Bijlage 1 - Jaarstukken 2020 GR OGZ Amstelland

Jaarstukken 2020 GR OGZ Amstelland definitief Datum: 07-04-2021

Inhoud Voorwoord 1 Programmaverantwoording 1.1 Gezondheidsbevordering, epidemiologie en beleidsadvisering 1.2 Milieu en Gezondheid 1.3 Algemene infectieziekten, soa-aids en tuberculosebestrijding 1.3.1 Algemene infectieziekten 1.3.2 TBC bestrijding 1.3.3 SOA Polikliniek 1.4 Hygiëne en Inspectie 1.4.1 Inspectie Kinderopvang 1.4.2 Hygiëne 1.4.3 Legionella preventie 1.4.4 Verlenen van vergunningen tatoeëren en piercen 1.5 Jeugdgezondheidszorg 1.6 Openbare Geestelijke Gezondheidszorg (Vangnet) 1.7 Beschikbaarheid lijkschouwing 1.8 Bedrijfsvoering 1.9 Algemene dekkingsmiddelen 1.10 Onvoorzien

3 6 8 11 13 13 15 16 18 18 18 18 19 20 27 29 30 31 31

2 Verplichte paragrafen 2.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing 2.2 Solvabiliteitsratio 2.3 Netto schuldquote 2.4 Structurele exploitatieruimte 2.5 EMU-saldo 2.6 Onderhoud kapitaalgoederen 2.7 Financiering 2.8 Bedrijfsvoering 2.8.1 Wet normering topinkomens (WNT)

32 32 34 34 35 35 35 36 36 36

3 Jaarrekening 3.1 Balans per 31 december 2020 3.2 Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening over 2020 3.3 Toelichtingen 3.3.1 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling 3.3.2 Toelichting op de balans per 31 december 2020 3.3.3 Toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening 2020 3.3.4 Overzicht van het exploitatiesaldo naar taken / activiteiten 3.4 Resultaat per gemeente 3.5 Resultaatbestemming 2020

37 37 39 40 40 41 44 45 47 51

Bijlage – overzicht Vaccinatiegraden

52

2

Voorwoord

Voor u liggen de jaarstukken 2020 van de Gemeenschappelijke regeling Openbare Gezondheidszorg Amstelland (GR OGZ Amstelland).

Ontwikkelingen in 2020 - Corona Het jaar stond voor een groot gedeelte in het teken van de COVID-19 pandemie. ledere twee weken zijn de colleges en gemeenteraden door de voorzitter van de Veiligheidsregio Amsterdam geïnformeerd over de voortgang van de aanpak van Covid-19. Daarin werd steeds ingegaan op de risico-inschaling van onze veiligheidsregio, de stand van zaken van de verschillende relevante indicatoren en een update over de uitvoering van de maatregelen. De besluitvorming is derhalve via de Veiligheidsregio verlopen en niet via de GR OGZ Amstelland. Binnen de GGD is een aparte afdeling opgezet, waar onder meer het testen op corona, het bron- en contactonderzoek en de vaccinaties. Het hygiëneteam adviseerde en ondersteunde bij de te nemen maatregelen in het kader van infectiepreventie. Jeugdgezondheidszorg was nauw betrokken bij de contacten met scholen en ondersteuning door professionals. Via de jeugdgezondheidszorg is gezocht naar alternatieve manieren om ook tijdens de crisis de vaccinatiegraad te verbeteren. Specifieke, kleinschalige vaccinaties (zoals voor meningokokken en HPV) op locatie was een succesvolle aanpak. Ook leverde de GGD cijfers over onder andere het aantal geteste bewoners, het aantal besmettingen, de druk op de ziekenhuizen en de naleving van maatregelen. In elke gemeente is een Covid-preventieteam opgezet.

De GGD en deze teams werken samen om zo de ogen en oren op straat te benutten en preventieve Corona interventies te ontwikkelen en uit te voeren. Samen met onder andere lokale partners, sleutelfiguren en wijkcoaches zijn passende interventies ontwikkeld. De GGD heeft nieuwe taken gekregen in verband met de bestrijding van Corona. Door het Ministerie van VWS worden de kosten die de GGD maakt in verband met Corona geheel vergoed. Het Ministerie heeft daarbij aangegeven dat hierbij verwacht wordt dat de gemeenten hun bijdragen aan de GGD blijven betalen. Eventuele minderkosten in de productie als gevolg van Corona dienen verrekend te worden met de meerkosten die de GGD maakt. Alleen bij JGZ zijn minder middelen besteed door corona. Bij de GR OGZ Amstelland zijn de minderkosten als gevolg van een lagere productie Corona bij JGZ niet in mindering gebracht bij de GR maar in mindering op de declaratie aan het Rijk. Het betreft een bedrag van ca. € 50.000.

Openbare gezondheidszorg Amstelland GGD Amsterdam voert haar taken in de openbare gezondheidszorg uit in de Amstellandgemeenten (Aalsmeer, Amstelveen, Diemen, Ouder-Amstel en Uithoorn), op basis van het productenboek 2018 en het Basispakket Jeugdgezondheidszorg (JGZ). Het Basispakket JGZ is in 2019 opnieuw vastgesteld. Ook heeft in 2018 een evaluatie van de afspraken rond begroten en verantwoorden plaatsgevonden en zijn afspraken hierover licht gewijzigd. Zo worden alle gezamenlijke kosten verdeeld naar de gemeenten op basis van inwoneraantallen. 3

In de voorliggende jaarrekening is conform afspraak uitgegaan van de inwoneraantallen per 1 januari 2020. Deze zijn:

Aalsmeer Amstelveen Diemen Ouder-Amstel Uithoorn

Inwoneraantal 01-01-2020 31.859 91.675 30.780 14.026 29.478

16,11% 46,34% 15,56% 7,09% 14,90%

197.818

100,00%

Amstelland

Resultaat 2020 t.o.v. de begroting De realisatie 2020 bedraagt € 7.147.573, waarmee het jaar is afgesloten met een positief totaalresultaat van € 135.488 ten opzichte van de begroting 2020. Dit resultaat wordt op hoofdlijnen veroorzaakt bij de volgende taken: Basistaken: Epidemiologie Inspectie Kinderopvang Infectieziekten taken overig Jeugdgezondheidszorg

€ 46.000 € 16.000 € 3.000 € 50.000

Plustaken Opvoed ondersteuning Diemen

€ 18.000

Bedrijfsvoering: Huisvesting

€ 53.000

Een toelichting op de substantiële afwijkingen, is opgenomen bij de betreffende onderdelen in de programmaverantwoording. Overeenkomstig de afspraken met het Rijk zijn de resultaten die corona gerelateerd zijn verrekend met het Rijk. Resultaten die geen relatie hebben met corona zijn overeenkomstig vorige jaren opgenomen in de baten en lasten. Jeugdgezondheidszorg is € 50.000 goedkoper uitgevallen, maar omdat dit Corona gerelateerd is wordt dit in mindering gebracht op de declaratie aan het Rijk en is dit bedrag niet in het uiteindelijke resultaat opgenomen. Resultaat t.o.v. gemeentelijke bijdragen 2020 Het saldo van € 135.488 kan worden verrekend met de deelnemende gemeenten.

4

Jaarbijdragen Gemeente

Realisatie

Te verrekenen

Te verrekenen

Te verrekenen met

2020* 1.177.469

2020** 1.137.534

basistaken 39.935

0

GR gemeenten 39.935

Amstelveen

3.354.682

3.273.281

81.400

0

81.400

Diemen

1.122.728

1.156.346

-50.697

17.079

-33.618

Ouder-Amstel

508.556

509.536

-1.031

51

-980

Uithoorn

1.119.626

1.070.875

47.940

811

48.751

Eindtotaal

7.283.061

7.147.573

117.547

17.941

135.488

Aalsmeer

plustaken

* : Begroting 2020, gebaseerd op inwoneraantal per 1 januari 2018. ** : Jaarrekening 2020, gebaseerd op inwoneraantal per 1 januari 2020.

