Bijlage Visie Gezonde Leefomgeving
Tekst van het document
Visie Gezonde Leefomgeving Amstelveen
november 2023
1
Inleiding
4
2
Totstandkoming Visie Gezonde Leefomgeving
10
3
Analyse bestaande situatie
14
4
Acht doelstellingen voor de Visie Gezonde Leefomgeving
28
5
Beleids- en uitvoeringskeuzes voor de Gezonde Leefomgeving
36
Inhoud
1—Inleiding
Een gezonde leefomgeving voor alle Amstelveners | naar een visie Amstelveen is een prettige en gezonde stad waar onze inwoners genieten en gezond blijven door onder andere de ruime toegang tot groen en de vele sportverenigingen. We zien dat inwoners gemiddeld ouder worden en net als kinderen en jongeren nieuwe behoeften hebben in de openbare ruimte. Verder zien we dat de ligging in de buurt van onze hoofdstad, Schiphol en de belangrijkste verkeersaders van het land, Amstelveen aantrekkelijk maken voor een breed publiek. Tegelijkertijd zorgt deze ligging voor uitdagingen op het gebied van geluid en luchtkwaliteit. Deze voorbeelden laten zien hoe de inrichting van de leefomgeving invloed heeft op hoe gezond onze inwoners zijn en hoe gezond ze zich voelen. Om onze gezonde kwaliteiten verder te behouden en versterken hebben we een visie op de Gezonde Leefomgeving opgesteld. In deze visie beschrijven we welke uitdagingen we zien en waar we als gemeente op inzetten om een gezonde leefomgeving te bieden aan alle Amstelveners.
Beschermen en bevorderen
Beschermen
De visie steunt op twee uitgangspunten:
Bevorderen
Geluidbelasting en hinder
Voedsel
Luchtverontreiniging
Groen en water
Hittestress
Wonen
Sport, spel, wandel- en fietspaden
Wateroverlast
Mobiliteit
Toegankelijkheid
1. Een brede blik op gezondheid In lijn met de Landelijke Nota Gezondheidsbeleid 2020 – 2024 en het landelijke Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) is het onze ambitie om gezondheid een vast onderdeel te maken van de belangenafwegingen in ruimtelijk beleid. In onze visie staan we voor een positieve en brede benadering van gezondheid. Het gaat niet alleen om de zichtbare fysieke gezondheid, maar ook over aspecten als mentale gezondheid en kwaliteit van leven.
Bewegen, ontspannen en ontmoeten
2. Drie subopgaven centraal De visie op de gezonde leefomgeving kent drie subopgaven die de basis van onze aanpak vormen: •
Voorzieningen nabij
Verkeersveiligheid
OV
Lichaamsfuncties
supermarkt
Kwaliteit van leven
supermarkt
•
Mentaal welbevinden
Zingeving •
Meedoen 4
Gezondheidsverschillen tussen wijken en doelgroepen verkleinen Binnen Amstelveen zijn er gezondheidsverschillen op wijkniveau en tussen verschillende doelgroepen. We zetten extra in op de wijken waar het minder goed gaat en de doelgroepen die extra aandacht nodig hebben. Bescherming tegen omgevingsinvloeden Klimaatverandering, milieuhinder en overlast van infrastructuur hebben lokaal negatieve effecten op de gezondheid en welzijn van inwoners. We zetten ons preventief in op het verminderen van ongezonde omgevingsinvloeden en versterken waar nodig beschermende maatregelen Preventie: ontmoeting en actief bewegen Een langere levensverwachting en veranderende leefstijlen brengen een toename in welvaartsziekten met zich mee. We zetten daarom preventief in op het stimuleren van een gezonde leefstijl (gezond eten, actief bewegen en sociaal contact).
Dagelijks functioneren 5
32.000
Bouwsteen voor de Amstelveense Omgevingsvisie
24.000 19.150
23.500
20.780
25.470
16.000
14.200
8.000
Verhouding tot de Omgevingsvisie en de Omgevingswet
0
Tijdens het schrijven van de visie gezonde leefomgeving wordt er gewerkt aan de Omgevingsvisie voor Amstelveen. De visie gezonde leefomgeving wordt één van de bouwstenen voor de Omgevingsvisie. Daarom is ervoor gekozen om de visie gezonde leefomgeving sectoraal in te steken, gericht op de gezondheidssituatie van Amstelveen. De Omgevingsvisie benadert de gemeente breder, namelijk vanuit leefbaarheid, sociale cohesie, eigenheid van de gemeente, de economische vitaliteit en het waarborgen van het groen en een compleet voorzieningenapparaat.
2022
Kerncijfers voor de Amstelveense Omgevingsvisie • • • • • • • • Amstelveense Omgevingsvisie ‘Ontwikkeling in Balans’
ple (samenleving ) Peo
‘Ontwikkeling in balans’ is de kernopgave voor de Amstelveense Omgevingsvisie. De stad verdicht en tot 2040 zijn er veel lopende plannen die ervoor zorgen dat de gemeente doorgroeit. De groei legt (extra) druk op de beschikbare ruimte. Amstelveen ziet hierin vijf ruimtelijke opgaven:
Betaalbaar en aantrekkelijk wonen
Profi
m
aam urz
du
ie )
t(
no
6
Vitale Toekomstbestendig maatschappelijke vestigingsklimaat voorzieningen
co
5. Klimaat, water en duurzame energie
30-44
45-64
65-74
>74
2040
2050
Aantal inwoners prognose
Ruimtelijke opgaven
P Context
Inwoners 2022: ca. 94.512 Gemiddelde leeftijd: 41,6 jaar Huishoudens: 43.961 Gem. huishoudensgrootte: 2,1 personen Huishoudens alleenstaand: 43,4% Huishoudens alleenstaand en 65+: 15,4% Inwoners met migratieachtergrond: 46,8% Aantal inwoners met een migratieachtergrond tussen 2012 en 2022 gestegen van 29.548 naar 44.899 inwoners.
