Bijlage 2a - Productenboek GR OGZ Amstelland

GGD Amsterdam

Productenboek Gemeenschappelijke Regeling Openbare Gezondheidszorg Amstelland

15 april 2024

2

Productenboek Amstelland

Productenboek Amstelland De gemeenschappelijke regeling (GR) openbare gezondheidszorg (OGZ) Amstelland stelt eens in de vier jaar het productenboek Amstelland vast. Dit boek dient om overzichtelijk en helder te maken welke producten en diensten GGD Amsterdam biedt en levert, en in welke categorie deze vallen. • Categorie A: basistaken. Hiervoor geldt dat zij 1. gebaseerd zijn op wetgeving (met name de Wpg), 2. door de GGD worden uitgevoerd en 3. dat zij door alle gemeenten van Amstelland worden afgenomen. • Categorie B: plustaken. Hier kan een gemeente voor kiezen. Dit aanbod wordt dus niet altijd door alle gemeenten afgenomen. • Categorie C: De GGD realiseert ook een aanbod voor inwoners in Amstelland dat gefinancierd wordt door derden. Denk hierbij aan het Rijk, of aan diensten die door burgers zelf betaald worden.

Categorisering van de producten In dit document zijn producten en diensten van de GGD Amsterdam Amstelland opgenomen en is bij elk product een categorie vermeld. Het basispakket bevat de taken die voornamelijk voortkomen uit de Wet publieke gezondheid, uit landelijke richtlijnen die de GGD uitvoert en taken waartoe het algemeen bestuur heeft besloten. Dit deel wordt betaald uit de bijdrage per inwoner. De hoogte van de inzet en de kosten voor deze taken wordt onderdeel van de begroting. Daar zal per product opgenomen worden hoe de taken verrekend worden. Basisregel is verdeling op basis van inwoneraantal Amstelland. Voor een beperkt aantal taken, waarbij helemaal geen verschil is tussen de dienstverlening aan Amsterdam en aan Amstelland worden de kosten toegerekend aan de GR op basis van totaal aantal inwoneraantal in Amsterdam én Amstelland, waarbij de bijdrage voor Amstelland wordt vastgesteld op basis van het totale inwoneraantal binnen het gebied.1 Wil een gemeente meer dan het basispakket, dan kan zij plustaken inkopen. Dat kunnen dus ook lokale accenten zijn waarvoor extra budget nodig is. Ook taken die anderen dan gemeenten afnemen en betalen, horen bij de plustaken. Plustaken zijn in het overgrote geval nog steeds taken met een basis in de diverse wetten.

De gemeenten kunnen per jaar opnieuw hun keuze kenbaar maken, mits daarbij de redelijke termijnen voor verwerking van die keuze gehanteerd worden.

1 Het betreft infectieziekten, centrum seksuele gezondheid, tuberculosebestrijding, maatschappelijke en geestelijke gezondheidszorg (Vangnet) en forensische geneeskunde.

3

Productenboek Amstelland

Het productenboek GGD Amsterdam met als bijlage dat van JGZ Bij de opbouw is de programmastructuur van de GGD begroting aangehouden die uit gaat van de verschillende afdelingen binnen de GGD. Voor elke afdeling wordt aangegeven welke producten deze levert en uit welke wettelijke kaders deze producten volgen. De financiële vertaling en intensiteit van de inzet van elk product wordt jaarlijks in de begroting vastgesteld. In die zin geeft dit productenboek inzicht in alle basistaken, maar het is geen bepalend document voor de jaarlijkse inzet op deze taken. Jeugdgezondheidszorg is ook onderdeel van de GR OGZ, maar de producten daarvan zijn in een apart meegestuurd productenboek uitgewerkt. In 2024 wordt voor de JGZ een nieuw basistakenpakket vastgesteld. Deze is als bijlage opgenomen. Het JGZ productenboek volgt een ander ritme en is gedetailleerder dan dit productenboek.

Procesafspraken In dit productenboek is ook aandacht voor afspraken op procesniveau. Uit evaluatieve gesprekken is gebleken dat verwachtingen tussen gemeenten en GGD niet altijd helder waren en afspraken niet altijd zijn geformaliseerd. Ook afspraken op procesniveau kunnen een financieel effect hebben. Daarom zijn deze opgenomen in het onderliggende productenboek. Vergaderingen Bestuurlijk overleg • Het AB/DB vergadert 3 x per jaar (april, juli en november). De GGD is aanwezig bij deze vergaderingen. Daarnaast vindt zo nodig per jaar een bestuurlijk overleg met de wethouder van Amsterdam plaats waar punten die de GR OGZ Amstelland aangaan aan de orde kunnen worden gesteld. • In april stelt het AB/DB de begroting en jaarstukken in concept vast. De stukken worden daarna door de aan de GR deelnemende gemeenten naar de raden van de deelnemers verstuurd. De GGD kan desgewenst aanwezig zijn bij de bespreking van deze stukken in de diverse gemeenteraden. Vervolgens moet het AB/DB de stukken definitief vaststellen. Rond het zomerreces wordt een extra AB/DB gepland als er sprake is van door deelnemende gemeenten ingediende zienswijzen. Ambtelijk overleg Regionaal Ambtelijk Overleg (RAO) Gemiddeld 5 keer (en zo nodig vaker) per jaar komt het Regionaal Ambtelijk Overleg (RAO) samen. Deze overleggen worden gepland, georganiseerd en voorgezeten door het regiosecretariaat.

Deelnemers aan dit overleg zijn naast de regio-secretaris GR OGZ Amstelland, de inhoudelijke beleidsmedewerkers OGZ van de Amstelland gemeenten en een vertegenwoordiging van de GGD bestaande uit de strategisch beleidsadviseur en de controller. Doel van het overleg is inhoudelijke afstemming tussen GGD en gemeenten op OGZ onderwerpen en de gezamenlijke voorbereiding van financiële besluitvorming aangaande de GR OGZ Amstelland voor het Bestuurlijk Overleg.

