Bijlage 1 - Groenvisie 2024

GROEN VISIE ter vaststelling mei 2024

Voorwoord Amstelveen is een aantrekkelijke groene stad, waar we terecht trots op mogen zijn. Van

Groene stad in balans

de kenmerkende laanbeplanting bij de entrees tot de bloemrijke bermen. Van groene

De groenvisie schetst hoe Amstelveen haar groene kwaliteit kan behouden voor

rotondes tot groene speeltuinen. Van onze vele parken tot aan de unieke scheggen.

een gezonde en aangename leefomgeving. Met inwoners, terreinbeheerders en

Van de rivier de Amstel tot aan de veenplas de Poel. Amstelveen heeft het qua groen en

partners onderzochten we wat we verstaan onder groene kwaliteit en hoe we deze

water allemaal.

het beste borgen. In onze visie op groen schetsen we hoe ons groene karakter, als één van de kernkwaliteiten van Amstelveen, een drager kan blijven van de

Bijzonder groen

identiteit van zowel het bestaande als het toekomstige Amstelveen. We vestigen

Amstelveen kent maar liefst 24 parken, heemparken of heemgroenzones. Het

de aandacht op de betekenis van groen en water bij de ontwikkeling en het beheer

woord ‘heem’ betekent dat de beplanting tot de oorspronkelijke wilde planten

van onze stad, juist wanneer de druk op het groen toeneemt door ontwikkelingen

van ons land behoort. ‘Heemparken’ zijn zelfs een Amstelveense uitvinding en het

die ruimte vragen. Zo kunnen we met trots zeggen dat ons groen meegroeit met

unieke Dr. Jac. P. Thijssepark en De Braak zijn rijksmonumenten. Amstelveen is

stedelijke ontwikkeling en past bij de behoefte van onze inwoners.

daarnaast zuinig op de ruim 31.000 bomen langs wegen en straten. Ze vormen een

Een groene stad in balans dus.

groene draad door Amstelveen en zijn vaak al tientallen jaren geleden geplant. Direct buiten de bebouwde kom heeft Amstelveen twee bijzondere landschappen.

Met een groen hart voor Amstelveen,

Aan de westzijde ligt het uitgestrekte Amsterdamse Bos grotendeels binnen onze stadsgrenzen. Het bos maakt deel uit van de ‘Westeinderscheg’. Aan de oostzijde ligt het open oudhollandse cultuurlandschap van de ‘Amstelscheg’ met de Middel-

Floor Gordon

polder en Bovenkerkerpolder, waar diverse veenweidevogels broeden.

Wethouder Groen en Water

Grote waarde Het groen in Amstelveen heeft grote waarde. Het bevordert een gezonde leefomgeving, verhoogt de sfeer in de stad en verbindt mensen met elkaar. Het is van grote betekenis voor biodiversiteit en draagt daarmee bij aan schone lucht, fris water, een goede kwaliteit van de bodem en de bestuiving van gewassen. Groen draagt bij aan een aangenamer leefklimaat in periodes van veel neerslag, extreme hitte of langdurige droogte. Ons groene culturele erfgoed is van onschatbare historische waarde en verhoogt zelfs de financiële waarde van onroerend goed. Een groene stad creëert een gunstiger vestigingsklimaat, zowel voor bewoners als ondernemers.

2

3

1 Samenvatting In deze visie beschrijft de gemeente het belang dat groen heeft voor Amstelveen. En hoe zij -ook bij verdere groei van de stad- wil bereiken dat openbaar groen en water een grotere bijdrage leveren aan een fijne en gezonde woon- en werkomgeving. Groen is belangrijk voor Amstelveen. De stad heeft een bijzondere groene uitstraling en is trots op het feit dat ze in de regio een aangenaam groene woonomgeving biedt. Maar, de verdergaande verstedelijking zet het groene karakter en het leefmilieu van Amstelveen onder druk. Nu al is het effect daarvan zichtbaar, omdat bomen of groen verdwijnen voor nieuwe infrastructuur of bouwprojecten. Of omdat er onvoldoende ruimte is voor herplant of compensatie van groen in de