aantal inwoners tot 2050 120.000
104.000
88.000
e lan
• • •
Woningen: 42.402 Aandeel eengezinswoningen: 48,8% Gemiddelde WOZ-waarde: 418.000
• • • • • • • •
Leerlingen basisonderwijs: 7.165 Vestigingen basisonderwijs: 19 Leerlingen voortgezet onderwijs: 5.877 Vestigingen voortgezet onderwijs: 4 Beroepsbevolking: 49.000 Bruto arbeidsparticipatie 73,5% Werkloosheidspercentage: 3,9% Gem. besteedbaar inkomen: 56.500 €
2010
2000
• • • • • • •
Bedrijven: 11.475 Banen: 55.280 Banen t.o.v. het voorgaande jaar: +1,7% Bedrijventerreinen: 107 hectare netto Kantoren: voorraad 540.000 m2 Aantal horeca-gelegenheden: 164 Detailhandel: 117.771 m2, 406 verkooppunten
2020
2030
Bevolking naar leeftijd 2022 en 2050 32.000
24.000 19.150
Kernopgave
t (e
4. Toekomstbestendig vestigingsklimaat
Ruimte: Ontwikkeling in balans
Gezonde leefomgeving voor iedereen
h eid)
Klimaat, water en duurzame energie
Betaalbaar en aantrekkelijk wonen
3. Vitale maatschappelijke voorzieningen
15-29
72.000
Verhouding tot de kernopgaven in de Omgevingsvisie
2. Gezonde leefomgeving voor iedereen
<14
+20,4%
Op 1 januari 2024 treedt de Omgevingswet in werking. Die bepaalt dat in visiedocumenten alleen nog ambities benoemd en omschreven worden. De visie gezonde leefomgeving is een visiedocument. Verdere implementatie vindt plaats in beleidsdocumenten, zoals bijvoorbeeld een uitvoeringsagenda of beleidsregels.
1.
8.140
20.780
23.500
25.470
16.000
14.200
8.000
8.140
0 2022
<14
15-29
30-44
45-64
65-74
>74
Uit concept Opgavennotitie Omgevingsvisie Amstelveen (versie 14 juli 2023)
+20,4%
7
“Amstelveen is een prettige en gezonde stad waar onze inwoners genieten en gezond blijven door onder andere de ruime toegang tot groen en de vele sportverenigingen.” 8
9
2—Totstandkoming Visie Gezonde Leefomgeving 1
“Er zijn te weinig omheinde hondenparken waar honden veilig los kunnen lopen. Evt met enkele obstakels waar je met je dier kunt oefenen.”
“Groen is goed voor je mentale gezondheid, leefstijl en immuunsysteem. Het beperkt daarnaast omgevingshinder zoals hittestress.”
Analyse en bouwstenen januari - april Analyse Amstelveen in cijfers
Participe, Zonnehuisgroep Amstelland en Brentano
Werkgroep Inclusie Amstelveen, iedereen doet mee
Kinderraad
Inspiratiesessie Gezonde Leefomgeving 23 maart
Straatgesprekken wijkcentra Groenhof en Westwijk (80 respondenten)
Waarde van Groen Jolande Maas (Vrije Universiteit Amsterdam) Waarde van biodiversiteit en
Inspiratiesessie Gezonde Leefomgeving
3
Visie Gezonde Leefomgeving juni - september
microorganismen
“Vaak is groen alleen voor wandelen. Misschien kan de functie uitgebreid worden.”
Marco van Es (Bac2Nature)
“Als tussendoortje op school eet ik fruit of worteltjes en ik heb vaak een flesje water bij me.”
Jongerenenquête (9 Instagram polls met een bereik van 16001700 jongeren; reacties tot 80 jongeren per poll)
Gezond voedselaanbod Jaap Seidell (Vrije Universiteit Amsterdam) Gezonde woonvormen Sabine Verkroost
Straatgesprekken Westwijk
(ZorgSaamWonen)
Resultaat: Vijf pijlers voor de Gezonde Leefomgeving
2
Denkmee.Amstelveen.nl (1.119 respondenten enquête)
Themasessies
Raadsdebat 21 juni
Eindresultaat
“Ik fiets altijd samen met mijn teamgenootjes naar sport.”
Participatie mei - juli
Uitvoering Straatgesprekken Groenhof
10
Kinderraad 11
“De ligging in de buurt van onze hoofdstad, Schiphol en de belangrijkste verkeersaders van het land maken Amstelveen aantrekkelijk voor een breed publiek, maar zijn potentieel ook ongezond.”
12
13
3—Analyse bestaande situatie De gezonde leefomgeving ondersteunt inwoners in een gezonde leefstijl en beschermt tegen milieu-invloeden. Het realiseren van de gezonde leefomgeving vraagt ook om het maken van keuzes. Niet alles is mogelijk. Om goede keuzes te maken bij het realiseren van de gezonde leefomgeving zetten we daarom eerst de Amstelveense gezondheidsuitdagingen in relatie tot de leefomgeving uiteen. Dit doen we aan de hand van 1) doelgroepen in de gezonde leefomgeving, 2) gezonde leefomgeving op wijkniveau en 3) trends en ontwikkelingen in de gezonde leefomgeving. Meer informatie over deze gezondheidsuitdagingen is te vinden in het document ‘Analyse en Bouwstenen Gezonde Leefomgeving’ (besproken in de raad op 21 juni 2023) en de participatieresultaten op de website denkmee.amstelveen.nl.
GGD Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen 2020 (cijfers in percentage)
Doelgroepen in de gezonde leefomgeving Hieronder presenteren we de resultaten van de laatste GGD gezondheidsmonitor en de beoordeling van de eigen gezondheid door de ruim duizend inwoners die de enquête via denkmee.amstelveen.nl invulden. Aangevuld met gesprekken met de kinderraad, werkgroep ‘Inclusie Amsteveen, iedereen doet mee’, straatgesprekken bij wijkcentra en de jongerenenquête komen we op de volgende pagina tot de doelgroepen in de gezonde leefomgeving.
Achtergrondkenmerken
Regio
Totaal
18-35
36-55
56-75
76+
Ik voel mij fit en gezond in het dagelijks leven
68%
66%
67%
71%
58%
Ik heb zelf invloed op mijn eigen gezondheid
76%
87%
78%
76%
61%
Ik voel mij mentaal weerbaar in het dagelijks leven
78%
72%
81%
83%
72%
Ik voel mij wekelijks eenzaam
8%
16%
9%
7%
8%
Ik ervaar wekelijks stress
24%
43%
34%
16%
7%
Ik ervaar wekelijks angst
9%
19%
9%
7%
6%
Groenelaan
Middenhoven
Zuidwest
17.883
11.777
16.165
10.511
14.786
Leeftijd: 18 - 64 / 65+ jaar
77/23
76/24
76/24
80/20
71/29
71/29
81/19
52/48
53/47
49/51
56/44
53/47
49/51
55/45
Praktisch/praktisch-theoretisch/theoretisch
19/31/50
17/26/57
12/21/67
18/23/59
21/24/54
20/31/49
13/33/54
Herkomst: NL / Niet-NL
62/38
54/46
52/48
52/48
51/49
57/43
60/40
82
82
84
83
79
81
84
2
Langdurige ziekte of aandoening
27
26
21
27
28
30
24
Beperking horen, zien of bewegen
12
11
10
10
16
13
9
Ernstige psychische klachten
6
5
4
7
7
6
4
Ernstige eenzaamheid
12
12
11
16
14
11
9
Weinig regie eigen leven
9
9
8
9
12
9
9
Hoge veerkracht
52
52
55
49
50
52
51
(Heel) veel stress
17
16
15
24
12
14
17
Huiselijk geweld
9
9
6
13
12
6
8
Ouderenmishandeling4
6
6
7
9
6
4
5
Discriminatie
20
23
22
29
23
24
21
11
11
9
11
11
11
14
Zorg niet ontv. medisch/tandheelk.
