Bijlage 9 Memo Beoordeling “Toekomstplan 2025-2027” Cobra Museum

MEMORANDUM Van

Werkgroep Cobra Museum

Datum

24 juni 2024

Betreft

Beoordeling “Toekomstplan 2025-2027” Cobra Museum

Algemeen Op 31 mei 2024 heeft het Cobra Museum voor Moderne Kunst (hierna Cobra Museum of museum) de subsidieaanvraag “Toekomstplan 2025-2027’ ingediend. Hoewel op onderdelen wisselend in kwaliteit maakt het museum in dit plan duidelijker keuzes waar een meer bestendige koers in kan worden gelezen. De propositie van het museum naar Amstelveen, zowel als naar de beoogde doelgroepen binnen de MRA en de rest van Nederland wordt hierdoor duidelijker en, zo is de gedachte, aantrekkelijker. Gezien het korte tijdsbestek waarin het museum het nieuwe plan moest concipiëren, is het Toekomstplan niet op alle fronten voldoende uitgewerkt en/of geconcretiseerd. Wel geeft het plan voldoende handvatten om als fundament voor de verdere ontwikkeling van het museum te kunnen dienen. Door de tegenvallende resultaten in 2023 is het museum organisatorisch en financieel nog altijd kwetsbaar. Hoewel de plannen alsmede de toelichting van het museum in het raadsgesprek van 10 juni jl. daar een antwoord op gaven, blijft dat een punt van aandacht. Alles indachtig kan echter worden geconcludeerd dat het plan gematigd positief is ontvangen en dat er geen redenen zijn het museum voor de komende drie jaar niet te ondersteunen, zij het onder voorwaarden.

Beoordelingskader Wettelijke toetsingskaders op basis van de volgende regelingen: • Algemene Subsidie Verordening 2023 (ASV) • Algemene wet bestuursrecht (Awb) • Nadere regels meerjarige subsidie cultuur Amstelveen • Staatssteunregelingen Europese Unie • Wet Markt en Overheid Nadere kaders: • Financiële kaders afdeling Financiën: risicobeheersing (intern beleid) • Cultuuragenda 2020-2024: ‘De Stad als Podium’ • Aandachtspunten uit DSP-advies • Uitkomsten van college- en raadsvergaderingen inzake Cobra Museum • Advies Amstelveense Adviesraad Cultuur Toekomstplan d.d. 6 juni 2024 (zie bijlage: ‘Het Advies van de Amstelveense Adviesraad Cultuur’) • Advies DSP-groep (zie bijlage: Advies DSP-groep 2025-2027 Cobra Museum) • Memo gemeente afdeling Vastgoed (zie bijlage: Revitalisering Cobra Museum) Het Masterplan is door de gemeente Amstelveen getoetst en beoordeeld middels bovenstaande kaders, onderverdeeld in drie onderdelen: 1. 2. 3.

Beoordeling procedureel kader Financiële beoordeling Toekomstplan Beoordeling wettelijk inhoudelijk kader

1. Beoordeling procedureel kader Het Toekomstplan 2025-2027 is door Stichting Cobra Museum ingediend als meerjarige subsidieaanvraag voor de periode vanaf 1 januari 2025 tot ultimo 2027. Op de aanvraag zijn van toepassing: • • •

Algemene subsidieverordening Amstelveen 2023; Nadere regels meerjarige subsidie cultuur; Algemene wet bestuursrecht (Awb).

De aanvraag van het museum is volledig en in overleg met de gemeente tijdig aangeleverd.

2. Financiële beoordeling Toekomstplan Jaarstukken 2023 Samenvattend is het gerealiseerde verlies van € 1,3 miljoen in lijn licht met de eerdere prognose van oktober 2023. Het verlies is met name ontstaan door:

1

1.

2.

3.

De dure tentoonstellingskosten (€ 1,8 miljoen) hebben niet de gewenste bezoekersaantallen opgeleverd. De gevraagde toeslag op de kaartjes werd slecht ontvangen en is omgezet in het verstrekken van een tegoedbon voor het café/winkel. Het verlies op de entree inkomsten komt hierdoor op € 0,7 miljoen (-48%). De brutomarge uit de winkelverkopen geeft een verlies van € 74.000 (-52%) waarbij is aangegeven dat dit samenhangt met het geven van kortingen. De bruto marge uit de verhuur/evenementen is € 80.000 lager uitgevallen (-40%) waarvoor geen verklaring is gegeven maar de situatie waarin het museum verkeerde speelde hier mogelijk een rol in. Ook de binnen gehaalde fondsen zijn sterk achtergebleven met een verlies van € 0,2 miljoen (-74%) waarbij wordt opgemerkt dat de gehouden tentoonstellingen onvoldoende aansloten op de missie van de fondsen waardoor de aanvragen niet zijn gehonoreerd.