Pijlers voor de groenvisie

directe omgeving. Deze groenvisie biedt een vertrekpunt om ervoor te zorgen dat stedelijke ontwikkelingen ertoe gaan leiden dat het groene karakter van de Amstelveen wordt behouden en verder wordt versterkt. Daarnaast benoemen we in de visie het

Stad en natuur zijn robuust verbonden door groen en water

uitgangspunt dat groen en water een grotere bijdrage gaan leveren aan actuele leefbaarheidsvraagstukken. Met inwoners en partners in de stad hebben we nagedacht over gebieden en as-

Groen en water dragen bij aan het welzijn van mens en dier

pecten van het groen en water die van grote betekenis zijn of kunnen worden voor een blijvend aantrekkelijke woonomgeving en een leefbare stad. De kern van de visie bestaat uit vier pijlers voor het groen. Deze richten zich op het verbeteren van

Groen en verstedelijking zijn in balans

de functionele samenhang van de groenstructuur, het versterken van de waarden van groen en water, het vinden van een balans tussen groen en verstedelijking, en het flexibel aanpassen van wijkgroen aan lokale behoeften.

Groen is divers en draagt bij aan een gezonde leefomgeving

De doelen en principes uit deze visie worden uitgewerkt in gemeentelijk beleid en onderdeel van de uitvoeringstaken van de gemeente.

4

5

Inhoudsopgave VOORWOORD

2

SAMENVATTING

4

INHOUDSOPGAVE

6

LEESWIJZER

8

2

INLEIDING

10

3

OPGAVEN EN KANSEN VOOR GROEN AMSTELVEEN

12

4

VIER PIJLERS VOOR GROEN AMSTELVEEN 

16

VERBONDEN GROEN

20

WAARDEVOL GROEN

24

GROEN IN BALANS

28

DIVERS GROEN

30

BOUWEN AAN GROEN AMSTELVEEN

34

BIJLAGEN

38

BEGRIPPENLIJST

40

1

5

6

7

Leeswijzer Hoofdstuk 1 vat samen wat de ambities zijn, die worden vastgelegd met de groenvisie. Hierin wordt beschreven waarom het belangrijk is om een visie op te stellen en hoe de visie tot stand is gekomen. Hoofdstuk 2 beschrijft welke rol een groenvisie vervult in het gemeentelijk beleid. In dit hoofdstuk wordt afgebakend waar de groenvisie betrekking op heeft en hoe de gemeente de ambities uit de visie tot uitvoering wil brengen. Hoofdstuk 3 geeft een samenvatting van een uitgevoerde groenanalyse. Het beschrijft de bestaande situatie van groen in de stad en de invloeden die effect zullen gaan hebben op de inrichting en functie van de groene elementen in de stad. De opgaven die hieruit volgen vormen de aanzet voor de ambities in de visie. Hoofdstuk 4 beschrijft vier pijlers voor het groen. De pijlers bestaan uit een ambitie die de stip op de horizon beschrijft, een hoofddoel dat daaruit volgt voor het groenbeleid en een praktisch principe dat ertoe leidt dat uitvoering altijd bijdraagt aan de groene ambitie. Twee pijlers richten zich vooral op de vorm van het groen en benadrukken respectievelijk de gewenste samenhang van de groenstructuur en een waardebewuste inrichting.

De overige twee pijlers hebben betrekking op de uitvoering, waarbij groen integraal wordt mee ontwikkeld bij stedelijke herinrichting en het wijkgroen flexibel aanpasbaar is aan de lokale, groene behoeften. Hoofdstuk 5 beschrijft op welke wijze de ambities kunnen worden gerealiseerd. Het beschrijft welke middelen de gemeente kan inzetten in haar beleid, werkwijze, organisatie, samenwerking of communicatie. Welke middelen prioritair zijn wordt nader uitgewerkt en na vaststelling van de Groenvisie aan de raad voorgelegd. Als bijlage zijn enkele kaarten uit relevant beleid en een korte begrippenlijst toegevoegd.

