Bijlage 1 - Speelruimteplan Amstelveen ‘Groene speelplekken voor iedereen’
Tekst van het document
Groene speelplekken voor iedereen Speelruimteplan Amstelveen
20 maart 2025
1
Inhoud
Voorwoord3
7. Bijlagen
22
7.1 Participatieresultaten DenkMee
22
7.2 Participatieresultaten Kinderraad
25
1. Inleiding
4
1.1 Aanleiding
4
7.3 Participatie inrichting speelplekken
28
1.2 Afbakening
5
7.4 Samenspeelnetwerk
29
1.3 Leeswijzer
6
7.5 Beheer en onderhoud speelplekken
30
7.6 Inspiratielijst beplanting
32
2. Speelvisie en doelstellingen
7
3. Speelplekken van Amstelveen
8
3.1 Spreiding speelplekken
8
3.2 Inrichtingselementen
9
3.3 Ondergronden
9
3.4 Soorten speelplekken
10
4. Spelen voor iedereen
13
4.1 Gevarieerd
13
4.2 Bereikbaar
14
4.3 Inclusief
15
5. Groene en veilige speelplekken
16
5.1 Veilig
16
5.2 Groen en biodivers
16
5.3 Klimaatadaptief en duurzaam
18
6. Uitvoeringsplan en financiering
20
2
Voorwoord Fijn en veilig spelen Spelen is niet alleen leuk, maar ook essentieel voor de ontwikkeling van kinderen. Het draagt bij aan hun motorische vaardigheden, sociale interacties en creativiteit. In Amstelveen hechten we veel waarde aan buitenspelen en hebben we een goed verspreid netwerk van speelplekken door de hele gemeente. Met dit Speelruimteplan brengen we in kaart wat we al doen en hoe we de speelruimte in Amstelveen de komende jaren verder vormgeven. We onderscheiden in dit plan drie typen speelplekken: buurtspeelplekken, speellandschappen en schoolpleinen. Dit helpt ons om
Speelplek Hortensialaan
per locatie goed af te wegen welke inrichting het beste past bij de behoeften van kinderen en jongeren. Bij de herinrichting van speelplekken betrekken we actief de
Speelplekken krijgen, als deze gerenoveerd worden of
ervoor dat de badjes behouden blijven als waardevolle
buurt en schoolpleinen vergroenen we in overleg met
nieuw worden aangelegd in nieuwbouwwijken, meer
ontmoetingsplekken in de zomer.
de school. Daarbij houden we oog voor een natuurlijke
bomen voor schaduw, natuurlijke speelaanleidingen en
en inclusieve inrichting, zodat iedere jongere, met
waterdoorlatende ondergronden.
of zonder beperking, kan meespelen. Dat gaat om maatwerk per wijk.
Met dit plan zorgen we ervoor dat Amstelveen een fijne, veilige en inspirerende speelomgeving blijft
Daarnaast verdienen de zeven speelbadjes in
bieden aan alle kinderen en jongeren.
Amstelveen bijzondere aandacht. Deze unieke Nieuw in dit plan is de verdere ontwikkeling van
speelvoorzieningen zijn een belangrijk onderdeel
Floor Gordon
speellandschappen, waar de jeugd van 0 tot 18 jaar
van het speelaanbod, vooral voor jonge kinderen en
Wethouder Spelen en Toegankelijkheid
samen kunnen spelen. En er voldoende uitdaging is
gezinnen. Door strengere wet- en regelgeving op het
voor de oudere jeugd. Dat komt ook naar voren uit de
gebied van waterkwaliteit en hygiëne moeten de badjes
participatie over spelen in Amstelveen. Ook zetten we
worden voorzien van moderne filtersystemen. Dit
in op een groene en klimaatbestendige speelomgeving.
vraagt om een financiële investering, maar zorgt
3
1. Inleiding Buitenspelen is niet alleen leuk, maar ook essentieel
1.1 Aanleiding
Om aan de nieuwe eisen te voldoen moeten de badjes
voor de ontwikkeling van kinderen. Het bevordert hun
De druk op de openbare ruimte is hoog in Amstelveen
aangesloten worden op moderne waterfiltersystemen
motorische vaardigheden en hun sociale interactie
en zal met de verwachte groei van de stad verder
die zorgen voor schoon water.
en creativiteit. Daarom heeft Amstelveen verdeeld
toenemen. Door de groei van het aantal inwoners en
over de wijken verschillende speelplekken. Er zijn
het feit dat kinderen minder vaak en korter buiten
Het Speelruimteplan is een uitwerking van de Visie
buurtspeelplekken met schommels en klimrekken,
spelen, is het belangrijk dat er genoeg aantrekkelijke
op Gezonde Leefomgeving en de Groenvisie, die
schoolpleinen en ook wijkoverstijgende plekken met
speelplekken zijn waar kinderen graag buiten kunnen
onderdeel zijn van de Omgevingsvisie Amstelveen. Het
trapvelden, basketbalvelden en speelbadjes.
spelen en bewegen.
Speelruimteplan heeft aanknopingspunten met het Actieplan Klimaatadaptatie.
De gemeente zorgt voor de kwaliteit en veiligheid van de speelvoorzieningen, die grotendeels door de eigen dienst worden onderhouden. Het Speelruimteplan geeft de kaders voor de inrichting en het beheer van de speelplekken.
“De gemiddelde schermtijd neemt toe en algemene beweegactiviteit neemt af onder jonge kinderen.” Visie Gezonde Leefomgeving
Het Speelruimteplan is opgesteld samen met onze (jonge) inwoners. Kinderen hebben tekeningen
De speelbehoeften van kinderen veranderen. De
ingestuurd over hun droomspeelplek en de
Amstelveense kinderen hebben o.a. aangegeven
Kinderraad van Amstelveen heeft tijdens een
dat ze het belangrijk vinden dat ze samen met hun
fietstocht waardevolle input geleverd. Daarnaast
oudere of jongere broertjes of zusjes op een speelplek
hebben inwoners meegedacht via het online
kunnen spelen. Ze willen ook meer uitgedaagd worden,
participatieplatform DenkMee. Hierbij is belangrijke
zoals op een grotere (natuur)speelplek met naast de
informatie opgehaald, zoals: Welke speelplekken
speeltoestellen ook natuurlijke speelaanleidingen,
worden veel bezocht? Wat zijn de wensen van de
zoals heuveltjes en bosschages.
gebruikers? Hoe kan spelen in Amstelveen nog meer uitnodigen om naar buiten te gaan? De uitslagen van de
Er is nieuwe wet- en regelgeving van kracht over de
participatie staan nader omschreven in bijlagen 1 en 2.
hygiëne en veiligheid in openbare zwembaden. Dit geldt ook voor de zeven speelbadjes in Amstelveen.
Speelplek met natuurlijke speelaanleidingen en heuveltjes, Karel Doormanweg
4
Speelplekken kunnen een bijdrage leveren aan de
Een speellandschap is ingericht voor kinderen van
uitdaging van klimaatverandering en het afnemen van
0-18 jaar. Dit is een grotere speelplek met een uniek
de biodiversiteit.
karakter en ten minste één bijzonder (speel)element, die een aantrekkende werking heeft op kinderen
Visie Gezonde Leefomgeving
uit de hele wijk. Dit zijn bijvoorbeeld: sportveldjes
Amstelveen wil een gezonde stad zijn en blijven. Het
zoals basketbalvelden, voetbal- en pannavelden,
Speelruimteplan sluit aan op speerpunt 4 van de visie:
natuurspeelplekken en skate/rolschaatsbanen voor
Gezond opgroeien.
kinderen uit de hele gemeente.
Groenvisie Amstelveen
Schoolpleinen zijn openbare speelplekken buiten
De Groenvisie geeft het belang aan van gemeentelijk
de schooltijden. Schoolpleinen zijn geschikt voor de
groen voor Amstelveen, en hoe de gemeente, ook bij
leeftijd 4-12 jaar. De inrichting komt in samenspraak
groei van de stad, wil bereiken dat groen en water
met de school(kinderen) tot stand en is zo groen
een grotere bijdrage leveren aan een fijne en gezonde
mogelijk, met ruimte voor bomen voor schaduw en
leefomgeving.
natuurlijke speelelementen.
Speellandschap, Hortensialaan
1.2 Afbakening Het Speelruimteplan gaat over alle gemeentelijke speelplekken binnen de bebouwde kom. Wij onderscheiden hierbij drie soorten speelplekken: 1. Buurtspeelplekken 2. Speellandschappen 3. Schoolpleinen Een buurtspeelplek in Amstelveen is ingericht voor kinderen van 0 tot 12 jaar met speeltoestellen. Buurtspeelplekken zijn veelzijdig en aantrekkelijk voor deze diverse leeftijden.