Bovenstaande tabel geeft per gemeente het verschil tussen de realisatie en de in rekening gebrachte jaarbijdragen en het uiteindelijk te verrekenen bedrag. Het negatieve resultaat voor de gemeenten Diemen en Ouder-Amstel is ontstaan doordat de jaarbijdragen en de realisatie verschillende verdeelsleutels kennen. Het begrote jaarbedrag is gebaseerd op de inwoneraantallen gehanteerd in de begroting 2020, de realisatie is gebaseerd op de inwoneraantallen CBS per 1 januari 2020. In mindere mate geldt dit ook voor de andere gemeenten. Alle taken worden op basis van inwoneraantallen naar de gemeenten verdeeld. Verder is in de afrekening Diemen een afrekening opgenomen van de plustaken (minus € 17.079). Zonder de afrekening van de plustaken zou de afrekening met Diemen € 50.696 bedragen. inwoneraantallen Aalsmeer Amstelveen Diemen Ouder-Amstel Uithoorn Totaal

Realisatie

Begroting

31.859 91.675 30.780 14.026 29.478 197.818

31.499 89.870 28.121 13.496 29.445 192.431

Verschil 360 1.805 2.659 530 33 5.387

1,13% 1,97% 8,64% 3,78% 0,11%

Bedrijfsvoering & huisvesting Ten aanzien van bedrijfsvoering en huisvesting hebben zich in 2020 geen opvallende zaken voorgedaan. Wel is druk gewerkt aan de nieuwe locatie Zonnestein in Amstelveen. Reserves & Voorzieningen In verband met de latere toetreding van de gemeente Diemen tot de GR OGZ Amstelland, heeft Diemen de jaarlijkse bijdragen aan de algemene reserve en de reserve huisvesting gedoteerd (resp. € 10.075 en € 5.038). Conform afspraak vinden in 2021 de laatste dotaties plaats. De kosten voor de Gezondheidsmonitor 2020 ad € 40.866 zijn aan de reserve onttrokken.

5

1 Programmaverantwoording

De Wet publieke gezondheid bepaalt dat elke veiligheidsregio een GGD in stand moet houden en een aantal taken op het terrein van publieke gezondheid gezamenlijk uit moet voeren. Deze gezamenlijkheid is bedoeld om ook in tijden van een crisis een goed werkende organisatie op regionaal niveau te hebben, die gemeenten kunnen ondersteunen bij de aanpak van de crisis. Om deze reden is de Gemeenschappelijke regeling Openbare Gezondheidszorg Amstelland (GR OGZ Amstelland) ingericht. De deelnemende gemeenten in deze gemeenschappelijke regeling hebben deze gemeenschappelijke regeling opgericht met het doel de taken op het terrein van de publieke gezondheid (beschreven in een productenboek) in gezamenlijkheid uit te voeren om op die manier invulling te geven aan de artikelen 1 en 2 van de Wet publieke gezondheid. Het bestuur van de GR werd in 2020 gevormd uit collegeleden van de deelnemende gemeenten. Het bestuur bestond in 2020 uit: Naam

Functie

Gemeente

De heer Marijn van Ballegooijen

Voorzitter

Amstelveen

Mevrouw Wilma Alink-Scheltema

Lid

Aalsmeer

De heer Jeroen Klaasse

Lid

Diemen

Mevrouw Barbara de Reijke

Lid

Ouder-Amstel

Mevrouw Ria Zijlstra

Lid

Uithoorn

6

Gemeenschappelijke regeling Openbare Gezondheidszorg Amstelland In 2018 is het vernieuwde ‘Productenboek OGZ Amstelland’ vastgesteld door het bestuur van de GR. In dit productenboek zijn alle activiteiten opgenomen die in het kader van de GR OGZ Amstelland door GGD Amsterdam worden uitgevoerd. Uitzondering hierop is de jeugdgezondheidszorg. Hiervoor is een apart basispakket opgesteld. De activiteiten in het productenboek zijn gecategoriseerd als basistaak of als plus taak. Hierbij geldt dat basistaken in alle deelnemende gemeenten worden uitgevoerd. Plustaken kunnen gezamenlijk door een aantal gemeenten of door gemeenten afzonderlijk worden afgenomen. De basistaken zijn:            

Epidemiologie & Gezondheidsbevordering Leefomgeving Milieu & Gezondheid Algemene Infectieziekten Tuberculose bestrijding SOA Polikliniek Technische Hygiënezorg Inspectie Kinderopvang Legionella preventie Jeugdgezondheidszorg Crisisdienst (Vangnet & Advies) Hygiënisch woningtoezicht Beschikbaarheid Lijkschouwing

De plustaken zijn:  

Ondersteuning van meldpunten voor zorg en overlast Opvoedondersteuning en extra weegmoment

Verantwoording over de uitvoering van deze basistaken en plustaken vindt plaats op de volgende pagina’s.

7

1.1 Gezondheidsbevordering, epidemiologie en beleidsadvisering De afdeling Epidemiologie, Gezondheidsbevordering en Zorginnovatie (EGZ) heeft de staat van de gezondheid van de bevolking in de regio Amstelland gemeten. Onderzoek hiernaar betreft: 1. Epidemiologisch onderzoek naar de frequentie en verspreiding van gezondheidsproblemen onder de bevolking evenals naar (beïnvloedbare en niet-beïnvloedbare) determinanten die hieraan ten grondslag liggen; 2. Kwalitatief onderzoek naar determinanten van gezondheid en welzijn; 3. Effectevaluatie onderzoek naar de mate waarin beoogde doelstellingen van een preventieprogramma/beleid zijn bereikt (doelrealisatie). Door Covid 19 zijn een aantal activiteiten van de afdeling gedurende langere tijd stil komen te liggen of hebben vertraging opgelopen door de Corona maatregelen die landelijk ingevoerd werden (denk hierbij aan de sluiting van scholen, het niet kunnen doorgaan van trainingen en bijscholingen). Veel medewerkers van de afdeling hebben zich gedurende het jaar ingezet voor Corona gerelateerde activiteiten die de GGD Amsterdam uitvoerde in Amsterdam-Amstelland (bron- en contactonderzoek, meedraaien op de teststraat, huisbezoeken, etc.).

Epidemiologie Jeugdgezondheidsmonitor Voortgezet onderwijs en Jeugdmonitor VO De data van Jij en je gezondheid 2018-2019 voor tweede en vierde klas leerlingen zijn gepubliceerd op Gezondheid in Beeld (GIB). De dataverzameling van Jij en je gezondheid schooljaar 2019-2020 is afgerond. Helaas hebben door corona niet alle jongeren in dit schooljaar de Jij en je gezondheid vragenlijst ingevuld. Overgewichtcijfers De data van de 2- en 3-jarigen van 2018 zijn opgeschoond en gewogen en werden eind 2020 gepubliceerd op Gezondheid in Beeld. Evenals de data van de 5-, 10-, 14- en 16-jarigen van schooljaar 2018-2019. Basisonderwijs Voor de uitvoering van de preventieve gezondheidsonderzoeken (PGO) onder 5 en 10-jarigen is JGZ per januari 2019 overgegaan op een nieuw instrument; Jij en je Gezondheid. Het eerste volledige jaar dat gepubliceerd zou kunnen worden is schooljaar 2019-2020. Gezondheidsmonitor Amstelland Gemeenten Vanaf januari 2020 zijn de voorbereidingen uitgevoerd voor de Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen 2020, de GM2020. In het najaar van 2020 (september-december) zijn bijna 20.000 volwassenen van 18 jaar en ouder in de regio Amstelland uitgenodigd om een vragenlijst in te vullen. De doelstelling van de monitor is het verkrijgen van inzicht in de gezondheid en determinanten van de gezondheid van zelfstandig wonende volwassen inwoners in de regio Amstelland.

Alle GGD-en in Nederland voeren tegelijk deze gezondheidsmonitor uit. Voor de monitor zijn twee vragenlijsten samengesteld; een voor 18-64-jarigen en een voor 65-jaar en ouder. Hierin zijn opgenomen: een landelijke basis set, lokale vragen en, recent toegevoegd, enkele vragen met betrekking tot de corona pandemie. De landelijke vragen set (en het convenant) zijn 8

vastgesteld in samenwerking met de landelijke GGD-en, GGD GHOR, RIVM en CBS. Voor de lokale vragen is afstemming geweest met verschillende afdelingen binnen de GGD en de gemeenten. Vragenlijsten kunnen op papier en digitaal worden ingevuld. Online deelnemers kunnen ervoor kiezen om een Engelse vragenlijst in te vullen en kunnen adviezen op maat krijgen. Naast de landelijke vragen set en het convenant voor de monitor, is er ook een landelijk traject waarbij innovaties op de uitvoering van deze monitor zijn uitgewerkt door GGD-en en GGD GHOR. Zo wordt er bij deze monitor ingezet op een landelijke online communicatie campagne. Regionale gezondheidsinformatie (RGI) Amstelland Gemeenten Het in kaart brengen van de gezondheid van de lokale bevolking is een wettelijke taak op grond van de wet publieke gezondheid (WPG). RGI Amsterdam-Amstelland is opgezet om GGD ‘en te ondersteunen door het toepasbaar maken van landelijke registratie data naar het lokale niveau. De data die beschikbaar zijn, zijn o.a. sterfte(oorzaak) data, ziekenhuisontslag data, data betreffende de perinatale gezondheid, data betreffende psychiatrische spoedopnamen en verplichte opnamen, data betreffende schuldsanering, kankerregistratiegegevens, bevolkingscijfers, jeugdcijfers zoals vaccinatiegraad.

