Bijlage 1 Ontmoeten en Wijkversterking in Amstelveen

Ontmoeten en Wijkversterking in Amstelveen

1

Voorwoord wethouder Marijn van Ballegooijen Amstelveen is een stad waar mensen elkaar op talloze manieren tegenkomen. Op straat, in het buurthuis, op het sportveld of bij de bakker om de hoek. Die ontmoetingen lijken vanzelfsprekend, maar ze vragen soms ook om aandacht. In een tijd waarin iedereen zijn eigen ritme en kring heeft, is het belangrijk dat er plekken, momenten en mensen zijn die het contact tussen inwoners versterken. Dit beleid gaat over dat contact. Over de kunst van samenleven in een stad die voortdurend verandert. Over de kracht van een goed gesprek, een helpende hand, of een activiteit die mensen bij elkaar brengt. Ontmoeten is geen doel op zich, maar de basis van een betrokken en veerkrachtige gemeenschap. Juist wanneer inwoners ruimte ervaren om mee te doen én mee te beslissen, ontstaat de betrokkenheid die wijken sterker maakt. De gemeente heeft hierin een rol, maar niet de hoofdrol. Wij kunnen ruimte scheppen, drempels verlagen en initiatieven ondersteunen. Zoals met de regeling Kleine buurtactiviteiten, waarmee in korte tijd al meer dan honderd ontmoetingen zijn ontstaan in Amstelveense straten en gebouwen. Toch zijn het vooral de inwoners, organisaties en ondernemers die ontmoeting tot leven brengen. Hun ideeën, energie en betrokkenheid maken het verschil. Daarom kiezen we voor een aanpak die samen met de stad groeit.

We luisteren, leren en passen toe wat werkt. Zo bouwen we stap voor stap verder aan een Amstelveen waarin iedereen zich welkom voelt om elkaar te ontmoeten op diens eigen manier.

2

en ruimte creëren voor ontmoeting in de stad. Dat was, en is, een belangrijke basis. Ontmoeting helpt eenzaamheid verminderen, vergroot het gevoel van verbondenheid en draagt bij aan een leefbare stad.

1. Inleiding & aanleiding

In de jaren daarna hebben we gezien dat ontmoeting vaak méér in beweging zet. Waar mensen elkaar ontmoeten, ontstaan initiatieven, groeit betrokkenheid en nemen bewoners vaker samen verantwoordelijkheid voor hun buurt. Tegelijkertijd werd duidelijk dat deze ontwikkeling niet in alle wijken vanzelfsprekend verloopt. In sommige wijken is de organisatiegraad hoog en nemen bewoners gemakkelijk het initiatief. In andere wijken is meer ondersteuning nodig, bijvoorbeeld waar bewoners minder makkelijk de weg vinden naar elkaar of naar voorzieningen. Daarom verbreden we in deze nieuwe nota de focus. Ontmoeten blijft een essentieel vertrekpunt, maar we voegen daar wijkversterking aan toe. Wijkversterking gaat over het versterken van de sociale basis in buurten: zorgen dat ontmoeting kan uitgroeien tot eigenaarschap, bewonersregie en zorgzame gemeenschappen waarin mensen naar elkaar omkijken en elkaar ondersteunen. Amstelveen verandert. De stad groeit, wordt internationaler en kent steeds meer manieren van leven en samenleven. Dat levert veel op: nieuwe energie, nieuwe ideeën en een rijkere mix van mensen en gewoonten. Tegelijk merken we dat contact tussen buurtgenoten minder vanzelfsprekend wordt. Mensen kennen elkaar minder goed, sociale verbanden voelen losser en niet iedereen voelt zich altijd onderdeel van de omgeving waar hij of zij woont.

Tegelijk zien we dat de manier waarop mensen elkaar ontmoeten blijft veranderen. Digitalisering speelt een grotere rol in het dagelijks leven, de internationale gemeenschap groeit en gebiedsontwikkelingen en herinrichting van openbare ruimte bieden nieuwe kansen voor ontmoeting. Dit vraagt om een aanpak die meebeweegt met de stad en ruimte laat voor verschillen tussen wijken. Deze visie geeft richting, maar laat ruimte voor wat er in de wijken gebeurt. Ze biedt handvatten voor iedereen die bijdraagt aan een verbonden en sterke stad: bewoners, maatschappelijke organisaties, ondernemers, vrijwilligers en gemeentelijke teams. Ontmoeting ontstaat immers niet overal vanzelf; soms vraagt het om ondersteuning, soms om ruimte, en soms om samenwerking over verschillende domeinen heen — van welzijn tot cultuur, van sport tot ruimtelijke ontwikkeling. We werken vanuit één overtuiging: ontmoeting is geen toevalligheid, maar iets wat we samen mogelijk maken, op manieren die passen bij de diversiteit van onze wijken en de mensen die er wonen.

