Bijlage 7 - Beeldkwaliteitsplan De Scheg Oost

Amstelveen de Scheg Oost | Beeldkwaliteitplan

51

4 . 9 T u i n e n aa n h e t W a t e r Alle watergangen zijn openbaar, ook al komen er tuinen direct aan het water. In die situaties waar tuinen aan het water worden gerealiseerd, dus waar een zij- of achtertuin grenst aan een openbare watergang, is er sprake van een kwetsbare situatie en risico op verrommeling. Daarom worden ook hiervoor aanvullende beeldkwaliteitseisen gesteld. Om hoge beschoeiingen, damwanden, kades of steile taluds te voorkomen, en om een goede ruimtelijke relatie te creëren tussen de tuin en het water, wordt gewerkt met een ‘lage tuin’ aan de waterlijn. Als een tuin aan het water grenst, wordt het hoogteverschil tussen de woningen en het water overbrugd met een ‘hoge’ en een ‘lage’ tuin, met uitzondering van het appartementengebouw en waar woningen met een zijtuin grenzen aan het water. Het lage gedeelte grenst aan het water en is minimaal 2 meter diep vanaf de waterlijn/kadastrale grens. In de overgangszone tussen het hoge en lage gedeelte wordt het hoogteverschil overbrugt. De overgangszone heeft een grastalud of een terras. Het hoge gedeelte van de tuin heeft een variabele diepte. Het lage gedeelte van de tuin kan als een terras met vlonders uitgevoerd worden of ingeplant worden. Zo ontstaat er een afwisselend beeld met terrassen en groene oevers. In geen van de gevallen mag over de waterlijn heen gebouwd of terrassen/vlonders aangelegd worden.

Bewoners die meer privacy willen kunnen hun lage tuin inplanten met struweel. Hagen op de grenzen tussen de hoogteverschillen in de tuin kunnen ook voor de nodige privacy zorgen. De erfscheidingen tussen de tuinen wordt in de overgangszone vormgegeven door een stevige haag of een schanskorf, en komt niet boven de hoge tuin uit. Het hoge gedeelte van de tuin heeft een tuinmuur, hekwerk, haag (allen <1,80m. hoog) of garage als zij-erfscheiding. De overgangszone en de lage tuin zijn obstakelvrij. Dat wil zeggen dat hier geen bergingen, tuinkasten of schuttingen geplaatst mogen worden. In geen van de gevallen mag op de oeverlijn een hoge erfscheiding gerealiseerd worden. Tussen de hoge en lage tuin kan een talud komen of een houten damwand (of vergelijkbaar). De oeverbescherming heeft een beschoeiing van maximaal 0,30 meter boven het waterpeil, en de woningeigenaar is verantwoordelijk voor het onderhoud van de oever-(beschoeiing).

52

Amstelveen De Scheg Oost | Beeldkwaliteitplan

tuinen aan (openbaar) water beschoeiing max. 30cm+WP, lage tuin min. 2,0m. diep vanaf waterlijn/kadastrale grens steigers/vlonders mogelijk binnen perceel (niet voorbij waterlijn) tuinen aan (openbaar) water beschoeiing max. 30cm+WP, talud 1:2 steigers/vlonders niet mogelijk

haag of schanskorf niet boven hoge tuin

haag of schanskorf niet boven hoge tuin

minimaal 2,00 m. diep

minimaal 2,00 m. diep

beschoeiing max. 0,30 m. hoog

beschoeiing max. 0,30 m. hoog

hoge tuin

ov er ga ng sz on e

hoge tuin

mogelijkheid: houten damwand of vergelijkbaar lage tuin, steigers/vlonders mogelijk binnen perceel (niet voorbij waterlijn)

lage tuin, steigers/vlonders mogelijk binnen perceel (niet voorbij waterlijn)

tuinen aan (openbaar) water beschoeiing max. 30cm+WP, lage tuin min. 2,0m. diep vanaf waterlijn/kadastrale grens steigers/vlonders mogelijk binnen perceel (niet voorbij waterlijn)

hoge tuin

hoge tuin lage tuin

lage tuin haag of schanskorf niet boven hoge tuin

tuinen aan (openbaar) water beschoeiing max. 30cm+WP, talud 1:2 steigers/vlonders niet mogelijk