Vanwege de coronacrisis zijn we er niet aan toegekomen om sterftedata op gemeenteniveau beschikbaar te maken via Gezondheid in Beeld. Gesprekken met RIVM hierover lopen nog. Gezondheidsbevordering De Gezonde school In het schooljaar 2019-2020 hebben 8 voortgezet onderwijs scholen in de gemeenten Amstelveen, Aalsmeer en Uithoorn actief gewerkt aan de Gezonde School aanpak. Hiernaast is ook één MBO actief geweest met de Gezonde School. Op alle scholen werkt de GGD nauw samen met Brijder Jeugd, met name op het thema Alcohol- Tabak en Drugspreventie. Een onderwerp dat leeft en veel aandacht behoeft in de Amstelland gemeenten. Maar ook Voeding wordt gekozen. Vier scholen behaalden in schooljaar 2019/2020 bijvoorbeeld een Gezonde Kantine schaal, één het Vignet Gezonde school voor het thema voeding. In de eerste helft van schooljaar 2020-2021 is er nog een voortgezet onderwijs school bij gekomen die actief werkt aan de Gezonde School aanpak waarmee de teller op 9 actieve VO scholen komt. Vier van deze scholen werken aan het halen van een Vignet Gezonde School. Vanwege de uitbraak van de coronacrisis en de daarop volgende lockdown is het op verschillende scholen in schooljaar 29/20 niet gelukt alle Gezonde School activiteiten uit te voeren zoals op voorhand gepland.

De contacten met de scholen zijn echter goed onderhouden en in het schooljaar 2020-2021 zullen de acties rondom de Gezonde School aanpak weer met energie voortgezet worden. Gebiedsgericht werken Amstelland De Adviseur Gezondheid en Welbevinden onderhoud contacten in alle Amstellandgemeenten rondom gezondheid. Zo zijn alle Amstelland gemeenten ondersteund bij de anti-rook campagne ‘Stoptober’. Verder is bijvoorbeeld in Uithoorn geadviseerd over de uitvoeringsagenda gezondheid. In Ouder-Amstel is deelgenomen aan de bijeenkomst psychische gezondheid. In Diemen is de GGD een van de deelnemers van de werkgroep eenzaamheid. In Aalsmeer en Amstelveen is de GGD betrokken bij Valpreventie en tabaksontmoediging. Wat heeft het gekost? Realisatie

Begroting

Realisatie

Afwijking

GR OGZ Amstelland 2020

2019

2020

2020

2020

Epidemiologie, gezondheidsbevordering & beleidsadvisering

272.032

286.702

240.846

45.856

9

1.2 Milieu en Gezondheid Het team Milieu en Gezondheid heeft gewerkt aan het voorkomen of verminderen van negatieve gezondheidseffecten en het bevorderen van positieve gezondheidseffecten als gevolg van milieufactoren bij mensen in het verzorgingsgebied. Het gaat daarbij om verschillende factoren zoals lucht, bodem, geluid, hitte, binnenmilieu, elektromagnetische velden, biologische factoren, chemische stoffen, loden waterleidingen en ziekteclusters. Er wordt onderscheid gemaakt tussen de volgende taken: signaleren van ongewenste situaties, voorlichting en risicocommunicatie, behandelen van meldingen van burgers en adviseren aan de gemeente.1 Wat hebben we bereikt en wat hebben we daarvoor gedaan? Er is in 2020 veel bereikt. Naast dat de GGD druk was met corona , heeft het team Milieu & Gezondheid veel werk gehad voor het onderwerp loden drinkwaterleidingen. Ook is gewerkt aan de relatie van gezondheid met ruimtelijke ordening en de vele activiteiten rondom de Omgevingswet. Daarnaast was er dit jaar weer aandacht voor geluid, luchtkwaliteit in het algemeen, Schiphol, houtrook en biomassa.

Loden water leidingen Er is in contact gezocht met de gemeenten om het probleem van loden drinkwaterleidingen aan te kaarten. Dit heeft ertoe geleid dat bij scholen en kinderdagverblijven de leidingen zijn gecontroleerd en zo nodig aangepakt. De watermonster afname is door de GGD gecoördineerd bij verschillende panden in gemeentes. Er zijn informatiebrieven gemaakt, en de uitslag werd naar de gemeente, betreffende scholen en kinderdagverblijven/BSO’s teruggekoppeld. Corona en ventilatie Corona leidde tot veel onrust op scholen over de ventilatievoorzieningen. Het team Milieu en gezondheid heeft bijgedragen in de advisering aan scholen die daarom vroegen. Onderzoek Schiphol De GGD Amsterdam is betrokken bij het meerjarige onderzoek naar de gezondheidseffecten van ultrafijn stof in de omgeving van Schiphol. Meer informatie over het onderzoek vindt u hier: https://www.rivm.nl/fijn-stof/ultrafijn-stof/onderzoek-gezondheidsrisicos-schiphol. In 2020 is gerapporteerd over de studies naar effecten van kortdurende blootstelling aan ultrafijn stof, en over de metingen en berekeningen van ultrafijn stof rond Schiphol. In 2020 is het onderzoek gestart naar de gezondheidseffecten van langdurige blootstelling aan ultrafijn stof vanuit de luchtvaart.

Er wordt onderzocht hoe de (gemodelleerde) blootstelling aan ultrafijn stof van Schiphol invloed heeft op diabetes, hoge bloeddruk, sterfte, medicijngebruik en zwangerschap. Daarnaast is gewerkt aan een update van de website met informatie over het onderzoek naar ultrafijn stof. Deze is toegespitst op heldere communicatie aan bewoners en andere betrokkenen. De verwachting is dat deze website begin 2021 gereed zal zijn. In elke gemeente zijn specifieke adviezen verstrekt naar aanleiding van vragen. Dat varieerde van kleine tot grotere zaken. Hier volgt een greep uit een aantal onderwerpen die per gemeente aan bod kwamen:

1 Het nauw aan Milieu en Gezondheid verwante team Luchtkwaliteit beheert het luchtmeetnet van de gemeente

Amsterdam en doet luchtmetingen in opdracht van een groot aantal opdrachtgevers, waaronder Ouder-Amstel. Dit zijn echter apart betaalde projecten, buiten de gemeenschappelijke regeling om.

10

  

 

Er is in alle gemeenten zeer uitgebreid gewerkt aan het onderwerp loden drinkwaterleidingen, dit naar aanleiding van een casus in Amsterdam, maar de informatie is nuttig voor alle gemeenten. Specifieke vragen zijn bij alle gemeenten beantwoord over dit onderwerp. In Diemen werd geadviseerd over een hoogspanningskabel, de omgevingswet en de duurzaamheidsagenda. In Amstelveen heeft het team Milieu en Gezondheid vragen beantwoord over laag frequent geluid, een kindercentrum bij de snelweg, Uilenstede en Kronenburg in relatie tot Schiphol, de ventilatie van het KK college en het Herman Wesselink college, een vermeend kankercluster, luchtkwaliteit aan raadsleden. In Ouder-Amstel is verschillende malen geadviseerd over luchtkwaliteit. In Uithoorn werd advies uitgebracht over laag frequent geluid meldingen, de ventilatie van het Alkwin college, vragen bij een kinderdagverblijf over lood en er is deelgenomen aan de omgevingstafel over de jachthaven.

Aalsmeer

Amstelveen

Ouder-Amstel

Uithoorn

Diemen

Totaal

Aantal meldingen Uren meldingen

3 24

18 144

8 64

5 40

5 40

39 312

Aantal adviezen/voorlichting Uren adviezen/voorlichting

3 53

18 165

5 53

8 87

7 90

41 448

Totaal aantal uren

77

309

117

127

130

760

Het aantal meldingen komt bijna overeen met het aantal dat was ingeschat. Het is normaal dat het aantal meldingen schommelt per jaar in elke gemeente, aangezien meldingen afhankelijk zijn van allerlei onvoorspelbare factoren. Er wordt alleen een inschatting gemaakt op basis van inwoneraantal. In het algemeen valt op dat meldingen over laag frequent geluid toenemen. Deze meldingen kosten veel tijd. Het aantal adviezen is in totaal meer dan het geplande aantal, waarbij de meeste adviezen dit jaar aan de gemeente Amstelveen zijn gegeven. Allerlei algemene acties worden niet meegeteld in deze lijst met adviezen, bijvoorbeeld zaken die gaan over hitteplan, website, en hulpverlening bij rampen. Dergelijke uren worden verdeeld naar rato over alle gemeenten in ons werkgebied. Het aantal meldingen en adviezen in vergelijking met voorgaande jaren: Totaal Amstelland Aantal meldingen Aantal adviezen/voorlichting Totaal

2016 43 31 74

2017 33 33 66

2018 44 32 76

2019 41 45 86

2020 39 41 80

Wat heeft het gekost? Realisatie

Begroting

Realisatie

Afwijking

GR OGZ Amstelland 2020

2019

2020

2020

2020

Leefomgeving MMK

68.972

68.800

68.800

0

11

1.3 Algemene infectieziekten, soa-aids en tuberculosebestrijding Algemeen De doelstelling van de afdeling Infectieziekten is de bestrijding van infectieziekten. Dit gebeurt onder andere door screening van risicogroepen, onderzoek en behandeling van mensen met een seksueel overdraagbare aandoening en door bron- en contactonderzoek van patiënten. Deze screening wordt uitgevoerd door de teams Soa-polikliniek, TBC bestrijding, Algemene Infectieziekten en Hygiëne & Inspectie. De afdeling verricht, veelal in samenwerking met andere instellingen, ook wetenschappelijk onderzoek naar infectieziekten. Daarnaast verzorgt zij diagnostiek voor tbc en soa, en ook voor huisartsen en zorginstellingen in de regio.