4

Productenboek Amstelland

JGZ-werkgroep Gemiddeld vier keer (en zo nodig vaker) per jaar komt de regionale werkgroep JGZ Amstelland samen voor overleg. Deze overleggen worden net als de RAO-overleggen vooraf gepland, georganiseerd en voorgezeten door het regiosecretariaat. Deelnemers aan dit overleg zijn de inhoudelijke beleids­ medewerkers JGZ van de Amstelland gemeenten en een vertegenwoordiging van de afdeling JGZ van de GGD. Doel van het overleg is de inhoudelijke uitwisseling van ontwikkelingen en voortgang op het gebied van de wettelijkeen plustaken van de JGZ zoals opgenomen in het productenboek en de begroting van de GR OGZ Amstelland. Waar het inhoudelijke gesprek in het JGZ Amstelland overleg aanleiding geeft tot het voorbereiden van financiële besluitvorming voor het Bestuurlijke Overleg van de GR OGZ Amstelland, loopt dit vervolgens via het RAO. Individuele gemeenten Op verzoek van gemeenten of de GGD kan nog nader ambtelijk en/of bestuurlijk overleg tussen de individuele gemeenten en de GGD plaatsvinden. Ook een (jaarlijkse) presentatie voor de gemeenteraden of het organiseren van een werkbezoek voor raadsleden is mogelijk. P&C-documenten • Jaarstukken: de GGD levert eind januari de eerste beleidsteksten aan. Deze teksten zullen eind januari/begin februari in het RAO worden besproken.

• Begroting: in de begroting zal dit productenboek elk jaar als bijlage opgenomen worden, zodat helder is welke inhoudelijke taken uitgevoerd worden voor welk bedrag. Zo voorkomen we dubbelingen, maar is ook duidelijk op basis van welke taken de begroting opgesteld is. • Vaststelling P&C-producten: de conceptbegroting en de conceptjaarstukken moeten op grond van de Wet gemeenschappelijke regelingen vóór 30 april bij de raden liggen. Dit betekent dat het BO begin april moet plaatsvinden, het RAO twee weken daarvoor. De accountantscontrole dient bij voorkeur begin april gereed te zijn. Begroting De begroting wordt in hetzelfde bestuurlijk overleg en dezelfde raads­ vergaderingen besproken als de jaarrekening. De GGD levert de eerste versie van de conceptbegroting eind februari bij het RAO aan. Marap De Marap is een bestuurlijke voortgangsrapportage over de eerste 6 maanden waarin alleen inhoudelijke en financiële afwijkingen aan de orde komen. De GGD levert de marap vóór 1 september bij het RAO aan. Algemeen • Vanuit de GGD wordt aandacht besteed aan de nauwkeurigheid en eenduidigheid van de teksten van de rapportages bij toezending aan het RAO. • De geleverde documenten geven een integraal en afgestemd beeld van de activiteiten en de werkzaamheden van de GR OGZ Amstelland.

5

Productenboek Amstelland

Gezond Leven: preventieprogramma’s, advisering en monitoring De afdeling Gezond Leven zet in op preventie, het bevorderen en het beschermen de gezondheid (in de breedste zin van het woord) van alle Amstellanders. Gezond Leven is dé kennis-, advies- en innovatieafdeling van de GGD voor duurzame preventie en het creëren van gelijke kansen op gezondheid voor alle Amstellanders. Er wordt gewerkt vanuit het regenboogmodel van Dahlgren & Whitehead. In het regenboogmodel staat het individu (de inwoner) in het midden. De verschillende ringen eromheen ordenen de factoren die een rol kunnen spelen bij het ontstaan van gezondheidsverschillen.

Er is extra aandacht voor de meest kwetsbare groepen, waar de mogelijkheden voor het behalen van gezondheidswinst het grootst zijn. Er wordt vanuit verschillende disciplines samengewerkt, met positieve gezondheid als uitgangspunt, waarbij aangesloten wordt bij de leefwereld van de Amstellanders in al hun diversiteit. Met en voor inwoners wordt gewerkt aan een gezonde sociale-, fysieke- en zorgomgeving. Voor Amstelland levert deze afdeling de volgende producten.

6

Productenboek Amstelland

Preventieprogramma’s en advisering (A en B ) Basispakket: • De Gezonde School adviseurs in Amstelland zijn onderdeel van het meerjarig programma Gezonde School Amsterdam. Dit biedt een gestructureerde manier om scholen te ondersteunen bij het uitvoeren en inrichten van gezondheidsbeleid. De adviseur werkt systematisch met de school aan een of meerdere gezondheidsthema’s zoals mentale gezondheid, middelenpreventie, voeding of bewegen. • Inzet op preventie bij schoolgaande jeugd middels de aanpak gezonde school op het Voortgezet Onderwijs. • Adviseren rond het opstellen/wijzigen van het gemeentelijk gezondheidsbeleid en bestuurlijke advisering rondom het thema gezondheidspreventie. • Het volgen en delen van relevante regionale en landelijke ontwikkelingen. • Organiseren kennisdeling op specifieke preventieve gezondheidsthema’s.

Plustaken: Inzet op preventie bij schoolgaande jeugd middels de aanpak gezonde school op het Primair Onderwijs. Optioneel en in samenspraak met de adviseur kan een gemeente activiteiten op een/meerdere scholen aanbieden, ter aanvulling op het reguliere programma van Gezonde School. Daarnaast kan een gemeente of (sub) regio kiezen voor extra advies en ondersteuning of inzet in de uitvoer, als plustaak.