beschoeiing max. 0,30 m. hoog

1:2

Amstelveen de Scheg Oost | Beeldkwaliteitplan

53

4 . 1 0 D u u r z aa m b o u w e n Algemeen In de Ontwikkelvisie 2015 is vastgesteld dat bij de ontwikkeling van De Scheg gebruik gemaakt wordt van het instrument GPR Stedenbouw. Dit instrument richt zich op vijf duurzaamheidsthema’s: energie, ruimtelijke inrichting, gezondheid, gebruikswaarde en toekomstwaarde. Op al deze thema’s kan gescoord worden op het gebied van energie en duurzaamheid. Voor alle thema’s uit de GPR is berekend wat de basisambitie is, oftewel de ambitie die nu, met de huidige stand van techniek reëel uitvoerbaar is en waarbij al meer gedaan wordt dan in de basis noodzakelijk is. Daarnaast is een eindambitie gesteld, dat betekent welke ambitie bereikbaar zou moeten kunnen zijn wanneer partijen zich maximaal inspannen en meegroeien met de technologische ontwikkelingen die zich de komende jaren waarschijnlijk zullen voordoen. Ten tijde van de Ontwikkelvisie 2015 werd op alle thema’s een goede score gehaald die reëel en haalbaar is. Daarnaast dienen de woningen te voldoen aan BENG (Bijna Energie Neutraal Gebouw), dat vanaf 2020 de geldende norm is. Verder wordt uitgegaan van een gescheiden afvoer van riool en hemelwater, een wateropgave op grond van de Keur van AGV waarin wordt bepaald dat 10% tot 20% van het extra te verharden oppervlakte in het plangebied bestemd wordt voor water, en een gesloten grondbalans.

D u u r z aa m h e i d o p g e b o u w n i v e a u Bij de ontwikkeling van De Scheg Oost wordt voldaan aan de wettelijke normering ten aanzien van duurzaam bouwen. Daarbovenop zijn er de volgende speerpunten: - Energieneutraal bouwen Voor alle nieuwbouwprojecten geldt dat de vergunningaanvragen vanaf 1 januari 2021 moeten voldoen aan de eisen voor “bijna energieneutrale gebouwen” (BENG). De overtreffende trap van BENG is energieneutraal bouwen (ENG), waaraan de woningen in De Scheg Oost zullen voldoen. - Zonne-energie Alle grondgebonden woningen worden voorzien van PV-panelen, zodat er voldoende energie wordt opgewekt voor de gebouwgebonden installaties. - MilieuPrestatie Gebouwen (MPG) De MilieuPrestatie Gebouwen (MPG) is bij elke aanvraag voor een omgevingsvergunning verplicht. De MPG geeft aan wat de milieubelasting is van de materialen die in een gebouw worden toegepast. Het gaat hierbij o.a. om nieuwbouwwoningen. Per 1 juli 2021 geldt voor de MPG een maximum grenswaarde van 0,8. De woningen in De Scheg Oost worden gerealiseerd met een gemiddelde MPG score van 0.6. (0.2 lager dan de grenswaarde) - Duurzaam materiaalgebruik Voor de woningen wordt duurzaam geproduceerd hout toegepast (FFC en PEFC). Alle bergingen worden voorzien van een mos sedum dak. Voor meer informatie: vorm.nl/tandjebijvoorduurzaamheid vorm.nl/vorm-de-businesspartner/mvo-en-duurzaamheid

54

Amstelveen De Scheg Oost | Beeldkwaliteitplan

O pp e r v l a k k i g e h e m e l w a t e r a f v o e r Het hemelwater (bebouwing, openbare ruimte) wordt zoveel als mogelijk oppervlakkig afgevoerd naar de watergangen. De afvoer van het hemelwater van de bebouwing en de privétuinen is een integrale ontwerp-opgave, en er zal bij de ontwikkeling goed gekeken moeten worden hoe er op een mooie en duurzame wijze omgegaan kan worden met de afvoer van hemelwater op eigen terrein. Zo hoeven er naderhand geen ongewenste ‘noodoplossingen‘ gecreëerd te worden. Daarnaast worden bewoners geïnformeerd over hoe de eigen tuin het beste is in te richten, zodat wateroverlast bij piekbuien wordt voorkomen, en door het beperken van verharding tevens hittestress voorkomen worden. 3. Hotels en stenen voorkan insecten