Buurtspeelplek, Middachten in Westwijk
Schoolplein de Linde met bomen voor schaduw
5
De natuurspeelplek van Speelboerderij Elsenhove
1.3 Leeswijzer
maakt ook onderdeel uit van het Speelruimteplan.
Het Speelruimteplan is als volgt opgebouwd:
Deze speelplek is niet in een van de drie soorten
1. Speelvisie en doelstellingen
speelplekken te vatten. De speelplek is geschikt voor de
Hoe kunnen kinderen optimaal spelen? Het
doelgroep 4-12 jaar en is niet openbaar toegankelijk na
Speelruimteplan heeft twee doelstellingen die zijn
sluitingstijd.
onderverdeeld in zes uitgangspunten. Deze vormen de leidraad van het beleid.
De speelplekken in het Amsterdamse Bos vallen niet
2. Speelplekken van Amstelveen
onder dit plan, maar hebben wel een relatie met
Dit hoofdstuk beschrijft de huidige speelplekken
het Speelruimteplan. Dit geldt ook voor bewegen en
en het beheer. Daarbij zijn de gegevens uit het
sporten in het groen. De sportvelden en sport- en
beheersysteem gebruikt, maar ook waarnemingen
beweegvoorzieningen voor volwassenen, bijvoorbeeld een calisthenics park, vallen buiten dit plan.
buiten. 3. Spelen voor iedereen In dit hoofdstuk zijn de uitgangspunten omschreven
Het Speelruimteplan voldoet aan de wettelijke kaders, zoals de Omgevingswet, het Warenwetbesluit attractieen speeltoestellen en Europese normeringen. In
die vallen onder het eerste doel: spelen is voor iedereen. 4. Groene en veilige speelplekken
bijlage 5 staat hoe de gemeente door goed beheer
Hoofdstuk 4 omschrijft de uitgangspunten van het
en onderhoud aan de regelgeving voldoet. Dit plan
tweede doel, een groene en veilige speelplek.
vervangt het beleidskader Spelrecreatie uit 2016.
5. Uitvoeringsplan en financiering Het uitvoeringsplan bevat maatregelen die nodig zijn om de ambities waar te maken, inclusief een financiële onderbouwing.
Buurtspeelplek, Bevelandselaan in Elsrijk
6
2. Speelvisie en doelstellingen Speelplekken zijn dé plekken waar de toekomstige
Daarnaast biedt het inzicht in de mogelijkheden en
generaties van Amstelveen de kans krijgen om te
koppelkansen op het gebied van klimaatadaptatie,
ontdekken en zich te ontwikkelen. Buiten spelen draagt
biodiversiteit en vergroening.
bij aan motorische vaardigheden, sociale interacties en het denkvermogen. Daarom hecht Amstelveen veel
Het Speelruimteplan heeft een tweeledige doelstelling:
belang aan het spelen in de openbare ruimte.
spelen voor iedereen en zorgen voor een groene en veilige speelomgeving. Bij elke doelstelling zijn drie
Visie Speelruimteplan
Spelen voor iedereen
Een groene en veilige speelomgeving
Gevarieerd
Veilig
Bereikbaar
Groen en Biodivers
Inclusief
Klimaatadaptief en duurzaam
uitgangspunten opgenomen. Deze zes uitgangspunten vormen samen de leidraad voor het Speelruimteplan.
Buitenspelen is belangrijk voor opgroeiende kinderen. Het streven is dat elk kind binnen 150 meter van zijn woning een speelplek kan bereiken. Voor tieners van 12-18 jaar zijn er voldoende speelvoorzieningen op wijkniveau, afgestemd op hun (sport)behoeften. Speelplekken zijn gevarieerd en groen ingericht. Bij de inrichting van een speelplek worden circulariteit en duurzaamheid meegewogen.
In hoofdstuk 4 is het beleid voor het doel Spelen voor iedereen verder uitgewerkt en in hoofdstuk 5 voor het doel Een groene en gezonde speelomgeving.
Doelstelling en uitgangspunten Met dit Speelruimteplan werkt Amstelveen aan een gevarieerd, uitdagend en toekomstbestendig aanbod aan speelplekken, voor peuter tot tiener in Amstelveen. Het plan maakt duidelijk welke mogelijkheden en kansen er zijn op een speelplek voor spelen, bewegen en ontmoeten.
Duurzaam RVS toestel op een zandondergrond, speellandschap Dr. Willem Dreesweg
Natuurlijke speeltoestellen op een rubber ondergrond, buurtspeelplek Eline Verestraat
7
3. Speelplekken van Amstelveen Amstelveen heeft een gevarieerd aanbod aan speelplekken en wil dit duurzaam in stand houden. Bewoners denken mee over de inrichting van een speelplek wanneer speelplekken opgeknapt worden. Met name kinderen uit de buurt worden hier actief bij betrokken, zie bijlage 3 ’Participatie inrichting speelplekken’ voor meer uitleg over dit proces. Dit hoofdstuk geeft een overzicht van de huidige speelplekken in de gemeente.
3.1 Spreiding speelplekken Amstelveen telt 236 speelplekken verspreid over de 13 wijken. In sommige wijken is het aantal speelplekken groter dan in andere wijken. Dit komt met name door de stedenbouwkundige opbouw van de wijken. Westwijk is bijvoorbeeld aangelegd voor jonge gezinnen met kinderen en heeft daarom veel speelplekken. De buurtspeelplekken en de schoolpleinen zijn hierbij op loopafstand, 150 meter, voor kinderen van 0-12 jaar. Onderstaande kaarten laten zien dat de dekkingsgraad van speelplekken bijna volledig is in Amstelveen.
Spreiding buurtspeelplekken met een bereik van 150 meter
Spreiding speellandschappen met een bereik van 400 meter
De grotere speellandschappen zijn geschikt voor de bredere doelgroep van 0-18 jaar en hebben een bereik van 400 meter.
8
Speelplekken in Amstelveen
Aantal
Formele speelplekken
236
Openbare basis schoolpleinen
30
Speeltoestellen
765
Kunstgras trapveld
8
Gras trapveld
42
Pannaveld
10
Basketbalveld
24
Skatepark/skate elementen
4
Speelbad
7
Zandbak
59
Hetzelfde combinatietoestel op verschillende buurtspeelplekken in Amstelveen Noord.
3.2 Inrichtingselementen
afhankelijk van het element, de valhoogte en de sfeer
Er is een grote diversiteit aan speel- en sportelementen te
van de speelplek. De ondergrond gras wordt over het
vinden op de speelplekken in Amstelveen. Veerelementen,
algemeen niet gebruikt als valondergrond, het blijft
combinatietoestellen, duikelrekken en voetbaldoelen
namelijk niet groen door het intensieve gebruik. Ook
Schommel
61
Mandschommel
11
Wip/veerelement
163
zijn de meest populaire elementen waarmee kinderen
ontstaan er snel kuilen en plassen bij regenachtig weer.
Combinatietoestel
124
spelen en sporten. Over het algemeen is er een
Gras bevindt zich wel vaak op de speelplek om een
Glijbaan
37
gevarieerd aanbod. Het komt voor dat een bepaald type
groene uitstraling aan de plek te geven. Rubberen
combinatietoestel meerdere keren voorkomt in één buurt.
tegels worden het meest toegepast als ondergrond
Klimtoestel
74
Bij renovaties kan er dan naar de hele buurt gekeken
bij speeltoestellen. Dit is uit praktische overwegingen.
Balanceertoestel
91
worden om variatie in speeltoestellen te creëren.
Rubberen tegels zijn makkelijk in aanleg en vergen
Duikelrek
98
Draaitoestel
20
3.3 Ondergronden
Kabelbaan
3
weinig onderhoud. Vaak gaat dit alleen om het schoonspuiten van de tegels. In vergelijking met zand,
Op de speelplekken zijn diverse ondergronden onder
dat o.a. vanuit hygiëne vaker gereinigd en bijgevuld
de speeltoestellen, speelobjecten of sportelementen.
moet worden.
Dit is een wettelijke verplichting vanwege de veiligheid.
Zandondergronden (losse ondergrond) voldoen
Er zijn twee verschillende soorten ondergronden: losse
echter beter aan de wensen vanuit klimaatadaptatie.
ondergronden (zoals zand) en vaste ondergronden
Het is een natuurlijk materiaal en voert gemakkelijk
(zoals rubber tegels). Het soort ondergrond is
regenwater af.