8

9

2 Inleiding Deze groenvisie vormt de basis voor het groenbeleid van Amstelveen. Hierin wordt de koers van de stad bepaald door de opgaven van Amstelveen, zowel nu als in de komende decennia, te verbinden aan de groene kernkwaliteiten van de stad. De gemeente Amstelveen stelt deze groenvisie op als onderdeel van haar richtinggevende beleid. De visie borduurt voort op het Groenstructuurplan uit 2008. De groenvisie, als visie volgens de Omgevingswet, beschrijft alleen de ambities van het stadsbestuur. De uitwerking vindt plaats in aanvullend gemeentelijk beleid, zoals het Bomenplan, of in diverse uitvoeringsprojecten. De groenvisie beschrijft op hoofdlijnen hoe het gemeentebestuur het groen als

Activiteiten beleidscyclus gemeente

kernkwaliteit van Amstelveen wil behouden en versterken. En de waarde die ze hecht aan het groen, de bomen en het water voor de identiteit van de stad, de wijken en de buitengebieden. In deze visie zijn ambities geformuleerd die een stip op de horizon beschrijven voor de samenhang en inrichting van het groen en water en op welke wijze dat kan worden bereikt. De ambities helpen het bestuur, de gemeentelijke organisatie en overige betrokkenen helpen om blijvend te werken aan Amstelveen als groene stad. In deze visie doet de gemeente uitspraken die betrekking hebben op zowel groen als het water in groengebieden, zowel over natuurlijke plekken als natuurlijke elementen. Deze definitie van groen omspant in deze visie verschillende schaalniveaus: van de laanbomen in de straat, de vijver in het park tot de landschapselementen in de buitengebieden. Waar noodzakelijk en mogelijk wordt concreet toegelicht waar de uitspraken in deze visie betrekking op hebben. Groen en water maken een belangrijk onderdeel uit van onze directe leefomgeving. Daarom hebben inwoners, ondernemers, de Groenraad, (belangen-)organisaties en politiek meegedacht bij het tot stand komen van deze visie. Ook bij de uitwerking van deze visie naar aanvullend beleid en uitvoering willen we inwoners en belanghebbenden blijven betrekken.

10

11

3 Opgaven en kansen voor groen Amstelveen In 2022 en 2023 heeft de gemeente een analyse gedaan van de ontwikkeling van het

Deze bestaat uit lanen en paden, singels of doorgaande plantsoenen en de belang-

groen in Amstelveen en bepaald welke actuele trends van invloed zijn op het groenbe-

rijkste (heem-)parken. Het groenblauwe netwerk maakt dat mensen en dieren zich

leid. De uitkomsten van de analyse worden hieronder samengevat en vormen de basis

in een natuurlijke omgeving door de stad kunnen verplaatsen.

voor de ambities van de groenvisie.

Beleid heeft niet kunnen voorkomen dat de groenstructuur op sommige plekken

Voor deze analyse zijn vakdeskundigen, partners en inwoners benaderd. De analy-

is aangetast waardoor de ruimtelijke of functionele samenhang doorbroken is. We

se laat zien dat het groen in de gemeente sterk wordt gewaardeerd als bijzondere

constateren dat er een opgave ligt om de samenhang van groen en water centraal

woonkwaliteit. Tegelijkertijd zijn er zorgen over het behoud en de kwaliteit van het

te stellen bij ruimtelijke afwegingen.

groen. Daarvoor werd er door de deelnemers speciaal aandacht gevraagd voor actuele thema’s zoals natuur, klimaat en gezondheid.