Oriëntatie: zuid, zuidoost, zuidwest, west Ophangen: vanaf maaiveld: h= 1-10m

Inbouwstenen, gestapelde stenen en insectenhotels dragen bij aan een gezonde wilde bijenen vlinderpopulatie in de stad. Wilde bijen en vlinders zijn een belangrijke schakel in de voedselketen, ook voor de mens. Zij zorgen voor 60% van de kruisbestuiving van onze groenten en fruit. De insectenhotels en -stenen zijn geschikt voor bestaande bebouwing en nieuwbouw. Goed voor: ■ Vlinders, bijvoorbeeld kleine vos, dagpauwoog en verschillende soorten koolwitjes en blauwtjes ■ Wilde bijen Natuurinclusieve voorbeelden voor gebouwen Waar plaatsen

ermuizen

in gebouwen. muiskasten heel ingepast. De ten kunnen zichtbaar worden ur. Inbouw heeft an beter voor voegen en de ook een goede muizen. De voegen orden afgesloten met

Natuurinclusief bouwen Nieuwe gebouwen worden voorzien van nest- en broedvoorzieningen. Te denken is aan neststenen voor vogels (mussen, gierzwaluwen, spreeuwen). Ook voor vleermuizen kunnen voorzieningen worden ingepast. Natuurinclusief bouwen gebruikt verder onder meer de mogelijkheden van daken en gevels. Groene daken en gevels hebben veel voordelen. Ze zorgen voor verkoeling in de zomer, zowel voor het gebouw als voor de stad. En ze houden in de winter de warmte in het gebouw vast. Groene daken bufferen ook regenwater en zorgen ervoor dat het riool niet overbelast raakt bij hevige regenbuien. Om die reden worden alle bergingen voorzien van een mos Bijenbakstenen Soorten: solitaire bijen, hommels sedum dak.

Ook de beplanting in de openbare ruimte speelt in op de doelstelling Grootte: van natuurinclusief model A) 21,5cm x 10,5cm x 6,5cm bouwen. Voor een aan optimale biodiversiteit dan van x 10,5cm x 10,5cm Bijenstenen moeten de zonzijde van een is het beter uit te gaan van inheemse model B) 10,5cm gebouw worden ingemetseld. uitheemse soorten bomen, struiken en planten als voedselbron. Vlinderstruiken, Materiaal: betonvogelmet houtvezel Insectenhotels kunnen ook op de grond staan Diameter holtes/gaatjes kers, wegedoorn, klimop en hulst zijn struiksoorten die een belangrijke bijdrage kunnen maximaal 6 mm holtes/gaatjes minimaal 6 cm als ze maar niet de schaduw van een gebouw leveren voor deinbiodiversiteit doordat ze vogels, vlinders en bijen vanDiepte voedsel voorzien. of boom worden geplaatst. Hoe meer zonuren En bomen zoals wilgen en lindes zijn in ecologisch opzicht interessant voor insecten zoals cm 30 op een dag, hoe beter. Het hotel moet op het bijen. Op deze manier creëren we een wijk die goed is voor mens en dier met een hoge zuidwesten gericht zijn. Bijenhotels kunnen ook woonkwaliteit. op het dak worden geplaatst. Zie ook Specifieke eisen per maatregel, blz 47.

1. Neststenen voor vogels

Gebouwen voor mens en dier

Plaats de insectenhotels en -stenen op een plek Gebouwen bieden planten en dieren een ideaal onderkomen. Woningen, maar ook kantoren, hotels,biedt scholen of bruggen. Met relatief goedkope en wind en die beschutting tegen regen inpassingen wordt de lokale biodiversiteit een stuk groter. De maatregelen kunnen worden dichtbij inheemse nectaren stuifmeeldragende toegepast op nieuwbouw of op bestaande bebouwing, bijvoorbeeld bij een renovatie. bloemen, planten en/of struiken.

150cm Vogelsoorten die in stedelijk gebied broeden zijn vaak afhankelijk van vaste nestplaatsen in gebouwen. Voor nieuwbouw zijn er speciale inbouwneststenen. Neststenen kunnen zichtbaar of onzichtbaar in of aan de gevel worden aangebracht, ook kunnen faunaflats worden geplaatst in de openbare ruimte. Elke vogelsoort gebruikt zijn eigen specifieke neststeen. Er zijn neststenen/ kasten voor:

aanwezig is binnen een afstand van vijf meter van de nestlocatie. Bijvoorbeeld gevelgroen en/of een haag of (stekelige) struik. In dit groen vinden deze soorten dekking en voedsel (insecten). Combineer een nestteen voor huismussen en spreeuwen daarom met een groene gevel (7), een geveltuin (8) en/of een vijver (11). Voor de huiszwaluw moet er water en klei in de buurt van de nestlocatie zijn.