Toch is het verlangen naar verbinding groot. Veel bewoners geven aan behoefte te hebben aan nabijheid, herkenning en kleine momenten van contact. Een groet op straat, een spontaan gesprek bij de speeltuin, een buurtactiviteit, een culturele ontmoeting of een sporttraining: dit soort momenten vormen het fundament van een gezonde, betrokken en veerkrachtige stad. Toen in 2020 de Visie op Ontmoeten werd vastgesteld, lag de nadruk op het versterken van contact tussen inwoners: elkaar leren kennen, elkaar tegenkomen

3

2. Waarom ontmoeting belangrijk is

Het ontmoeten met mensen in je omgeving kan al een doel zijn op zich: interacties met andere mensen kunnen fijn en gezellig zijn, en direct leiden tot een goed gevoel. Maar ontmoeting doet meer dan “gezelligheid organiseren”. Het draagt aantoonbaar bij aan: • Welzijn en mentale gezondheid Regelmatig contact met anderen helpt mensen zich verbonden te voelen. Een praatje op straat, iemand die je herkent in de supermarkt of een gezamenlijke activiteit verlaagt stress, versterkt het gevoel van veiligheid en voorkomt gevoelens van eenzaamheid. Ontmoeting geeft veel betekenis aan het dagelijks leven, zeker voor inwoners met een kleiner netwerk. Dit sluit aan bij de eenzaamheidsaanpak zoals beschreven in de Gezondheidsagenda Amstelveen. • Verbinding en empathie In een tijd waarin groepen soms langs elkaar heen leven en maatschappelijke discussies kunnen verharden, is écht contact belangrijker dan ooit. Het ontmoeten van mensen buiten je eigen bubbel doorbreekt aannames, bouwt vertrouwen op en maakt verschillen bespreekbaar. Dit bevordert wederzijds begrip, vaak omdat mensen elkaar leren kennen in een alledaagse, menselijke context. • Informele ondersteuning Buurtcontacten vormen de basis voor kleine én grote vormen van hulp. Bijvoorbeeld een pannetje soep voor de zieke buur, oppas voor de hond, of simpelweg een luisterend oor.

Met stijgende zorgkosten en een vergrijzende bevolking wordt deze informele ondersteuning steeds belangrijker. Deze netwerken vormen de basis voor zorgzame gemeenschappen, waarin mensen elkaar weten te vinden voordat professionele ondersteuning nodig is.

Ontmoeten is een van de belangrijkste bouwstenen van een leefbare en verbonden stad. Het brengt mensen dichter bij elkaar, helpt misverstanden voorkomen en zorgt ervoor dat inwoners zich gezien en welkom voelen. Ontmoeting kan klein en spontaan zijn, zoals een praatje op straat, maar ook georganiseerd en verdiepend, zoals een buurtmaaltijd, sportactiviteit of culturele viering.

We gebruiken in dit beleid een brede definitie van ontmoeting: • Functionele ontmoeting Dagelijkse contactmomenten op school, werk, sport of in de wijk. Soms kort, maar voor veel mensen essentieel onderdeel van hun sociale ritme. • Sociale ontmoeting Momenten van gezelligheid en verbinding, zoals koffiemomenten, buurtfeesten of gezamenlijke activiteiten. Deze versterken het ‘we’-gevoel in de buurt. • Verdiepende ontmoeting Contact tussen mensen die elkaar normaal niet snel tegenkomen. Over grenzen van taal, cultuur, leeftijd, levensstijl of achtergrond heen. Dit doorbreekt bubbels, vermindert vooroordelen en versterkt wederzijds begrip.

4

•

•

Betrokkenheid en participatie Mensen die zich verbonden voelen met hun omgeving, zetten zich sneller in voor de buurt. Ze houden hun straat schoner, denken mee over speeltoestellen of groen, helpen bij bewonersinitiatieven en weten de weg naar participatieprocessen beter te vinden. Dit soort betrokkenheid draagt direct bij aan een aantrekkelijke, veilige en leefbare stad. Weerbaarheid van de stad Een sterke sociale basis maakt Amstelveen beter voorbereid op nood­ situaties. In buurten waar mensen elkaar kennen – wie kwetsbaar is, wie kan helpen en bij wie je kunt aankloppen – kunnen inwoners sneller en effectiever reageren wanneer er iets gebeurt. Ontmoeting vormt daarmee een fundament onder een veerkrachtige stad, juist vóórdat er sprake is van een crisis.

Daarom is ontmoeting geen bijzaak maar een strategisch onderdeel van een gezonde, toekomstbestendige stad.

5

Knelpunten •

3. Wat we zien in Amstelveen

• Amstelveen beschikt over een rijk netwerk van ontmoetingsplekken en -initiatieven. De stad heeft actieve bewoners, sterke voorzieningen en een traditie van samenwerken. Tegelijk zien we ontwikkelingen die ontmoeting onder druk zetten. Hieronder schetsen we kort het huidige beeld.

•

Sterktes •

•

•

Veel verschillende plekken om elkaar te ontmoeten Buurthuizen, bibliotheken, sportverenigingen, parken, culturele instellingen, scholen, horeca, events en bewonersinitiatieven: allemaal voorbeelden van plekken die ontmoeting mogelijk maken. Actieve gemeenschap Veel inwoners zetten zich op verschillende manieren vrijwillig in of nemen het initiatief in hun buurt. Hoewel het vrijwilligerswerk verandert en mensen zich steeds minder vast willen verbinden, zijn de meeste mensen bereid om in grote of kleine mate een steentje bij te dragen. Buurthuizen als ankerpunten De waarde van de Amstelveense buurthuizen en wijkcentra wordt door bewoners en professionals onderstreept. De plekken vervullen een belangrijke rol in het dagelijks leven van veel inwoners, met specifiek aandacht voor ouderen, nieuwkomers en mensen met een beperkt netwerk.

Trends •

Minder vanzelfsprekend contact Uit de Stadspeiling blijkt dat buurtcontact is afgenomen. Maar bij veel mensen is de behoefte aan contact er wél. Juist in wijken waar deze organisatiegraad lager is, vraagt ontmoeting om meer ondersteuning en aanwezigheid in de wijk. Taal- en cultuurbarrières Internationals vinden niet altijd aansluiting en ook Nederlanders ervaren soms drempels in het contact met mensen met een andere achtergrond. Maar ook hier zien we dat vanuit Nederlanders én internationals er een grote wens is aan meer onderling contact. Wereldwijde spanningen die lokaal doorwerken IInternationale conflicten en maatschappelijke discussies hebben soms directe impact op ontmoetingen in de wijk. Denk aan situaties waarin inwoners zich minder veilig voelen om deel te nemen aan activiteiten, of waarin spanningen tussen groepen zichtbaar worden tijdens gesprekken of evenementen. Hierdoor kunnen organisatoren terughoudender worden en kan de open sfeer die nodig is voor ontmoeting onder druk komen te staan.