6
6
5
7
5
7
8
Zorg niet ontv. psychisch6
4
4
4
7
3
3
4
Roker
14
12
9
17
12
13
11
Zware drinker7
7
6
7
8
5
6
6
Overmatige drinker
6
5
6
5
5
5
6
Cannabis, ooit
34
33
34
44
31
32
25
16
14
16
25
10
12
9
Overgewicht (inclusief obesitas)7
44
42
41
40
42
48
42
Obesitas7
11
11
10
11
12
11
12
Voldoende bewegen
49
49
51
54
44
44
49
Actief sporten
58
57
61
61
52
52
60
Geslacht: Vrouw / Man 1
1. Gezondheid en functioneren Ervaren gezondheid (zeer) goed
3. Zorg en hulp Mantelzorger5
85%
81%
86%
84%
81%
4. Genotmiddelen
7
3
Harddrugs, ooit
Er is mijn wijk voldoende aanbod van gezond voedsel
76%
69%
73%
78%
83%
Ik zou graag meer fruit en groente willen eten
35%
50%
44%
28%
21%
53%
71%
61%
46%
39%
5. Leefgewoonten
8
69%
64%
69%
71%
67%
Ik zou graag meer willen sporten of bewegen
47%
67%
61%
35%
21%
De fysieke omgeving heeft invloed op hoe vaak ik sport of beweeg
49%
73%
55%
44%
30%
14
Waardhuizen/
71.122
3
Ik sport of beweeg wekelijks
Keizer Karelpark/
156.085
6
Het aanbod van eten in supermarkten en horeca heeft invloed op hoe gezond ik eet
Noordoost
Aantal inwoners (18+)
3
Ik eet dagelijks fruit en groente
Noordwest
2. Mentale gezondheid
Enquête Gezonde Leefomgeving via Denkmee.Amstelveen.nl (1.119 respondenten)
Vraag
Amstelveen
Rood Groen 1 2 3 4 5 6 7 8
Ongunstiger dan de overige wijken Gunstiger dan de overige wijken Opleidingsniveau: praktisch: max vmbo, praktisch-theoretisch: mbo, havo, vwo; theoretisch: hbo, wo Ziekte of aandoening die naar verwachting 6 maanden of langer duurt Onder 18- t/m 64-jarigen; ooit slachtoffer geweest van huiselijk geweld Onder 65-plussers in het afgelopen jaar Geeft minimaal 3 maanden en/of 8 uur mantelzorg per week In het voorgaande jaar zorg nodig, maar niet ontvangen Overgewicht: BMI ≥ 25 kg/m2; obesitas: BMI >30 kg/m2 Minimaal 1 keer per week matig intensief sporten
15
Waar zitten uitdagingen?
Wat gaat goed?
We komen tot vijf doelgroepen binnen de gezonde leefomgeving. Per doelgroep gaan er dingen goed en zijn er specifieke gezondheidsuitdagingen die extra aandacht verdienen.
16
Volwassenen
Ouderen
Amstelveense volwassenen voelen zich over het algemeen weerbaar, fit en gezond.
Amstelveners worden oud (83,4 jaar t.o.v. het landelijke gemiddelde; 81,8 jaar in 2019).
Kinderen
Jongeren
(<12 jaar)
(12-18 jaar)
Vergeleken met landelijke gezondheidscijfers gaat het over het algemeen goed.
Amstelveense jongeren voelen zich over het algemeen gezond.
Veel kinderen sporten wekelijks door het sterke verenigingsleven.
Veel jongeren bewegen dagelijks (fietsen en lopen) en sporten regelmatig.
Er zijn veel speelplekken in de wijken.
Veel jongeren eten dagelijks groente en fruit.
Veel volwassenen eten dagelijks groente en fruit
De gemiddelde schermtijd neemt toe en algemene beweegactiviteit neemt af onder jonge kinderen.
Toename mentale uitdagingen zoals stress en eenzaamheid.
Toename mentale uitdagingen zoals stress, eenzaamheid en angst. Met name onder de jongvolwassenen (18 – 35 jaar).
Hoe veel kinderen spelen in de eigen buurt is sterk afhankelijk van verkeersveiligheid. Speelplekken zijn vaak ingericht voor <6 jaar. Weinig aanbod voor kinderen van 6-12 jaar.
Meiden en VMBO’ers/MBO’ers bewegen gemiddeld minder. Vrijetijdsaanbod voor jongeren is (zeer) beperkt.
Veel volwassenen sporten wekelijks.
Ongezondere leefstijl onder volwassenen met lagere inkomens. Volwassenen tot 55 jaar willen graag meer sporten of bewegen.
Ouderen sporten en bewegen vergelijkbaar met andere leeftijdsgroepen. Veel ouderen eten dagelijks groente en fruit.
Mensen met een fysieke of visuele beperking
Werkgroep Inclusie vertegenwoordigt belangen met en voor inwoners met een fysieke, visuele of mentale beperking. Dagelijkse voorzieningen zijn over het algemeen toegankelijk en bereikbaar. Amstelveen kent een goed zorg- en hulpverleningsnetwerk.
Een groeiend aantal ouderen ervaart mentale uitdagingen zoals eenzaamheid.
Relatief vaak afhankelijk van anderen voor regie op eigen leven, weerbaarheid en veerkrachtigheid.
Relatief veel ouderen hebben overgewicht ondanks gemiddelde score op beweging en gezonde voeding.
Afhankelijk van toegankelijkheid openbare ruimte, gebouwen, sport- en speelplekken en OV voor volwaardige participatie.
Vanaf 75 jaar bewegen ouderen minder en neemt de ervaren veerkrachtigheid en regie op eigen leven af.