9
Rubber, buurtspeelplek Eenhoorn
Valzand, speellandschap Dr. Willem Dreesweg
Kunstgras, schoolplein Mio Mondo
Trapveldjes Type Ondergrond bij speeltoestel Aantal
M
2
Rubber
260
16.080
Valzand
13
3085
Kunstgras
16
1900
Momenteel zijn er 60 trapveldjes. De ondergronden van deze trapveldjes bestaan uit kunstgras (8), gras (42) en verharding (10). De trapveldjes zijn verspreid over alle wijken. In uitvoering en afmeting verschillen de trapveldjes van elkaar. Zo hebben we voetbalpleintjes, open trapvelden, panna veldjes en voetbalkooien.
3.4 Soorten speelplekken
De gemeente heeft 8 kunstgrasvelden waar kinderen,
De gemeente kent verschillende soorten speelplekken.
en vooral tieners, tijdens alle weersomstandigheden
Naast de buurtspeelplekken zijn er speellandschappen
kunnen spelen. Deze velden zijn meestal voorzien van
die ingericht zijn voor een grotere leeftijdsgroep.
een stalen hekwerk en doeltjes. Deze velden vragen
Hier vallen bijvoorbeeld de trapveldjes en de
relatief veel onderhoud en ook de vervangingskosten
natuurspeelplekken onder.
zijn hoog in vergelijking met een gras trapveld.
Kunstgras trapveld, speellandschap Middachten
10
Natuurspeelplekken
een wijkoverstijgend bereik. Zij vallen onder het
openbare badjes in de gemeente Amstelveen is in ieder
Een groene en natuurlijke speelplek leert kinderen
speellandschap. Elsenhove valt niet binnen deze
geval van 1 mei tot 1 september. De badjes worden bij
over de waarde van natuur en het belang van natuur in
categorie vanwege de doelgroep tot 12 jaar, maar
een weersverwachting van warmer dan 20 graden en
hun omgeving. In Amstelveen zijn zeven speelplekken
is wel een natuurspeelplek. Er zijn momenteel vijf
rustig zonnig weer, tussen 8.00 uur en 12.00 uur gevuld
aanwezig waarbij natuur niet alleen het decor vormt
natuurspeelplekken, te weten:
met water en worden vanaf 18.00 uur geleegd.
van een speelplek, maar juist het onderwerp van
1. Elsenhove
spelen is. Deze natuurspeelplekken zijn speelplekken
2. Noordelijke Poeloever
Er zijn zeven gemeentelijke speelbadjes verspreid over
waar speeltoestellen gecombineerd worden met
3. Grote Wielen
verschillende wijken in Amstelveen, te weten:
natuurlijke speelaanleidingen en natuurlijke materialen
4. Vlielandstraat
1. Bovenkerk – Urbanuspark
die aanzetten tot spelen. Elementen als water, zand
5. De Ruwiellaan
2. Elsrijk – Lucas van Leydenweg
en groen vormen de basis voor de inrichting van een
6. Zonnestein (klaar in 2026)
3. Groenelaan – Alpen Rondweg
natuurspeelplek.
4. Keizer Karelpark – Lindenlaan Speelbadjes
5. Middenhoven – Park Middenhoven
Natuurspeelplekken bevinden zich zoveel
Speelbadjes zijn ondiepe openbare zwembaden voor
6. Patrimonium – Broersepark
mogelijk verspreid over de gemeente en hebben
kinderen in de leeftijd van 0-6 jaar. Het seizoen voor de
7. Westwijk – Duin- en Kruidberg
Natuurspeelplek Noordelijke Poeloever
Speelbadje, Grote Beer in Park Middenhove
11
Schoolpleinen
te vergroenen en klimaatadaptieve maatregelen uit te
Skateparken
Schoolpleinen zijn na schooltijd openbare
voeren. Schoolpleinen zijn en worden opnieuw ingericht
Er is een skatepark en een rolschaatsbaan in
speelplekken. Er zijn 30 schoolpleinen in Amstelveen,
in nauw overleg met de school. Inmiddels zijn of worden
Amstelveen Noord. In Amstelveen Zuid wordt in 2025
ingericht voor de basisschoolleeftijd van 4-12 jaar.
de volgende schoolpleinen vergroend.
een nieuw skatepark geopend. Daarnaast zijn er op een
Sommige scholen hebben meerdere schoolpleinen.
• Schoolplein School of Understanding
aantal speelplekken losse skate elementen.
• Schoolplein Amstelland international school Naar aanleiding van de door de raad aangenomen motie
• Schoolplein IBS Elif
Basketbalvelden
‘Groen blauwe school- en speelpleinen’ zijn binnen het
• Schoolplein De Triangel
Er zijn verspreid over de gemeente 24 basketbalvelden.
Fonds Groen, water en recreatie middelen beschikbaar
• Schoolplein De Bloeiwijzer
Enkele hiervan zijn 3x3 courts.
gesteld tot en met 2026 om school- en speelpleinen
• Schoolplein De Omnibus Aanleg minibos samen met kinderen van de Bloeiwijzer
12
4. Spelen voor iedereen Elk kind in Amstelveen kan samen spelen, met én
De buurtspeelplekken in Amstelveen worden in de
gekozen voor een ander type toestel. Er is ook aandacht
zonder beperking. Maar ook jong met ouder, zoals de
basis ingericht voor kinderen met de leeftijdsgroep
voor de (verkeers)veiligheid. Zo zijn speelplekken veelal
kinderen zelf aangaven in het participatietraject: ‘Wij
0 tot 12 jaar. Op een speelplek zijn per leeftijdsgroep
afgebakend met groen.
willen samen met onze oudere broer of zus kunnen
– kinderen van 0-6 jaar en van 6-12 jaar- minimaal
spelen op dezelfde speelplek’.
twee speelwaarden aanwezig. Speelwaarden zijn
Speellandschappen zijn ruimer en ingericht voor
motorische speelwaarden, zoals klimmen, glijden,
de brede leeftijdsgroep van 0-18 jaar. Hier is
schommelen, maar ook fantasiespel als een speelhuisje
dus ook ruimte voor tieners van 12-18 jaar, die
Speelplekken bieden verschillende speelmogelijkheden
of constructie als bouwen met zand of takken. Daarbij
over het algemeen geen gebruik maken van de
voor diverse leeftijden. Voor een kind van 10 jaar
kan één speeltoestel meerdere speelwaarden bieden.
buurtspeelplekken. Zij hebben meer behoefte aan
is een glijbaan met drie traptreden vooral leuk om
Om te voorkomen dat het areaal, en daarmee de
sportplekken, zoals een trapveld en een skatepark.
vanaf te glijden, terwijl het voor een kind van 2 ook
onderhoudskosten steeds verder uitbreidt, worden
Het is van belang om deze voorzieningen voor deze
uitdagend is om op diezelfde glijbaan de trappen te
er aan bestaande speelplekken in principe geen extra
jongeren in stand te houden.
beklimmen. Een speelplek biedt daarom een diversiteit
toestellen toegevoegd. Bij herinrichting kan wel worden
4.1 Gevarieerd
aan speelmogelijkheden. Niet alleen voor lichamelijke uitdaging, maar ook voor creatieve uitingen, ontdekking en sociale interactie. In iedere wijk zijn buurtspeelplekken op loopafstand van de woningen. We streven hierbij naar een maximale loopafstand van 150 meter naar zo’n speelplek, conform de richtlijnen van Jantje Beton. Het is helaas niet op alle plekken mogelijk om deze loopafstand te hanteren gezien de stedenbouwkundige opbouw van bepaalde wijken, met name in Amstelveen Noord. Hier wordt daarom ingezet op een inrichting met meer uitdaging. Bij nieuwbouw zijn er mogelijkheden om een goede spreiding en voldoende speelplekken te realiseren. Water speelplek, Poortwachter
Skate elementen, speellandschap Bakboord
13
De speellandschappen hebben een uniek karakter
4.2 Bereikbaar
en ten minste één bijzonder speelelement die een
Door de aandacht te vestigen op de bereikbaarheid,
aantrekkende werking heeft op kinderen uit heel
zichtbaarheid en het openbare karakter van speelplekken
Amstelveen.
draagt de gemeente bij aan een veilige en uitnodigende omgeving waar kinderen vrij kunnen spelen, zich kunnen
Het vervangen van speeltoestellen en een gehele
ontwikkelen en sociale interactie hebben.