1.3.1 Algemene infectieziekten Conform de Wet publieke gezondheid worden meldingen van infectieziekten door artsen, laboratoria en instellingen verwerkt, vindt bron- en contactonderzoek plaats om verdere verspreiding te voorkomen, vindt uitbraakmanagement plaats en preventie-activiteiten in hoog-risicogroepen. Infectieziekte uitbraken, ook in het buitenland, leiden steeds vaker tot onrust. Algemene Infectieziekten heeft als taak o.a. huisartsen, ziekenhuizen en burgers van uniforme en betrouwbare informatie te voorzien. Daarnaast worden reizigers geadviseerd en beschermd tegen een infectie op reis door voorlichting, vaccinaties, chemoprofylaxe (medicatie ter bescherming) en overige beschermende maatregelen. Wat hebben we bereikt en wat hebben we daarvoor gedaan? Net als het eerste half jaar van 202o heeft, heeft ook het tweede deel voor een groot deel in het teken gestaan van de COVID-19 pandemie. Inmiddels bestaat er een apart team Corona waarbij team Algemene Infectie Ziekten de inhoudelijke kwaliteit bewaakt. Zowel bij de meldingsplichtige- als overige ziekten is het nog steeds rustiger dan andere jaren. De achterstanden die ontstaan waren door de werkzaamheden m.b.t. COVID-19 zijn weggewerkt. Daarnaast werkt het team van artsen & verpleegkundigen de nieuwe medewerkers in.

Het doel van het Reizigersadvies- en vaccinatiebureau (RAV) is het beschermen van met name reizigers tegen een infectie op reis door voorlichting, vaccinaties, chemoprofylaxe en overige beschermende maatregelen. Naast het beschermen van reizigers is de kennis en kunde van het RAV van belang om de bekwaamheid te onderhouden ter ondersteuning van infectieziektebestrijding. Bij veel infectieziekten bestaat de bestrijding immers mede uit het toedienen van vaccinaties. In januari en februari 2020 heeft het RAV veel bezoekers gehad. Eind februari 2020 werden we verrast door het Coronavirus . Hierdoor liep het aantal klanten drastisch terug, met uiteindelijk 8000 bezoekers t.o.v. 30.000 vorig jaar. De werkzaamheden op het RAV zijn in kleiner volume doorgegaan en medewerkers zijn deels ingezet voor andere infectieziekten werkzaamheden en administratie voor het Corona team. Daarnaast zijn verschillende projecten uitgewerkt zoals het business plan voor het RAV ( inspelen op de toekomst en digitalisering). In 2019 is een uitbreiding van de lijst met ziekten geweest waarvoor een meldingsplicht geldt. In 2020 zijn daar de Covid-19 meldingen aan toegevoegd. De Covid-19 meldingen hebben we uit dit jaarverslag gelaten. Daar is en wordt apart over gerapporteerd door de Veiligheidsregio.

12

Aalsmeer Amstelveen Uithoorn Ouder-Amstel Diemen Totaal Amstelland

Meldingsplichtige ziekten* 7 20 6 4 8

Meldingen Artikel 26** 2 10 6 0 2

Rabiës 0 1 1 2 0

37

18

4

* De Wet publieke gezondheid schrijft voor dat artsen en medisch microbiologische laboratoria en hoofden van instellingen onderstaande infectieziekten moeten melden aan de GGD. De meldingsplichtige ziekten zijn verdeeld over de groepen A (o.a. Covid, MERS, polio), B1 (o.a. difterie, pest en tuberculose), B2 (o.a. cholera, kinkhoest, mazelen) en C (o.a. malaria, tetanus, legionellose). Deze indeling is gebaseerd op de mate waarin dwingende maatregelen opgelegd kunnen worden om de bevolking te beschermen. ** Op basis van artikel 26 van de Wet publieke gezondheid moet een instelling (verpleeghuizen, ziekenhuizen, kinderdagverblijven, scholen etc.) de GGD informeren over een ongewoon aantal zieken, bijvoorbeeld diarree, geelzucht, huidaandoeningen of andere ernstige aandoeningen van vermoedelijk infectieuze aard bij de cliënten of bij het begeleidend of verzorgend personeel. Ook voedselinfecties vastgesteld bij twee of meer patiënten zijn meldingsplichtig. Door de reisbeperkingen als gevolg van Covid-19 was in 2020 in slechts 14 gevallen sprake van risicovolle accidenten (Rabiës post expositie etc.). Hierbij gaat het bijvoorbeeld om mensen die in het buitenland een ongeluk hebben gehad en uit voorzorg een behandeling/inenting krijgen. Dit kent een jaarlijkse variatie: Aantal behandelingen bij risicovolle accidenten Aalsmeer Amstelveen Uithoorn Ouder-Amstel Diemen Totaal

2016

2017

2018

2019

2020

11 65 23 14 20 133

10 44 17 18 18 117

5 42 10 4 10 71

6 52 19 5 44 126

2 8 2 0 2 14

Wat heeft het gekost? Realisatie

Afwijking

GR OGZ Amstelland 2020

Realisatie Begroting 2019

2020

2020

2020

Alg. Infectieziekten

185.554

195.541

193.444

2.097

13

1.3.2 TBC bestrijding De werkzaamheden in het kader van de tuberculosebestrijding bestaan uit het voorkomen, bestrijden, opsporen en behandelen van tuberculose. Een belangrijk onderdeel hierbij is het contactonderzoek. Het doel van het contactonderzoek is om bij contacten die besmet zijn te voorkomen dat zij tuberculose krijgen. Ook worden immigranten uit landen waar veel tuberculose voorkomt gescreend als zij langer dan 3 maanden in Nederland willen verblijven. Wat hebben we bereikt en wat hebben we daarvoor gedaan? Voor de Amstelland gemeenten heeft de afdeling in het kader van de TBC-bestrijding conform afspraken de volgende activiteiten uitgevoerd:  Screening (o.a. thoraxfoto’s), voornamelijk van risicogroepen als buitenlandse werknemers, immigranten, asielzoekers en reizigers naar risicolanden. 

Contactonderzoek en bronopsporing: bij een melding van Tbc-besmetting het zo snel mogelijk achterhalen van de bron en zijn/haar contacten, waar nodig ook internationaal.



Voorlichting aan individuen, professionals of bedrijven op het gebied van TBC.



Behandeling en begeleiding van patiënten die TBC hebben of bij wie een latente infectie is vastgesteld met behulp van medicatie.

Vanwege de eliminatieopdracht van de WHO (World Health Organisation) wordt landelijk steeds meer ingezet op het opsporen en behandelen van personen met een latente tuberculose infectie. Doelstelling van de WHO opdracht is het vergaand terugdringen van TBC. Om dit te bereiken is een nationaal plan tuberculose bestrijding opgesteld. Eén van de manieren om verdere daling te bewerkstelligen is invoeren van latente tuberculose infectie screening (LTBI screening). In 2020 is, ondanks de COVID-19 pandemie, een belangrijke aanpassing in beleid doorgevoerd. Bij immigranten, afkomstig uit een land met een tuberculose incidentie van > 200/100.000 worden de thorax foto’s bij vervolgscreening vervangen door een eenmalige LTBI screening . Door het vaststellen van LTBI en het aanbieden van een preventieve behandeling kan het ontwikkelen van de ziekte tuberculose worden voorkomen. In 2020 werden in de Amstelland gemeenten 10 patiënten gediagnosticeerd met actieve tuberculose t.o.v. 9 patiënten in 2019. Bij 9 personen uit de Amstellandgemeenten is in 2020 een profylactische behandeling gestart vanwege een latente tuberculose infectie die werd gevonden in contactonderzoek of bij screening.* * Het gemelde aantal kan afwijken van Osiris in verband met wel/geen toestemming Osiris.