Het verlies kon niet worden opgevangen binnen de beschikbare reserves en fondsen waardoor een negatief eigen vermogen van € 0,7 miljoen is ontstaan. De kort lopende schulden bedragen ca. € 1,5 miljoen met inbegrip van de nog openstaande huurpenningen en terug te betalen coronasteun (€ 0,5 miljoen) en een rekeningcourant krediet bij Serra Holding (€ 0,3 miljoen). Hier staan voor ca. € 0,7 miljoen aan vorderingen tegenover. Deze situatie is op lange termijn onhoudbaar. Om de kortlopende schulden te voldoen zal geld aangetrokken moeten worden. Als dat al lukt is dat mogelijk tegen hoge (rente)kosten die toekomstige resultaten zullen beïnvloeden. Zelfs als de gemeente de huurpenningen en de openstaande coronaschuld kwijtscheld (waar het museum om vraagt) is dit niet voldoende. Daarnaast beschikt het museum over geen enkele buffer om tegenvallende resultaten op te vangen. Het bestaande rekeningcourant krediet kan weliswaar nog opgehoogd worden met € 185.000 maar dat betreft enkel een schuld die dan op 31-2-2025 terugbetaald dient te worden. Toekomstplan 2025-2027 Binnen het Toekomstplan zijn aan de baten kant drie belangrijke pijlers; de bezoekersinkomsten, fondsenwerving/sponsoring en brutomarge uit café/winkel/verhuur. •

De bezoekersaantallen voor 2025 worden ingeschat op het niveau van 2023 (en daarmee lager dan verwacht in 2024). In de jaarstukken 2023 wordt aangegeven dat in 2023 een van de hoogste bezoekersaantallen ooit is genoteerd. Of het aantal 2025 reëel is, hangt af van de programmering en kan vanuit financiën niet beoordeeld worden. Wel zijn er een aantal benoemen risico’s aanwezig: Een van de drie focusgroepen betreft gezinnen. Het aantrekken van meer kinderen en

-

•

•

jongeren levert geen aanvullende entreegelden op (ook niet als zij met MJK komen) omdat de toegang t/m 18 jaar gratis is. Museumjaarkaart houders vormen verreweg de grootste groep van de bezoekers. Hier zit een

soort risico in voor musea omdat niet vooraf duidelijk is welke vergoeding zal worden uitgekeerd. In 2022 werd nog 65% van de maximale vergoeding uitgekeerd en voor 2024 is dit naar verwachting 55%. Het hoofdlijnenakkoord van de formerende partijen is een stijging van de BTW voorzien voor Culturele goederen en diensten van de huidige 9% naar de regulieren 21%. Mogelijk geldt dit ook voor musea en zou dan een effect op de bezoekersaantallen kunnen hebben. Voor 2025 en verder wordt ingezet op het verwerven van fondsen. Het tegenvallende resultaat in 2023 op dit onderdeel kwam doordat tentoonstellingen niet aansloten op de missie van de fondsen. Voor 2025 en verder wordt ingezet op ca. € 250.000. Of dit realistisch is kan afgevraagd worden omdat het resultaat over 2022 € 150.000 betrof, daarentegen is over eerdere jaren ook wel € 300.000 aan fondsen binnen gehaald. Aan sponsoren is ook een ambitie gehangen die gerealiseerd lijkt te worden indien de gemeente een meerjarige subsidie afgeeft. Naast de bijdrage van Zadelhoff (€ 100.000) is in het raadsgesprek aangegeven nog een andere, vooralsnog anonieme, instelling bereid is € 100.000 bij te dragen. Dit is niet een extra bijdrage t.o.v. de afgegeven begroting maar een invulling daarvan. De brutomarge uit de winkel vormt een reëel risico.