Groeiend aantal drukke plekken in de verdichtende stad beperkt toegankelijkheid Door toename van het aantal ouderen neemt het aantal inwoners met een mobiliteitsbeperking toe. 17
Gezonde leefomgeving op wijkniveau
Opgavenkaart ‘Gezonde Leefomgeving voor iedereen’ uit Opgavennotitie Omgevingsvisie Amstelveen (kaart gemaakt door UUM)
Aandachtspunten in heel Amstelveen De opgavekaart voor de Omgevingsvisie (zie hiernaast) laat op het schaalniveau van heel Amstelveen zien welke kwaliteiten en uitdagingen de gezonde leefomgeving kent. Amstelveen kent een uitgebreid aanbod aan fietsnetwerken, parken, volkstuinen, speelplekken en waterrecreatie, maar heeft ook te maken met fijnstof- en geluidscontouren door luchtvaartverkeer en lokaal en regionaal autoverkeer. Straatgesprekken met inwoners vullen dit beeld verder aan en laten zien hoe Amstelveners de leefomgeving in algemene zin beoordelen.
Gesprekken met inwoners Wat gaat goed? Voor kinderen tot 6 jaar veel gewaardeerde speelvoorzieningen. Voldoende en bereikbaar groen op wijkniveau. Wandelmogelijkheden op wijk- en stadsniveau. Wijkcentra hebben functionele en sociale wijkfunctie (bijvoorbeeld ontmoetingsplek voor veelal ouderen). Voldoende gezond voedselaanbod op wijkniveau. Landelijke en regionale samenwerkingen om milieu en leefomgeving te beschermen. Aandacht voor toegankelijkheid voor iedere doelgroep. Dagelijkse bestemmingen (werk, school, sport en boodschappen) zijn lopend of fietsend bereikbaar
Fietsnetwerk en doorfietsroute Recreatief landschap
Waar zitten uitdagingen? Voor kinderen ouden dan 6 jaar zijn weinig passende speelvoorzieningen. Toegankelijk- en gebruiksvriendelijkheid van groen, voorzieningen en openbare ruimte (sport- en spelplekken, mobiliteit) is beperkt voor meerdere doelgroepen. Verkeersveiligheid op fietspaden neemt af door ruimtegebrek en nieuwe vervoersmiddelen. Rustige – prikkelarme – plekken staan onder druk door verdichting van de stad. Ongezond voedsel is vaak een goedkopere optie en veelvuldig aanwezig in supermarkten en horeca. Er is relatief veel milieuhinder van auto’s en vliegverkeer.
Parken Volkstuinen Cluster sportvoorzieningen Fijnstof-/geluidscontour Sportvelden Waterrecreatie Speelplekken 18
Schoolpleinen
19
Aandachtspunten per wijk Waar de opgavekaart voor de omgevingsvisie en de straatgesprekken ons een algemeen beeld geven, laten de uitkomsten van de enquête kwaliteiten en aandachtspunten per wijk zien. In de GGD gezondheidsmonitor op de vorige pagina werden reeds gezondheidsuitdagingen per wijk weergegeven. Op basis van de enquête vullen we dit beeld verder aan met de beoordeling van eigen wijk door bewoners. In deze tabel zijn de gemiddelde uitkomsten van de verschillende thema’s in de enquête weergegeven. Hierbij dient opgemerkt te worden dat de scores van de wijken Kronenburg, Nes aan de Amstel, Uilenstede en Buitengebied Noord op basis slechts enkele respondenten zijn en mogelijk geen volledig en betrouwbaar beeld geven.
Wat gaat goed? (gemiddelde score op of boven het Amstelveense gemiddelde) Waar zitten uitdagingen? (gemiddelde score onder het Amstelveense gemiddelde
supermarkt
OV
Wat gaat goed? Waar zitten uitdagingen?
Noord-West Patrimonium Randwijck
Noord-Oost Elsrijk
Stadshart
Uilenstede
Kronenburg
Kostvelorenhof
Bankrashof
Buitengebied N.
K. Karelpark
Waardhuizen
en Groenelaan
en Middenhoven
Zuid-West
K. Karelpark
Waardhuizen Middenhoven Nes aan de Amstel
Bovenkerk
Groenelaan
Westwijk
Groene inclusieve buitenruimte Openbare spel- en sportvoorzieningen Ontmoetingsplekken Groene woon- en leefomgeving Gezonde mobiliteit Wandel- en fietsmogelijkheden Verkeersveiligheid OV bereikbaarheid Gezonde gebouwde omgeving Voorzieningen in de buurt (lopend of fietsend bereikbaar) Voorzieningen voor verschillende doelgroepen Woningaanbod jongeren ouderen, gezinnen en alleenstaande Gezond milieu Geringe overlast vliegverkeer Geringe overlast autoverkeer Ervaring dat er voldoende verkoeling is op warme dagen
20
21
Trends in de gezonde leefomgeving We zetten niet alleen in op bestaande uitdagingen, maar kijken ook naar landelijke en Amstelveense trends om de gezonde leefomgeving toekomstbestendig in te richten. We zien daarbij de volgende ontwikkelingen.
3 Gezonde verdichting In de verdichtende stad vraagt de gezonde leefomgeving om nieuwe keuzes op het gebied van mobiliteit, klimaatadaptatie en infrastructuur, met meer ruimte voor spelen, bewegen, ontmoeten, beschutting, verkoeling en waterberging.
1 Groeiend aantal ouderen inwoners Door vergrijzing en noodzaak om langer zelfstandig thuis te wonen groeit het belang van passende woningen en een prettige, toegankelijke en bereikbare buitenruimte.
22
2 Buiten bewegen en ontmoeten De coronacrisis heeft de behoefte aan beweegen ontmoetingsplekken in de openbare ruimte versterkt. Met name de trend van georganiseerde en ongeorganiseerde sport in de openbare ruimte vraagt om nieuwe inrichtingselementen en beweegnetwerken.
4 Mobiliteitstransitie De opkomst van nieuwe vormen van fietsmobiliteit (o.a. elektrische (bak)fietsen, fatbikes, bezorgers per e-bike) bieden een alternatief op de ruimte-intensieve auto, maar brengen nieuwe uitdagingen rondom verkeersveiligheid op het fietspad met zich mee. Dit vraagt om vernieuwing in beleid en ontwerp van infrastructuur.
23
Conclusies analyse In de Amstelveense leefomgeving zien we kwaliteiten en uitdagingen bij verschillende doelgroepen en op wijkniveau. Daarnaast zijn er trends waar we rekening mee houden. Dit leidt tot de volgende aandachtspunten voor de gezonde leefomgeving.
4. Ruimtegebrek op de wegen door toename en veranderde mobiliteit. De fietspaden staan onder druk door de toename van het aantal gebruikers, de opkomst van nieuwe vormen van fietsmobiliteit (o.a. e-bikes, bakfietsen en fatbikes) en onveilig verkeersgedrag.