Wet publieke gezondheid, artikel 2, lid 2 onder c en d: 2. Ter uitvoering van de in het eerste lid bedoelde taak draagt het college van burgemeester en wethouders in ieder geval zorg voor: c. het bewaken van gezondheidsaspecten in bestuurlijke beslissingen, d. het bijdragen aan opzet, uitvoering en afstemming van preventieprogramma’s, met inbegrip van programma’s voor de gezondheidsbevordering. Wet publieke gezondheid artikel 5a: 1. Het college van burgemeester en wethouders draagt zorg voor de uitvoering van de ouderengezondheidszorg. 2. Ter uitvoering van de in het eerste lid bedoelde taak draagt het college van burgemeester en wethouders in ieder geval zorg voor: d. het geven van voorlichting, advies, instructie en begeleiding; e. het formuleren van maatregelen ter beïnvloeding van gezondheidsbedreigingen. 3. Bij algemene maatregel van bestuur kunnen regels worden gesteld over de werkzaamheden, bedoeld in het tweede lid.

7

Productenboek Amstelland

Monitoring (A, B) Basispakket: • Verzamelen van gezondheidsinformatie: gezondheidsmonitors en -registraties. De algemene gezondheidsmonitor verschijnt 1 keer per 4 jaar volgens een landelijk afgesproken ritme. • Programma- en projectmanagement gezondheidsmonitors. • Presenteren van gezondheidsinformatie: gemeente-, wijk- en schoolbeeld via rapportages en interactieve website Gezondheid in Beeld. • Adviseren over gezondheid in gemeente en wijk. • (Minimaal één maal per jaar) Voeren gesprekken met gemeenten om cijfers te duiden en vragen te beantwoorden. • Aansluiten bij regionale ambtelijke overleggen ten behoeve van duiding en toelichting op Monitoring.

Plustaken: Een gemeente of (sub)regio kan een opdracht verstrekken voor extra onderzoek, of hulp bij de opzet hiervan, als plustaak.

Besluit publieke gezondheid, artikel 2, lid 1.: Het college van burgemeester en wethouders bevordert de totstandkoming en de continuïteit van en de samenhang binnen de publieke gezondheidszorg en de afstemming ervan met de curatieve gezondheidszorg en de geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen. Wet publieke gezondheid, artikel 2, lid 2 onder a, b en c: 2. Ter uitvoering van de in het eerste lid bedoelde taak draagt het college van burgemeester en wethouders in ieder geval zorg voor: a. het verwerven van, op epidemiologische analyse gebaseerd, inzicht in de gezondheidssituatie van de bevolking, b. het elke vier jaar, voorafgaand aan de opstelling van de nota gemeentelijke gezondheidsbeleid, bedoeld in artikel 13, tweede lid, op landelijk gelijkvormige wijze verzamelen en analyseren van gegevens over deze gezondheidssituatie. Wet publieke gezondheid artikel 5a: 5. Ter uitvoering van de in het eerste lid bedoelde taak draagt het college van burgemeester en wethouders in ieder geval zorg voor: a. het op systematische wijze volgen en signaleren van ontwikkelingen in de gezondheidstoestand van ouderen en van gezondheidsbevorderende en -bedreigende factoren; b. het ramen van de behoeften aan zorg; c. de vroegtijdige opsporing en preventie van specifieke stoornissen als comorbiditeit.

Wet publieke gezondheid, artikel 16: Voordat besluiten worden genomen die belangrijke gevolgen kunnen hebben voor de publieke gezondheidszorg vraagt het college van burgemeester en wethouders advies aan de gemeentelijke gezondheidsdienst.

8

Productenboek Amstelland

Milieu en gezondheid Het team Milieu en Gezondheid houdt zich bezig met het voorkomen of verminderen van negatieve gezondheidseffecten door milieufactoren. Daarnaast levert de afdeling een bijdrage aan het bevorderen van positieve gezondheidseffecten bij mensen in het verzorgingsgebied. De GGD levert informatie over hoe gemeenten door beleid op milieuonderwerpen de gezondheid kunnen bevorderen. Bijvoorbeeld door adviezen te verstrekken en te presenteren over luchtkwaliteit, bodemkwaliteit, binnenmilieu, geluidsbeleid, hitteplannen, de openbare ruimte, elektromagnetische velden, de uitvoering van de omgevingswet, etc. Er kan worden meegeschreven aan beleidsteksten en omgevingsvisie en -plannen. Soms leven er specifieke vragen over biologische factoren, chemische stoffen en (milieugerelateerde) ziekteclusters binnen een gemeente. Ook daar kan het team vragen over beantwoorden. Er wordt onderscheid gemaakt tussen de volgende taken: signaleren van ongewenste situaties, voorlichting en risicocommunicatie, behandelen van meldingen van burgers en adviseren aan de gemeente. Daarnaast verricht Milieu en Gezondheid, al dan niet in samenwerking met wetenschappelijke instituten, onderzoek op het gebied van milieu en gezondheid.

Milieu en gezondheid (A en B) Basispakket: • Onderzoek op het gebied van milieu en gezondheid en het onderzoeken van gezondheidsrisico’s en -klachten bij milieubedreigingen. • Signaleren van ongewenste situaties. • Voorlichting en risicocommunicatie. • Behandelen van meldingen van burgers • Advies en voorlichting aan inwoners en gemeenten. • Adviseren over ruimtelijk ordening en gezondheid in relatie tot de omgevingswet

Plustaken: De GGD krijgt waarschijnlijk ook een uitvoerende taak bij de verlenen van omgevingsvergunningen na invoering van de Omgevingswet per 1 januari 2024. De omvang van deze taak moet nog duidelijk worden.