Kengetallen Tuberculose Latente tuberculose infectie

2019 9

2020 10

21

9

14

Wat heeft het gekost? Realisatie

Begroting

Realisatie

Afwijking

GR OGZ Amstelland 2020

2019

2020

2020

2020

TBC

119.600

117.638

123.500

-5.862

1.3.3 SOA Polikliniek De soa-polikliniek houdt zich bezig met de soa-bestrijding en het bevorderen van de seksuele gezondheid in Amsterdam en Amstelland en is regionaal coördinator van de landelijke regeling aanvullende seksuele gezondheid. De soa-polikliniek verzorgt spreekuren curatieve soa-zorg, waarin er aandacht is voor testen, behandelen, partnerwaarschuwing en preventie. Jongeren tot 25 jaar kunnen ook terecht op de seksualiteitsspreekuren, waar vooral veel hulpvragen over seksualiteit, anticonceptie, zwangerschap, en seksueel geweld worden besproken. De afdeling voert voor mannen die seks hebben met mannen en sekswerkers ook collectieve preventieprogramma’s uit, waarin voorlichting, vaccinatie en soa-testen worden geïntegreerd. In september 2019 is daar ook het verstrekken van, en leveren van de zorg aan gebruikers van PrEP, als nieuwe taak aan toegevoegd. Deze hiv-preventiepil, is een belangrijk middel in de ambitie naar nul nieuwe hiv-infecties in Amsterdam/Amstelland. Wat hebben we bereikt en wat hebben we daarvoor gedaan? Het team van het centrum voor seksuele gezondheid voert de volgende activiteiten uit:  Spreekuren voor soa testen en behandeling, verstrekking van PrEP, en behandelen van individuele vraagstukken rondom seksualiteit  Surveillance: het verzamelen, analyseren en interpreteren van infectieziektegegevens (soa’s).

 Preventie: voorlichting aan doelgroepen, geven van preventieve vaccinaties en het aanbieden van profylaxe.  Bron- en contactonderzoek. In 2019 heeft de soa-polikliniek een verandering van de manier van werken, waaronder een verbouwing, van meerdere jaren afgerond. De verwachting was dat daardoor meer consulten kunnen worden gedaan. Echter in 2020 zijn er, als gevolg van de coronacrisis, minder consulten verricht, zie onderstaande tabel. Bron- en contactonderzoek is wel uitgevoerd in het geval van relevant gevonden soa’s. Nieuwe Aalsmeer Amstelveen Uithoorn Ouder-Amstel Diemen Totaal

Aantal consulten met

consulten

HIV testen

minimaal 1 soa (%)

76 1.086 86 135 701 2.084

44 657 52 86 500 1.339

13 (17,1%) 182 (16,8%) 14 (16,3%) 23 (17,0%) 124 (17,7%) 356 (17,1%)

15

GR Amstelland

2016

2017

2018

2019

Nieuwe consulten

2.123

2.383

2.606

2.744

2020 2.084

HIV testen

1.389

1.485

1.523

1.432

1.339

379 (17,8%)

392 (16,4%)

409 (15,7%)

447 (16,3%)

Aantal consulten met minimaal 1 soa (%)

356 (17.1%)

Wat heeft het gekost? De financiering van de consulten vindt plaats vanuit een landelijke financiering. Via het ministerie van VWS ontvangt het RIVM een bedrag wat verder verdeeld wordt over de coördinerende GGD-en in Nederland. Bron- en contactopsporing, ook wel partnerwaarschuwing genoemd, is een wettelijke gemeentelijke taak om, indien er soa is geconstateerd ook na te gaan of geïnfecteerde contacten op te sporen zijn zodat die kunnen worden behandeld. Deze taak valt buiten de landelijke financiering en moet door gemeenten zelf gefinancierd worden. Dit is een belangrijke taak omdat we binnen de groep “gewaarschuwden” relatief vaak een soa vinden. In 2020 is in 356 gevallen een bron-en contactonderzoek uitgevoerd. Gezien de beperkte ruimte in de begroting zijn deze onderzoeken maar ten dele doorbelast aan de GR. Vanaf 2021 is het budget in de begroting van de GR voor bron- en contactopsporing verruimd, zodat er een toereikende financiering van deze taak is.

GR OGZ Amstelland 2020 SOA Poli (bron- en contactopsporing)

Realisatie

Begroting

Realisatie

Afwijking

2019

2020

2020

2020

11.143

11.955

11.518

437

16

1.4 Hygiëne en Inspectie

Het team Hygiëne en Inspectie heeft twee taken:  Toezicht op kinderopvang (kinderdagverblijven, buitenschoolse opvang, gastouderbureaus en gastouders) en tatoeage- en piercingstudio’s.  Advies in het kader van de Wet publieke gezondheid om de hygiëne en infectiepreventie bij diverse instellingen en collectieve voorzieningen te verbeteren.

1.4.1 Inspectie Kinderopvang De kinderopvang is in het afgelopen jaar vanwege corona tweemaal voor een periode gesloten geweest. In die periodes zijn er geen reguliere inspecties uitgevoerd. Wel is er toezicht uitgevoerd op de noodopvang. In totaal is ca. 71% van de jaarlijkse inspecties uitgevoerd. Van de gastouders is in 2020 12% geïnspecteerd. Wat heeft het gekost? Realisatie

Begroting

Realisatie

Afwijking

GR OGZ Amstelland 2020

2019

2020

2020

2020

Inspectie Kinderopvang

407.960

470.343

454.657

15.686

1.4.2 Hygiëne Het hygiëneteam heeft alles op alles gezet om de VVT-sector en de Maatschappelijke opvang zo goed mogelijk te adviseren en te ondersteunen bij alle maatregelen die in het kader van corona (infectiepreventie) genomen moesten worden. Daarnaast zijn voor tal van sectoren protocollen ontwikkeld, webinars gegeven en op andere wijze ondersteuning gegeven. Vanwege corona zijn maar mondjesmaat reguliere werkzaamheden uitgevoerd. Wat heeft het gekost? Realisatie

Begroting

Realisatie

Afwijking

GR OGZ Amstelland 2020

2019

2020

2020

2020

Technische Hygiënezorg

22.181

38.419

32.541

5.878

1.4.3 Legionella preventie De GGD voert op basis van de Wet publieke gezondheid bronopsporing uit bij een patiënt met legionellose en adviseert instellingen/bedrijven als er een verhoogde concentratie legionellabacteriën in water wordt aangetroffen. Wat hebben we bereikt en wat hebben we daarvoor gedaan? In 2020 zijn regelmatig verhoogde concentraties legionellabacteriën, (meer dan 1000 kolonievormende eenheden per liter) aangetroffen in prioritaire waterleidingsystemen. De Inspectie Leefomgeving en Transport (toezichthouder in deze) meldt verhoogde concentraties aan de GGD. Indien nodig en gewenst heeft de GGD de instelling of het bedrijf hierin geadviseerd.

17

Aalsmeer Amstelveen OuderAmstel Uithoorn Diemen Totaal

Zorginstelling Ziekenhuis 13 30 4

Hotel 2 20

Koeltoren -

Zwembad 2 2

2

-

-

-

-

20 5 70

4

22

3 1 4

4

*Dit betrof bij alle meldingen een politiegebouw.

Overig* 2 3 5

In 2020 zijn er bij de GGD Amsterdam geen patiënten met legionellose gemeld. Het aantal keer dat er een verhoogde concentratie legionellabacteriën is aangetroffen en gemeld was in 2020 hoger dan in 2019 ( 111 versus 74). Het aantal gemelde patiënten met legionellose was daarentegen lager dan in 2019 ( 0 versus 5). Wat heeft het gekost? Realisatie

Begroting

Realisatie

Afwijking

GR OGZ Amstelland 2020

2019

2020

2020

2020

Legionella preventie

11.628

11.977

11.715

262

1.4.4 Verlenen van vergunningen tatoeëren en piercen In 2020 hebben 19 van de 52 voorzieningen voor tatoeëren en piercing een nieuwe vergunning gekregen. Deze vergunning is weer drie jaar geldig. Hier zijn geen kosten voor de GR aan verbonden. De voorzieningen betalen zelf de kosten hiervoor.

18

1.5 Jeugdgezondheidszorg De afdeling Jeugdgezondheidszorg (JGZ) voert in alle gemeenten van de regio Amstelland werkzaamheden uit voor kinderen en ouders van prenataal – 9 maanden tot 18 jaar (en in MBO tot 23 jaar). Voor de 0-4-jarigen wordt er op de zes locaties van de JGZ gewerkt, maar vanaf 4 jaar wordt er zoveel mogelijk vanuit de scholen gewerkt om zo een goed bereik te hebben en verbinding met het onderwijs te maken. JGZ werkt vanuit de visie dat alle kinderen het recht hebben om gezond, veilig en kansrijk op te groeien. Jeugdgezondheidszorgprofessionals (JGZ-professionals) dragen daaraan bij door samen met ouders het opgroeien van kinderen en jongeren te volgen en problemen of risico’s zo vroeg mogelijk te signaleren zodat actie kan worden ondernomen. Hierbij dient het concept van positieve gezondheid als uitgangspunt. Er wordt een beroep gedaan op veerkracht en zelfregie waarbij de klant, ouders en met name kinderen, centraal staan. Waar nodig ondersteunt de JGZ ouders en kinderen hun veerkracht te vergroten. Een brede blik op gezondheid en een multidisciplinaire samenwerking met onze partners zoals de jeugdhulpverlening, de wijkteams, de kinderopvang en het onderwijs zijn cruciaal om werken aan positieve gezondheid vorm te geven. Immers, gezondheid en welbevinden zijn onlosmakelijk verbonden met participatie, zingeving en kwaliteit van leven.

