criminaliteit (slachtoffers) proces nazorg ex-gedetineerden (huisvesting etc) subsidie slachtofferhulp leveren van nazorg bij maatschappelijke onrust/incidenten uitvoering PVA verwarde personen (regionaal) Uitvoering Wet Verplichte Geestelijke Zorg (Wvggz) monitoring maatregelen Wvggz (crisismaatregel) en Wet Zorg en Dwang (in bewaring stelling) verbeteren zelfredzaamheid kwetsbare inwoners (senioren) uitvoering Uitvoeringsprogramma Toezicht en Handhaving (WABO) Voorlichting veiligheid senioren samenwerking politie/handhaving (regulier overleg) coördinatie/begeleiding Oud en Nieuw en Koningsdag Inzet cameratoezicht actueel houden APV (OOV gerelateerd) actueel houden APV (OOV gerelateerd)

2.

Fysieke kwaliteit (vernieling, graffiti, zwerfvuil) aanpak vandalisme/vernielingen openbare ruimte advisering in planvorming inrichting openbare ruimte en objecten (JOP)

3.

Objectieve kwaliteit (buurtpreventie, woninginbraak, fietsendiefstal, geweldsdelicten) aanpak HIC en VVC Subsidieregeling ter voorkoming van woninginbraken/kleine veiligheidsprojecten Regionale samenwerking aanpak mobielbanditisme uitvoering toezicht met bodycams organisatie/coördinatie Week van de veiligheid stimuleren van WhatsApp-groepen Organisatie voorlichtingen veiligheid gericht op o.a. woninginbraken en babbeltrucs (fraude).

4.

Subjectieve kwaliteit (veiligheidsgevoel) coördinatie Burgernet coördinatie bij terugkeer justitiabelen (i.h.k.v. BIJ) monitoren veiligheid incl. bestuurlijke rapportages

18

1. Veilig wonen en leven 2. Veilig ondernemen 1.

kaders stellen, ondersteunen en helpen, maatwerk leveren heldere kaders, duidelijke regels, samen doen

Veilig winkelgebied/bedrijventerrein organisatie informatiebijeenkomsten veiligheid (oa diefstal, cybercrime) leveren van nazorg bij overvallen Platform Veilig Ondernemen

2.

Veilig uitgaan advisering (veiligheid) vergunningen (bv horeca, evenementen) handhaving horeca/Alcoholwet/APV toetsing levensgedrag monitoring verruiming horecatijden

3.

Veilige evenementen (grootschalig) advisering/borging veiligheid grote en risicovolle evenementen klachtafhandeling evenementen (OOV klachten)

3. Veilig opgroeien 1.

heldere kaders, duidelijke regels, samen doen

Overlastgevende jeugd/individuele probleemjongeren (uitvoering) beleid jeugd, opgroeien en opvoeden regionale samenwerking via Actiecentrum Veiligheid en Zorg (uitvoering persoonsgerichte aanpakken) regionale aansluiting bij detentie en terugkeer uitvoeren integrale aanpak jeugdoverlast (individueel, groep en domein) advisering (wijze van) inzet en handhaving bij overlast/hotspots in beeld toepassing overlastwet/Voetbalwet (gebiedsverboden) Actieplan kwetsbare meiden Doorontwikkeling en uitvoering aanpak meidenproblematiek

2.

Criminele jeugd groepsaanpak Amstelveense jongeren Uitvoering lokale persoonsgerichte aanpak

3.

Jeugd, alcohol en drugs voorlichting jongeren op scholen (alcohol en drugs) Preventie- en handhavingsplan alcohol incl uitvoering

4.

Veilig in en om school verbetering samenwerking crisisbeheersing onderwijs Overleg schooldirecties Preventieve inzet via scholen (sociale media, criminele uitbuiting) Intensiveren samenwerking met VO-scholen t.a.v. schoolveiligheid Veiligheidsoverleg campus Uilenstede

4. Voorbereid op noodsituaties 1.

communicatie, voorlichting en risico’s in beeld

Veiligheid gebouwen en woningen brandveiligheid in de zorginstellingen

2.

Risico’s gevaarlijke stoffen/externe veiligheid advisering explosieven 2e WO opstellen risicokaart NGE advies bij veiligheidsrisico's BEVI bedrijven advies bij ramp- en incidentbestrijdingsplannen

3.

Rampenbestrijding en crisisbeheersing advisering/deelname in crisisorganisatie AA incl oefeningen beheer ruimte Lokaal Coördinatie Punt (LCP) Amstelveen

19

1. Veilig wonen en leven

kaders stellen, ondersteunen en helpen, maatwerk leveren crisisbeheersing (lokaal/regionaal)

5. Altijd integer 1.

communicatie, bewustwording en handhaven

Radicalisering en polarisatie advisering i.r.t. radicalisme vergroten weerbaarheid

2.

Georganiseerde criminaliteit/ondermijning integrale aanpak hennepteelt en criminaliteit deelnemer in RIEC-verband monitoring gebruik digitaal opkopersregister implementatie uitgebreide toepassing Wet Bibob Uitvoering PVA aanpak ondermijning Gebruik innovatieve tools om zicht op ondermijning te vergroten/ informatiegestuurd werken Toepassing Know your costumer principe in het transformatiegebied Communicatiecampagne buitengebied/ Keurmerk Veilig Buitengebied Organiseren periodieke integrale controles op bedrijventerreinen en kwetsbare branches

3.

Veilige publieke taak Advisering

20