Wet publieke gezondheid, artikel 2, lid 2 onder c en e: Ter uitvoering van de in het eerste lid bedoelde taak draagt het college van burgemeester en wethouders in ieder geval zorg voor: c. het bewaken van gezondheidsaspecten in bestuurlijke beslissingen, e. het bevorderen van medisch milieukundige zorg, Besluit publieke gezondheid, artikel 2, lid 3. De in artikel 2, tweede lid, aanhef en onder e, van de wet genoemde werkzaamheid omvat in ieder geval de volgende aspecten: a. het signaleren van ongewenste situaties, b. het adviseren van de bevolking over risico’s, inclusief gezondheidskundig advies over gevaarlijke stoffen, in het bijzonder bij rampen of dreiging van rampen, c. het beantwoorden van vragen uit de bevolking en het geven van voorlichting, d. het verrichten van onderzoek.

9

Productenboek Amstelland

Infectieziektebestrijding, soa-aidsen tuberculosebestrijding, Hygiëne en Inspectie De doelstelling van de afdeling Infectieziekten is de bestrijding van infectieziekten. Dit gebeurt onder andere door screening van risicogroepen, onderzoek en behandeling van mensen met een seksueel overdraagbare aandoening en door bron- en contactonderzoek van patiënten en hygiëne adviezen. Deze screening wordt uitgevoerd door de teams Soa-polikliniek, TBC bestrijding, Algemene Infectieziekten en Hygiëne & Inspectie. De afdeling verricht, veelal in samenwerking met andere instellingen, ook wetenschappelijk onderzoek naar infectieziekten en verzorgt diagnostiek voor huisartsen en zorginstellingen in de regio en voor tbc en soa.

Product algemene infectieziektenbestrijding: Afdeling Algemene Infectieziekten heeft als taak o.a. huisartsen, ziekenhuizen, bestuurders en burgers van uniforme en betrouwbare informatie te voorzien over infectieziekten en geeft advies en voorlichting, doet bron- en contact­ onderzoek waar nodig. Conform de Wet Publieke Gezondheid worden meldingen van meldingsplichtige infectieziekten door artsen, laboratoria en instellingen verwerkt, vindt bron- en contactonderzoek plaats om verdere verspreiding te voorkomen, vindt uitbraakmanagement plaats en preventie­ activiteiten in hoog-risicogroepen. De GGD adviseert over diagnostiek en hygiëne- en overige beheersmaatregelen. Reizigers worden geadviseerd en beschermd tegen een infectie op reis door voorlichting, vaccinaties, malariapillen en overige beschermende maatregelen.

10

Productenboek Amstelland

Algemene Infectieziektenbestrijding (A) Infectieziektebestrijding omvat het voorkomen, signaleren en bestrijden van infectieziekten die vanwege hun aard of verspreidingskans een risico vormen voor de volksgezondheid. Voor infectieziektebestrijding zijn zeven kerntaken geformuleerd op basis van de Wet Publieke Gezondheid: 1. Bestrijden van infectieziekten en voorkomen van verdere verspreiding 2. Surveillance 3. Beleidsadvisering 4. Preventieactiviteiten 5. Netwerk en regie 6. Voorbereiding op grootschalige infectieziekte uitbraken 7. Kennis en onderzoek

Plustaken: Geen

Wet Publieke Gezondheid, artikel 6 lid 1: Het college van burgemeester en wethouders draagt zorg voor de uitvoering van de algemene infectieziektebestrijding, waaronder in ieder geval behoort: a. het nemen van algemene preventieve maatregelen op dit gebied, b. het bestrijden van tuberculose en seksueel overdraagbare aandoeningen, inclusief bron- en contactopsporing, c. bron- en contactopsporing bij meldingen als bedoeld in de artikelen 21, 22, 25 en 26. Besluit publieke gezondheid, artikel 11: Ter uitvoering van de taak, bedoeld in artikel 6, eerste lid, van de wet zorgt het college van burgemeester en wethouders in ieder geval voor: a. het, ter uitvoering van de meldingstaken, bedoeld in de wet, te allen tijde bereikbaar zijn van de gemeentelijke gezondheidsdienst, b. het doorlopend verzamelen, analyseren en toepassen van epidemiologische gegevens over infectieziekten, c. het op grond van de gegevens, bedoeld onder b, inventariseren van relevante trends en risico’s onder de bevolking of specifieke groepen, alsmede het anticiperen daarop, d. het geven van voorlichting en begeleiding, alsmede het beantwoorden van vragen uit de bevolking, e. het zorg dragen voor preventieve bronbehandeling bij de bestrijding van tuberculose, f. het bevorderen van de samenwerking van de gemeentelijke gezondheidsdienst met huisartsen, medisch specialisten, ziekenhuizen, laboratoria en

overige organisaties die een rol spelen bij de bestrijding van infectieziekten, g. de algemene voorbereiding op maatregelen ter bestrijding van een epidemie van een infectieziekte, h. het aanbieden van vaccinaties aan risicogroepen, i. de deelname aan toegepast wetenschappelijk onderzoek.

11

Productenboek Amstelland

Product Tuberculosebestrijding Het team tuberculosebestrijding richt zich op het bewaken, beschermen en verbeteren van de volksgezondheid ten aanzien van tuberculose (tbc). Hiertoe worden preventieve maatregelen genomen gericht op het tegengaan van transmissie, screenen van risicogroepen op infectie en behandelen en begeleiden open en gesloten tuberculose. In het laatste geval, ook latente tbc genoemd, is er weliswaar geen besmettingsgevaar maar wel zorg nodig. Een belangrijk onderdeel bij open tbc is het bron- en contactonderzoek. Risico­ groepen zijn immigranten, asielzoekers en reizigers van en uit landen waar tbc veel voorkomt.