Meer digitale ontmoetingen Steeds meer contacten verlopen online. Dat biedt kansen, maar vergroot ook het risico op isolatie. • Nieuwe ontmoetingsvormen Multifunctionele buurtplekken, co-werkplekken, hybride formats (online en offline gecombineerd) en pop-up ontmoetingsactiviteiten worden steeds belangrijker. Ook bouwen we steeds meer aan woonvormen waarin ontmoeting gefaciliteerd wordt, vooral voor ouderen. • Kansen in openbare ruimte Ontwikkelingen in de openbare ruimte bieden kansen voor ontmoeting en verbinding, en stellen tegelijkertijd vragen over het gebruik en toegankelijkheid. Deze ontwikkelingen onderstrepen de noodzaak van een aanpak die ruimte laat voor verschillen tussen wijken én inspeelt op nieuwe vormen van ontmoeting.

6

4. Missie en kernwaarden

Kernwaarden

1. Toegankelijk en gelijkwaardig Iedereen moet kunnen deelnemen, ongeacht leeftijd, inkomen, taal, afkomst, mobiliteit of digitale vaardigheden. We creëren plekken en momenten waar mensen zich welkom en veilig voelen. Zowel voor bestaande groepen als voor nieuwe deelnemers. 2. Vertrouwen in de kracht van inwoners Inwoners, vrijwilligers, ondernemers en organisaties brengen ontmoeting tot leven. De gemeente ondersteunt, faciliteert en verbindt waar nodig. Dit betekent ook ruimte geven aan bewoners om, waar zij dat willen, meer regie te nemen over activiteiten, plekken en voorzieningen in hun wijk. We stimuleren daarom eigenaarschap, zelforganisatie en ruimte voor ideeën uit de stad. Maar bieden ook begeleiding waar nodig, bijvoorbeeld bij het helpen met initieel ongemak, vooroordelen of het overbruggen van een taalbarrière. 3. Variatie, maatwerk en wijkgericht Elke wijk is anders. We investeren in het begrijpen van wat er in welke wijk of buurt speelt en bieden ruimte aan uiteenlopende vormen van ontmoeting, passend bij de verschillende bewoners en plekken. 4. Leren en verbeteren We volgen wat er gebeurt, luisteren naar wat werkt en passen aan waar nodig. Monitoring en evaluatie zijn geen doel op zich, maar een manier om te blijven ontwikkelen (zie hoofdstuk 6).

Deze kernwaarden zijn richtinggevend voor alle keuzes in dit beleid en vormen het fundament onder de vijf beleidslijnen in hoofdstuk 5.

“Een verbonden stad waarin iedereen zich welkom voelt om elkaar te ontmoeten – op diens eigen manier.”

Deze missie gaat over ruimte maken voor ontmoeting in alle vormen: klein en groot, georganiseerd en spontaan, binnen groepen en juist ook tussen groepen die elkaar minder snel tegenkomen. De missie volgt uit de doelstellingen van de koepelnota Sociaal Domein: “inwoners voelen zich betrokken bij elkaar” en “inwoners helpen elkaar”.

7

5. Wat we gaan doen: vijf lijnen voor ontmoeting en wijkversterking

1. In de buurt begint het De buurt is de eerste plek waar ontmoeting vanzelf kan ontstaan. Hier groet je elkaar, deel je zorgen of help je iemand met de vuilnisbak. Zulke kleine momenten maken een groot verschil in hoe verbonden mensen zich voelen met hun omgeving. Amstelveen wil deze alledaagse ontmoetingen versterken. Op straat, in de speeltuin, bij de supermarkt of in de sportkantine. We geven daarom ruimte aan initiatieven van bewoners zelf, en ondersteunen plekken en momenten waar mensen elkaar vanzelf tegenkomen. Iedereen moet makkelijk mee kunnen doen, zonder ingewikkelde regels of hoge drempels.

Om de missie ‘Een verbonden stad waarin iedereen zich welkom voelt om elkaar te ontmoeten – op diens eigen manier’ waar te maken, kiest Amstelveen voor een samenhangende aanpak langs vijf lijnen. Deze lijnen zijn ontstaan uit gesprekken met inwoners, professionals en maatschappelijke partners, en bouwen voort op ervaringen in de praktijk. De lijnen vormen geen strak plan, maar een uitnodiging om samen te blijven leren. Ontmoeten laat zich immers niet volledig organiseren: het ontstaat, groeit en verandert mee met de stad. Daarom werken we adaptief: we luisteren, experimenteren en passen onze aanpak aan wat werkt in de wijken en wat mensen zelf in beweging brengt.

8

Ook lokale ondernemers, horeca en winkeliers spelen hierin een belangrijke rol. Als sociaal gastheer of -vrouw dragen zij bij aan een open en gastvrije sfeer in de wijk, en kunnen zij ontmoetingen in de buurt versterken.