Welke wijken hebben op basis van de uitdagingen extra aandacht nodig?
5.
Uilenstede-Kronenburg Een relatief groot deel van de Amstelveense jongvolwassenen woont in Uilenstede of Kronenburg. Onder deze doelgroep spelen toenemende mentale gezondheidsuitdagingen door stress, angst of eenzaamheid. Ondanks dat jongvolwassenen zich over het algemeen fit en gezond voelen, voldoende bewegen en gezond eten, heeft deze doelgroep het meeste last van mentale gezondheidsuitdagingen.
Gezondheidsuitdagingen en doelgroepen Onderzoek van de GGD, gesprekken en enquêtes voor deze visie en andere informatiebronnen laten een vergelijkbaar beeld zien over de gezondheidsuitdagingen in Amstelveen. gezondheidsuitdagingen. Voor de gezonde leefomgeving zien we de volgende uitdagingen: 1.
De toenemende druk op mentale gezondheid door stress- en angstgevoelens en eenzaamheid. Mentale druk speelt met name onder ouderen en jongvolwassenen. 2. Onvoldoende dagelijkse beweging onder verschillende doelgroepen. Verschillende oorzaken liggen hieraan ten grondslag, maar in brede zin wordt de beweegnorm vaak niet gehaald door jongeren (met extra aandacht voor meiden), MBO leerlingen en ouderen (boven 75 jaar). 3. Omgevingsinvloeden die een gezonde leefstijl niet voor iedereen vanzelfsprekend maken. Met name voor inwoners met een lager inkomen of opleidingsniveau is extra stimulans en toegankelijkheid tot gezonde keuzes nodig. Gezonde leefomgeving op wijkniveau Kijken we eerst naar de trends en Amstelveen brede kenmerken, dan zien we de volgende uitdagingen: 1.
Ongezonde invloed op de luchtkwaliteit en geluidsoverlast door auto- en vliegverkeer. De extra druk die wordt ervaren door inwoners in de wijken zijn overeenkomstig met de opgavekaart.
2. Kwalitatieve toepassing van groen en/of water in de versteende stedelijke assen. Uit ons onderzoek volgt dat -aanvullend op de milieuhinderhet hitte eilandeffect op sterk versteende plekken met relatief weinig groen en water tot gezondheidsschade door hittestress kan leiden. Dit speelt met name rondom de verticale as (s109/ Beneluxlaan) en horizontale as (A9) en in het Stadshart. 3.
24
Ruimtegebrek op de wegen door toename en veranderde mobiliteit. De fietspaden staan onder druk door de toename van het aantal gebruikers, de opkomst van nieuwe vormen van fietsmobiliteit (o.a. e-bikes, e-bakfietsen, fatbikes en duofietsen) en onveilig verkeersgedrag.
Voorzieningen dichtbij huis behouden en versterken. Inwoners maken veel gebruik van de voorzieningen op wijkniveau, ouderen zijn in staat langer prettig thuis te wonen door voorzieningen dichtbij huis en inwoners komen gemakkelijker aan hun dagelijkse beweging doordat wijkvoorzieningen per voet of fiets worden bereikt.
6. Passende woningen voor alleenstaanden, jongvolwassenen en ouderen. De huidig woningvoorraad voor deze doelgroep voldoet niet en de komende jaren zijn passende woningen nodig voor eenpersoonshuishoudens, starters en/of ouderen. 7.
Toegankelijkheid voor iedereen. Gezondheidsverschillen verkleinen door voorzieningen, de openbare ruimte en openbaar vervoer toegankelijk te maken voor iedereen. Doelgroepen met gezondheidsuitdagingen zijn hiervan afhankelijk. Aangaande de openbare ruimte is het van belang om keuzes te maken op welke plekken optimale kwaliteit voor specifieke doelgroepen gefaciliteerd kan worden en op welke plekken soms andere keuzes gemaakt worden.
Zoomen we verder in op wijkniveau, dan zien we de volgende wijken waar de druk op de gezonde leefomgeving het hoogst is.
Stadshart Het Stadshart en de directe omgeving is versteend door onder andere de ligging. De wijk ligt in de oksel van de infrastructurele verticale en horizontale assen van Amstelveen. Dit in combinatie met de hogere bewonings- en bezoekersdichtheid maakt de wijk kwetsbaarder voor het hitte eilandeffect. In meerdere delen van Amstelveen ervaren inwoners nog niet voldoende verkoeling door water of schaduw van bomen op warme dagen. Deze uitdaging is echter het grootst in het Stadshart. Groenelaan Groenelaan: Een relatief groot deel van de Amstelveense ouderen woont in Groenelaan. Onder ouderen speelt toenemende mentale gezondheidsuitdagingen met name door eenzaamheid. Ontmoeting en gevoel van betekenisvolle deelname van de maatschappij zijn aandachtspunten om eenzaamheid tegen te gaan. De toegankelijkheid van de openbare ruimte, informele verblijfs- en ontmoetingsplekken, wijkvoorzieningen en voldoende aanbod voor ouderen spelen hierbij een belangrijke rol. De wijkwinkelcentra zijn plekken waar ouderen elkaar nu al ontmoeten. Met het oog op het groeiende aantal ouderen kan Groenhof verder worden versterkt. Bovendien is in Groenelaan extra aandacht nodig voor de toegankelijkheid van de openbare ruimte, voldoende voorzieningen voor ouderen en informele verblijfs- en ontmoetingsplekken.
Keizer Karelpark ligt naast deze wijk en heeft op veel scores een (iets) betere score dan Groenelaan. Door de ligging is het aannemelijk om de aanpak met elkaar te verenigen. Middenhoven/Waardhuizen In vergelijking met de rest van Amstelveen zijn de wijken Middenhoven en Waardhuizen minder sport- en beweegvriendelijk. Dit omgevingskenmerk in combinatie met het hoogst aantal inwoners met overgewicht of obesitas en minst aantal actieve sporters geeft aan dat stimuleren van een gezonde leefstijl in deze wijken extra aandacht verdient. Het versterken van sportfaciliteiten en beweegvriendelijkheid van de openbare ruimte zijn hiervoor de aanknopingspunten. 25
“Voor korte afstanden pak ik liever de fiets dan de auto” 26
27
4—Acht speerpunten voor de Visie Gezonde Leefomgeving
1 Inwoners in verbinding en beweging
2 Groene identiteit behouden, versterken en benutten
De gezonde leefomgeving nodigt uit om te bewegen, elkaar te ontmoeten en om in je vrije tijd naar buiten te gaan. Voldoende bewegen en met elkaar in verbinding staan is belangrijk voor een gezonde leefstijl. We zorgen dat:
De gezonde leefomgeving is een groene leefomgeving. Wij vinden het belangrijk om het sterke groene karakter met onder andere de heemtuinen, parken en de ligging aan het Amsterdamse Bos en de Amstelscheg te behouden, de kwaliteit te versterken en te benutten voor gezondheidsdoelen. We zorgen dat:
1.