reconstructie van speelplekken wordt uitgevoerd wanneer uit de technische inspectie blijkt dat toestellen
Inwoners kunnen lopend, fietsend of met een rolstoel
niet meer te repareren zijn. Bewoners hebben een
een speelplek bereiken. Speelplekken bevinden zich in
stem over de inrichting van een speelplek. Samen
woonwijken, zodat kinderen ook zelfstandig kunnen
met bewoners en vooral de kinderen uit de buurt
gaan spelen. Het is cruciaal dat er geen grote barrières,
bepalen we hoe een speelplek eruitziet bij een gehele
zoals drukke wegen of hekken zijn die de toegang
herinrichting. In bijlage 3 staat meer over de manier
belemmeren. Daarnaast past het toepassen van
van participeren.
hekwerken niet bij de groene uitstraling van Amstelveen. Speelbadje, Broersepark
Speelbadjes
De speelplekken zijn over het algemeen openbaar en hebben een openbaar karakter, zodat ze toegankelijk zijn
Amstelveen heeft zeven speelbadjes die een belangrijke
Met de invoering van de Omgevingswet per 1
voor iedereen in de buurt. Dit bevordert niet alleen het
toevoeging zijn voor het speelaanbod. De speelbadjes
januari 2024 worden strengere eisen gesteld aan de
sociale contact, maar zorgt er ook voor dat kinderen in
zijn bedoeld voor de allerkleinsten van 0-6 jaar en
waterkwaliteit en het beheer van de zeven speelbadjes
een veilige omgeving met sociale controle kunnen spelen.
trekken veel mensen aan. Speelbadjes bieden verkoeling
in Amstelveen. Om structureel te kunnen voldoen
in warme dagen, en zorgen voor sociale cohesie in
aan de nieuwe kwaliteitseisen, dienen de badjes te
Ouders en andere begeleiders die meegaan met de
de wijk. Het is een plek waar ouders, (groot)ouders,
worden voorzien van moderne zwemwaterinstallaties.
spelende kinderen kunnen ook op een speelplek verblijven
verzorgers en kinderen samenkomen en contacten
Momenteel wordt één van de badjes beheerd door
en elkaar ontmoeten. Elke speelplek beschikt over een
leggen. De badjes bieden gratis zwemgelegenheid
vrijwilligers. In hoofdstuk 6 wordt dit verder toegelicht
bankje met afvalbak. Bij herinrichting kan er gekeken
voor gezinnen met een grote en kleine beurs. Kinderen
met ook een budgetraming. Naast het aanbrengen van
worden of een bankje vervangen kan worden door
maken zo de eerste stapjes om veilig te spelen en aan
zwemwaterinstallaties dienen op twee plekken zelfs de
een picknickbank voor nog meer sociale interactie. Bij
water te wennen.
huidige badjes geheel te worden vervangen om aan de
speelplekken wordt geen verlichting geplaatst. Dit heeft
nieuwe regelgeving te kunnen voldoen. In hoofdstuk 6
namelijk niet de gewenste sociale veiligheid, aangezien dit
staat een nadere uitleg met een kostenraming per badje.
uitnodigt uit om te verblijven wanneer het donker is.
14
4.3 Inclusief Op meerdere plekken in de gemeente kunnen kinderen met een beperking volwaardig meespelen. Er is ook rekening gehouden met rustige plekjes, waar kinderen prikkelarm kunnen spelen. Daarnaast is het belangrijk om ruimte te bieden voor (groot)ouders, verzorgers of anderen die meegaan naar een speelplek. Verblijfsplekken zijn uitnodigend, met voldoende zitruimte en schaduwrijke plekken. Speelplek met inclusieve toestellen, speellandschap Henegouwselaan
Wij sluiten aan bij de regel van een inclusieve speelplek van het landelijke Samenspeelnetwerk Nederland (zie
Inclusiviteit kent verschillende kenmerken met daaraan
bijlage 4). De gemeente richt zich, met informatie uit de
gekoppeld inrichtingsvormen:
werkgroep Inclusie Amstelveen, op een goede spreiding van speeltoestellen op verschillende speelplekken,
• Zintuigelijke inclusiviteit Kinderen die blind of doof zijn ervaren de wereld anders en maken meer gebruik van andere
• Fysieke inclusiviteit
zintuigen. Speelelementen die verschillende
die voor iedereen toegankelijk zijn. Zo kan er samen
Fysieke beperkingen hebben invloed op
texturen aanbieden of toestellen die geluid maken
gespeeld worden. Het is hierbij van belang dat er variatie
toegankelijkheid en bespeelbaarheid van
bieden deze groep spel aan die ze elders niet in de
in aanbod aanwezig is. De gemeente bepaalt samen met
voorzieningen. Vaste ondergronden en het bereiken
openbare ruimte kunnen vinden.
de bewoners waar kleine aanpassingen gedaan kunnen
van toestellen zijn van belang voor kinderen die
worden en waar behoefte aan is.
moeilijk ter been zijn of aan een rolstoel gebonden
“Een inclusieve speelplek hanteert de 100-70-50 regel.
zijn. Vervolgens is het belangrijk dat er toestellen
Kinderen die sneller overprikkeld raken hebben
Daarbij voelt 100% zich vrij om mee te spelen. 70% van de
zijn waar zij toegang tot hebben voor spel.
plekken nodig waar ze vanaf een afstand het spel
speelwaarden is bereikbaar voor iedereen en 50% van de
Vogelnestschommels zijn bijvoorbeeld geschikt om
kunnen observeren of zich kunnen terugtrekken.
speelwaarden is bespeelbaar voor ieder kind en gericht op
een kind in te leggen en door flauwe traptreden in
Speelhuisjes of zitplekken zijn hier goede voorbeelden
het stimuleren van ontmoeting en samen spelen.”
toestellen kan er makkelijker geklommen worden
van. Nog sterker zijn natuurlijke elementen omdat
op een toestel. Hoewel dit niet op elke speelplek
deze een extra veilig gevoel bieden van rust.
• Mentale inclusiviteit
mogelijk is, biedt Amstelveen enkele locaties met een hoge toegankelijkheid. Brede paden en stevige, veilige ondergronden spelen hierin een sleutelrol.
15
5. Groene en veilige speelplekken Amstelveen hecht belang aan een groene en gezonde
moeten voldoen aan het Warenwetbesluit attractie-
5.2 Groen en biodivers
leefomgeving. De visie Gezonde Leefomgeving stelt
en speeltoestellen (WAS) en de Europese Normen.
Er is vanuit de bewoners en kinderen meer vraag naar
dat kinderen gezond kunnen opgroeien in Amstelveen.
In deze wetgeving staan alle eisen en regels rondom
speelplekken met groen en natuurlijke speelelementen.
Natuur, klimaat, gezondheid en identiteit zijn in de
speeltoestellen, valondergronden, keuringen, beheer
Dit betekent dat er rondom steeds meer speelplekken
Groenvisie benoemd als kernwaarden van het groen.
en onderhoud. De gemeente draagt zorg voor de
gras, bomen, struikgewas en beplanting aanwezig
Het Speelruimteplan integreert de doelstellingen
uitvoering en waarborging van de regelgeving door het
is en dat steeds meer natuurlijke speelaanleidingen
uit deze visies door te zorgen voor groene en veilige
laten uitvoeren van inspecties. Dit doet de gemeente
aanwezig zijn, zoals bomen, bosplantsoen, heuveltjes.
speelplekken.
door drie keer per jaar een visuele en één keer per jaar
Hierbij is een natuurlijke inrichting het uitgangspunt,
een technische controle uit te voeren en alle gegevens
behalve bij inclusieve speeltoestellen.
5.1 Veilig
bij te houden in een beheersysteem. In bijlage 4 staat
Speelplekken zijn veilige plekken waar zonder direct
meer informatie over het beheer en onderhoud van de
gevaar gespeeld kan worden. Het onderhoud en
speelplekken.
beheer is daarin van groot belang. De gemeente Amstelveen heeft de zorg voor de kwaliteit en
Naast het onderhoud is het van belang dat de
veiligheid van de inrichting van de speelplek. Er is
speelplekken schoon en netjes zijn. Hierin wordt
rekening gehouden met de obstakelvrije ruimte
onderscheid gemaakt in afval en natuurlijke restanten.
rondom speelobjecten en goede valondergronden. De
Afval hoort niet thuis op een speelplek. Natuurlijke
valondergrond wordt bepaald door de valhoogte van
restanten zoals bladeren en zand kunnen niet
een toestel en de beschikbare ruimte. Er wordt vaker
direct kwaad. Zand aanvegen is dan ook geen vaste
gekozen voor natuurlijke materialen als zand. Er is
beheermaatregel.
geen gevaarlijke (giftige) beplanting op of nabij een speelplek. Beplanting wordt gebruikt als afbakening
Speelplekken mogen uitdagend zijn. Een kind mag
van een speelplek, om te voorkomen dat kinderen de
vallen en zich bezeren. Als het goed is weten kinderen
weg op rennen.
van nature goed wat ze wel en niet kunnen.