Succesvolle voorbeelden • In steeds meer buurten ontstaan kleine ontmoetingskansen in de directe woonomgeving door bijvoorbeeld buurtbankjes, vernieuwde speelplekken, geveltuintjes of buurtmoestuinen. • Op veel plekken in de stad worden buurtmaaltijden georganiseerd die tientallen tot honderden bezoekers per keer trekken. • In de bijna 70 Lief en Leedstraten ontstaan kleine, waardevolle contactmomenten tussen bewoners, door aandacht voor elkaar bij zowel leuke als moeilijke momenten. • Door verschillende laagdrempelige ondersteuningsmogelijkheden (via bijvoorbeeld de bewonersgroepen, lokale fondsen of direct via de gemeente) kan iedereen met een goed idee de eenvoudig de stap zetten om iets voor de buurt te organiseren.

Kleine buurtactiviteiten – groot effect De subsidieregeling Kleine buurtactiviteiten die recent is gestart stimuleert inwoners om samen iets te organiseren in hun eigen straat, plein of gebouw. In het eerste jaar (2025) leidde dit al tot meer dan 100 verbindende activiteiten verspreid over Amstelveen. Van buurtborrels tot gezamenlijke diners en van spelletjes­middagen tot straatfeesten. Een evaluatie laat zien dat bewoners de regeling als laagdrempelig, snel en effectief ervaren: • 61% vond het doen van een aanvraag zeer makkelijk, de rest makkelijk; niemand vond het lastig. • 86% zegt dat er meer contact is ontstaan tussen buurtbewoners. • 98% zou de regeling aanbevelen aan anderen. De activiteiten trekken een breed publiek: van gezinnen en ouderen tot nieuwe en internationale bewoners. De regeling blijkt niet alleen organisatorisch soepel te werken, maar draagt ook bij aan meer contact, betrokkenheid en leefbaarheid in de wijken. Daarmee vormt ze een krachtig fundament voor ontmoeting dichtbij huis.

Acties • We herzien en vereenvoudigen subsidieregelingen rondom ontmoeten, inclusief het structureel maken van de buurtactiviteitenregeling. • We communiceren transparant, zichtbaar en structureel over subsidiemogelijkheden zodat ideeën uit de buurt makkelijk hun weg vinden. • We intensiveren de samenwerking met lokale ondernemers en culturele instellingen om gastvrije en levendige ontmoetingsplekken in de buurt te versterken.

Dit zeiden bewoners zelf:

“We hebben mensen leren kennen die al tien jaar in onze straat wonen en we nooit hebben gezien!”

“Het is niet moeilijk om aan te vragen. En het geeft net wat meer armslag om iets moois of leuks te organiseren.”

“In onze buurt met veelal oudere bewoners is het zo belangrijk om goed op de hoogte te blijven van elkaars wedervaren. De subsidie maakt dat iedereen kan meedoen.”

9

2. Over grenzen heen Amstelveen is een diverse stad. Verschillen in cultuur, leeftijd, levensstijl of overtuiging lijken soms een obstakel, maar kunnen ook een kans bieden om elkaar beter te begrijpen. Ontmoeten over grenzen heen helpt polarisatie te voorkomen en versterkt het gevoel van gemeenschap. We stimuleren zowel ontmoeting binnen groepen als tussen groepen. Binnen de eigen kring vinden mensen herkenning en veiligheid – dat is een belangrijke basis om je thuis te voelen. Tegelijkertijd blijven we kansen creëren voor verbinding tussen mensen die elkaar anders niet snel zouden tegenkomen. Samen met bewonersgroepen, cultuurpartners, sportverenigingen en andere organisaties ontwikkelen en ondersteunen we activiteiten die uitnodigen tot gesprek, meedoen en gezamenlijk plezier. Daarbij letten we op toegankelijkheid en

gastvrijheid, zodat zoveel mogelijk inwoners zich aangesproken voelen en kunnen deelnemen. Succesvolle voorbeelden • Het Amstelveen Connect@ netwerk brengt bruggenbouwers bij elkaar en stimuleert kleinschalige evenementen die ontmoeting tussen verschillende culturen mogelijk maken. • Het Vrouwencentrum biedt een ontmoetingsplek voor vrouwen van over de gehele wereld en biedt gezelligheid én hulp aan deze doelgroep. • We maken dialoog mogelijk over gevoelige thema’s om elkaar zo beter te begrijpen en mogelijke obstakels om te ontmoeten bespreekbaar te maken en te verminderen, zoals de Deel de Duif collegetour in 2025. • Veel nieuwe inwoners oefenen met de Nederlandse taal met bijvoorbeeld hulp van de vrijwilligers van het Taalhuis. Dit verlaagt de

drempel om contact te leggen met andere inwoners. Acties • We versterken evenementen en festivals die ontmoeting tussen verschillende doelgroepen stimuleren, in lijn met de Evenementenvisie 2025. • We blijven het Amstelveen Connect@ netwerk uitbouwen, professionaliseren en vernieuwen om zo te blijven voldoen aan de behoeftes van de deelnemers. • We zorgen ervoor dat activiteiten uitnodigend en toegankelijk zijn voor diverse inwoners. Dit betekent aandacht voor communicatie, taal, dieetwensen en andere praktische drempels. • We maken hierover duidelijke afspraken met organisaties en subsidiepartners, en werken samen aan een inclusieve en cultuur sensitieve aanpak.