In Amstelveen leven veel mensen prettig en gezond. Het is ons streven om dit te behouden en verder te versterken. Onze visie omvat acht speerpunten die dienen als leidraad en ambitie voor alle ontwikkelingen in onze stad. Deze speerpunten laten zien waar ontwikkelingen zoals bouwprojecten, gebiedsontwikkeling, herinrichting of andere (buurt)initiatieven aan moeten bijdragen. We werken deze speerpunten na deze visie verder uit in de Omgevingsvisie en beleidsregels om vanuit diverse hoeken nog meer te kunnen sturen op de gezonde leefomgeving. 28
Inwoners voldoende bewegen door voorzieningen, groen, sport- en speelplekken en loop- en fietsroutes in de nabijheid van de eigen woning.
1.
2. De inrichting van de openbare ruimte aansluit bij de veranderende gebruiksbehoefte van kinderen, jongeren en ouderen. Bijvoorbeeld door inwoners vaker te betrekken bij de inrichting van beweeg- en ontmoetingsplekken.
Het welzijn in de aandachtswijken en van specifieke doelgroepen zoals ouderen, kinderen en inwoners met een (mentale) gezondheidsachterstand wordt verbeterd door de gezondheidseffecten van groen nog verder te benutten. Bijvoorbeeld door het gericht aanbieden van kwalitatief groen met natuuren gebruikswaarde in de nabijheid van de eigen woning, zorg- en onderwijslocaties.
3. Stress en eenzaamheid onder ouderen en jongeren wordt verminderd. Door voldoende rust- en ontmoetingsplekken in de wijk stimuleren we informele ontmoetingen tussen buurtbewoners en bieden we ruimte voor ontspanning.
2. Inwoners minder hinder ondervinden van milieu- of klimaatinvloeden. Door groen in de openbare ruimte toe te passen dat bij kan dragen aan schonere lucht, meer aangename temperaturen en een hogere biodiversiteit met balans tussen diersoorten. 3. Inwoners door kwalitatief groen gestimuleerd worden gezondere keuzes te maken zoals lopen, fietsen en buiten spelen door de positieve associatie met groen te benutten. 4. Inwoners minder stress ervaren door toegang tot groene rustplekken en uitzicht op kwalitatief en biodivers groen.
29
3 Beschermen tegen ongezonde invloeden
4 Gezond opgroeien
5 Vitaal oud worden
6 Toegankelijkheid voor iedereen
De gezonde leefomgeving is veilig en beschermt tegen ongezonde invloeden. Onder andere vlieg- en autoverkeer, extreme hitte en wateroverlast zorgen voor ongewenste overlast en gezondheidsklachten zoals stress, luchtwegklachten en hart- en vaatziekten. Wij zetten ons in om deze effecten te beperken. We zorgen dat:
De gezonde leefomgeving stimuleert de sociale, cognitieve en motorische vaardigheden van kinderen met veilige, uitdagende en groene sport- en speelplekken en verkeersroutes. Bij de inrichting van de leefomgeving besteden we speciale aandacht aan jonge inwoners. We zorgen dat:
De gezonde leefomgeving draagt bij aan de vitaliteit van ouderen. De vergrijzing vraagt om meer aandacht voor de brede gezondheid van ouderen. Wij zien een toename in zorg- en hulpvragen, ondanks dat ouderen steeds vaker vitaal zijn. Wij zetten in op een omgeving waarin ouderen kunnen blijven deelnemen aan het maatschappelijke leven en worden uitgenodigd om in de eigen buurt te bewegen en te ontmoeten. We zorgen dat:
De gezonde leefomgeving streeft naar gelijke kansen voor het maken van gezonde keuzes. Specifieke doelgroepen en wijken in Amstelveen hebben meer of vaker te maken met gezondheidsuitdagingen. Verschillende oorzaken liggen hieraan ten grondslag, zoals sociaaleconomische omstandigheden en/of fysieke, visuele of mentale beperkingen. Wij zetten in op een omgeving waarin een gezonde leefstijl voor iedere doelgroep haalbaar is. We zorgen dat:
1.
Bij de ontwikkeling van nieuwe kwetsbare functies zoals ziekenhuizen, zorgvoorzieningen, kinderopvang en scholen, extra nadruk wordt gelegd op gezondheidsbescherming van specifieke doelgroepen. Bij de ruimtelijke inrichting van deze faciliteiten in de nabijheid van drukke wegen volgen we de richtlijnen van de GGD met betrekking tot minimale afstanden.
2. Inwoners minder hinder ondervinden van milieuinvloeden De leefomgeving voldoet aan de wettelijke eisen en normen met betrekking tot luchtkwaliteit, waterkwaliteit en geluidsniveaus. We werken samen met andere overheidsinstanties om gemeentegrens-overschrijdende milieueffecten door vlieg- en autoverkeer te verminderen.
1.
Een gezonde leefstijl vanaf jonge leeftijd wordt gestimuleerd doordat de omgeving is ingericht op sporten, bewegen, natuur en gezond voedsel.
1.
2. Gezondheidsverschillen tussen kinderen en jongeren worden verkleind doordat de openbare ruimte en de buitenruimte van kinderopvang, scholen, sportverenigingen zijn ingericht op de wensen en ontwikkelingsbehoeften van alle kinderen en jongeren. 2.
Het welzijn van ouderen wordt verbeterd doordat de woonomgeving, openbare ruimte en voorzieningen zijn ingericht naar behoeften van ouderen. Ouderen kunnen langer (zelfstandig) thuis wonen door onder andere voorzieningen dichtbij en toegankelijkheid in de openbare ruimte (bijvoorbeeld door het beperken van obstakels en toevoegen van bankjes) en het openbaar vervoer. Ouderen vitaal en mentaal gezond blijven. We stimuleren een gezonde leefstijl door voldoende activiteitenaanbod en ontmoetingsplekken in de openbare ruimte te faciliteren.
1.
De gezondheidsverschillen worden verkleind doordat publieke voorzieningen en openbaar vervoer toegankelijk en bereikbaar zijn voor iedereen.
2.
Doelgroepen met beweegachterstanden toegang hebben tot openbare sport-, speel-, en ontmoetingsplekken.