Tuberculosebestrijding (A) • Opsporen van tuberculose(infectie) door het screenen van risicogroepen. • Bron- en contactonderzoek bij mensen met open tbc. • Voorlichten, begeleiden en monitoren van tuberculose patiënten en recent besmette patiënten. • Preventie bij risicogroepen. • Informeren en adviseren over tuberculose aan individuen en groepen.

Plustaken: Geen

Wet publieke gezondheid, artikel 6, lid 1, onder b en c. Besluit publieke gezondheid, artikel 11 Zie voor beide artikelen product infectieziekten

Product centrum seksuele gezondheid De soapolikliniek/centrum voor seksuele gezondheid houdt zich bezig met de soa-bestrijding en het bevorderen van de seksuele gezondheid in Amsterdam en Amstelland en is regionaal coördinator van de landelijke regeling aanvullende seksuele gezondheid (ASG regeling). De afdeling verzorgt spreekuren curatieve soa-zorg, waarin er aandacht is voor testen, behandelen, partnerwaarschuwing en preventie. Jongeren tot 25 jaar kunnen ook terecht op de seksualiteitsspreekuren, waar vooral veel hulpvragen over anticonceptie, seksueel geweld en rond zwangerschap worden besproken. De afdeling voert voor mannen die seks hebben met mannen en voor sekswerkers ook collectieve preventieprogramma’s uit, waarin voorlichting, outreachend werken en soa-testen worden geïntegreerd. Daarnaast verstrekt de afdeling PrEP aan mensen die geen hiv hebben, maar die wel een verhoogd risico lopen om geïnfecteerd te raken. PrEP is een pil die een hiv-infectie kan voorkomen. In aanvulling op het bestaande preventie aanbod,

12

Productenboek Amstelland

biedt PrEP een goede kans om de hiv-epidemie te stoppen. De financiering van consulten op de soa-poli vindt plaats vanuit een landelijke financiering. Via het ministerie van VWS ontvangt het RIVM hiervoor een bedrag wat verder verdeeld wordt over de coördinerende GGD-en in Nederland. De bron- en contactopsporing (als er een soa geconstateerd is, is de GGD wettelijk verplicht ook na te gaan of besmette contacten op te sporen zijn) is een taak die buiten de landelijke financiering valt en door gemeenten zelf gefinancierd moet worden en onderdeel is van deze GR. Dit is daarmee een A-taak en specifiek voor Amstelland levert de afdeling centrum seksuele gezondheid daarom het volgende.

Centrum seksuele gezondheid (A en C) Uitvoeren van bron- en contactonderzoek bij contacten van patiënten.

Plustaken: Geen

Wet publieke gezondheid, artikel 6, lid 1, onder b. Het college van burgemeester en wethouders draagt zorg voor de uitvoering van de algemene infectieziektebestrijding, waaronder in ieder geval behoort: b. het bestrijden van tuberculose en seksueel overdraagbare aandoeningen, inclusief bron- en contactopsporing, Besluit publieke gezondheid, en artikel 11: Zie bij product infectieziekten

Hygiëne en inspectie In het kader van de GR OGZ Amstelland voert het team Hygiëne en Inspectie twee taken uit. Ten eerste het toezicht op kinderopvang (kinderdagverblijven, buitenschoolse opvang, gastouderbureaus, gastouders). Ten tweede verstrekt het team advies in het kader van de Wet publieke gezondheid om de hygiëne en infectiepreventie bij diverse instellingen en collectieve voorzieningen te verbeteren.

Product: inspectie Kinderopvang De inspectie kinderopvang wordt gefinancierd vanuit een rijksbijdrage die de afzonderlijke gemeenten via een doeluitkering ontvangen. De kosten voor de kinderopvang worden op basis van inwoneraantal verdeeld. Elke kinder­ opvanglocatie moet minimaal een keer per jaar worden geïnspecteerd. Hoe vaak inspecties gebeuren, wordt vastgesteld op basis van het risicoprofiel per locatie. De inspectie Kinderopvang inspecteert jaarlijks alle kinderdagcentra en gastouderbureaus. Van de gastouders die niet aan een bureau verbonden zijn wordt tenminste vijftig procent geïnspecteerd.

13

Productenboek Amstelland

Handhaving is een gemeentelijke taak die niet is ondergebracht in de GR OGZ Amstelland. Als het team Inspectie Kinderopvang bij een inspectie constateert dat (eventueel na herstelaanbod) kwaliteitseisen worden overtreden, geeft zij een advies handhaven aan de betreffende gemeente. De gemeente treedt handhavend op volgens het eigen toezichts-en handhavingsbeleid en geeft indien nodig de Inspectie Kinderopvang opdracht om de naleving te onderzoeken.

Inspectie Kinderopvang (A en B) Basispakket: • Toezicht op kinderdagverblijven (inclusief voorschoolse educatie), buitenschoolse opvang, gastouderbureaus en gastouders.

Plustaken: Verdieping toezicht gastouderopvang

Wet kinderopvang en kwaliteitseisen, artikel 1.61: 1. Het college ziet toe op de naleving van de bij of krachtens de artikelen 1.45, derde lid, 1.47, eerste lid, en 1.49 tot en met 1.59 gestelde regels, onderscheidenlijk de krachtens artikel 1.65 gegeven aanwijzingen en bevelen en de krachtens artikel 1.66, eerste lid, gegeven bevelen tot sluiting dan wel de krachtens artikel 1.66, tweede lid, uitgevaardigde verboden en de in de bij artikel 1.50b vastgestelde algemene maatregel van bestuur vastgelegde basisvoorwaarden voor kwaliteit van voorschoolse educatie. Het college wijst de directeur publieke gezondheid van de GGD, bedoeld in artikel 14, derde lid, van de Wet publieke gezondheid, aan als toezichthouder. 2. Voor zover een kindercentrum een voorziening voor gastouderopvang of een gastouderbureau in een woning is gevestigd, zijn de toezichthouders ter uitvoering van de taken, bedoeld in het eerste lid, bevoegd zonder toestemming van de bewoners in die woning binnen te treden.