Amstelveen Connect@: Grenzeloos ontmoeten Het Amstelveen Connect@ netwerk verbindt sinds 2021 inwoners en organisaties met verschillende achtergronden. Twee keer per jaar komen de connectors bijeen om nieuwe contacten te leggen, inspiratie op te doen en samenwerkingen te starten. Het netwerk omvat maatschappelijke organisaties, scholen, culturele instellingen, stichtingen en politie, wat zorgt voor een breed en divers netwerk. Oorspronkelijk startte het netwerk met een focus op ontmoeting tussen verschillende nationaliteiten. Inmiddels is het netwerk verbreed en werkt het aan verbinding tussen alle verschillende deelgemeenschappen en bewonersgroepen in Amstelveen. Het netwerk groeit continu, en in 2025 werd een recordaantal subsidieaanvragen ingediend voor inspirerende activiteiten. Dit leidde tot veel ontmoetingen over culturele en sociale grenzen heen, vaak via eten, muziek, kunst en cultuur. De bijeenkomsten leiden bovendien tot duurzame samenwerkingen: initiatieven krijgen ruimte voor activiteiten, het bedrijfsleven werkt samen met stichtingen, en vrijwilligers worden geworven voor evenementen. Amstelveen Connect@ laat daarmee zien een belangrijke motor te zijn voor sociale samenhang en het versterken van verbindingen in de stad.

10

3. Plekken die uitnodigen Ontmoeting heeft plekken nodig. Plekken die uitnodigen om te blijven, te praten of iets samen te doen. Amstelveen beschikt over een rijke mix van onder andere buurthuizen, bibliotheken, sportclubs, horeca, parken en pleinen. Deze sociale en fysieke infrastructuur vormt de ruggengraat van ontmoeting in de stad. We willen deze plekken toekomstbestendig maken. Dat betekent dat ze aansluiten bij de behoeften van nu én ruimte bieden voor nieuwe vormen van samenkomst. Van activiteiten in de openbare ruimte tot hybride vormen van ontmoeting, waarbij online en offline elkaar versterken. Juist voor internationals, jongeren en werkenden biedt dit kansen om aan te haken op een manier die past bij hun leven. Niet iedereen voelt zich thuis in de traditionele ontmoetingsplekken. Daarom investeren we in placemaking: het samen vormgeven van plekken die uitnodigen tot verblijf, ontmoeting en eigenaarschap. In gebieden zoals Kronenburg/Uilenstede, Nieuw Legmeer en rondom de overkapping van de A9 werken we met bewoners, ontwerpers en organisaties aan buitenruimtes waar ontmoeten, spelen, bewegen en verblijven samenkomen. Buurthuizen, wijkcentra en de bibliotheken blijven belangrijke ankerpunten. Als toegankelijke en herkenbare plekken in de wijk bieden zij ruimte voor ontmoeting, activiteiten en initiatieven van uiteenlopende groepen inwoners.

Dankzij de inzet van vrijwilligers zijn deze plekken laagdrempelig en betaalbaar. Ook inwoners die elders minder makkelijk aansluiting vinden, zijn hier welkom. En wanneer inwoners wat willen organiseren voor de buurt, moeten ze daar terecht kunnen.

Succesvolle voorbeelden • Steeds meer buurthuizen ontwikkelen zich van klassieke inlooplocaties tot dynamische, multifunctionele ruimtes waar welzijn, leren en cultuur elkaar versterken. • Kunst in de openbare ruimte, zoals muurschilderingen, draagt bij aan een prettige leefomgeving, een sterker gemeenschapsgevoel en nodigt uit tot een gesprek. • Wijkgericht onderzoek helpt om beter te begrijpen hoe plekken worden gebruikt en waar behoefte is aan nieuwe of andere ontmoetingsmogelijkheden. Bijvoorbeeld onderzoek in Waardhuizen/Middenhoven naar de behoefte aan en het gebruik van ontmoetingsplekken, of de wijkscan Groenelaan gericht op gezonde leefomgeving, bewegen en ontmoeten. Acties • We nemen ontmoeting, toegankelijkheid (fysiek, sociaal en digitaal) en goede kookvoorzieningen expliciet mee bij renovatie en nieuwbouw van wijkcentra en andere ontmoetingsplekken. • We versterken placemaking als instrument om plekken uitnodigend en levendig te maken. Bijvoorbeeld via verbeteringen in de openbare ruimte, of het starten van broedplaatsen voor uiteenlopende initiatieven. • We stimuleren digitale en hybride vormen van ontmoeting, met aandacht voor digitale inclusie. • We maken afspraken over transparante en toegankelijke toegang tot wijkcentra en andere ontmoetingsruimtes voor initiatieven van bewoners

11

Gemaal als huiskamer van de Middelpolder Het gemaal in de Middelpolder krijgt een nieuwe bestemming: een ontmoetingsplek voor bewoners en bezoekers. Het wordt een huiskamer waar je kunt neerstrijken voor een kop koffie, lokale producten, creatieve workshops en vooral voor verbinding met anderen die van de polder genieten. Initiatiefnemer Jaap de Jong vertelt: “Ik wil een plek creëren waar mensen zich welkom voelen. Niet alleen om iets te drinken, maar ook om samen dingen te doen: een repaircafé, creatieve cursussen, of gewoon een goed gesprek.” Het gemaal blijft zijn functie behouden, maar krijgt daarnaast ruimte voor activiteiten zoals een stemlokaal op verkiezingsdag en laagdrempelige workshops. Binnen komen er twee hoofdruimten: een café en een atelier. Buiten is de polder zelf een derde ruimte, waar excursies en sportactiviteiten plaatsvinden. “Natuur-, kunst- en erfgoededucatie staan centraal. We willen samenwerken met scholen en musea, zodat het gemaal een plek wordt waar je leert én beleeft.” De inspiratie voor het plan komt voort uit Jaaps persoonlijke band met het gebied: “Ik ben hier opgegroeid. Als kind vierde ik mijn verjaardagen in de polder, bouwde vlotten en schaatste zodra het kon. Later roeide ik eindeloos op de Amstel. Maar er was nooit een plek om even binnen te gaan.