3. Extra aandacht gaat naar de belangen van ouderen en mensen met een beperking in de afwegingen om plekken wel of niet altijd maximaal toegankelijk te maken. Bijvoorbeeld als vergroening of de inrichting van sportplekken toegankelijkheid beperkt, maar andere gezondheidswinsten oplevert.
3. Inwoners minder hinder ondervinden van klimaatinvloeden De leefomgeving verkoeling biedt op warme dagen en klimaatadaptief en veerkrachtig is ingericht. Maatregelen om verminderen de impact van hitte en ervoor te zorgen dat de omgeving bestand is tegen veranderende klimaatomstandigheden.
30
31
7 Gezonde ondersteuning in activiteiten en beheer
8 Gezondheid als bruggenbouwer voor samenwerking
De gezonde leefomgeving zet in op de openbare ruimte, groen, voorzieningen, infrastructuur en het milieu. Verschillende gezondheidsuitdagingen vragen echter om meer dan alleen fysieke inrichting. We zorgen dat:
De gezonde leefomgeving is een interdisciplinair onderwerp. Samenwerking tussen beleidsdomeinen, overheidspartijen, (lokale) partners en bewoners is nodig om tot een gezonde leefomgeving te komen. Juist omdat gezondheid een thema is dat iedereen aangaat is het onderwerp een bruggenbouwer en maakt het (nieuwe) samenwerkingen mogelijk. We zorgen dat:
1.
Er voor doelgroepen met beweegachterstanden en in de aandachtswijken ondersteuning is met passend activiteitenaanbod, begeleiding en voorlichting. Op plekken waar fysieke verbeteringen niet mogelijk zijn op korte termijn bieden we hierdoor ook op korte termijn verbetering.
2. De leefomgeving ook op lange termijn gezond blijft door flexibele inrichting voor veranderende gebruikersbehoeften, een goede organisatie en eigenaarschap van gebruikers en eigenaren en kwalitatief beheer.
1.
Samenwerkingspartners
Amstelveen brede opgaven zoals de mobiliteit- en energietransitie, stimulatie van de lokale economie, klimaatadaptatie en biodiversiteit een bijdrage leveren aan de gezonde leefomgeving.
2. Bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen de samenwerking erop gericht is om gezondheid als standaard onderdeel van de belangenafweging mee te nemen. 3. Lokale partners en bewoners worden betrokken bij praktische en toepasbare initiatieven om deze aan te laten sluiten bij gebruikersbehoeften en eigenaarschap te vergroten. 4. Samenwerkingen in Amstelveen, de regio en met andere overheden door worden gezet en versterkt om een gezond en veilig milieu te behouden. Met name het tegengaan van negatieve gezondheidsinvloeden van auto- en vliegverkeer overstijgt de gemeentelijke invloedssfeer.
32
33
“Fijne rustige plekken helpen tegen stress en eenzaamheid!” 34
35
5—Beleids- en uitvoeringskeuzes voor de Gezonde Leefomgeving
De voorgaande speerpunten laten zien waar we op inzetten en wat we belangrijk vinden. Om dit te bereiken zijn diverse ontwerp-, beleid- en bestuurlijke keuzes te maken. In dit hoofdstuk presenteren we aan de hand van 10 thema’s welke keuzes er te maken zijn voor de gezonde leefomgeving. Ieder thema draagt bij aan één of meerdere speerpunten en is een aaknopingspunt voor verdere agendavorming. Het keuzeoverzicht biedt concrete handvatten voor bestuurders en inspiratie en discussie voor ontwerpers en beleidsmakers. 36
1 Beweeg- en verblijfsvriendelijke inrichting buitenruimte
2 Groen en water voor een prettige en leefbare buitenruimte
Draagt bij aan speerpunten 1, 4 en 5
Draagt bij aan speerpunten 1, 2, 3, 4 en 5
Straten, (school)pleinen, parken, plantsoenen en plassen zijn allemaal plekken om te kunnen sporten, spelen, bewegen en verblijven. Deze plekken vragen om de volgende inrichtingselementen:
De inrichtingskwaliteit is belangrijk voor een gezonde leefomgeving. Mits goed ingericht stimuleren groen en water biodiversiteit, klimaatadaptatie, beweging en ontmoeting. De gezonde leefomgeving is gebaat bij de volgende toepassing van groen en water:
•
•
•
Beweegvriendelijke plekken met faciliteiten voor verschillende doelgroepen. Met specifieke aandacht voor nieuwe trends op het gebied van Urban Sports en beweegpleinen en flexibele inrichting die kan meebewegen met veranderende behoeften. Beweegvriendelijke routes op buurt, wijk en regioniveau die plekken verbinden en uitnodigen om bijvoorbeeld te wandelen, te joggen en te fietsen. Prettige verblijfsplekken in de buitenruimte met voldoende rust-, zit- en ontmoetingsplekken. Met specifieke aandacht voor bankjes langs dagelijkse looproutes, op pleinen en bij sport- en speelplekken.
• •
• • •
Als recreatieplek, door openbaar groen of water (zoals de Poel) toegankelijk te maken en in te richten voor recreatie; Als speelplek, door het benutten van plekken als openbaar groen of wadi’s met natuurlijke elementen als boomstammen, bomen en struiken als spelaanleiding; Als groene corridor, door wandel- en fietsroutes met groen aantrekkelijk, biodivers en klimaatcomfortabel in te richten; Als plek voor ontmoeting en voor bewonersinitiatieven, door ruimte te bieden voor voedselbossen, moestuinen, geveltuinen of dakgroen; Als stilteplek, waar mensen in een rustgevende, natuurlijk groene of waterrijke omgeving kunnen ontspannen.