Het wijkgroen bepaalt de groene uitstraling en herkenbaarheid van de wijken

Groene ontwikkeling

onderling. Vanwege herinrichting of beheer is het oppervlak en de kwaliteit van dit wijkgroen afgenomen. Inwoners geven aan dit groen dicht bij huis belangrijk te

Ongeveer honderd jaar lag het dorp Amstelveen in een nog vrijwel lege polder.

vinden en signaleren kansen. Daarom is het belangrijk hen te betrekken bij ontwik-

Stapsgewijs heeft de gemeente zich verder ontwikkeld tot een groene stad, waar-

keling van het wijkgroen en aan te sluiten op lokale behoeften.

in een netwerk van groen en water de woonwijken aan elkaar rijgt. Deze wijken

Groene waarden

kennen hun eigen, karakteristieke groene en waterrijke inrichting. Deze verleent Amstelveen een bijzondere kwaliteit ten opzichte van omliggende gemeenten.

De opvattingen over de betekenis van groen en water veranderen. Al langere tijd is bekend dat groen en water van waarde zijn voor landschappelijke uitstraling, recre-

De groei van Amstelveen zet zich de komende jaren door, maar de beschikbare

atie of natuur. Maar, groen en water bieden ook grote kansen voor nieuwe maat-

ruimte daarvoor is beperkt. Daarnaast vragen nieuwe maatschappelijke opgaven

schappelijke opgaven, zoals klimaatadaptatie of brede gezondheid. De bijdrage

ook om flink wat extra ruimte in de stad. Het openbaar groen vormt vaak een on-

van groen en water voor de thema’s natuur, klimaat, welzijn en identiteit worden

derdeel van deze ruimtelijke afwegingen. Het blijkt in deze ontwikkelpraktijk lastig

algemeen erkend als waarden van groen of ‘ecosysteemdiensten’.

om de kwantiteit en kwaliteit van het groen te behouden.

In de analyse worden de kansen benoemd voor verschillende aspecten van de

Vanwege het toegenomen belang van groen voor de leefbaarheid ligt er een opga-

leefomgeving. En hoe de groen- en waterstructuur vooral bij kan dragen op sys-

ve om groen en water zoveel als mogelijk te behouden en te versterken als bijzon-

teemniveau, terwijl het wijkgroen lokaal van grote betekenis is. De analyse laat zien

dere kernkwaliteit ten behoeve van een verdere, duurzame ontwikkeling.

dat we meer aandacht moeten besteden aan de samenhang van groen en water

Groene elementen

en aan de verschillende waarden van het groen. Naast de traditionele functies,

Het Groenstructuurplan uit 2008 legt op kaart de (hoofd-)groenstructuur vast en

zoals natuur en recreatie, zullen ook nieuwe opgaven, zoals biodiversiteit, klimaat,

beschrijft de karakteristieken ervan. Het beschrijft dat bovenwijks groen en water

gezondheid en de stedelijke identiteit onderdeel moeten worden van afwegingen

met de buitengebieden een doorgaand functioneel en ruimtelijk netwerk vormen.

over ingrepen in het groen.

12

Inventarisatie groene kansen: bewoners en vakdeskundigen

Waarden van het groen

natuur

klimaat

gezondheid

identiteit

13

Conclusies uit Groenanalyse en Agendering Groenstructuur Opgave: versterk de onderlinge verbindingen en vergroot de kwaliteit van het netwerk van groen en water Kans: benut stedelijke groei en beheer om structuur compleet te maken en kwaliteit te verhogen

• • •

Breidt de groenstructuur uit bij nieuwe ontwikkelingen; Behoud en versterk de samenhang van de groenstructuur en de relatie met de buitengebieden; Benut de groenstructuur ter versterking van de ruimtelijke kwaliteit van de stad.

Wijkgroen Opgave: houdt wijkgroen duurzaam in stand houden en richt deze minder eentonig in Kans: wijkontwikkelingen inzetten om de inrichting beter af te stemmen op lokale behoeften en meer divers te maken

• • •

Realiseer meer groene differentiatie in de wijken; Betrek de wensen van inwoners bij de inrichting van wijkgroen; Benut het wijkgroen voor maatschappelijke opgaven als klimaat en welzijn.