Dat miste ik.” Met dit initiatief wil hij dat veranderen: “Het programma groeit mee met de behoeften van bezoekers. Het moet een plek worden om te ontmoeten, leren en genieten van de polder.”

4. Wijkversterking en eigenaarschap Een sterke wijk ontstaat niet vanzelf. Dit groeit wanneer bewoners zich betrokken voelen bij hun omgeving en de ruimte krijgen om samen verantwoordelijkheid te nemen. Wijkversterking gaat over het versterken van die basis: zorgen dat mensen elkaar kennen, elkaar weten te vinden en samen vormgeven aan hun buurt. Ontmoeting is hierbij het vertrekpunt, maar wijkversterking gaat een stap verder. Het draait om eigenaarschap, bewonersregie en zorgzame gemeenschappen: buurten waarin mensen naar elkaar omkijken, initiatief nemen en elkaar ondersteunen. Soms vanzelf, soms met hulp vanuit professionals. De gemeente en de welzijnsorganisatie spelen hierin een faciliterende en ondersteunende rol, altijd in dienst van wat bewoners zelf willen en kunnen.

Succesvolle voorbeelden • In wijken met actieve bewoners en bewonersgroepen zien we meer initiatief, meer onderlinge steun en meer betrokkenheid bij de leefomgeving. • Via instrumenten zoals Right to Challenge nemen bewoners in sommige wijken zelf verantwoordelijkheid voor activiteiten of voorzieningen, passend bij hun ambities en mogelijkheden. • Samenwerkingen tussen bewoners, welzijnswerk en zorgpartners leiden tot initiatieven waarin ontmoeting, ondersteuning en preventie samenkomen. • In buurthuizen waar bewoners meer invloed hebben op gebruik en activiteiten ontstaat een bruisend en gevarieerd aanbod.

In sommige wijken ontstaat deze dynamiek organisch. In andere wijken is meer ondersteuning nodig, bijvoorbeeld waar de organisatiegraad lager is of waar zorgvraagstukken samenkomen. Juist daar is het belangrijk dat wijkcoaches, sociaal werkers en de wijkregisseur aanwezig en zichtbaar zijn, en bewoners helpen om samen stappen te zetten. Succesvolle wijkversterking vraagt om een welzijns­ organisatie die meebeweegt met de ontwikkeling van de stad, oog heeft voor verschillen tussen wijken en werkt vanuit de talenten, ideeën en behoeften van bewoners. Niet alles overnemen, maar mogelijk maken dat bewoners zelf regie kunnen nemen.

12

Acties • We sturen op een welzijnsorganisatie die meebeweegt met de ontwikkeling van de stad en werkt vanuit talenten en initiatieven van bewoners. • We beschrijven, verduidelijken en versterken de rol van wijkcoaches, sociaal werkers en de wijkregisseur als verbinders tussen bewoners, initiatieven, voorzieningen en zorg, met extra aandacht voor wijken met een lagere organisatiegraad. • We stimuleren bewonersregie en eigenaarschap, onder andere via bewonersgroepen en instrumenten zoals Right to Challenge. Dit kan groot of klein zijn, en ondersteuning nodig hebben of juist niet. Dit doen we daarom met een aanpak op maat, passend bij de wijk en de bewoners. • We werken toe naar meer ruimte voor bewonersregie in de buurthuizen. Bijvoorbeeld in gebruik, programmering en, waar passend, de vormgeving van nieuwe ontmoetingslocaties.

5. Verbinden over domeinen heen Ontmoeten gebeurt zelden in het luchtledige. Vaak ontstaat verbinding juist rondom iets wat mensen samen doen: sporten, koken, tuinieren, kunst maken of iets leren. Deze activiteiten brengen mensen bij elkaar zonder dat ‘ontmoeting’ het expliciete doel hoeft te zijn. Daarom stimuleren we ontmoeting juist in samenhang met andere thema’s zoals gezondheid, cultuur, duurzaamheid en participatie. Dit sluit aan bij de ambities uit de Nota Sociaal Domein, waarin preventie, welzijn en een gezonde leefstijl centraal staan. Door ontmoeting te koppelen aan wat mensen leuk, zinvol of leerzaam vinden, ontstaat contact op een vanzelfsprekende en gelijkwaardige manier.

Succesvolle voorbeelden • Activiteiten in samenwerking met culturele instellingen maken het voor inwoners mogelijk om te genieten van kunst en cultuur én nieuwe mensen te ontmoeten. Bijvoorbeeld Kunst met een Koekje, Samen Uit en Cinema on Tour. • Laagdrempelige sport- of beweegactiviteiten dragen bij aan fysieke en mentale gezondheid, ontmoeting en het verminderen van eenzaamheid. • Domein overstijgende placemaking-initiatieven, zoals tijdelijke verlichting in donkere gebieden, nodigen uit tot bewegen, vergroten het veiligheidsgevoel en stimuleren ontmoeting in de openbare ruimte. • Lokale muziek- en theatergezelschappen brengen mensen samen rondom gezamenlijke interesses en talenten.

We werken samen met partners uit sport, cultuur, zorg, onderwijs en het bedrijfsleven, en ondersteunen initiatieven die meerdere maatschappelijke doelen verbinden. Ook lokale gezelschappen spelen hierin een belangrijke rol. Muziek, toneel en andere creatieve activiteiten vormen een laagd­ rempelige manier om mensen met elkaar in contact te brengen en dragen bij aan een levendig en divers ontmoetingspalet in de stad.