De gemeente heeft een wettelijke plicht om speelconstructies goed en veilig te onderhouden en regelmatig te controleren. De speeltoestellen
Natuurlijke speelelementen, buurtspeelplek Karel Doormanweg
16
Wanneer een herinrichting plaatsvindt van een speelplek vanwege de vervanging van toestellen wordt gekeken of de volgende groene uitgangspunten naast het spelen gerealiseerd kunnen worden. Daarbij moet rekening gehouden worden met de bestaande groenstructuren rondom de speelplek. • Op een speelplek staat minimaal één boom die voor schaduw zorgt op de speelplek zelf. Meer bomen is wenselijk. • De valondergrond is bij voorkeur zand. • Verharding die niet bedoeld is als looproute, speelruimte, onderhoudsroute of toegang tot een speeltoestel wordt bij voorkeur vervangen door gras of een andere groene inrichting. • Beplanting is afgestemd op de locatie (zie bijlage 6: ‘Inspiratielijst beplanting’): • Beplanting is inheems. • Beplanting is robuust, heeft geen stekels en is niet giftig. • Beplanting geeft schaduw. • Beplanting geeft kleur, geur en texturen voor een extra belevingswaarde. Natuurspeelplekken
Natuurspeelplek met schaduw, zand, gras, verharding en beplanting rondom, Ruwiellaan
Natuurspeelplekken zijn meestal speellandschappen met een wijkoverstijgend bereik. Denk hierbij
zijn een grote stimulans voor de creativiteit, fantasie en
De ambitie is komende jaren minimaal twee bestaande
aan speelbosjes, grasvelden, zwerfkeien,
samenwerking van kinderen.
speellandschappen om te vormen tot natuurspeelplek.
stapstenen, spelen met zand, water, takken,
Dit geldt voor speellandschappen waarbij de
boomstammen, robuuste bomen of acaciahouten
Uit de participatie blijkt dat er behoefte is aan
speeltoestellen aan vervanging toe zijn en er ruimte is
speeltoestellen, kruip-door-sluip-doorpaadjes en
uitbreiding van deze speelplekken. Hierbij wordt gelet
voor natuurlijke speelelementen.
hoogteverschillen. Groen is een onderdeel van spel en
op een goede spreiding over heel Amstelveen.
17
Informele speelplek, Hortensialaan
Informele speelplekken ontstaan vaak spontaan, maar bij een nieuw stedelijk ontwerp zou rekening gehouden moeten worden met het faciliteren van deze plekken. Dit kan bijvoorbeeld door het inpassen van voldoende groene ruimte en brede stoepen. Kinderen kunnen de openbare ruimte gebruiken om te spelen mits zij met
Natuurspeelplek, Grote Wielen
respect met de inrichting en beplanting omgaan. Informele speelplekken
Deze plekken zijn niet op kaart vast te leggen, want het
Amstelveen beschikt over (groene) locaties die niet
gaat hier bijvoorbeeld om een gazon omzoomd met
5.3 Klimaatadaptief en duurzaam
aangemerkt staan als speelplek, maar waar wel
bosplantsoen en de hoekjes waar alleen de kinderen
Groen als afbakening en aankleding van een speelplek
gespeeld wordt. Deze informele speelplekken zijn van
van weten. Het blijft daarbij wel belangrijk dat een
levert een bijdrage aan de klimaatbestendigheid en
grote toegevoegde waarde voor het speelaanbod in
informele speelplek een veilige plek is. Permanente
biodiversiteit van Amstelveen. Het vervangen van
een buurt. Ze ontstaan zonder kunstmatige geplaatste
hutten of andere geïmproviseerde speelobjecten horen
verharding door groene elementen draagt bij aan
speelaanleidingen, zoals speeltoestellen en ze zijn
hier niet in thuis.
een betere waterinfiltratie en het tegengaan van
waardevol voor de fantasie en creativiteit van kinderen.
hittestress. Op deze manier komt ook meer ruimte vrij voor het bufferen en infiltreren van hemelwater.
18
Het toepassen van de juiste (inheemse)
toestellen is dat 10 jaar. Als de speeldruk hoog is wordt
Groene schoolpleinen
beplantingssoorten, die aansluiten bij de aanwezige
vaker voor staal gekozen dan voor hout. Hout komt wel
Een groen schoolplein biedt leerkrachten doorlopend
groenstructuur van Amstelveen, zorgt we voor een
van een duurzamere bron dan staal, met een lagere
educatieve mogelijkheden om kinderen te leren over
speelplek die niet alleen voor kinderen uitnodigend
CO2 voetafdruk.
de natuur. Kinderen ervaren de seizoenen, kleuren,
is, maar ook voor insecten, vogels en andere dieren.
geuren en texturen van bomen en beplanting. Het
Hierdoor komen kinderen spelenderwijs in aanraking
Speelplekken zijn goed beheerbaar en vergen zo
schoolplein is een verlenging van het klaslokaal. De
met de natuur en leren ze ook het belang van groen en
minimaal mogelijk onderhoud. Uiteraard zijn de
beplanting op een schoolplein geeft mogelijkheden tot
natuur in de stad.
leveranciers van toestellen erkende partijen die een
spel. Buiten de schooltijden is het een groene speelplek
marktconforme garantie geven op toestellen.
in de buurt. Het wordt ook wel groenblauw schoolplein
(Val)ondergronden
genoemd, omdat groene beplantingsvakken helpen bij
De valondergronden onder toestellen worden allereerst
het opvangen en infiltreren van overtollig regenwater.
bepaald door de maximale valhoogte en of de speelplek geschikt is voor kinderen met een fysieke beperking.
Een groen schoolplein komt tot stand in samenwerking
Rubberen tegels worden indien mogelijk vervangen door
tussen de school, de onderwijsgroep (Amstelland en
natuurlijke materialen als zand. Zand werkt verkoelend
Amstelwijs) en de gemeente. Een school vindt het
en waterdoorlatend en het heeft ook een speelwaarde.
namelijk niet altijd wenselijk dat een plein vergroend wordt. Dit kan namelijk ten koste gaan van andere
Een trapveld is een klein voetbalveld met aluminium
speelmogelijkheden, zoals fietsen en balspellen.
doeltjes. De ondergrond van trapvelden is in principe
Afspraken over het beheer en onderhoud legt de
gras. Gras is waterdoorlatend, verkoelend en natuurlijk.
gemeente vast in een convenant met de school.
Slijtplekken, bij bijvoorbeeld de doeltjes, worden regelmatig opnieuw ingezaaid.
De gemeente hanteert de volgende praktische uitgangspunten bij de inrichting van een groen
Duurzame keuzes
schoolplein:
Keuze in materialen voor toestellen, ondergronden
• De afweging voor de ondergrond en beplanting is
en natuurlijke speelinrichtingen hebben invloed op
hetzelfde als voor de overige groene speelplekken.
het onderhoud en beheer. Daarin maakt Amstelveen
• Toevoegen van schaduw plekken door bomen en
duurzame keuzes om ervoor te zorgen dat speelplekken lang meegaan. Voor stalen speeltoestellen geldt een levensduur van gemiddeld 15 jaar, voor houten
beplanting. Stalen speeltoestel met een natuurlijke ondergrond, buurtspeelplek Ouderkerkerlaan
• Creëer van plekken waar kinderen samen spelen, maar ook rustige plekjes.