Product Technische hygiënezorg De GGD functioneert als vraagbaak op het gebied van hygiëne en infectie­ preventie. Zorginstellingen en publieke voorzieningen moeten te allen tijde een vraag over hygiëne en infectiepreventie aan de GGD kunnen stellen. De deskundige infectiepreventie van de GGD kan de voorziening van een antwoord of advies op maat voorzien. In coronatijd is dit zeer actueel en nuttig gebleken. Om zicht te hebben op de publieke voorzieningen en de eventueel aanwezige risico’s op het gebied van technische hygiënezorg, wordt een lijst van dergelijke instellingen bijgehouden. Daarnaast wordt er ondersteuning aan collectieve voorzieningen geboden bij een uitbraak van infectieziekten. Dit is een wettelijke taak van gemeenten met als doel de verdere verspreiding van een infectieziekte te voorkomen. Het team Hygiëne & Inspectie geeft ook advies over de te nemen hygiënemaatregelen om toekomstige uitbraken te voorkomen. Er worden locaties bezocht, er wordt meegekeken en geadviseerd en er wordt indien nodig een voorlichting gegeven aan de medewerkers.

14

Productenboek Amstelland

Legionellapreventie betreft bronopsporing bij patiënten met legionellose en het geven van advies aan instellingen/bedrijven als een verhoogde concentratie legionellabacteriën in hun leidingwater is aangetroffen.

Technische hygiënezorg (A en B) Basispakket: • Het bijhouden van een lijst met instellingen waar, gezien de aard van de doelgroep en de omstandigheden waaronder de activiteiten worden verricht, een verhoogd risico bestaat op de verspreiding van pathogene micro-organismen. • Het adviseren van de onder a bedoelde instellingen over de mogelijkheden op het gebied van bouw, inrichting en organisatie van de activiteiten om de risico’s op verspreiding van pathogene microorganismen te verkleinen. • Het signaleren van ongewenste onhygiënische situaties en het bijhouden van de lijst instellingen met verhoogd risico op de verspreiding van ziekteverwekkers. • Het beantwoorden van vragen uit de bevolking en het geven van voorlichting. • Legionella Preventie. • Advies over infectiepreventie op evenementen.

Plustaak: Thematisch onderzoek

Wet publieke gezondheid, artikel 2, lid 2 onder f Ter uitvoering van de in het eerste lid bedoelde taak draagt het college van burgemeester en wethouders in ieder geval zorg voor: f. het bevorderen van technische hygiënezorg, Besluit publieke gezondheid, artikel 2, lid 4. De in artikel 2, tweede lid, aanhef en onder f, van de wet genoemde werkzaamheid omvat in ieder geval de volgende aspecten: a. het bijhouden van een lijst met instellingen waar, gezien de aard van de doelgroep en de omstandigheden waaronder de activiteiten worden verricht, een verhoogd risico bestaat op de verspreiding van pathogene micro-organismen, b. het adviseren van de onder a bedoelde instellingen over de mogelijkheden op het gebied van bouw, inrichting en organisatie van de activiteiten om de risico’s op verspreiding van pathogene micro-organismen te verkleinen, c. het signaleren van ongewenste situaties, d. het beantwoorden van vragen uit de bevolking en het geven van voorlichting.

15

Productenboek Amstelland

Openbare Geestelijke Gezondheidszorg De afdeling Vangnet houdt zich vooral bezig met personen die zich in een sociaal maatschappelijke crisis bevinden. Het gaat hierbij om mensen met psychiatrische en/of psychosociale problematiek die hulp nodig hebben doordat zij overlast veroorzaken en/of hulpbehoevend zijn. De problematiek kan acuut zijn maar ook al lang bestaan. Deze OGGZ-cliënten mijden vaak zorg of hebben geen (adequate) hulpvraag. Producten die vanuit dit team geleverd worden aan de regio zijn de volgende:

Vangnet MGGZ (Vangnet) (A en B) Basispakket: • Crisisdienst: Beschikbaarheid crisishulp in de regio Amstelland 24 uur per dag, 7 dagen per week. Voor personen die in een crisis of hulpbehoevend zijn en/of extreme overlast veroorzaken. Vangnet beoordeelt de situatie en verwijst door naar de juiste hulpverlening. • De lokale betrokken zorgpartijen worden binnen 24 uur geïnformeerd over de casus. • Psychosociale hulp bij ongevallen en rampen (PSH). • Ondersteuning aan de lokale meldpunten zorg en overlast. • Hygiënisch Woningtoezicht (HWT) werkt nauw samen met de wijk GGD en gemeenten afdeling bouw- en woningtoezicht en/of sociaal team. HWT grijpt in wanneer sprake is van te volle of vieze woningen, waardoor een gevaar ontstaat voor de volksgezondheid. • Uitvoering taken in het kader van de Wet Verplichte GGZ: het advies- en meldpunt OGGZ en Verkennend Onderzoek (VO) en de uitvoering van de hoorplicht. Zie de volgende tabel voor een toelichting op de te verlenen diensten.

Plustaak: Wijk-GGD Ondersteuning Meldpunt Zorg & Overlast (voor de DUO-gemeenten). Hier kunnen hulpverleners en inwoners terecht voor een zorgmelding of een melding over overlast. Het meldpunt onderzoekt de melding en schakelt zo nodig de Wijk-GGD in. • De Wijk-GGD werkt nauw samen met zorgpartijen en lokale zorgnetwerken. • De Wijk-GGD biedt screening/triage en zorgtoeleiding • De Wijk-GGD biedt casus consultatie, voorlichting en deskundigheidsbevordering aan lokale zorgnetwerken en netwerkpartners.