Groene ontwikkeling Opgave: behoud en versterk de groene kwantiteit en kwaliteit bij stedelijke ontwikkelingen Kans: benut ontwikkelingen om de groene basis om groene identiteit van de stad te behouden

Groene waarden Opgave: vergroot de bijdrage van groen en water aan natuur, klimaat, gezondheid en identiteit Kans: groene waarden meenemen bij kwalitatieve beoordeling van groeninrichting en -beheer

14

Natuur

•

Vergroot de natuurwaarde van de groengebieden en water, passend bij de

•

Richt de groenstructuur in als ecologische verbinding, passend bij de gewenste

•

omgeving natuurwaarde Vergroot de natuurwaarden en biodiversiteit van openbaar groen, passend bij de omgeving

Klimaat

•

Maak groengebieden geschikt voor waterberging en realiseer koele ver-

•

Maak groenstructuren geschikt voor waterberging en -transport en realiseer

•

blijfsplekken koele verbindingen Maak openbaar groen geschikt voor lokale waterberging en verkoeling

Gezondheid

•

Realiseer in groengebieden een divers en toegankelijk aanbod aan beweeg-

•

Realiseer in de groenstructuur een doorgaand netwerk voor wandelen en

•

plekken fietsen Maak openbaar groen geschikt voor ontmoeting, ontspanning en beweging voor diverse doelgroepen

Identiteit

• • • 15

Benut het groen voor het imago van Groen Amstelveen Vergroot de eigen karakteristiek van de groenstructuur, groen- en buitengebieden Vergroot de diversiteit van het openbaar groen

4 Vier pijlers voor groen Amstelveen Amstelveen wil een groene stad blijven, terwijl zij voortdurend in ontwikkeling is. In dit hoofdstuk leggen we vast wat we verstaan onder de groene kwaliteit van Amstelveen. We benoemen de belangrijkste ambities voor het groen en water in de stad. En vertalen die door naar een set met principes voor inrichting en beheer van groen en water, die ons moeten helpen om deze ambities te realiseren.

Kernkwaliteit Groen heeft een belangrijke rol gespeeld bij de groei van Amstelveen tot aantrekkelijke woonplek dicht bij een uitbreidend Amsterdam. Tijdens de ontwikkeling stond voorop dat groen het welzijn van de inwoners dient, op verschillende wijze kan worden beleefd en binnen handbereik moet zijn. Er is een aangename balans ontstaan tussen natuur en stad. Vanzelfsprekend vanwege de aantrekkelijk ligging tussen het Amsterdamse Bos, de Middel- en Bovenkerkerpolder en de Amstel. Bovendien door een uitgebreid netwerk van groen en water dat de stad dooradert en verbindt met het buitengebied. En door het wijkgroen dat zorgvuldig is afgestemd op de bebouwing en met zorg wordt beheerd. Door de jaren heen is ons inzicht over het belang van groen verder verrijkt. Groen levert diverse voordelen op voor de leef- en werkomgeving. Vooral de positieve effecten op natuur, klimaat, welzijn en identiteit vormen een belangrijke voorwaarde voor een duurzame leefomgeving bij verdere groei van de stad. Ons belangrijkste uitgangspunt is dat we het groen als kernkwaliteit van Amstelveen willen behouden en versterken. We zien groen nog steeds als een belangrijke voorwaarde voor een fijne en aantrekkelijke stad, waar groen voor iedereen dichtbij is en de verbinding legt met de natuur. Meer dan voorheen vragen we aandacht voor de kwaliteit van het groen.

Om deze te verbeteren en mee te laten groeien met de veranderende behoeftes van de stad is het nodig dat we onze ambities voor ons groenbeleid opnieuw formuleren.

16

Ambitie, doel en principe per pijler

Verbonden groen We bouwen verder op onze investeringen in een samenhangende en robuuste groenstructuur. Daarom willen we onze groenstructuur duurzaam in stand te houden en de betekenis ervan voor de stad vergroten. De samenhang die deze struc-

VERBONDEN GROEN

tuur brengt en de relatie die ze legt met onze buitengebieden is daarbij essentieel.