Over 2023 is het resultaat achtergebleven (weliswaar door kortingen) en de afgegeven resultaten over 2024 (t/m april) lijken ook achter te blijven. De marge uit het café moet een flinke plus gaan laten zien. Hiertoe is het assortiment gewijzigd en wil men aanpassingen doen aan het café om het aantrekkelijker te maken. Deze ambitie zal zich echt moeten bewijzen maar vormt daarmee wel een mogelijk risico. Ditzelfde geldt ook voor de marge uit de verhuur/evenementen.

Aan de lastenkant vormen mogelijke risico’s de tentoonstellingskosten en de salaris/inhuur kosten. •

De tentoonstellingskosten zijn met ca. € 800.000 tot € 850.000 flink lager dan in 2023. Wel is dit een toename t.o.v. 2024 door een investering van € 600.000 in de permanente tentoonstelling die in 3 jaar

2

• •

wordt afgeschreven. De kosten voor de wisselende tentoonstellingen hebben een ongeveer constante lijn. Dit zou kunnen betekenen dat een toename van bezoekers (museum en café) vooral moet komen door de juiste marketing en niet door grote speciale tentoonstellingen. De kosten voor de salarissen/inhuur staan op de korte termijn mogelijk onder druk door extra inhuur. De huidige onzekere situatie kan aanleiding zijn voor vertrekkende medewerkers die lastig te vervangen zijn of een hoger dan gemiddeld ziekteverzuim. Op de langere termijn wordt een opwaartse druk verwacht omdat de huidige arbeidscontracten beter gespiegeld gaan worden aan het Museum CAO. Hoewel het Cobra museum geen lid is, staat in de contracten wel dat zij zich spiegelen aan het Museum CAO. Er wordt momenteel gekeken naar vakantiegeld, een eindejaarsuitkering en de schaalindeling. Het bieden van juiste contracten is onontbeerlijk in de huidige arbeidsmarktkrapte maar een opwaartse loonontwikkeling is vooralsnog niet mee begroot.

Samenvattend Kijkend naar het Toekomstplan is een onderbouwde begroting neergelegd welke ook een stuk ambitie bevat. Of de mix aan tentoonstellingen, marketing strategie en de focusgroepen de verwachte bezoekersaantallen, inkomsten uit het café en uit verhuur/evenementen gaan opleveren moet zich simpelweg bewijzen. De huidige resultaten over 2024 vormen geen aanwijzing voor het wel of niet halen van de prognoses omdat de Anton Corbijn tentoonstelling een vertekend beeld geeft. Het neerleggen van een financiële ambitie is passend bij een organisatie die een omslag wil maken, echter moet er dan wel sprake zijn van enige buffer om tegenvallers op te kunnen vangen. Juist die buffer is niet aanwezig. In de meerjarenbegroting is aflossing van de schulden niet voorzien. Zonder kwijtschelding van de gemeentelijke vorderingen én het rekening courant krediet heeft het museum een niet in te lopen negatief eigen vermogen en is faillissement onafwendbaar. In de meerjarenbegroting gaat men uit van kleine exploitatieresultaten waardoor bij tegenvallers er vrijwel direct een beroep op de gemeente gedaan zal worden. Het biedt ook nauwelijks ruimte om een nieuwe buffer op te bouwen. Het verstrekken van een meerjarige subsidie kan de nodige rust geven die oplopende inhuurkosten kan voorkomen en kan helpen sponsoren/fondsen te werven.

Dit geeft het museum ook de gelegenheid te bewijzen dat ze de geprognotiseerde resultaten kunnen behalen. Voorwaarden moeten zijn (1) het ontwikkelen van een totaaloplossing waarbij alle openstaande vorderingen op het museum worden geadresseerd, (2) het per kwartaal overleggen van de resultaten voor het uitbetalen van tranches, (3) een mogelijkheid voor tussentijdse beëindiging van de subsidie relatie in geval de resultaten achterlopen en (4) opstellen van een plan door het museum om te komen tot een nieuwe gezonde financiële buffer. 3.

Beoordeling inhoudelijk kader

A.