16

Productenboek Amstelland

Wet maatschappelijke ondersteuning 2015, artikel 1.2.1 onder a, 2.1.2, lid 2 onder g, artikel 2.3.2, lid 4, onder f Wet maatschappelijke ondersteuning 2015, artikel 1.2.1 a: Artikel 1.2.1 Een ingezetene van Nederland komt overeenkomstig de bepalingen van deze wet in aanmerking voor een maatwerkvoorziening, bestaande uit: a. door het college van de gemeente waarvan hij ingezetene is, te verstrekken ondersteuning van zijn zelfredzaamheid en participatie, voor zover hij in verband met een beperking, chronische psychische of psychosociale problemen niet op eigen kracht, met gebruikelijke hulp, met mantelzorg of met hulp van andere personen uit zijn sociale netwerk voldoende zelfredzaam is of in staat is tot participatie, Wet maatschappelijke ondersteuning 2015, artikel 2.1.2, lid 2 onder g: Het plan beschrijft de beleidsvoornemens inzake door het college te nemen besluiten of te verrichten handelingen die erop gericht zijn: g. maatwerkvoorzieningen te bieden aan personen die niet in staat zijn zich op eigen kracht te handhaven in de samenleving en beschermd wonen of opvang behoeven in verband met psychische of psychosociale problemen of omdat zij de thuissituatie hebben verlaten, al dan niet in verband met risico’s voor hun veiligheid als gevolg van huiselijk geweld; Wet maatschappelijke ondersteuning 2015, artikel 2.3.2, lid 4, onder f: Het college onderzoekt: f. de

mogelijkheden om door middel van samenwerking met zorgverzekeraars en zorgaanbieders als bedoeld in de Zorgverzekeringswet en partijen op het gebied van publieke gezondheid, jeugdhulp, onderwijs, welzijn, wonen, werk en inkomen, te komen tot een zo goed mogelijk afgestemde dienstverlening met het oog op de behoefte aan verbetering van zijn zelfredzaamheid, zijn participatie of aan beschermd wonen of opvang; Wet verplichte GGZ Artikel 5:2, lid 1: Een ieder kan een melding doen bij het college van burgemeester en wethouders over een persoon die woonachtig is in die gemeente of aldaar overwegend verblijft voor wie de noodzaak tot geestelijke gezondheidszorg, die mogelijk zou moeten worden verleend met verplichte zorg, zou moeten worden onderzocht Artikel 5:2, lid 2: Het college van burgemeester en wethouders draagt binnen een redelijke termijn, doch uiterlijk binnen veertien dagen, zorg voor een verkennend onderzoek naar de noodzaak, bedoeld in het eerste lid. Artikel 7.1, lid 3b: De burgemeester neemt niet eerder een crisismaatregel dan nadat hij betrokkene, zo mogelijk, in de gelegenheid heeft gesteld om te worden gehoord.

17

Productenboek Amstelland

Onderdeel

Toelichting

Beschikbaarheid Crisisdienst

Crisisdienst: 24 uur beschikbaarheid waarbij vooral de politie een beroep doet op de sociaalpsychiatrisch verpleegkundige van de GGD om mee te gaan, mee te denken en de goede partijen in te schakelen in situaties met personen met onbegrepen gedrag of in geval van overlast Ook als mensen onverwachts dakloos raken, dan is de crisisdienst betrokken.

Ondersteuning meldpunt Zorg en Overlast (Wijk GGD) (plustaak)

Wijk-GGD: In de wijken van Amsterdam en de DUO-gemeentes zijn sociaalpsychiatrisch verpleegkundigen werkzaam. Zij werken samen met de gemeentelijke meldpunten en de wijkagenten. Zij spelen een rol in het inzetten van de juiste zorgpartijen, het bemiddelen en activeren van organisaties als er stagnaties zijn. Hierbij zijn niet alleen de zorgpartijen betrokken, maar ook bijvoorbeeld woningbouwcoöperaties.

Hygiënisch Woningtoezicht (HWT)

HWT: Er zijn twee toezichthouders hygiënisch woningtoezicht. Zij beoordelen en controleren of woning dusdanig vervuild zijn dat er actie noodzakelijk is. Zij kunnen in een uiterste geval bestuursdwang uitvoeren voor verplicht opruimen. Ingezet wordt zo mogelijk op preventie en het voorkomen van gedwongen opruiming. Hiervoor wordt nauw samengewerkt met de wijk-GGD of een verpleegkundige van het team. Ook wordt gekeken hoe de juiste zorg ingezet kan worden.

Meldpunt OGGZ 09.00u - 17.00u

Meldpunt OGGZ: Dit is een landelijk meldpunt, toegankelijk voor iedereen, voor niet-acute situaties met personen met onbegrepen gedrag. De GGD zorgt voor de uitvoering van dit meldpunt, waarbij de meldingen of doorgezet worden naar de wijk-spv, naar het sociale wijkteam, naar de betrokken behandelaar en/of er in kader van de Wet verplichte GGZ (Wvggz) acties ondernomen worden. Uitsluitend DUO-gemeenten

Meldpunt OGGZ 17.00u - 09.00u en weekenddiensten

Als hierboven, maar dan buiten kantoortijden. Alle Amstelland gemeenten.

Hoorplicht en bereikbaarheid

Hoorplicht: Dit is een onderdeel van de Wvggz. Als er een crisismaatregel moet worden afgegeven, dan is de burgemeester volgens de wet verantwoordelijk om de betrokken burger te horen. De uitvoering is gedelegeerd naar de GGD.