De functionele samenhang van de groenstructuur wordt

Hierdoor blijft onze groenstructuur functioneren als basisvoorziening voor een

verbeterd.

groeiende, gezonde stad.

We verbinden met de groenstructuur stad en natuur

Waardevol groen We willen een betere definitie formuleren voor de kwaliteit van het groen. Daarom benoemen we bij inrichting en beheer welke waarde de groene inrichting heeft

WAARDEVOL GROEN

voor natuur, klimaatadaptatie, welzijn en identiteit. Met een waardengerichte

De waarden van het groen worden verbeterd.

aanpak kunnen we bij al onze werkzaamheden de betekenis van het groen centraal

We stellen de waarden die groen opleveren centraal

stellen en maken we afwegingen over het groen meer transparant.

Groen in balans We willen voorkomen dat we onze groene identiteit verliezen onder druk van de ruimtelijke ontwikkelingen en onze groei inzetten om het groene karakter verder

GROEN IN BALANS

te versterken. Daarom maken we gebruik van de kansen en ontwikkelingen die

Openbaar groen krijgt bij stedelijke ontwikkelingen een

zich voordoen om het groen aan te passen aan nieuwe opgaven en veranderende

kwaliteitsimpuls.

behoeftes van de stad. Zodat we meer regie kunnen houden op de balans tussen

We zetten natuurlijke oplossingen in voor een leefbare stad

groen en de groei van de stad.

Divers groen DIVERS GROEN

We willen we dat onze openbare ruimte een grotere rol speelt voor de leefbaar-

Het wijkgroen is flexibel aanpasbaar aan lokale behoeften.

heid van de wijk en het welzijn van onze inwoners. Daarom willen we goed kunnen

We ontwikkelen ons wijkgroen met en voor bewoners

peilen wat er ‘leeft’ in de wijken. Via communicatie en dialoog met onze inwoners halen we ideeën op en stimuleren we betrokkenheid bij het groen. Hierdoor wordt het wijkgroen meer divers en kan het flexibel meegroeien met de wijk en toekomstige, maatschappelijke opgaven.

17

18

19

Verbonden groen Onze inwoners willen in de stad overal dichtbij het groen en water kunnen ervaren. We

Het bos en de polders vormen belangrijke kerngebieden in het groene netwerk.

streven ernaar om met groen en water de stad met de natuur te verbinden. Daarom

Daarom willen we deze beter met elkaar verbinden en de groene kwaliteit ervan

verbeteren we de samenhang en de kwaliteit van de groenstructuur.

duurzaam in stand houden, samen met onze buurgemeenten en regio. In deze

Met de groenstructuur leggen we een verbinding tussen de stad en het bos of de polder.

gebieden staat het belang voor natuur en recreatie voorop. We willen deze unieke

Zodat we onze stedelijke behoefte aan groene systemen voor natuur, klimaat, recreatie

gebieden steviger verbinden aan ons groene netwerk, om de betekenis ervan voor

en identiteit voor de toekomst zeker stellen. We werken aan een samenhangend, na-

de stad te vergroten.

tuurlijk netwerk dat een functionele relatie legt tussen de stad en het landelijk gebied.

De (sport-)parken vormen groene stapstenen in onze groenstructuur en willen we

Stad en natuur zijn robuust verbonden

steviger verankeren in ons groene netwerk. De bestaande thematische invulling

Aaneengesloten groengebieden zijn belangrijk voor mens en dier. Een samenhan-

van (sport-)parken in onze hoofdstructuur willen we versterken en uitbreiden. We

gend netwerk is een noodzakelijke basis voor diverse ecologische-, recreatieve- en

streven daarbij naar een grotere diversiteit van de parken onderling. De heempar-

watersystemen. Verbindingen dragen bij aan diversiteit, flexibiliteit en maken de

ken blijven we beschermen vanwege de bijzondere, inheemse beplantingen die de

stad veerkrachtig genoeg om veranderingen op te vangen.

parken een monumentale status geven en van groot belang zijn voor de natuur.