Gebaseerd op ‘Nadere regels meerjarige subsidie cultuur’

De betekenis voor de stad en maatschappelijk effect: Het Cobra museum is een toonaangevende culturele instelling in Amstelveen en een van de weinigen met een nationale uitstraling. Het museum draagt sterk bij aan de attractiviteit en de artistieke uitstraling van de gemeente. Ook de aandacht voor zowel cultuureducatie, coproducties als grote internationale tentoonstellingen verdient waardering. In het Toekomstplan wordt een handreiking gemaakt richting de Amstelveense gemeenschap en de omliggende gemeenten. Voorstelbaar is dat hierdoor een drempelverlagend effect ontstaat waardoor het vanzelfsprekender wordt het museum (frequenter) te bezoeken. De focus op maatschappelijk relevante onderwerpen was al eerder door het museum ingezet en wordt in dit plan voortgezet. Ook dit is een insteek die het museum actueel houdt en goed aansluit bij de educatieve activiteiten die de instelling ambieert. Artistieke kwaliteit: In het Toekomstplan lijkt het museum de tering naar de nering te zetten. Hoewel op zichzelf verstandig en zelfs een vereiste, lijkt hierdoor de museaal inhoudelijke ambitie wat bescheiden te zijn neergezet. Van een heel duidelijke en overtuigende artistieke visie is dan ook niet echt sprake. De verdere ontwikkeling van een dergelijk visie is een nadrukkelijk aandachtspunt.

Het aantrekken van een ervaren artistiek directeur is daarbij essentieel, en het belang daarvan wordt het tijdelijk bestuur van het museum onderschreven (in het Raadsgesprek van 10 juni). Overtuigend element is de keuze om de collectie permanent in te zetten (op de benedenetage) om zo het gedachtengoed van Cobra uit te dragen. Passend hierbij is de wens om discipline overstijgend te gaan werken waardoor ook minder voor de hand liggende doelgroepen beter kunnen worden bereikt. Het digitaliseren van de collectie, waardoor de collectie zichtbaar en toegankelijk wordt, en daardoor aantrekkelijker wordt voor o.a. bruikleen, sluit goed op deze keuze aan.

3

Organisatorische kwaliteit: Het museum verkeert in een turbulente periode wat ook zijn weerslag op de organisatie heeft gehad. De gedachte is dat het museum met een subsidieperiode voor drie jaren meer stabiliteit kan creëren waardoor het zich kan herpakken. Om dit te realiseren dient op korte termijn een ervaren, inhoudelijk sterke directeur voor de lange termijn te worden aangetrokken die een overtuigende museale visie neer kan zetten en uit kan dragen. Daarnaast dient een zakelijke kracht te worden ingezet die zich binnen de organisatie zelfstandig kan handhaven. Ook is het, gezien de precaire financiële situatie van het museum, van belang een solide fondsenwerver aan te trekken. Samenwerking/bijdrage culturele infrastructuur: De samenwerking met de lokale culturele instellingen in Amstelveen komt in het Toekomstplan voldoende aan bod. Dat is anders waar het samenwerkingen buiten de regio betreft. Opvallend is dat het museum in haar plannen ook aan potentiële partners in Amsterdam voorbij lijkt te gaan. (De versterking van) innovatieve visie en kwaliteit: Naast de reguliere bezoeker richt het museum haar pijlen op gezinnen en gemeenschappen met een cultureel diverse achtergrond. Hoewel men hierdoor mogelijk bepaalde doelgroepen niet bereikt, is het verstandig keuzes te maken die tot een duidelijkere propositie leiden.

Een nieuw marketing- en communicatieplan is ontwikkeld waarin positie, profilering, strategie voor het Cobra Museum zijn verkend en aangescherpt. Deze strategie wordt komende jaren geïmplementeerd en draagt bij aan (consolideren van) verdere groei. Een scherpe en heldere focus hierbij een voorwaarde. Dat ontbreekt vooralsnog in deze aanvraag. De verschillende programmalijnen moeten in de komende periode in samenhang verder worden ontwikkeld en aangeboden, binnen en buiten de muren, on- en offline, in interconnectiviteit met verschillende partners. Daarvoor is ook een overtuigende visie nodig op de samenstelling van het personeel zowel voor de bestaande artistieke posities als nog te creëren nieuwe posities. De vraag is welke ambities wel en welke niet gerealiseerd kunnen worden binnen de huidige formatie. Wat nieuwe posities betreft gaat het hier vooral om mensen die verbinding kunnen aangaan met de buitenwereld zoals community managers en gastcuratoren. Dat kan alleen met het aantrekken van de juiste mensen die werelden kunnen verbinden. In de huidige begroting is de exacte personele inzet niet te herleiden. De voorgenomen activiteiten op het gebied van educatie zijn niet nieuw maar lijken hiermee wel een impuls te krijgen die goed aansluit bij de nieuwe strategie.