13

Acties • We ontwikkelen gezamenlijke projecten waarin ontmoeting wordt gekoppeld aan thema’s als cultuur, gezondheid en sport. • We stimuleren samenwerking tussen organisaties uit verschillende domeinen en ondersteunen bewonersinitiatieven die meerdere maatschappelijke doelen raken. • We brengen subsidiemogelijkheden en fondsen in kaart die domeinoverstijgende initiatieven mogelijk maken en maken deze beter vindbaar.

Subsidies en fondsen voor ontmoeten en meer De gemeente Amstelveen biedt verschillende subsidiemogelijkheden waarmee ontmoeting kan worden gestimuleerd. Niet alleen als op zichzelf staand doel, maar juist gekoppeld aan thema’s als zorg, sport, cultuur en participatie. Deze regelingen ondersteunen zowel inwonersinitiatieven als projecten van organisaties en bevorderen samenwerking tussen verschillende domeinen. Verschillende organisaties ontvangen structurele subsidie voor activiteiten die bijdragen aan ontmoeting, zoals het welzijnswerk, bewonersgroepen, diverse zorgaanbieders en culturele instellingen. Zij vormen een belangrijke basis van laagdrempelige plekken waar inwoners elkaar kunnen ontmoeten. Naast subsidies van de gemeente zijn er diverse lokale en landelijke fondsen die middelen beschikbaar stellen voor dergelijke initiatieven. Hieronder staan enkele belangrijke subsidies en fondsen uitgelicht: Innovatiefonds Zorg & Welzijn Ondersteunt vernieuwende projecten in het sociaal domein, vaak met raakvlakken met sport, cultuur, onderwijs of participatie. Denk bijvoorbeeld aan digitale ontmoetingsplekken, virtuele sportactiviteiten of hybride creatieve workshops. Inwonersinitiatieven kunnen tot € 15.000 aanvragen; organisaties tot € 40.000.

Subsidieregeling Kleine Buurtactiviteiten Voor laagdrempelige, inclusieve activiteiten die ontmoeting in de buurt bevorderen, zoals spelletjesmiddagen, gezamenlijke maaltijden of buurtwandelingen. Subsidies variëren van € 250 tot € 500 per activiteit, afhankelijk van het aantal deelnemers.

Stadsfonds Amstelveen Sinds 2025 ondersteunt het Stadsfonds projecten die bijdragen aan bijvoorbeeld sociale verbondenheid en de leefbaarheid van de stad. In het eerste jaar ontvingen tientallen organisaties een bijdrage voor verbindende initiatieven op het gebied van kunst, educatie, sport en welzijn.

Amstelveen Connect@ Specifiek voor het versterken van sociale samenhang en integratie. Subsidies ondersteunen activiteiten die mensen met verschillende achtergronden bij elkaar brengen of nieuwkomers helpen integreren. Maximaal € 2.500 per aanvraag, met extra mogelijkheden bij samenwerking tussen meerdere organisaties.

Oranjefonds Het Oranjefonds investeert in projecten die sociale samenhang ondersteunen en inclusie bevorderen. Bijvoorbeeld initiatieven die buurtbewoners bij elkaar brengen of mensen met eenzaamheid helpt. Ook verleent het Oranjefonds subsidies voor bijvoorbeeld een activiteit tijdens de jaarlijkse Burendag of NLdoet.

Amstelveens Cultuurfonds Recent opgericht fonds ter versterking van de lokale culturele infrastructuur. Het fonds neemt de functie van het oude Amstelveenfonds over. Ontmoeting via culturele initiatieven kan via dit fonds financieel ondersteunt worden. Sportakkoord Amstelveen Ondersteunt sport- en beweegactiviteiten met maatschappelijke impact, zoals inclusieve sportgroepen of sportevenementen. Subsidies zijn beschikbaar tot € 2.500 per project, met speciale regelingen voor sportevenementen.

14

6. Monitoring en evaluatie: zo blijven we leren

Om goed te kunnen inspelen op wat er speelt in de stad, volgen we structureel hoe ontmoeting in Amstelveen zich ontwikkelt. Dit doen we met een praktische en realistische monitoringsaanpak die past bij onze manier van werken: dichtbij de wijken, samen met inwoners en partners. We volgen hiervoor de volgende onderdelen:

1. Kleine Buurtactiviteiten De subsidieregeling Kleine buurtactiviteiten is in 2025 geëvalueerd. Op basis van de positieve uitkomsten en duidelijke feedback zetten we de regeling de komende jaren voort, met enkele aanpassingen in informatievoorziening en uitvoering. We monitoren jaarlijks hoeveel activiteiten plaatsvinden, welk type activiteiten het betreft en in welke wijken ze worden georganiseerd. Waar nodig koppelen we initiatiefnemers aan andere wijkbewoners, de bewonersgroep of de wijkcoach.

2. Wijkregie

3. Tweejaarlijkse Stadspeiling

De wijkregisseur is het centrale aanspreekpunt van de gemeente in de wijk en verbindt bewoners, ondernemers en partners om samen de leefbaarheid te verbeteren. De rol van de wijkregisseur wordt jaarlijks geëvalueerd. Hiermee brengen we de impact van de wijkregie in beeld op verbinding, samenwerking, signalering en buurtontwikkeling. De uitkomsten gebruiken we om jaarlijks te bepalen waar extra inzet nodig is. In 2025 werd bijvoorbeeld duidelijk hoe de wijkregisseur bijdraagt aan betere signalering, participatie en weerbaarheid, en dat nog winst te behalen is in bijvoorbeeld het bereiken van jongeren.

Iedere twee jaar vindt de Stadspeiling plaats. Inwoners geven via deze peiling hun mening over uiteenlopende onderwerpen zoals leefbaarheid, veiligheid, verkeer, cultuur en sport.

