Definitieve versie - Opgavennotitie Omgevingsvisie Amstelveen

‘groene druk’: scholen, kinderopvang en buitenschoolse opvang zitten grotendeels aan hun maximale capaciteit wat betreft ruimte en capaciteit; er is een groeiende ruimtevraag van scholen in de wijken (en internationale school) voor multifunctioneel gebruik; onderwijsvernieuwing vraagt om meer flexibel ruimtegebruik; er is grote behoefte om de schoolomgeving meer verkeersveilig maken en schoolpleinen groen in te richten; met name op piekmomenten leidt het verkeer tot onveilige situaties; open sportparken: er is behoefte van scholen en BSO voor medegebruik van sportparken buiten verenigingsverband en sport- en speelvoorzieningen in de directe omgeving.

Opgave in Middenhoven

Spreiding van voorzieningen De spreiding van maatschappelijke voorzieningen en de bereikbaarheid ervan vraagt om aandacht. Voorzieningen zijn ongelijk verdeeld en niet voor iedereen even goed bereikbaar. •

• • • Opgave in Amstelveen Zuid

combinatie van ‘groene druk’ en ‘grijze golf’ in demografie vraagt om een evenwichtige spreiding van voorzieningen, passend bij de behoeften en doelgroepen van de wijk; doel is om de belangrijkste voorzieningen voor inwoners in de wijk te hebben (binnen 10-15 min. lopen) en dit is vooral ten zuiden van de A9 een opgave; het is zaak de OV-bereikbaarheid van voorzieningen te verbeteren – nabij OV-halten en mobiliteitshubs – mede door de toenemende (parkeer)druk bij bestaande clusters; de integratie van voorzieningen staat onder druk bij gebiedsontwikkelingen vanwege de schaarste van ruimte en de gestegen prijzen voor maatschappelijk vastgoed.

Opgavennotitie - Omgevingsvisie Amstelveen

43

Opgave 3

KLIMAAT, WATER EN DUURZAME ENERGIE Hittestress en verkoeling

Grijs (stenige plekken) in de openbare ruimte Klimaateffectenatlas, 2022

Hete plekken in stedelijk gebied en verkoeling op loopafstand - Klimaatstresstest MRA, 2020

Kwestbare groepen in de wijk: scores sociaaleconomische status - CBS, 2022

Risicogebieden vanwege droogte en lage grondwaterstanden (LGW) - Klimaatstresstest MRA, 2020

Groen op private ruimte per wijk Klimaateffectenatlas, 2022

Gemiddeld gasverbruik woningen: groei van 2017 tot 2021 - CBS, 2021

Bestaand warmtenet en energielabels op gebouwniveau - Amstelveen, 2021

Overlast van water en droogte

Risicogebieden voor water en hoge grondwaterstanden (HGW) - Klimaatstresstest MRA, 2020

Overgaan op duurzame energie

Energielabels woningen en bedrijven, RVO, 2022

44

Opgave 3

KLIMAAT, WATER EN DUURZAME ENERGIE Hittestress en verkoeling

3

Realiseren met verkoelende plekken in het stedelijk gebied door het hittebestendig inrichten van de openbare ruimte (met groen en water) en het beter bereikbaar maken van koele plekken in de nabijheid voor kwetsbare groepen. •

• • Opgave in Westwijk

•

het aantal tropische dagen neemt toe – vaker en heter – maar er zijn in sommige wijken onvoldoende koele plekken op loopafstand (Stadshart, Groenelaan, Amstelveen-Noord); er wonen veel kwetsbare groepen (ouderen, kinderen, sporters) op sterk versteende plekken met een relatief laag aandeel groen in de wijk; groen verdwijnt door stedelijke verdichting en private tuinen raken versteend; veel winst te halen met vergroenen van pleinen van scholen en zorginstellingen; vergroten van het waterbergend vermogen binnen het stedelijk gebied met een groenblauwe dooradering tot aan de voordeur – water als ‘stedelijke airco’.

Overlast van water en droogte Omgaan met de toename van hevige regenbuien en toename van hoeveelheid regen bij piekbuien met hiernaast langdurige perioden van droogte. • •

• • Opgave in Bovenkerkerwegzone

grotere piekbuien met teveel water vraagt om het vergroten van het bergend vermogen (sponswerking) van de openbare ruimte in het stedelijk gebied watersysteem en -relatie tussen stedelijk gebied en buitengebied verbeteren met vermindering van het onttrekken van grondwater voor de kwetsbare veenbodem; voorkomen van schade aan bomen en waardevolle plannen, en aan gebouwen door aanhoudende droogte en afname van de koelende functie van bomen; kwetsbare en vitale voorzieningen op (water)robuuste locaties ontwikkelen en bereikbaar houden bij aanhoudende wateroverlast.