Hoewel niet bijzonder vernieuwend kiest het museum met dit plan wel een richting waarmee nieuwe ontwikkelingen kunnen worden ingezet. Duurzaamheid Het Toekomstplan gaat hier niet daadwerkelijk op in. Gezien de omstandigheden kan daar enigszins begrip voor worden opgebracht. Wel dient dit onderwerp weer de aandacht te krijgen die het verdient op het moment waarop het museum zich heeft hersteld. B. Aanvullend beleidskader Gezonde bedrijfsvoering en financiële haalbaarheid: De begroting van het museum is minder risicovol dan bij het Masterplan dat vorige jaar werd aangeleverd maar anticipeert wel sterk op de resultaten die de nieuwe aanpak moet gaan brengen. De nieuwe aanpak heeft zichzelf nog niet bewezen, en het blijft lastig een inschatting te maken of dit Toekomstplan wel succesvol zal zijn. De financiële situatie van het museum is door de slechte resultaten in 2023 nog altijd broos en mocht het museum tegenvallers te verduren krijgen dan is er weinig ruimte deze op te vangen. Daarbij komt dat vaststaande posten als huisvestings- en personeelslasten relatief hoog zijn. Het tentoonstellingsbudget is sterk verlaagd. Op zichzelf hoeft dat de toestroom van bezoekers niet in de weg te staan maar het geeft niet meer zekerheid dat de beoogde bezoekersaantallen gehaald gaan worden.

Hoewel het Toekomstplan inhoudelijk een sterke verbetering is ten opzichte van het eind 2023 aangeleverde Masterplan, blijft het financiële risico aanwezig. Hier dient binnen afzienbare tijd een oplossing voor te worden ontwikkeld (zie ook: 2. Financiële beoordeling Toekomstplan, hierboven). Risicobeheersing en bezoekersprognoses: Hoewel meer solide blijft het onduidelijk of het Toekomstplan meer bezoekers en/of zekerheid gaat brengen. Het versterken van de financiële weerbaarheid van het museum en het aantrekken van meer en grotere sponsoren zou soelaas kunnen bieden. De financieringsmix en het sponsorprogramma dienen dan wel te worden aangescherpt. De ambitie hiervoor is aanwezig maar mag verder worden uitgediept en geconcretiseerd. Lokaal maatschappelijk en politiek draagvlak: Het museum maakt in de plannen een duidelijke handreiking richting Amstelveen en omstreken. Hiervoor zet men niet alleen in op het uitnodigender maken van het gebouw maar gaat men ook aan de slag het museum tot een huis voor alle Amstelveners te maken. Het museum lijkt daar komende jaren in alle oprechtheid aan te gaan werken. De nieuwe opzet draagt bij aan een betere inbedding van het museum in de Amstelveense gemeenschap. Daarbij heeft men ook aandacht voor de uitstraling van het museum en het effect dat het sorteert op de naaste omgeving.

Deze naar buiten gekeerde blik wordt gezien als een positieve ontwikkeling.

4

Gastvrijheid en uitstraling: In de aanloop naar deze nieuwe aanvraag toe, heeft het museum de nodige plannen ontwikkeld die het (herhaald) bezoek aan het museum en het museum café moeten stimuleren. De gedachte hierbij is dat het museum en haar omgeving een aantrekkelijker locatie wordt voor zowel Amstelveners als voor bezoekers uit de rest van Nederland. Wel is het aan het museum de voorgestelde aanpassingen van het gebouw te realiseren. De gemeente dient de reeds bestaande, positieve samenwerking tussen de afdeling vastgoed en het museum op eenzelfde manier voort te zetten. Dit is ook in het belang van de gemeente nu een dergelijke ontwikkeling een drempelverlagend effect heeft voor het museum maar tevens kan bijdragen aan de verbetering van het leefklimaat binnen de gemeente. Goed bestuur en transparante verantwoording: Met de komst van Serra Holding B.V., die zich als garantieverstrekker aan het museum heeft verbonden, zijn twee nieuwe bestuursleden tot het bestuur toegetreden. Door omstandigheden heeft het museum zich genoodzaakt gezien (deel) van de dagelijkse leiding bij dit bestuur neer te leggen. Hoewel dit mogelijk formeel geen strijd oplevert met de governance code cultuur, kunnen deze omstandigheden ruis opleveren bij het doen van subsidie- danwel fondsaanvragen. Op termijn kan dit een risico voor het museum vormen hetgeen onwenselijk is.