Hoge gebouwen ■ Huismus ■ Gierzwaluw ■ Huiszwaluw ■ Boerenzwaluw ■ Spreeuw ■ Witte kwikstaart ■ Zwarte roodstaart ■ Slechtvalk

vleermuis. Deze bijzondere soort komt nu nog maar zelden voor in Amsterdam. Vooral inbouwkasten in hoge gebouwen zijn geschikt als verblijfplaats voor de tweekleurige vleermuis.

Waar plaatsen Plaats de neststenen aan de noordoostzijde van de gevel (en niet boven ramen). De nesten krijgen dan niet teveel zon. Gierzwaluwen en huismussen zijn koloniebroeders. Plaats daarom ten minste zes stenen bij elkaar. Gierzwaluwen en huiszwaluwen hebben een vrije aanvliegroute nodig van ten minste vier meter van de steen tot aan de grond. De aanvliegroute mag niet worden geblokkeerd, bijvoorbeeld door een bouwwerk of een boom. Plaats stenen of inbouw daarom bij voorkeur op een hoek of op de kopse kant van het gebouw. Voor de huismus is een hoogte van drie meter al voldoende. Onder schuine dakpandaken kunnen vogelvides worden geplaatst bij de onderste rij pannen op het dak, ter hoogte van de dakvoet. De huismus kan zo een nest maken onder de dakpannen. Plaats nestkommen voor huiszwaluwen bij voorkeur onder een dakgoot of overstek.

Waar plaatsen Breng vleermuiskasten aan op de zuidwestzijde van de gevel tussen de vier meter (ondergrens) en de vijftig meter (bovengrens) hoogte (en niet boven ramen). Alleen de winterkast moet aan de noordoostzijde worden ingepast. De kasten

De slechtvalk broedt graag op hoogte. Gebouwen die hoger zijn dan tachtig meter zijn geschikt als broedplaats voor de slechtvalk. De nestkast moet aan de noordoostzijde op de bebouwing worden aangebracht; richting zuidwest is niet mogelijk vanwege de wind. Een laagje houtsnippers of kleine kiezelstenen in de nestkast bevordert het broedsucces. Ook de gierzwaluw broedt graag hoog. Neststenen voor gierzwaluwen kunnen tot 40 meter hoog worden ingemetseld.

Neststeen huismus

8

Vleermuiskast

Natuurinclusief bouwen en ontwerpen in twintig ideeën

Bijenbaksteen weggewerkt Vleermuiskast Omgeving

Voor de huismus en de spreeuw is het essentieel dat er ten minste drie meter hoog opgaand groen

150cm

Bruggen Boerenzwaluw, huiszwaluw en kwikstaart nestelen ook onder bruggen. Maar wel op verschillende hoogtes. De specificaties staan in het overzicht op bladzijde 46. www.bij12.nl > zoek op ‘gierzwaluw’ > Kennisdocument-Gierzwaluw www.checklistgroenbouwen.nl www.vogelbescherming.nl > In mijn tuin > Tuinadvies nodig?

Vleermuiskasten Amstelveen de Scheg Oost | Beeldkwaliteitplan Vogelvide onder dakpannen

Natuurinclusief bouwen en ontwerpen in twintig ideeën

9

55

Schiehaven 13 | 3024 EC Rotterdam Postbus 16 | 3350 AA Papendrecht T +31(0)10 642 13 00 | F +31(0)10 615 47 34 post@vorm.nl | www.vorm.nl

atelier

DUTCH

Architectuur Stedenbouw Landschap De Steiger 24 | 1351 AB Almere Postbus 1181 | 1300 BD Almere T 036 - 533 34 24 | F 036 - 534 42 51 info@atelierdutch.nl | www.atelierdutch.nl

© Atelier Dutch

S-AMV-2013008 15 maart 2022

De inhoud van deze publicatie kan onderworpen zijn aan copyright. Gebruik van de inhoud ervan door anderen zonder toestemming van Atelier Dutch is onrechtmatig.

Rob van der Velden Sander Maurits Bhavya Bathena