Jeugdgezondheidszorg in Coronatijd Flexibel en op maat inspelen Jeugdgezondheidszorg werd al in februari tijdens de voorbereidingen van de uitbraak van COVID-19 betrokken bij de ondersteuning van de afdeling infectieziekten. We hebben sindsdien steeds onze inzet aangevuld waar nodig. Onze medewerkers zijn bij aanvang ingezet in de testteams, bron- en contractonderzoek, belteams en de planning. We hebben onze dienstverlening continu waar nodig aangepast in relatie met de actuele geldende maatregelen en richtlijnen. Steeds is de focus gehouden op de inzet voor gelijke kansen op gezondheid. We hebben onze bijdragen geleverd aan het gezond en veilig naar kinderopvang en school gaan van kinderen en jongeren. We hebben waar nodig steeds prioriteit gegeven aan de allerjongste kinderen en aan kwetsbare kinderen, jongeren en hun gezinnen. Jeugdgezondheidszorg heeft ook keuzes moeten maken in wat we wel en niet kunnen doen in coronatijd. Zo hebben we dit jaar minder preventieve gezondheidsonderzoeken uitgevoerd op het primair en voorgezet onderwijs. Daarentegen zijn we gedurende het jaar ‘digitaler’ gaan werken en zijn er meer telefonische consulten en chat- en appcontacten uitgevoerd. Van groepsvaccinaties naar individueel Groepsvaccinaties werden in het voorjaar landelijk gecanceld.

Landelijk is besloten om de vaccinaties voor 9- jarigen, 12-jarige meisjes en 14-jarigen gefaseerd in een ander vorm (individueel) en vanaf een later moment in het jaar aan te bieden. Het uitvoeren van individuele vaccinaties heeft extra inspanningen gekost. Van individueel naar meer collectief Voor ondersteuning van de scholen in coronatijd hebben we een scholenlijn opgezet waarin we de scholen collectief en individueel adviseren hoe te handelen bij besmettingen met COVID-19 van leerlingen en/of medewerkers van school. Hierin hebben we continu samengewerkt met de collega’s van de afdeling infectieziekten. Verschillende jeugdartsen hebben samen met hygiëneadviseurs webinars en vraag & antwoordsessies gegeven aan medewerkers en/of ouders van leerlingen van scholen, schoolbesturen, kinderopvang, gemeentelijke diensten en informele organisaties vanuit de stadsdelen. Daarnaast zijn ook webinars over COVID-19 gegeven voor professionals Jeugdgezondheidszorg.

19

Voorbereiding vaccinaties COVID- 19: eerst de zorgprofessionals In de laatste weken van 2020 participeerden we in de voorbereidingen van de COVID-19 vaccinaties voor zorgprofessionals in Verpleeg- en Verzorgingshuizen en Thuiszorg (VVT) en de gehandicaptenzorg. Jeugdgezondheidszorg gaat zowel prikkers als de medische coördinatie en expertise leveren tijdens de eerste vaccinatieronde vanaf januari 2021. Personele aandacht De gehele coronacrisis heeft veel impact (gehad) op onze medewerkers. Zowel werk als privé gerelateerd. We hebben direct ingezet op veel digitaal en telefonisch contact met leidinggevenden en medewerkers zodat we goed konden inspelen op de verschillende vragen en zorgen in relatie met de actualiteit. Regelmatig zijn er digitale sessies geweest. Op locaties is regelmatig getrakteerd. We proberen de ‘spirit‘ en de flexibiliteit vast te houden. Wat hebben we bereikt en wat hebben we daarvoor gedaan? Aantal kinderen in zorg Het totaal aantal kinderen in zorg is in 2020 licht gestegen, maar is wel lager dan waar in de begroting mee rekening is gehouden (34.874 vs. 35.532). Hoewel in Diemen het aantal 0-4-jarigen toenam, is er voor Amstelland is als geheel sprake van een afname. Dit is vooral het gevolg van een afname van het aantal expats, die vanwege de coronacrisis gerepatrieerd zijn.

Het aantal kinderen op scholen voor speciaal onderwijs in Amstelland is gestegen. Hiervoor is geen duidelijke reden aan te wijzen. Aantal kinderen onder zorg Aantal kinderen 0-4 Aantal kinderen PO Aantal kinderen SBO en SVO Aantal kinderen VO

2017 7.963 16.575 635 10.018

2018 8.001

Totaal aantal kinderen onder zorg

35.191

2019

17.451 635 9.445

7.869 16.999 624 9.354

2020 7.624 16.982 709 9.461

35.532

34.846

34.874

Bereik De JGZ heeft in 2020 bijna alle (99 %) 0-jarigen in Amstelland bereikt (2019: 99%) ) en het merendeel (94%) van de 3-jarigen (2019: 93%). Voorheen werd landelijk als norm voor het bereik van specifieke jaarcohorten een bereikpercentage van 95% gehanteerd. Als gevolg van het Landelijk Professioneel Kader is landelijk besloten een normering voor het begrip Bereik los te laten. Of een jeugdige met jeugdgezondheidszorg bereikt wordt is immers niet (langer) af te lezen van het aantal contacten dat een organisatie met een jeugdige en/of zijn/haar ouders heeft. Van belang is dat met (de ouders van) iedere individuele jeugdige afspraken worden gemaakt over het gebruik van JGZ. Op grond van de behoefte van ouders en jeugdigen én op grond van het professioneel oordeel van de JGZ wordt vervolgens besloten tot het aanbieden van meer of minder contacten of tot andere vormen van contact. Landelijk zijn er tot nu toe geen nieuwe en goed bij het Landelijk Professioneel Kader aansluitende prestatie-indicatoren voor het bereik vastgesteld.

20

Locatie Aalsmeer Amstelveen Westwijk Amstelveen Bourgondische Laan Diemen Duivendrecht* Ouderkerk a/d Amstel* Uithoorn

0 jr

3 jr

5 jr

10 jr

13 jr

14 jr

15 jr

16 jr

100% 99% 99% 98% 98% 99% 100%

98% 96% 94% 88% 93% 93% 96%

85% 73%

86% 83%

50% 48%

95% 91%

24% 10%

94% 91%

67%

68%

49% 87%

76% 66%

48%

96%

12%

95%

Totaal 99% 94% 75% 78% 48% 93% 12% 93% Bereikcijfers JGZ. Bereik van 5-, 10-, 14- en 16-jarigen is berekend op basis van de begeleidende JGZ-locatie horende bij de schoollocatie van een leerling, het bereik is berekend over het schooljaar 2019-2020. * Omdat Duivendrecht geen JGZ-locatie heeft, is op aanvraag van de gemeente Ouder-Amstel in het bereik van 0en 3-jarigen voor de plaatsen Duivendrecht en Ouderkerk a/d Amstel berekend op basis van de woonplaats (postcode) van het kind. Voor de andere gemeenten is het bereik berekend op basis van dossierlocatie.

Het bereik van de 5- en 10-jarigen is in schooljaar 2019-2020 afgenomen in vergelijking met 2019. Vanwege de coronacrisis en de impact van (preventieve) maatregelen op klanten en op inzet van personeel en uitvoering van jeugdgezondheidszorg is gekozen om de zorg voor aanstaande ouders en voor het heel jonge kind (0-4 jaar) prioriteit te geven. Het bereik van de 14- en 16-jarigen is in het schooljaar 2019-2020 afgenomen in vergelijking met 2019. Na de invoering van het Landelijk Professioneel Kader in 2018 werkt Jeugdgezondheidszorg op het primair en voortgezet onderwijs ook steeds meer op maat in plaats van dat kinderen alleen op standaardcontactmomenten worden gezien. In deze jaarrapportage hebben we daarom voor een viertal jaarcohorten adolescenten het bereikpercentage opgenomen. Hiermee wordt meer recht gedaan aan de flexibiliteit waarmee zorg op verschillende leeftijden aan adolescenten geboden wordt. We zien dat tijdens de coronacrisis in de zorg voor de 4-18 jarigen minder standaardconsulten en meer zorg op maat consulten zijn uitgevoerd. Tijdens de lockdown in 2020 hebben de scholen langere tijd geen fysiek onderwijs kunnen geven. Jeugdgezondheidszorg kon in deze periode niet op de scholen terecht voor face-to-face contacten met kinderen en jongeren. (Kwetsbare) kinderen en jongeren zijn we wel face-to-face op JGZ locaties blijven zien.