Daarom streven we naar een doorgaand netwerk dat een groene relatie legt tussen

Bij de groene verbindingen staat de samenhang voorop. We streven naar een

de groengebieden in de stad onderling en met de buitengebieden. Op die manier

aaneengesloten netwerk en een robuuste aansluiting op zowel de parken als de

kunnen de essentiële functies voor natuur, klimaat, recreatie en onze identiteit

buitengebieden en parken. Doorgaande boom- en groenstructuren en oppervlakte-

duurzaam worden gewaarborgd.

water hebben daarin een belangrijke rol.

Ook de aansluiting op het groen en de landschappen in de regio is belangrijk. Als

De groenstructuur kent diverse vormen van inrichting, Te allen tijden wordt de

stad zijn we afhankelijk van regionale ecologische-, recreatieve- en watersystemen.

kwalitatieve samenhang geborgd, maar lokaal kunnen verschillende accenten wor-

Groenblauwe netwerken waarborgen de samenhang tussen de verschillende land-

den gelegd. De groenblauwe passages in oost-west richting leggen de verbinding

schappen die de regio aantrekkelijk maken, leggen ecologische verbindingen en

met bos en polder. Bij deze verbindingen staat het belang voor natuur, recreatie en

verhogen de kwaliteit van de leefomgeving – ook bij verdergaande verstedelijking.

waterhuishouding voorop. De verbindingen in noord-zuid richting bepalen in veel gevallen de uitstraling van de stad. De betekenis van het netwerk voor natuur of

Functionele samenhang

waterbeheer houden we in stand Hier zien we bovendien een kans om de cultuur-

De essentie van de groenstructuur is dat het een samenhangend netwerk van

historische kwaliteit of stedenbouwkundige betekenis verder te vergroten.

groen en water vormt dat een verbinding legt tussen de stad en de omliggende

In bijgaande visiekaart verbeelden we onze ambities voor de groenstructuur. Deze

buitengebieden. De kaart groenstructuur vormt de ruimtelijke afbakening van dit

kaart is geen plankaart, maar geeft richting bij ruimtelijke afwegingen zodat de

netwerk. Deze gebieden kennen een bijzondere status in ons groenareaal.

samenhang van groen en water wordt behouden en versterkt.

20

Groenelementen in de groenstructuur

Kerngebied

Bos

Stad en natuur zijn robuust verbonden door groen en water Stapsteen

Verbindingen

Polder

Singel

Laan

De functionele samenhang van de groenstructuur wordt verbeterd

Park

We verbinden met de groenstructuur stad met natuur

21

Groenstructuur verbinden met de omgeving Om de groenstructuur duurzaam in stand te houden zijn ontwikkelingen in de groenstructuur ruimtelijk beperkt. Ze kunnen alleen plaats vinden als er aangetoond kan worden dat ze een verbetering leveren aan de kwaliteit van de groene structuur en de samenhang ervan niet verbreken (volgens het ja, mits... principe). Bovendien moet de groenstructuur worden uitgebreid bij ruimtelijke ontwikkelingen om de samenhang van het groene netwerk te versterken. Bij de aanleg van nieuwe gebieden, zoals De Scheg, onderzoeken we hoe parken en groene verbindingen een uitbreiding kunnen vormen op de bestaande groenstructuur. Met onze lokale partners willen we de waardevolle buitengebieden meer betekenis geven. Handhaven en versterken van de grote landschappelijke, recreatieve en natuurwaarde vormt voor de gemeente een belangrijk vertrekpunt voor het groen. Daarbij streven we, waar mogelijk, naar het bundelen van groene functies. We willen de aansluitingen van het netwerk op bos en polder verbeteren en meer herkenbaar maken. We sluiten met de inrichting daarom zo veel als mogelijk aan op de natuurlijke kenmerken van deze gebieden. Zodat de landschappelijke identiteit ervan onderdeel gaan uitmaken van de groene identiteit van onze stad. De (heem- en sport-)parken koesteren we. Waar mogelijk willen we deze meer divers maken en verrijken met nieuwe functies.