Overgaan op duurzame energie Verminderen van het verbruik van energie en inzetten op het duurzaam opwekken en transporteren van duurzame energie uit duurzame energiebronnen (met name zon). • • •

• Opgave in de A9-zone

•

duurzaam opwekken van energie is gericht op zonne-energie in verband met ligging naast Schiphol waardoor alleen kleine – niet efficiënte – windmolens mogelijk zijn; verminderen van het gebruik van aardgas en uiteindelijk volledig van het gas af. stimuleren van alternatieve energiebronnen in woningen en bedrijven en optioneel door ontwikkelen en uitbreiden van het collectief warmtenetwerk voor Amstelveen, o.a. naar corporatiewoningen in Amstelveen Noord; aanleg van 150kv stations en het bijhorende elektriciteitsnetwerk zorgt voor allerlei integratieproblemen in buurten en wijken; elektrificering van mobiliteit heeft grote invloed op (verzwaring van) het elektriciteitsnet en de rol van elektrisch openbaar vervoer en elektrisch deelvervoer.

Opgavennotitie - Omgevingsvisie Amstelveen

45

Opgave 4

TOEKOMSTBESTENDIG VESTIGINGSKLIMAAT Voldoende ruimte voor werk en recreatie

De kantorenmarkt is momenteel krap en leegstaand is laag - Kantoormonitor, 2023

Werklocaties in Amstelveen: bedrijventerreinen (paars) en kantoorlocaties (geel) - PBL, 2021

Luchthaven indelingsbesluit (LiB) met 20KE-contour beperkt ruimtelijke ontwikkeling - Amstelveen, 2021

Kwalitatief passende (woon-) werkmilieus

Banen naar sector t.o.v. Nederland: veel zakelijke dienstverlening - LISA, 2021

Lijnnetkaart: (regionale) busverbindingen

(werk)plekken recreatie en toerisme in en om Amstelveen - PBL, 2022

Het juiste bedrijf op de juiste plek

500

250

Verdeling van eigendom m.b.t. gronden. Veel grond in bezit van derden - Amstelveen, 2023 46

Daily urban system (DUS): regionaal netwerk en de relatie met o.a. Amsterdam - MRA, 2022

Woningbouw per jaar. Bedrijven in stedelijk gebied moeten hier vaak voor wijken - Amstelveen, 2022

Opgave 4

TOEKOMSTBESTENDIG VESTIGINGSKLIMAAT Voldoende ruimte voor werk en recreatie

4

Aanbod van voldoende ruimte als voorwaarde voor een divers en kwalitatief aanbod van kantoren, bedrijven, voorzieningen (horeca, detailhandel, cultuur, leisure) en glastuinbouw. • •

• • Opgave in BTAZ

bescherming van de bestaande voorraad van werklocaties met een rem op verdere teruggang van ruimte voor werken; reguliere bedrijventerreinen uitsluitend benutten voor werkfuncties die zich niet laten mengen met andere functies, bijvoorbeeld vanwege milieu-eisen of verkeersoverlast; programmering van werken in gebiedsontwikkelingen en projecten en schuifruimte organiseren als werken plaats moet maken voor andere functies; intensiveren: beter benutten van bestaande ruimte voor werken door meervoudig ruimtegebruik en delen in gebruik en tijd.

Kwalitatief passende (woon-) werkmilieus Inspelen op hogere eisen en flexibel gebruik door een duurzame inrichting van werklocaties, met voorzieningen, groen en verblijfskwaliteit – al dan niet gemengd met andere functies. •

• • • Opgave in Legmeer

(kantoor-)panden inrichten op flexibel gebruik, duurzaam en met ontmoetingsruimte in gemengde, informele milieus met een divers en kwalitatief aanbod van voorzieningen; groene, duurzame, veilige en gezonde werkomgeving met een hoge verblijfskwaliteit en ruimte voor ontmoeting; werklocaties beschikken over een mobiliteitsprofiel passend bij gewenste typen functies en waar mogelijk met nieuwe mobiliteitsconcepten; regionale functie van Amstelveen voor opvang van werk- en bedrijvenfuncties in verbinding met de economie van Amsterdam in regionaal verband MRA.

Het juiste bedrijf op de juiste plek Bedrijven en werkfuncties mengen waar het kan, en scheiden waar het moet. Naast ongemengde bedrijventerrein zoeken naar concentratie en menging van werken in binnenstedelijk gebied, in en om centra en nabij OV-knooppunten en OV-halten. • •

• Opgave in Kronenburg

•

kantoren, bedrijfsruimten in lagere milieucategorieën, horeca, detailhandel zoveel mogelijk mengen in binnenstedelijk gemengd gebied; glastuinbouw en bedrijfsfuncties met een hogere milieu-categorie en/of een publieks- of verkeer aantrekkende werking scheiden, zoneren ten opzichte van andere functies; bij voorkeur ontwikkelingen in de buurt van OV-knooppunten en OV-halten om gebruik van OV te versterken en onnodige pendel via autoverkeer te voorkomen; werken en wonen gaan meer ‘gelijk’ op en komen meer in balans; werkfuncties en werklocaties beter programmeren in gebiedsontwikkelingen en projecten.