Daarnaast hebben we vanaf het tweede kwartaal en vooral in de tweede helft van het jaar individuele vaccinaties op afspraak uitgevoerd voor 9-18 jarigen in plaats van grootschalige groepsvaccinaties in sporthallen. Ook zijn we vanaf het begin van de coronacrisis op digitale wijze in contact gebleven met zowel ouders en jongeren, en scholen en andere partners in de zorg rondom gezinnen. Indicatoren Conform afspraak is hieronder een aantal indicatoren opgenomen. Samen Starten Samen Starten is een programma dat de psychosociale ontwikkeling van kinderen vanaf de geboorte ondersteunt. Kenmerkend is de samenwerking tussen partners in het brede jeugddomein, een specifieke gespreksmethodiek en het stapsgewijs volgsysteem. In het kader van Samen Starten voert een jeugdverpleegkundige een gesprek (consult) met ouders van nieuwgeboren kinderen. In dit gesprek komen onderwerpen als jeugd, relatie, financiën en huisvesting aan de orde. Het gesprek is ter ondersteuning van de ouders en geeft de verpleegkundige de mogelijkheid om de gezinssituatie in kaart te brengen. Samen Starten wordt ingezet bij die gezinnen waar deze extra ondersteuning nodig of wenselijk is.

21

Aantal Samen Starten Aalsmeer Amstelveen Diemen Ouder-Amstel Uithoorn Totaal

consulten

2018 bereik

consulten

2019 bereik

consulten

2020 bereik

278 782 297

97,5% 95,2% 92,8%

244 787 362

96,4% 94,7% 92%

244 757 383

95,3% 94,9% 90,3%

81 262

100% 97%

72 248

93,5% 93,2%

71 267

95,9% 90,5%

1.700

95,6%

1.713

94,1%

1722

93,2%

SamenStarten consulten zijn in de coronaperiode gewoon uitgevoerd. De cijfers zijn daardoor vergelijkbaar met voorgaande jaren. Verwijzingen naar Vroeg- en Voorschoolse Educatie (VVE) JGZ geeft kinderen, van 1 tot 4 jaar, die (een risico op) een onderwijsachterstand hebben een zogenaamde vve-indicatie. Dit geeft toegang tot de voorschoolse of vroegschoolse educatie. Daar leren kinderen al spelend de Nederlandse taal. Zo kan een kind een achterstand inhalen en een goede start maken op de basisschool. In iedere gemeente gelden andere voorwaarden voor de vve-indicatie.

Aantal indicering VVE Aalsmeer Amstelveen Diemen Ouder-Amstel Uithoorn Totaal

2020 2019 Indicering Indicering % % VVE VVE 39 2% 38 5% 110 3% 90 3% 89 8% 74 6% 11 4% 15 6% 61 7% 59 6% 310 5% 278 4%

Het aantal verwijzingen volgt de daling van het aantal kinderen in de leeftijd tot 4 jaar. Het aantal verwijzingen in Amstelveen en Aalsmeer ligt procentueel lager dan de andere regiogemeenten. Dit is een gevolg van verschillen in de verwijscriteria. Zo is ‘het thuis hebben van een andere voertaal dan Nederlands’ geen direct verwijscriterium in Amstelveen en Aalsmeer, o.a. vanwege het grote aantal hoger opgeleide internationals in die gemeenten. Aantal Stevig Ouderschap Stevig Ouderschap (SO) geeft gezinnen met een minder makkelijke start een steuntje in de rug. Met huisbezoeken van een speciaal opgeleide jeugdverpleegkundige helpt deze interventie ouders hun zelfvertrouwen en zelfredzaamheid te vergroten en hun sociale netwerk te versterken en zo grote(re) problemen te voorkomen.

22

Aantal Stevig Ouderschap Aalsmeer Amstelveen Diemen Ouder-Amstel Uithoorn

Nieuw in zorg

2018 In zorg eind kalenderjaar

Nieuw in zorg

2019 In zorg eind kalenderjaar

4 23 10 3 11 51

6 22 9 1 7 45

19 18 10 4 8 59

5 17 12 2 12 48

Totaal

2020 Nieuw in In zorg eind zorg kalenderjaar 5 5 11 18 4 6 3 4 13 11 36 44

In 2020 was het aantal Stevig Ouderschap trajecten lager. De reguliere risicotaxatie leidde dit jaar tot minder trajecten. Er is sprake van een jaarlijkse schommeling. De uitgevoerde trajecten waren wel intensiever dan gemiddeld waardoor een vergelijkbare inzet aan uren is gepleegd. Aantal ziekteverzuimbegeleiding Voortgezet Onderwijs Om schooluitval te voorkomen vindt ziekteverzuimbegeleiding plaats. Bij twee weken aaneengesloten verzuim, of driemaal binnen zes weken worden de leerling en ouder uitgenodigd voor een consult bij de Jeugdarts. Samen wordt de belastbaarheid van de leerling vastgesteld en er worden afspraken gemaakt. Met toestemming van leerling en ouders worden de afspraken gedeeld met school. Wanneer het ongeoorloofd verzuim betreft dan wordt er nauw samengewerkt met de Leerplicht ambtenaar en school om de leerling weer op gang te helpen. Aantal ziekteverzuimbegeleiding Aalsmeer Amstelveen Uithoorn Totaal

2018 12 173 46 231

2019 15 139 75 229

2020 17 126 30 173

In 2020 zijn minder trajecten uitgevoerd dan andere jaren omdat het ziekteprotocol aangepast in verband met Covid-19. JGZ heeft hier de richtlijnen van het RIVM aangehouden. Vaccinatiegraad Rijksvaccinatieprogramma Bijlage 1 geeft een overzicht van de vaccinatiegraden in de verschillende gemeenten. In juni is het landelijke rapport Vaccinatiegraad en jaarverslag RVP Nederland 2019 verschenen De landelijke vaccinatiegraad is voor het eerst sinds vijf jaar licht gestegen. Waar in Amstelveen tot vorig jaar nog sprake was van een daling in bijna alle vaccinatiegraden voor zuigelingen, kleuters en schoolkinderen, is in het jaarverslag RVP 2019 een kentering waar te nemen. Er is zelfs sprake van een lichte stijging voor vrijwel alle vaccinatiegraden. Een aantal vaccinatiegraden is in Amstelveen nog wel onder de norm. In Ouder-Amstel zien we in het jaarverslag RVP 2019 een daling in alle vaccinatiegraden t.o.v. het jaarverslag RVP 2018, waarin juist een opmerkelijke stijging in vaccinatiegraden zichtbaar was. Omdat het in Ouder-Amstel om kleine aantallen jaarcohorten kinderen gaat kunnen veranderingen bij een klein aantal individuen al snel tot grotere veranderingen in percentage vaccinatiegraad leiden.

Overige verklaringen voor de daling in vaccinatiegraden zijn verder: onderregistratie in de digitale dossiers JGZ en RIVM (bij expats en/of andere gezinnen) en vaccinatieweigering bij enkele

23

kinderen/gezinnen. We blijven de vaccinatiegraden nauwgezet monitoren en stellen vaccinaties proactief aan de orde bij alle contacten. We zijn in Amstelland aan de gang gegaan met de ‘quick wins’ om de vaccinatiegraad te verhogen. De effecten hiervan zullen zichtbaar worden in de vaccinatiegraden van 2020, die in juni 2021 worden gepubliceerd. We zetten onder meer extra in op logistieke of primaire processen, communicatie en kennisbevordering. We benaderen ouders van niet-gevaccineerde kinderen actief, we organiseren extra vaccinatiespreekuren, we controleren de vaccinatiestatus bij contactmomenten en geven waar nodig nog ontbrekende vaccinaties. We sluiten in onze communicatie aan op vragen en emoties die rondom vaccineren kunnen leven bij (groepen) ouders en jongeren. Ook hebben we aanpassingen in communicatie gedaan (website GGD) met beter begrijpelijke tekst (B1 niveau) en sprekend beeld (filmpjes). Wat heeft het gekost? De begrote kosten 2020 zijn € 4. 671.303. De realisatie is € 50.000 onder budget gebleven. Omdat het resultaat Corona gerelateerd is wordt het in mindering gebracht in de declaratie aan het Rijk i.v.m. Corona. Van het RIVM is €33.000 ontvangen voor hielprikken Realisatie

Begroting

Realisatie

Afwijking

GR OGZ Amstelland 2020

2019

2020

2020

2020

Jeugdgezondheidszorg

4.366.797

4.671.303

4.621.303

50.000

Het onderstaande overzicht geeft de realisatiecijfers voor 2020 weer. Vanaf 2020 geldt een nieuwe indeling van de begroting. Een vergelijking met de realisatiecijfers van 2019 en eerder is daardoor helaas niet mogelijk.