37
3 Toegankelijkheid is de norm
4 Prioriteit voor gezonde mobiliteit
5 Gezond woningaanbod
6 Voorzieningen nabij
Draagt bij aan speerpunten 5 en 6
Draagt bij aan speerpunten 1, 3, 4 en 5
Draagt bij aan speerpunten 3, 5 en 6
Draagt bij aan speerpunten 1, 3, 5 en 6
Toegankelijkheid is een voorwaarde om de gezonde leefomgeving voor iedereen bereikbaar te houden. Dit vraagt om:
Gezonde mobiliteit houdt de groeiende en verdichtende stad bereikbaar en levert minder ongezonde uitstoot op. Gemotoriseerd vervoer blijft belangrijk voor woon-werkverkeer en bevoorrading van winkels, supermarkten en horeca, maar kan wel verduurzamen en vaker worden vervangen door alternatieven om minder negatieve impact te hebben op de leefomgeving. Het stimuleren van gezonde mobiliteit vraagt om:
Een prettige en gezonde woning is de gezonde basis voor inwoners om zich veilig en vertrouwd te voelen en zichzelf te ontwikkelingen. Gezond woningaanbod vraagt om:
Voorzieningen in de buurt zorgen ervoor dat ouderen langer kunnen thuiswonen en inwoners vaker met de fiets of lopend dagelijkse inkopen kunnen doen. Dit draagt ook bij aan informele ontmoetingen op straat. In Amstelveen spelen de wijkcentra hierin een cruciale rol. Dit vraagt om:
•
•
•
Het vaststellen van beleid waarin geregeld wordt dat nieuwe ontwikkelingen en herinrichting altijd voldoen aan de gemeentelijke toegankelijkheidsnorm. Het verder benutten van Meldpunt Toegankelijk Amstelveen om nog meer ontoegankelijke plekken en gebouwen te verbeteren. Bijvoorbeeld door hier meer kenbaarheid aan te geven. Het blijven betrekken van doelgroepen met een fysieke of mentale beperking bij beleid en inrichting van de openbare ruimte, bijvoorbeeld via de werkgroep ‘Inclusie Amstelveen, iedereen doet mee’.
•
• • •
Het STOMP* principe centraal te zetten in het nadenken over mobiliteit in de stad. STOMP geeft prioriteit aan wandelen, fietsen en openbaar vervoer. Het versnellen van de transitie naar schone mobiliteit door het instellen van milieuzones en extra voorzieningen voor elektrisch verkeer. Inzetten op (e-)fiets voor korte afstanden door onder andere meer en beter fietsparkeren. Onderzoek naar de mogelijkheden voor alternatieve parkeeroplossingen die het gebruik van actieve mobiliteit bevorderen.
•
•
Sturing op passende woningen en nieuwe woonvormen bij nieuwe ontwikkelingen, met extra aandacht voor jongeren en langer thuiswonende ouderen. Het verder verduurzamen van de woningvoorraad met aandacht voor kou,hitte en vocht- en schimmelproblematiek.
•
•
Een economische en maatschappelijke toekomststrategie om alle wijkcentra vitaal te houden. Bijvoorbeeld door nieuwe (maatschappelijke) buurtvoorzieningen te (blijven) clusteren in de bestaande wijkcentra. Extra aandacht voor de toegankelijkheid en bereikbaarheid van wijkcentra te voet en op de fiets.
*STOMP staat voor Stappen, Trappen, OV, Mobility as a Service, privé auto.
38
39
7 Open sportparken
8 Beweegvriendelijke scholen
9 Gezond milieu
10 Gezonde ondersteuning
Draagt bij aan speerpunten 1, 4 en 6
Draagt bij aan speerpunten 1, 4 en 6
Draagt bij aan speerpunten 3 en 8
Draagt bij aan speerpunten 1, 4, 5, 6, 7 en 8
Amstelveen kent een rijk verenigingsleven rondom sport. Sportparken zijn daardoor waardevolle bewegings- en ontmoetingsplekken, maar het gebruik is vaak beperkt tot leden van verenigingen en trainingsen wedstrijddagen en -tijden. Dit vraagt om:
Scholen spelen een belangrijke rol in de cognitieve, motorische en sociale ontwikkeling van kinderen. Op en rondom scholen is daarom extra aandacht voor de beweegvriendelijkheid van de omgeving nodig. Dit vraagt om:
Als overheid hebben we de taak om inwoners te beschermen tegen ongezonde invloeden. Sommige milieu invloeden reiken echter buiten onze gemeentelijke invloedssfeer. Dit vraagt om:
Het versterken van de gezonde fysieke inrichting met activiteiten en beheer maakt de gezonde leefomgeving duurzaam en helpt gezondheidsverschillen te verkleinen. Dit vraagt om:
•
•
•
•
•
Een transitie van traditionele gesloten sportparken voor uitsluitend verenigingsleven, naar open sportparken voor brede maatschappelijke activiteiten. Een verkenning van behoefte en mogelijkheden om accommodaties en velden verder te benutten voor sport en spel, bewegingsonderwijs en buurtactiviteiten, maar ook voor kinderopvang, zorg- en welzijnsorganisaties.
•
Schoolpleinen en -omgevingen bij nieuwe ontwikkelingen en aanpassingen altijd natuur- en beweegvriendelijk inrichten. Deze voorwaarde hebben we reeds vastgelegd in het Onderwijshuisvestingsbeleid (IHP). Extra aandacht voor de behoeften van kinderen met beweegachterstanden.
•
• •
40
Het continueren van de deelname aan het Schone Lucht Akkoord. Samen met andere overheden wisselen we kennis uit en werken we samen aan het verbeteren van de luchtkwaliteit. Met name mobiliteit, houtstook en monitoring van luchtkwaliteit zijn belangrijke onderwerpen hierin. Het blijven waarborgen van het Amstelveense gezondheidsbelang in relatie tot Schiphol. We zetten ons hier reeds voor in door het Rijk om heldere uitstoot normen en regels te vragen via het samenwerkingsverband Bestuurlijke Regie Schiphol (BRS). Het verder uitbreiden van lokaal inzicht in luchtkwaliteit en geluidsniveaus om nog beter te sturen op de gezonde leefomgeving. Het beschermen van nieuwe kwetsbare functies zoals ziekenhuizen, zorgvoorzieningen, kinderopvang en scholen door de richtlijnen van de GGD met betrekking tot afstanden tot drukke wegen te volgen.
•
•
Het opstellen van een activiteiten- en ondersteuningsplan om beweegvriendelijke plekken verder te activeren en doelgroepen met beweegachterstanden te ondersteunen naar meer beweging. Het Amstelveense Sportakkoord en samenwerkingspartners kunnen hier een belangrijke bijdrage aan leveren. Gezonder voedselaanbod op en rondom scholen en sportverenigingen door een verdere uitrol van projecten als Gezonde Schoolmaaltijd en Gezonde Sportkantines. De gemeente Amsterdam voert daarnaast reeds onderzoek uit naar de (juridische) mogelijkheden om gezond voedselaanbod te stimuleren bij verkooppunten. Een concreet participatieplan voor de implementatie van de gezonde leefomgeving, zodat bewonersinitiatieven en -behoeften vast onderdeel worden van besluitvorming en inrichting van de gezonde leefomgeving. Met extra aandacht voor initiatieven die doelgroepen met beweegachterstanden vertegenwoordigen. 41
Colofon Kernteam Gezonde Leefomgeving Gemeente Amstelveen INBO