19
6. Uitvoeringsplan en financiering In hoofdstuk 4 en 5 zijn de zes uitgangspunten voor
De prijs van speeltoestellen loopt uiteen; van een
het Speelruimteplan uitgewerkt in concreet beleid.
veerelement op een buurtspeelplek tot een groot
De uitgangspunten zijn onderverdeeld in algemene
combinatietoestel met glijden en klimmen. Een
uitgangspunten, zoals de beleidsregels rondom
berekening op basis van de raamcontracten over
veiligheid, en de ambities. Deze vormen samen het
de afgelopen vier jaar wijst uit dat de gemiddelde
uitvoeringsplan.
aankoopprijs inclusief valondergrond en plaatsing van een speeltoestel uitkomt op zo’n €10.000 per
Voor het realiseren van veel van deze uitgangspunten
speeltoestel. De verwachting is dat de prijzen jaarlijks
en het duurzaam in stand houden van de huidige
blijven toenemen door hogere grondstofprijzen en
voorzieningen is structureel extra budget nodig. Dit
personeelskosten bij de leverancier. Als we uitgaan van
zorgt voor toekomstbestendige speelplekken waar
een levensduur van 15 jaar voor alle speeltoestellen,
kinderen gezond kunnen opgroeien.
dan is er in theorie €510.000 aan vervangingsbudget nodig. Nu is er jaarlijks €250.000 beschikbaar.
Toekomstbestendige speelplekken Er zijn momenteel 765 speeltoestellen op 236
Door efficiënt te vervangen, bijvoorbeeld bij een
speelplekken. De toegepaste toestellen zijn van
reconstructie van een hele wijk, kan ‘werk met werk’
verschillende materialen gemaakt. Bij natuurlijke
gemaakt worden. Hierdoor verwachten we met een
speelplekken wordt hout meestal in de basis gebruikt.
verhoging van het structurele budget voor vervanging
De levensduur van dergelijke toestellen is lager dan
van speeltoestellen met €150.000 speelplekken
bijvoorbeeld stalen toestellen. Een speeltoestel van
duurzaam in stand te houden. Het jaarlijks
hout heeft een gemiddelde theoretische levensduur
vervangingsbudget komt dan uit op €400.000. Indien
van 10 jaar, terwijl dit voor kunststof en stalen
het budget niet structureel verhoogd wordt, neemt de
toestellen 15 jaar is. Dit is de theoretische levensduur.
kwaliteit van de speelplekken met de jaren af, omdat
In de praktijk blijkt dat houten toestellen, zeker bij
er onvoldoende speeltoestellen vervangen kunnen
intensief gebruik, vaak minder lang meegaan. Stalen
worden. Het aantal toestellen per speelplek neemt dan
toestellen kunnen langer meegaan. Speelplekken
af.
worden ook vernieuwd om te voldoen aan de speelbehoefte in een wijk. Houten speeltoestel met een rvs glijbaan, schoolplein Mio Mondo
20
Speelbadjes
onderhoudskosten en een lager het waterverbruik in
Om te voldoen aan de nieuwe strengere regelgeving
vergelijking met de speelbadjes. Dit is daarmee een
moeten de speelbadjes voorzien worden van
duurzamere oplossing.
zwemwaterinstallaties voor de zuivering van het water. Per badje is in kaart gebracht welke technische
De beheerkosten van de speelbadjes in de nieuwe
installatie geschikt is en welke werkzaamheden nodig
situatie met zwemwaterinstallatie zijn ongeveer
zijn om deze te implementeren. Dit omvat onder
gelijk aan de huidige situatie. De investering in de
andere de technische voorzieningen, het leidingwerk
waterspeelvoorzieningen vindt gefaseerd plaats vanaf
en eventuele aanpassingen aan de omgeving. Er
2026, verspreid over twee tot drie jaar.
wordt een bovengrondse betonnen installatieruimte/ kelder geplaatst met een afmeting van ongeveer
Vergroening speelplekken
6 x 3 x 3 meter die 1 meter verdiept geplaatst kan
Er is vraag naar natuurspeelplekken met naast de
worden. Dit bouwwerk wordt groen aangekleed.
speeltoestellen ook natuurlijke speelaanleidingen,
Er zijn aanpassingen nodig aan de omgeving. Het is
zoals heuveltjes en bosschages. De ambitie is
bijvoorbeeld waarschijnlijk niet meer mogelijk om een
om de komende jaren minimaal twee bestaande
zandbak in de directe omgeving van een speelbadje te
speellandschappen om te vormen tot natuurspeelplek
plaatsen, wegens de vervuiling van het water met zand.
binnen het huidige budget. Dit geldt voor speellandschappen waarbij de huidige speeltoestellen
Op één locatie is al een dergelijke zwemwaterinstallatie
aan vervanging toe zijn en er ruimte is voor natuurlijke
aanwezig. Op twee van de zes overige locaties zal het
speelelementen. Bij de renovatie van bestaande
speelbadje zelf ook vervangen moeten worden. Deze
speelplekken worden speelplekken met het huidige
speelbadjes zijn namelijk verouderd en moeten worden
budget vergroend.
voorzien van extra leidingwerk onder de badjes. Hier is in tegenstelling tot de andere badjes nog een systeem aanwezig waarbij het badje continue met kraanwater aangevuld wordt. Er zijn ook alternatieven mogelijk, zoals het omvormen van een speelbadje naar een waterspeeltuin in de
Natuurspeelplek met waterspeeltoestel,
vorm van verschillende sproeiers. Dit betekent minder
Noordelijke Poeloever
21
7. Bijlagen 7.1 Participatieresultaten DenkMee
er een knip- en kleurplaatactie. Aan de hand van deze
Inwoners hebben ook meegedacht met het
plaat lieten kinderen zien hoe hun droomspeelplek
Speelruimteplan via een vragenlijst opengesteld op
De gemeente heeft de inwoners betrokken bij de
eruit ziet. Zo’n 50 kinderen hebben op deze manier de
DenkMee in Oktober en November. 170 mensen
inhoud van het Speelruimteplan. Voor kinderen was
gemeente geholpen met een hun ideeën.
hebben de vragenlijst ingevuld. Wat opvalt is dat het grootste deel (44,1%) van de deelnemers de leeftijd 31-45 jaar heeft. We kunnen voorzichtig aannemen
Winnende
dat dit de ouders en verzorgers van de kinderen zijn
kleurplaat
die gebruik maken van de speelplekken. Ook kinderen hebben de lijst ingevuld (14,1%). Hieronder staan de uitslagen van de vragenlijst op DenkMee. Drietal punten voor extra motivering om te gaan bewegen: 1. Meer faciliteiten voor skateboarden 2. Aanwezigheid van dieren 3. Speeltuinen dicht bij de woningen Welke speelplekken worden het meest bezocht? • Henegouwselaan • Rentmeesterslaan/Catharina van Clevepark (schoolplein) • Ruwiellaan • Broersepark • Veenendaalplein/Wilgenlaan • Hortensialaan/Lindenlaan • Middachten • Caro van Eyckhof • Veel verschillende plekken in Middenhoven/ Waardhuizen
22
Waarom worden deze speelplekken het meeste
Onmisbare speeltoestellen? Dat zijn glijden,
Respondenten zien liever speeltoestellen dan
bezocht?
schommelen en klimmen. De top 3 van favoriete
zandbakken. Enkele benoemen hierin ook voorkeur
• Nabijheid van een speelplek bij huis
speelwaarden worden hier ook weer genoemd als
voor natuurlijke balanceerparcours en speeltoestellen
• Aanwezigheid van natuur en groen
onmisbaar. Vraag naar toestellen voor verschillende
die meerdere speelwaarden hebben.
• Diversiteit aan speelaanbod (klimmen, zand, water,
leeftijden. Vraag naar multifunctionele sportvelden Hoe kan de inrichting helpen bij ontmoeten?
speeltoestellen) • Combinatie van spelen en dieren
Waarom wordt er op plekken gespeeld als die niet
Daarvoor zeggen de respondenten dat er bankjes en
• Weinig andere alternatieven
direct bestemd zijn als speelplek?
picknicktafels nodig zijn. Deze hebben schaduwplekken
• Grasvelden en open plekken bieden ruimte voor
nodig. Er is daarnaast vraag naar groen en
Welke speelwaarden worden het liefst gedaan op een speelplek? 1. Klimmen (14.2%) 2. Schommelen (13.6%) 3. Glijden (11.3%)
voetballen, tikkertje en verstoppertje waardoor ze uitwijken naar alternatieve • Behoefte aan betere faciliteiten als bankjes met schaduw • Onbenutte ruimte (vb. grasveld alleen bruikbaar in
Wat zou een reden zijn om vaker naar een speelplek te
zomer door drassigheid)
gaan om buiten te spelen? • Gevarieerdere speelopties voor verschillende leeftijdsgroepen
waterelementen voor aantrekkelijkheid.
• Speelplekken zijn vervuild en onaantrekkelijk Hoe kijken de respondenten naar waterdoorlatende materialen als valondergrond vanwege klimaatverandering? De eerste reactie is positief, zand is ook leuk om in te spelen. Er zijn wel zorgen over de hygiëne en veiligheid. Slechts enkele houden liever vast aan vaste Voldoende aanbod voor sport?
ondergronden vanwege netheid, minder onderhoud en
Respondenten geven aan behoefte te hebben aan
toegankelijkheid.