Basispakket leeftijdscategorie 0-4 jaar Baby/Peuter

Begroting 2020 2.086

x€ 1.000 Realisatie (%)

Realisatie 2020 2.356

113%

4-12 jaar Schoolkind

973

782

80%

12-18 jaar Adolescent

588

412

70%

0-18 jaar Speciaal Onderwijs

129

79

62%

MBO

52

36

68%

Stevig Ouderschap

85

87

105%

Ziekteverzuim

84

54

64%

Basispakket overige materiële lasten

469

470

100%

Niet Basispakket materiële lasten

240

204

85%

4.704

4.481

95%

Subtotaal Covid-19 inzet Totaal uitgaven RIVM bijdrage hielprik Totaal

173 4.704

4.654

-33

-33

4.671

4.621

99%

24

De tekst hieronder geeft een toelichting op de afwijkingen in de realisatie van de verschillende producten van het Basispakket. 0-4 jaar Baby/Peuter In de 0-4 zien we dat we meer hebben gedaan dan begroot. Ook al zijn er wat minder kinderen, we hebben meer inzet per kind gepleegd. We hebben meer Zorg op Maat geleverd en de focus gehouden op de allerjongste kinderen (Kansrijke Start). Daarnaast hebben we gemerkt dat ouders meer vragen hadden vanwege en over corona. Het screenteam heeft ook in veel gevallen dubbele huisbezoeken gedaan. Omdat in maart de neonatale gehoorscreening landelijk tijdelijk werd stopgezet, zijn vanaf mei op een aantal zaterdagen inhaal contacten voor deze screening uitgevoerd op JGZ locaties. 4-18 jaar Covid-19 : Sluiting scholen (Schoolkind, Adolescent, Speciaal Onderwijs, MBO) Als gevolg van de sluiting van scholen vanwege Covid-19 is de realisatie achtergebleven bij de begroting. Werkzaamheden zijn deels telefonisch doorgezet. Er is veel contact geweest met de scholen over de vragen die zij hadden over het coronavirus in het algemeen en specifiek bij kinderen en leerkrachten. Deze ondersteuning werd erg gewaardeerd. De scholen weten hun jeugdartsen en jeugdverpleegkundigen goed te bereiken. Er is veel energie gestoken in het individueel vaccineren van alle kinderen, wat aanzienlijk meer tijd kost dan de groepsvaccinaties.

In kwartaal 1 van 2021 wordt er contact gelegd met de SO scholen om te bespreken hoe de zorg weer op te hogen omdat dit toch om kwetsbare leerlingen gaat. Stevig Ouderschap Het aantal trajecten van Stevig Ouderschap lag in 2020 lager, maar deze trajecten waren wel meer intensief. Ziekteverzuim In 2020 zijn minder trajecten uitgevoerd dan andere jaren omdat het ziekteprotocol aangepast in verband met Covid-19. JGZ heeft hier de richtlijnen van het RIVM aangehouden. Materiële lasten Groepsvaccinaties konden niet plaatsvinden. Verder zijn de kosten onder meer lager omdat er aanzienlijk minder dienstreizen zijn gemaakt, zijn er nauwelijks (externe) bijeenkomsten gehouden en zijn ook de uitgaven voor voorlichting lager. Daarnaast zijn er minder externe kosten voor Jij en Je Gezondheid gemaakt (minder vragenlijsten). Covid-19 JGZ-personeel uit het team Amstelland is breed ingezet voor de bestrijding van de Coivd-19 in de regio Amsterdam-Amstelland.

25

1.6 Openbare Geestelijke Gezondheidszorg (Vangnet) De afdeling Vangnet MGGZ (Vangnet) houdt zich vooral bezig met personen die zich in een sociaal maatschappelijke crisis bevinden. Het gaat hierbij om mensen met psychiatrische en/of psychosociale problematiek die hulp nodig hebben doordat zij overlast veroorzaken en/of hulpbehoevend zijn. De problematiek kan acuut zijn maar ook al lang bestaan. Deze OGGZ-cliënten mijden vaak zorg of hebben geen (adequate) hulpvraag. Vangnet heeft een crisisdienst die voor alle regiogemeenten, 7 dagen per week, 24 uur per dag beschikbaar is om in acute gevallen direct op crisissen af te gaan. Het gaat hierbij om personen die in een psychische en/of maatschappelijke crisis verkeren waarbij acuut of direct gehandeld dient te worden. Deze 24 uursdienst zorgt ervoor dat er altijd Sociaal Psychiatrische Verpleegkundige (SPV-er) beschikbaar is voor hulpvragen en voor outreachende zorg in de regio. De SPV-er beoordeelt de meldingen en bezoekt de cliënt als dat nodig is. Dat kan op verschillende locaties. Als het bijvoorbeeld om een arrestant gaat, zal het consult in het cellencomplex plaatsvinden. Meestal zijn meldingen afkomstig van de politie, die kan melden via de politiemeldkamer. Een SPV-er van Vangnet is beschikbaar om de gemeenten Diemen, Ouder-Amstel en Uithoorn tijdens kantooruren te ondersteunen.

De SPV-er sluit aan bij het gemeentelijk sociaal team en houdt zich bezig met casussen van Zorg en Overlast. Het gaat dan vooral om burgers bij wie vermoedens of signalen van sociaal-maatschappelijke of psychische problematiek bestaan en die niet eenvoudig zelf de weg naar hulp weten te vinden. De SPV-er sluit ook lokaal aan bij het Zorg en Overlast overleg en bij het Zorg en Signalen overleg . In Aalsmeer en Amstelveen zijn SPV-ers , die deze werkzaamheden uitvoeren, in dienst bij het sociaal team. GGD Amsterdam verzorgt in de hele regio Amstelland het Hygiënisch Woningtoezicht. Als bij vervuilde of verrommelde woningen sprake is van gevaar voor de omgeving of gevaar voor de publieke gezondheid kunnen medewerkers van het team Hygiënisch Woningtoezicht ingrijpen. Dit gebeurt op basis van de Woningwet en de Omgevingswet. In het ergste geval kan dit leiden tot ontruiming van woningen. Daarnaast voert Vangnet per 1 januari 2020 een aantal gemeentelijke taken uit die voortvloeien uit de nieuwe Wet Verplichte GGZ (WVGGZ). Omdat deze taken geen onderdeel zijn van de GR vallen ze buiten dit jaarverslag. Verantwoording over deze taken vindt separaat plaats. Eind 2020 is in samenspraak met de GR een verkenning gestart om te kijken of het wenselijk is de WVGGZ taken onderdeel te maken van de GR.

Wat hebben we bereikt en wat hebben we daarvoor gedaan? In 2020 is het aantal crisismeldingen gedaald. Mogelijke oorzaken hiervan kunnen zijn o.a. de directe lijn tussen de politie en de spoedeisende psychiatrie. Hierdoor is de inzet en betrokkenheid van de GGD minder noodzakelijk en mogelijk heeft de inzet van de lokale zorgnetwerken een preventieve invloed om crisissituaties terug te dringen en mogelijk te voorkomen. Het aantal meldingen waar de SPV-er in de DUO-gemeenten op af is gegaan, is gestegen en terug op het niveau van 2016.

26

Vangnet Amstelland Crisisdienst Zorg & Overlast Meldingen Hygiënisch Woningtoezicht (HWT) Totaal

2016 246 187 45 478

2017 265 120 81 466

2018 182 116 44 342

2019 171 112 26 309

2020 136 193 43 372

Uitgesplitst naar de Amstelland-gemeenten ziet de verdeling in 2020 er als volgt uit: 2020 OuderAmstelveen Aalsmeer Diemen Uithoorn Amstel Crisisdienst 48 9 28 16 35 Zorg & Overlast 3 51 27 112 Meldingen HWT 14 6 12 3 8 Totaal 65 15 91 46 155

Totaal 2020 136 193 43 372

Wat heeft het gekost?

Realisatie

Begroting

Realisatie

Afwijking

GR OGZ Amstelland 2020

2019

2020

2020

2020

Crisisdienst

73.508

72.572

72.572

0

Hygiënisch woningtoezicht

11.177

17.545

17.545

0

Realisatie

Begroting

Realisatie

Afwijking

Plusproduct Z&O

2019

2020

2020

2020

Ondersteuning Zorg & Overlast

48.146

46.255

46.255

0

27

1.7 Beschikbaarheid lijkschouwing Algemene gang van zaken en relevante (externe) ontwikkelingen De afdeling FGMA (Forensische Geneeskunde en Medisch Advisering) verricht 24 uur per dag specifiek forensische taken zoals lijkschouwingen en medische zorg onder andere door het voorschrijven en verstrekken van methadon aan arrestanten. De lijkschouwers staan geregistreerd als forensisch arts en zijn benoemd als gemeentelijk lijkschouwer. De gemeentelijke lijkschouwer (forensisch arts) wordt opgeroepen als iemand een niet-natuurlijk dood is gestorven, bij vermoeden van een niet natuurlijke dood, als de behandeld arts ontbreekt of in geval van een lijk-vinding. Samen met de politie en recherche onderzoekt de forensisch arts de situatie en probeert vervolgens de doodsoorzaak vast te stellen. Ook euthanasie is een situatie waarde forensisch arts een rol speelt. De forensisch arts gaat hier (uiteraard zonder politie) naar toe en zorgt ervoor dat de vereiste verslagen en formulieren bij de toetsingscommissie en/of officier van justitie terecht komen Buiten de gemeentelijke taak verricht de afdeling medisch onderzoek van slachtoffers en daders van geweld, bloed afnamen in het kader van de Wegenverkeerswet en urine afnamen voor Reclassering Nederland. Daarnaast wordt de afdeling benaderd voor medisch advies en wordt er curatieve zorg aan arrestanten en gedetineerden verleend.