Hoewel het bestuur van het Cobra Museum formeel geen zeggenschap heeft over de Collectiestichting, wordt in het Toekomstplan evenwel ten overvloede opgemerkt dat de collectie nimmer geheel of gedeeltelijk vervreemd danwel verpand zal worden, tenzij dat in goed overleg met de gemeente Amstelveen wenselijk wordt geacht. Ook omdat de collectie naar mening van de gemeente onlosmakelijk met Amstelveen is verbonden, wordt deze toevoeging door het bestuur van het museum nadrukkelijk gewaardeerd. Opvallend is wel dat het museum geen navolging lijkt te hebben gegeven op de afspraak in het convenant over het bestuur van de collectiestichting. Voorstelbaar is dat partijen hierover nog in overleg treden. Conclusie Het Cobra Museum is toonaangevend voor het culturele aanbod in Amstelveen en kent als een van de weinige instellingen binnen de gemeente de nodige nationale bekendheid. Het museum is daarmee van significant belang voor Amstelveen. Het Toekomstplan van het museum geeft duidelijke keuzes weer en is inhoudelijk een verbetering ten opzichte van het Masterplan uit 2023. Hoewel financieel nog broos, geeft het plan afdoende vertrouwen om als fundament voor het herstel en de verdere ontwikkeling van het museum te kunnen dienen. Wel biedt het Toekomstplan nog veel ruimte voor interpretatie en dient het op onderdelen verder te worden uitgewerkt en geconcretiseerd.

Bij een subsidieverstrekking ligt het dan ook in de rede hiermee rekening te houden en deze met de nodige voorwaarden te omkleden. Wil het museum zich herstellen en weer toekomstperspectief creëren, dan dient een subsidie voor een termijn van drie jaren te worden verleend en dient een totaaloplossing te worden gevonden voor de thans openstaande vorderingen. Dit laatste kan op termijn geschieden en mag niet alleen van de kant van het museum komen. Teneinde financiële tegenvallers op te kunnen vangen is het van een buffer van groot belang. Hierbij moet worden gedacht aan de ontwikkeling van een plan voor het aantrekken van sponsoren en het werven van fondsen. Voor het kwijtschelden van de schulden dient een totaaloplossing te worden gezocht waarbij alle openstaande vorderingen worden geadresseerd. Onduidelijk is wat het museum precies bedoelt met de positieve grondhouding van de gemeente waar het de noodzakelijke verbouwingskosten voor het museumpand betreft. De gemeente heeft een onderhoudsplicht waaraan wordt voldaan. Er is geen sprake van achterstallig onderhoud (zie bijlage van de afdeling Vastgoed “Revitalisatie Cobra museum”). De samenwerking tussen de gemeente en het museum verloopt goed en zal onverminderd worden voortgezet.

Omwille van de fragiele financiële en organisatorische staat van het museum is het van belang het museum goed te monitoren en voorwaarden te stellen op grond waarvan de gemeente zo nodig kan ingrijpen. Hierbij wordt gedacht aan: financiële monitoring -naast de reguliere jaarlijkse financiële evaluatie conform de nadere regels meerjarige subsidie cultuur- waarbij het museum ieder kwartaal, voorafgaand aan de uitbetaling, een prognose een jaar vooruit aanlevert en desgevraagd verdere financiële inzage geeft. Indien dit naar oordeel van de gemeente niet tot bezwaren leidt zal tot betaling worden overgegaan. een jaarlijkse inhoudelijk evaluatie waarbij het museum de progressie van het museum aantoont op het gebied van onder andere: • de artistiek inhoudelijk visie en uitwerking daarvan; • de organisatorische ontwikkelingen (zowel voor personeel als voor governance); • de financiële ontwikkelingen (zowel voor sponsoring als voor fondsenwerving). Indien het museum bij de evaluatie naar oordeel van de gemeente objectief onvoldoende progressie kan laten zien en/of wanneer deze tot onoverkomelijke bezwaren leidt, staat het de gemeente vrij de hoogte van de subsidiebedragen aan te passen danwel de subsidie te beëindigen.

5