Opgavennotitie - Omgevingsvisie Amstelveen

47

Opgave 5

GEZONDE LEEFOMGEVING VOOR IEDEREEN Gezondheidsverschillen tussen wijken

79 21

30 16

16 12 24

12

13 29 48 29 54 29

Ervaren gezondheid per leeftijdsklasse Gezondheidsmonitor, 2022

52

52

Op wijkniveau verschillen de gezondheidsscores. Sommige wijken scoren lager dan andere. Niet in elke wijk speelt hetzelfde probleem - Gezondheidsmonitor, 2021

Bescherming tegen omgevingsinvloeden

Beweegrichtlijnen Negatieve omgevingsinvloeden door geluid nemen Negatieve2020 omgevingsinvloeden door slechte Per buurt in luchtkwaliteit Amstelveen Beweegrichtlijnen toe (m.n. door (lucht)verkeer) - RIVM, 2022 2020 nemen toe (o.a. fijnstof) - RIVM, 2022

Kwetsbare groep kinderen: grote concentraties op wijkniveau - CBS, 2022

Per buurt in Amstelveen Beweegrichtlijnen 2020 Per buurt in Amstelveen

Preventie: ontmoeting2020 en actief bewegen Beweegrichtlijnen Per buurt in Amstelveen

Percentage Percentage

vens

ercentage

Geen gegevens

< 41

41 - 46

Geen gegevens

< 41

41 - 46

46 - 50

< 41

41 - 46

46 - 50

48

Highcharts.com

Highcharts.com

In welke wijken wordt de Nederlandse beweegnorm

Geen gegevens < 41 - 46 2020 gehaald? Percentages verschillen41- RIVM,

46 - 50 Highcharts.com

Speelplaatsen in de wijk 46 - 50

Highcharts.com

Sociaal economische status - eenzaamheid en ontmoeting - CBS, 2019

Opgave 5

GEZONDE LEEFOMGEVING VOOR IEDEREEN Gezondheidsverschillen tussen wijken Binnen Amstelveen nemen de verschillen in gezondheid op wijkniveau toe. Met name de leefomgeving van kwetsbare doelgroepen in de oudere wijken vraagt om een impuls. • • • •

5

Amstelveen als geheel is een gezonde stad vergeleken met andere gemeenten binnen de MRA maar diverse welvaartsziekten (o.a. obesitas, hart- en vaatziekten) nemen toe. in oudere wijken (Amstelveen Noordoost, Keizer Karelpark, Groenelaan) zien we een culminatie van gezondheidsproblemen, zoals overgewicht, stress en eenzaamheid; tevens zien we een concentratie van gezondheidsproblemen bij kwetsbare groepen in oude wijken, zoals de jeugd van 12-21 jaar, senioren en bejaarden. verkleinen van de verschillen in (ervaren) gezondheid is vraagt om een geïntegreerde aanpak van sociale en fysieke maatregelen in zorg, onderwijs en groene leefomgeving.

Opgave in Westwijk

Bescherming tegen omgevingsinvloeden De milieuhinder en overlast van infrastructuur hebben lokaal negatieve effecten op de gezondheid en welzijn van omwonenden. Toename van blootstelling aan geluid en fijnstof. • •

•

Opgave in Kronenburg

•

Schiphol zal ook in de toekomst een belangrijke bron blijven van geluidshinder en de schadelijke uitstoot van fijnstof, met direct effect op luchtwegaandoeningen; de hinder van de A9 zal afnemen nadat in 2026 grote delen van de snelweg verlaagd zijn aangelegd, maar de stedelijke uitvalswegen blijven lokaal een bron van geluidshinder; langdurige geluidhinder kan leiden tot stressgerelateerde aandoeningen; verslechtering van de luchtkwaliteit heeft effecten op (chronische) aandoeningen van luchtwegen, hart- en vaten of stofwisseling; bescherming tegen omgevingsinvloeden is mogelijk door bronmaatregelen of lokale omgevingsmaatregelen om de negatieve effecten te minimaliseren of weg te nemen.

Preventie: ontmoeting en actief bewegen Gezonde leefstijl en gezond gedrag stimuleren door een groene en gezonde leefomgeving die uitnodigt tot sociale ontmoetingen en actief fysiek bewegen (lopen, fietsen, etc.). • • • •

in diverse oudere wijken wordt de beweegnorm (1 uur per week matig bewegen) niet gehaald; kwetsbare doelgroepen (oudere jeugd, ouderen boven 65+) bewegen minder; groen is de belangrijke drager voor een gezonde leefomgeving: verblijf in aantrekkelijk groen en de beleving ervan hebben aantoonbaar een positief effect op de gezondheid; de leefomgeving in buurten en wijken kan bijdragen aan het stimuleren van lopen en fietsen, en spelen en sporten op straat; aandacht voor verkeersveiligheid; het ontwikkelen van groene, veilige rust- en speelplekken in kwetsbare buurten kan helpen om de sociale cohesie en het saamhorigheidsgevoel te versterken.

Opgave in Elsrijk

Opgavennotitie - Omgevingsvisie Amstelveen

49

Colofon

Deze opgavennotitie is opgesteld door het kernteam Omgevingsvisie van de gemeente Amstelveen met procesbegeleiding en inhoudelijke ondersteuning van UUM | Unlimited Urban Management: www.uum.nl. Amstelveen, september 2023