• Veiligheid en bereikbaarheid van speelplekken
openbare sportplekken en buitensporttoestellen.
• Meer onderhoud (nu gebrek aan)
Respondenten benadrukken het belang van bewegen
Belangrijkste aandachtspunten als overige suggesties:
• Meer uitdagende sportactiviteiten
voor de fysieke en mentale gezondheid en het kunnen
• Meer faciliteiten voor de oudere jeugd
• Natuurlijke elementen en integratie van natuur
sporten ongeacht financiële middelen.
• Kinderen betrekken bij besluitvorming
• Plekken waar ouders kunnen zitten
• Beplanting op speelplekken Mensen missen inclusieve speeltoestellen en vragen
Wat soort speeltoestel zie je graag op speelplekken?
vooral aandacht voor toegankelijkheid, met name op de
Met 37,6% van de stemmen gaat de voorkeur uit naar
ondergronden. Er mist informatie over waar inclusieve
een combinatie van traditionele toestellen en spelen
plekken te vinden zijn en het mist aan sensorische
met natuur en natuurlijke elementen
speeltoestellen.
• Betrekken ouders van kinderen met een beperking bij het planproces • Veiligheid door verlichting en toezicht
23
7.2 Participatieresultaten Kinderraad
1
Aan de hand van een uitgezette route is de gemeente samen met de Kinderraad rondgefietst door een deel van Amstelveen. Op drie verschillende speelplekken op de route is extra stilgestaan. Deze drie plekken verschillen erg van elkaar als het gaat om inrichting, aantal en soort speeltoestellen, grootte van de plek en de doelgroep. Bij deze drie plekken hebben is er uitgebreid rondgelopen en zijn vragen gesteld.
1
De speeltuin van de 1e stop ligt verscholen in het groen, langs een watergang. Aan de rand van
een woonbuurt. De speelplek is ruim van opzet en is
3
2
opgedeeld in twee delen: een deel waar speeltoestellen staan op verharding en een deel met een trapveld. Kom je vaker op deze plek? • Ja ik kom hier vaker • Ik kom hier soms • Nee ik kom hier nooit; niet in ‘mijn’ buurt Wat vind je van deze plek? • Leuk • Speeltoestellen te kinderachtig
Fietsroute Kinderraad
• Uitstraling niet leuk • Ziet er versleten en oud uit
Voor welke leeftijd is deze plek denk je?
Wat is er op de plek?
• Plek ligt verstopt, je moet deze plek kennen om er te
• 4-6 jaar
• Tafeltennis, klimtoestel met glijbaan, basket (1 paal)
komen want je ziet hem niet
• 4-8 jaar
dubbele schommel • Trapveld met goals
24
2
De speeltuin van de tweede stop ligt verscholen achter een galerijflat in een grote groenstrook met
gras, bomen en enkele heestervakken. Het is een kleine speeltuin met eenvoudige toestellen op verharding met een valondergrond van rubber tegels. Wat vind je van deze plek? • Niets te doen, saai • Voor kleine kinderen • Leeg; weinig toestellen
De speeltuin van de eerste stop
Moet deze/een plek voor alle leeftijden zijn? Wat zou je hier willen toevoegen/veranderen?
Keuze kunstgras of Panna:
• Nee, niet alle leeftijden samen
• Belijning aanbrengen op de tegels voor de basketbal.
• Beiden wel leuk
• Het moet niet te druk worden op een speelplek
• Ander speeltoestel voor grotere kinderen
• Gras mag ook af en toe
• Geen leeftijdscategorieën, juist een mix
• Verstelbare basket
Het trapveld:
Wat vinden jullie van al het groen rondom deze speelplek? (zou je erin spelen?) • Het is wel mooi
Wat vind je van dit/een trapveld?
• Soms speel ik erin: verstoppertje bijv.
• Gras niet fijn om op te voetballen; soms kuilen, gras
• Bomen niet geschikt om in te klimmen
te hoog, of modder • Zacht als je valt • Wel leuk een trapveld • De bal gaat snel van het veld af in de bosjes of water
• Niet echt een mening • De bal gaat er snel in, niet fijn als er brandnetels staan • Het geeft wel troep(blad) in de speeltuin
• Niet zo heet in de zomer • Gras slijt wel snel; kale plekken De speeltuin van de tweede stop
25
Welke valondergronden zijn er? • Rubbertegels
3
We zijn gestopt bij een schoolplein en bij een
Schoolplein:
speelplek naast de school. De speelplek op
het schoolplein is een mooie, complete speelplek,
Wat vinden jullie van deze speelplek?
• Houtsnippers
met speeltoestellen voor alle leeftijden, leuke
• Mooi, en rustig
• Kunstgras
inrichtingselementen en groen. De speelplek naast de
• Ziet er mooi uit
• Zand
school is groot, en voorziet ook in speeltoestellen en
• Het heeft iets unieks met de bosjes, keien etc.
Wat zou je hier willen toevoegen/veranderen?
speelmogelijkheden voor alle leeftijden. Deze speelplek
• Leuk; er is voor alle leeftijden wat
• meer toestellen voor grotere kinderen, dat er meer
heeft ook een goede indeling en heeft veel groen.
te doen is
Speelplek naast de school: Lindenlaan/Hortensialaan:
Omgeving/groen: • In het gras kun je wel voetballen, of andere spellen
Wat vinden jullie van deze speelplek?
doen • De verharding is ok, maar hinkelbaan is stom
• Mooi
• Er is genoeg ruimte om deze speelplek uit te breiden:
• Groot
groter te maken?
• Wel wat kaal • Deze is voor alle leeftijden? Wat zie je? • Er is een speelschip, een nestschommel, een duo wip, Er is een Panna veldje, een trapveld, tafeltennistafel en basketbalveld. Waarom is dit een mooie speelplek? • Natuurlijke plek • Groot, veel ruimte • Veel verschillende dingen • Leuk • Veel groen De speelplek van de derde stop
26
Verschillende plekken: • Spelen in gras, op verharding, in zand Wat zou je willen toevoegen aan deze plek? • Kabelbaan • Waterspel • Skatebaan • Bomen
Eind van de route: Natuurlijk spelen plek nabij stadhuis:
Waarom is dit een mooie speelplek?
Wat zou je willen toevoegen aan deze plek?
• Natuurlijke plek
• Meer bomen
• Groot, veel ruimte
• Grote kabelbaan
Zou je hier speciaal naar toe fietsen?
• Water en een vlot
• Klimtoren
• Ja
• Leuk, avontuurlijk
• Glijbanen
• Zulke speelplaatsen moeten er meer zijn, zodat de
• Veel groen
• Schommels
• Geen andere kinderen (dat komt door het tijdstip
• Voor iedereen wat
afstand korter is, maar kan niet overal
waarschijnlijk?)
• Vlotten (water)
27
7.3 Participatie inrichting speelplekken
Participatie speelplaats Ruwiellaan
Het actief betrekken van de inwoners bij de inrichting van speelplekken zorgt voor betere en toekomstbestendiger speelplekken. We luisteren naar ideeën, wensen en meningen van bewoners en kinderen uit de buurt. Vaak is dit gekoppeld aan een bijeenkomst op de speelplek zelf. Participatie voegt waardevolle informatie toe voor de uiteindelijke inrichting. Er is ook is minder risico op vertraging van een project door bezwaar of meningsverschillen van bewoners. De wijze van participatie verschilt per project: • Bij een één op één vervanging van speeltoestellen vindt er geen participatie plaats. • Bij een herinrichting van een speelplek vindt participatie plaats met buurtbewoners. • Bij een herinrichting van een schoolplein vindt participatie plaats met de leerlingen van de school en de schooldirectie en onderwijsgroep. Bij grote projecten, bijvoorbeeld het ontwerp voor een nieuw skatepark, wordt ook het online participatieplatform DenkMee ingezet. Op deze manier bereikt de gemeente inwoners uit heel Amstelveen. Afstemming intern binnen de gemeentelijke organisatie is ook van belang. Wanneer een ontwerp wordt gemaakt voor herinrichting van een speelplek dit getoetst door verschillende afdelingen binnen de gemeente. Bijvoorbeeld de afdeling die het beheer en onderhoud van de speelplekken verzorgt, maar ook regelmatig de verkeerskundigen.