VO (* inclusief beschikbaarheid)

Verkennend Onderzoek: Dit is een onderdeel van de Wvgzz. Als er zorgen zijn omtrent een burger, dan kan de omgeving een verkennend onderzoek aanvragen. Mocht een zorgmachtiging inderdaad geïndiceerd zijn, dan doet de GGD een aanvraag tot zorgmachtiging bij het Openbaar Ministerie. De GGD voert het VO uit voor de DUOgemeenten.

18

Productenboek Amstelland

Forensische geneeskunde De afdeling Forensische Geneeskunde en Medisch Advisering (FGMA) levert als onderdeel van de GGD Amsterdam medische zorg en advisering ten behoeve van gemeentelijke instanties, gemeenten, evenals burgers van de gemeenten en politie en justitie in de regio’s Amsterdam-Amstelland en provincie NoordHolland. FGMA functioneert op het scharnierpunt tussen overheid en zorg, waarbij de forensische geneeskunde (incl. verpleegkunde), zorg in penitentiaire instellingen en detentiecentra de hoofdactiviteiten zijn (categorie C). De gemeentelijke lijkschouwer (forensisch arts) wordt opgeroepen als iemand een niet-natuurlijk dood is gestorven, bij vermoeden van een niet natuurlijke dood, als de behandeld arts ontbreekt of in geval van een lijk-vinding. Samen met de politie en recherche onderzoekt de forensisch arts de situatie en probeert vervolgens de doodsoorzaak vast te stellen. Ook euthanasie is een situatie waar de forensisch arts een rol speelt. De forensisch arts gaat hier (uiteraard zonder politie) naar toe en zorgt ervoor dat de vereiste verslagen en formulieren bij de toetsingscommissie en/of officier van justitie terecht komen. In de GR begroting is de 24-uurs beschikbaarheid opgenomen. Daadwerkelijk uitvoerde lijkschouwingen en euthanasieverklaringen worden apart afgerekend aan de gemeenten, per verrichting.

19

Productenboek Amstelland

Beschikbaarheid lijkschouwing (A en B Basispakket: • Zorgdragen voor 24 uur per dag beschikbaarheid van een geregistreerd forensisch arts tbv lijkschouwing • Het uitvoeren van lijkschouwen en toetsing van euthanasie voor de gemeenten in Amstelland

Plustaken: Letselspreekuur+ Het Letselspreekuur+ is bestemd voor kwetsbare personen zoals ouderen, kinderen en (verstandelijk) gehandicapten. Het voorziet in een uitgebreid lichamelijk onderzoek en beschrijving van het letsel of letsels. De rapportage die wordt opgeleverd is geschikt om te gebruiken in een eventueel juridische proces. Het Letselspreekuur+ is onafhankelijk waardoor de (behandel)relatie tussen de aanvrager en het slachtoffer niet onder druk komt te staan. Een consult kan worden aangevraagd door politie en OM, maar ook door regiehouders zoals Veilig Thuis, huisartsen en Raad voor de kinderbescherming. Politie en OM hoeven niet perse betrokken te zijn of worden om gebruik te kunnen maken van het Letselspreekuur+. De forensisch artsen van het Letselspreekuur+ voeren ook opdrachten uit voor het NFI (Nederlands Forensisch Instituut). De financiering wordt (vooralsnog) per casus geregeld.

20

Productenboek Amstelland

Wet op de Lijkbezorging, artikel 3 en 4: Artikel 3 Lijkschouwing geschiedt, zo spoedig mogelijk na het overlijden, door de behandelende arts of door een gemeentelijke lijkschouwer. Artikel 4 Burgemeester en wethouders verschaffen gelegenheid tot het doen schouwen van lijken. Zij benoemen een of meer gemeentelijke lijkschouwers. Wet op de Lijkbezorging artikel 7 1. Hij die de schouwing heeft verricht geeft een verklaring van overlijden af, indien hij ervan overtuigd is dat de dood is ingetreden ten gevolge van een natuurlijke oorzaak. 2. Indien het overlijden het gevolg was van de toepassing van levensbeëindiging op verzoek of hulp bij zelfdoding als bedoeld in artikel 293, tweede lid, onderscheidenlijk artikel 294, tweede lid, tweede volzin, van het Wetboek van Strafrecht, geeft de behandelende arts geen verklaring van overlijden af en doet hij van de oorzaak van dit overlijden onverwijld door invulling van een formulier mededeling aan de gemeentelijke lijkschouwer of een der gemeentelijke lijkschouwers. Bij de mededeling voegt de arts een beredeneerd verslag inzake de inachtneming van de zorgvuldigheidseisen, bedoeld in artikel 2 van de Wet toetsing levensbeëindiging op verzoek en hulp bij zelfdoding. 3.

Indien de behandelende arts in andere gevallen dan die bedoeld in het tweede lid meent niet tot afgifte van een verklaring van overlijden te kunnen overgaan, doet hij hiervan onverwijld door invulling van een formulier mededeling aan de gemeentelijke lijkschouwer of een der gemeentelijke lijkschouwers. Wet op de Lijkbezorging artikel 22a 1. Indien een lijk is besmet met een infectueus of giftig agens of een infectueuze of giftige stof, of een gegrond vermoeden daarvan bestaat, waardoor een ernstig gevaar voor de volksgezondheid kan ontstaan, kan de burgemeester, na advies van de gemeentelijke gezondheidsdienst, bedoeld in artikel 17 van de Wet publieke gezondheid, maatregelen treffen om dit gevaar af te wenden. 2. Met het toezicht op de naleving van het bepaalde in het eerste lid zijn belast de ambtenaren van het Staatstoezicht op de volksgezondheid.