15

De Stadspeiling geeft ook inzicht in sociale samenhang, betrokkenheid en contact met buren. Omdat de resultaten per wijk beschikbaar zijn, kunnen we hiermee gericht bijsturen in de inzet van wijkregisseurs, wijkcoaches en communicatieof participatieactiviteiten.

4. Gesprekken met de stad Ontmoeting laat zich niet alleen vangen in cijfers. Daarom voeren we periodiek gesprekken met bijvoorbeeld welzijnsorganisaties, bewonersgroepen en individuele bewoners en initiatiefnemers. Hierbij kijken we ook hoe bewoners eigenaarschap ervaren en welke ondersteuning zij nodig hebben om initiatief te nemen. Deze gesprekken leveren verhalen, signalen en nieuwe ideeën op, en geven een rijker beeld van wat er in de wijken leeft.

5. Spreiding van activiteiten en energie in de gemeenschap

Hoe we dit gebruiken De uitkomsten van deze monitoring worden gebruikt om: • prioriteiten te bepalen voor de wijkregie; • nieuwe initiatieven uit de stad te ondersteunen; • subsidieregelingen te verbeteren; • ruimte te geven aan wat goed loopt; • extra inzet of communicatie te richten op wijken waar dat nodig is. We delen belangrijke bevindingen met partners zoals het welzijnswerk, culturele instellingen, sportverenigingen, buurthuizen en bewoners­ groepen, zodat we samen kunnen blijven leren en ontwikkelen. Door cijfers te combineren met verhalen, en jaarlijks bij te sturen, zorgen we ervoor dat ontmoeting in Amstelveen blijft groeien op manieren die passen bij de wijken en de mensen die er wonen.

We houden bij waar activiteiten plaatsvinden, waar nieuwe Lief en Leedstraten ontstaan en welke typen initiatieven worden georganiseerd. Dit geeft inzicht in: • plekken met veel energie; • wijken waar minder vanzelf gebeurt; • de behoeften van bewoners; • kansen om ontmoeting te stimuleren waar dat minder zichtbaar is.

6. De inzet en effecten van placemaking We volgen hoe en waarvoor placemaking wordt ingezet om de leefbaarheid en sociale verbinding in Amstelveense wijken te versterken. Per project brengen we in kaart hoe inwoners zijn betrokken, welke ingrepen zijn gedaan en welke effecten dit heeft op het gebruik van de ruimte, het gevoel van eigenaarschap en de ontmoetingen tussen bewoners.

16

7. Financiën: hoe we investeren in een sterke sociale basis

Ontmoeting vraagt om investeren in relaties én in plekken. Niet alleen in activiteiten of eenmalige initiatieven, maar juist in de basisvoorwaarden die ervoor zorgen dat mensen elkaar kunnen vinden: toegankelijke ruimtes, betrokken professionals, een goede openbare ruimte en ruimte voor initiatief uit de stad.

Ontmoeting in Amstelveen komt niet voort uit één afgebakend budget of één beleidslijn. Juist het mooie van ontmoeting is dat het op zoveel manieren ontstaat. Bijvoorbeeld in buurthuizen, via activiteiten van bewoners, in de cultuursector, in de zorg, of in de openbare ruimte. Amstelveen investeert vanuit diverse beleidsdoelen bij aan ontmoeting, soms doelgericht en soms als vanzelfsprekend en waardevol gevolg van andere beleidskeuzes.. Amstelveen investeert daarom in een sociale infrastructuur die ontmoeting mogelijk maakt. Denk aan: •

Buurthuizen en wijkcentra De gemeente zorgt (al dan niet via subsidies) dat deze plekken bestaan, toegankelijk zijn en worden beheerd. Waar nodig investeren we in verbeteringen en vernieuwing, zodat inwoners plekken hebben waar ze bij elkaar kunnen komen.

•

Professionals in de wijk Via de jaarlijkse subsidies aan het welzijnswerk en Stadsdorp Elsrijk wordt de inzet van wijkcoaches, sociaal beheerders en sociaal werkers mogelijk gemaakt. Zij spelen een belangrijke rol in het ondersteunen van initiatieven, signaleren wat er speelt en het verbinden van bewoners en

17

organisaties. Deze inzet is nadrukkelijk bedoeld om ontmoeting, bewonersinitiatief en wijkversterking mogelijk te maken – niet om deze over te nemen. •

Subsidies aan maatschappelijke, culturele en sportieve organisaties Veel organisaties ontvangen structurele subsidie voor activiteiten die bijdragen aan ontmoeting - soms expliciet, soms als logisch onderdeel van hun werk. Denk aan culturele instellingen, sportverenigingen en zorgaanbieders. Samen vormen zij een netwerk dat ontmoeting in alle wijken ondersteunt.

•

Investeringen vanuit andere domeinen Ook het fysieke domein draagt bij aan ontmoeting: via het aanleggen van buurtbankjes, speelplekken, groen en plekken die uitnodigen tot verblijf. Deze ingrepen versterken de leefbaarheid én maken spontaan contact mogelijk

Investeren in informele initiatieven Naast deze structurele investeringen in de sociale infrastructuur, borgen we het budget voor informele initiatieven van bewoners. We reserveren hiervoor jaarlijks € 410.000, verdeeld over: • € 10.000 voor communicatie- en zichtbaarheid van mogelijkheden voor bewoners. • € 40.000 voor de regeling Kleine Buurtactiviteiten. • € 360.000 voor bewonersgroepen en incidentele ontmoetingssubsidies. (In enkele gevallen omvat dit ook een bijdrage voor huur van het buurthuis.)