28
7.4 Samenspeelnetwerk
Zó maak je buitenspelen mogelijk voor elk kind Wil jij jouw speelplek zo aanpassen dat kinderen met een beperking er ook kunnen spelen? Bekijk hieronder welke mogelijkheden er zijn om tot een samenspeelplek te komen. Meer weten? Onze uitgebreide richtlijnen vind je op de website.
Speeltoestellen
Speelomgeving
Infrastructuur • Alle speeltoestellen -van schommel tot modderkeuken- is 70% bereikbaar voor iedereen. • Er zijn vlakke hoofdpaden in een herkenbare structuur van paden. • Er is een omheining en afscherming van gevaarlijke plekken. • Er zijn planten, bomen of dieren en zonnige en schaduwrijke plekken, zodat er voor iedereen een fijne plek is.
Kijk door de Samenspeelbril SPEELOM GEVING
50-70-100
50-70-100
LTUUR SPEELCU
100% welkom, 70% bereikbaar, 50% bespeelbaar. Elke verbetering maakt al een verschil. Begin klein en breid uit waar het kan.
Samenspeelcultuur • Iedereen voelt zich 100% welkom en vrij om mee te spelen. • Organiseer activiteiten waar kinderen met en zonder beperking samen aan mee kunnen doen. • Praat met elkaar over hoe jullie samen spelen gaan stimuleren. • Kijk samen met kinderen, ouders en vrijwilligers hoe het samen spelen gaat.
Speelcultu ur
• Van alle speeltoestellen is 50% bespeelbaar voor iedereen. • Er zijn varianten van een glijbaan, draaimolen, schommel of waterplek waar ook kinderen met een beperking mee kunnen spelen. • Naast speeltoestellen kan er met losse materialen worden gesjouwd en gebouwd. • Horen (klanken), ruiken (bloemen) of voelen (zand) kunnen ook aanleiding zijn om te spelen.
Samen spelen vormt de basis voor gezond opgroeien en samenleven in de toekomst.
Voorzieningen • Er is een gehandicaptenparkeerplaats en/of OV-halte dichtbij. • Iedereen kan alle faciliteiten gebruiken, ook de kantine en het toilet. • De website en social media laten zien dat iedereen welkom is. • Er is een prikkelarm (schaduw)plekje waar een kind zich kan terugtrekken om tot rust te komen.
Hulp nodig? De organisaties binnen het SamenSpeelNetwerk bundelen de krachten uit naam van álle kinderen, met en zonder beperking. Bij het SamenSpeelFonds kun je een financiële bijdrage aanvragen om een speelplek zo aan te passen dat kinderen met een beperking mee kunnen spelen. Meer weten? Ga naar www.samenspeelnetwerk.nl
Organisatie • Samenspelen krijgt continu aandacht. • Luister bij aanpassingen of de bouw naar de wensen van de kinderen. • Werk samen met lokale organisaties (o.a. welzijn, speciaal onderwijs) en de gemeente en vraag hulp.
Het SamenSpeelNetwerk wordt mogelijk gemaakt door:
29
7.5 Beheer en onderhoud speelplekken
speelplaats uitgevoerd, gericht op de technische staat van het toestel, de verharding, het meubilair
De speelplekken in Amstelveen geven uitdaging en
en de beplanting. De gemeente zorgt ook voor het
avontuur voor kinderen. Dit betekent ook dat onderhoud
schoonhouden van de speelplaats. Bewoners kunnen
en beheer voor veiligheid en netheid moet zorgen.
schades melden bij de gemeente.
Iedere speelplek moet altijd voldoen aan de Wetgeving Warenwetbesluit Attracties en Speeltoestellen (WAS) en de Europese Normen. In deze wetgeving staan alle eisen en regels rondom speeltoestellen, valondergronden, keuringen, beheer en onderhoud. De gemeente draagt zorg over de uitvoering en waarborging de regelgeving door het laten uitvoeren van inspecties. Dit doet de gemeente door vier keer per jaar een visuele controle uit te voeren en alle gegevens bij te houden in een beheersysteem. Tijdens de visuele
Werkzaamheden
Frequentie
Visuele inspectie van speeltoestellen
3x per jaar
Hoofdinspectie (veiligheidsinspectie)
1x per jaar
Kleine herstelwerkzaamheden aan de
3x per jaar /
speeltoestellen n.a.v. visuele inspectie
doorlopend
Uitvoeren en afhandelen van
Doorlopend
meldingen Herstel en reparaties speeltoestellen,
1x per jaar
inspectie worden de toestellen visueel geïnspecteerd en
gekoppeld aan veiligheidsinspecties
gecontroleerd op zichtbare gebreken. Kleine reparaties
Vervangen zand in zandbakken
1x per jaar
worden direct uitgevoerd.
Verwijderen van graffiti (racistisch,
Binnen
aanstootgevend)
24 uur
De hoofdinspectie wordt jaarlijks uitgevoerd door een onafhankelijk deskundig bedrijf. Tijdens deze inspectie wordt het toestel geïnspecteerd conform
Frequentie beheer- en onderhoudswerkzaamheden speelplaatsen
de geldende normen. Tijdens de hoofdinspectie wordt ook de onderhoudstatus gecontroleerd. De
De speeltoestellen worden vervangen als vanuit de
veiligheidsondergrond wordt gecontroleerd op slijtage
inspectiegegevens de toestellen niet meer voldoen aan
en vervangen door een nieuw soortgelijk toestel. Een
en valdemping. De inspectie levert een rapportage en
de veiligheidseisen. Als vanuit de inspectiegegevens
plan voor de (her)inrichting van een speelplek komt
een bijgewerkt logboek op.
wordt aangetoond dat een speeltoestel zodanig
voor uitvoering in aanmerking wanneer meerdere
beschadigd is dat de reparatiekosten hoger zijn dan
aanwezige speeltoestellen einde technische rest-
Daarnaast worden er ook planmatig
de dagwaarde van het toestel (einde technische
levensduur zijn.
onderhoudswerkzaamheden op en rondom de
rest-levensduur), dan wordt het toestel verwijderd
30
Afval hoort niet thuis op een speelplek. Bij constatering/melding wordt hierop gepaste actie ondernomen. Bij veel voorkomen van dit probleem, zal er bekeken moeten worden of de bestaande afvalbak juist gepositioneerd is of dat er meer capaciteit nodig is. Natuurlijke restanten zoals bladafval zullen niet direct verwijderd worden bij constatering/melding. Het verwijderen van natuurlijke restanten wordt alleen meegenomen in de reguliere onderhoudswerkzaamheden. Een specifiek onderdeel van het onderhoud van de speelplaatsen is tijdens de zomermaanden het beheer van de speelbadjes. Het seizoen voor de openbare badjes in de gemeente Amstelveen loopt officieel van 1 mei tot 1 september. De badjes worden bij een weersverwachting van 21 graden en rustig zonnig weer, tussen 8.00 uur en 12.00 uur gevuld met water en worden vanaf 18.00 uur geleegd. Bij (kans op) onweer worden uit veiligheidsoverwegingen de badjes niet met water gevuld. Er worden regelmatig verplichte metingen verricht door een extern bureau om de waterkwaliteit te controleren. Het desinfecteren van de meeste badjes gaat met de
Bladafval bij speelplek Essenlaan
Alle speelplekken hebben een afvalbak, Wilhelminaplein
hand door een erkend bureau die een aantal keer per dag langs de badjes gaat als deze open zijn. De eigen dienst houdt de badjes schoon en heeft ze in beheer, met uitzondering van het speelbadje in Bovenwerk, die nog in beheer is bij vrijwilligers.
31
7.6 Inspiratielijst beplanting Bomen • Alnus cordata (Els) • Platanus hispanica (Plataan, voor schaduw) • Castanea sativa (Tamme Kastanje) • Fagus sylvatica (Beuk) • Salix sepulcralis ‘Chrysocoma’ (Treurwilg) • Sorbus aucuparia (Lijsterbes) • Tilia x europaea ‘Pallida’ (Koningslinde) • Quercus robur (Zomereik) Heesters • Acer campestre (Veldesdoorn, struikvorm) • Amelanchier lamarckii (Krent) • Buddleja (Vlinderstruik) • Cornus sanguinea (Rode kornoelje) • Hypericum (Hertshooi) • Salix repens (Kruipwilg) • Spiraea japonica (Spierstruik) • Syringa vulgaris (Sering) Hagen • Acer campestre (Veldesdoorn) • Carpinus betulus (Haagbeuk) • Ligustrum vulgare (Wilde liguster)
32