Door bij de inrichting zorgvuldig te zoneren en waar mogelijk functies te combineren is het mogelijk om bestaande waarden te behouden en daar nieuwe waarden aan toe te voegen. We willen de functionele samenhang versterken door bestaande barrières in de groenstructuur op te heffen. Daarom voegen we groen toe waar dat nodig is en passen de inrichting aan op de gewenste functie of ecosysteemdienst. Bovendien besteden we bij (her-)inrichting van de groenstructuur meer aandacht aan de verschillende ecosysteemdiensten van het netwerk. Waardoor de waarden van het

Bestaande groenstructuur

groen beter aansluiten bij de gewenste functie. 22

VISIEKAART

Ambitie groenstructuur

23

Waardevol groen We willen dat ons groen en water bijdraagt aan het welzijn van mens en dier omdat

De waarden maken de relatie met andere maatschappelijke thema’s of beleids-

het zorgt voor een fijne, aantrekkelijke leefomgeving. We streven naar groen en water

domeinen duidelijk. Om de groene ruimte optimaal te benutten streven we naar

dat meer waardevol wordt. We versterken de waarden van het groen en sluiten aan bij

samenhang tussen deze waarden, door bewust te bundelen of juist te zoneren.

internationale duurzaamheidsdoelen. We werken en denken vanuit het besef dat al het

Waardenbewust werken

groen van waarde is - en realiseren ons dat de betekenis ervan kan variëren in plaats

Door waardenbewust te werken stellen we de betekenis van het groen centraal bij

en tijd. We verhogen de bijdrage die het groen blijvend kan leveren aan natuur, kli-

ruimtelijke afwegingen en wordt het afwegingsproces transparant. Met een waar-

maatadaptatie, gezondheid en de groene identiteit.

dengerichte aanpak van ontwikkeling en beheer vergroten we de betekenis van het

Bijdrage aan het welzijn van mens en dier

groen op verschillende schaalniveaus en maken het groen in de stad meer divers.

Amstelveen kent een lange traditie van groene ontwikkelingen. Daarom is onze

De natuurwaarde verbeteren we door ecologische verbindingen te versterken en

stad rijk aan groen en is het groen overal dichtbij te beleven. Bij de aanleg heeft

de biodiversiteit te vergroten. We gaan zorgvuldig om met bestaande natuur en

het groen een inrichting gekregen die voldeed aan de wensen en eisen van dat

stemmen met inheemse beplanting af op de natuurlijke omgeving en de gewenste

moment. Soms zijn deze nog van toepassing, maar verdergaande verstedelijking én

natuurdoelen. Met gevarieerde inrichting- zoals een broedhoop, vlinderbosje of

nieuwe maatschappelijke opgaven stellen vaker nieuwe eisen aan het groen.

landschappelijke beplantingen - maken we een grote biodiversiteit mogelijk.

We willen als gemeente inzetten op behoud en verbetering van de kwaliteit van

De klimaatwaarde verhogen we door bodem en water centraal te stellen. Zo van-

ons (openbaar) groen. Daarom willen we de betekenis ervan voor het welzijn van

gen we de schadelijke gevolgen van klimaatverandering op en houden groen duur-

mens en dier te vergroten. Groen in de stad draagt bij aan diverse welzijnsaspec-

zaam in stand. Met bomen en groen temperen we de stedelijke hitte en richten ons

ten, zoals natuur, klimaatadaptatie, gezondheid en identiteit. Ze zijn afzonderlijk,

op kwetsbare groepen of overlastgebieden. Met groen - zoals een geveltuintje, een

maar vaker nog in combinatie, kwalitatief of kwantitatief uit te drukken bij ruimte-

koele boom of waterberging- dragen we bij aan een comfortabele omgeving.

lijke afwegingen. En kunnen, bovendien, aan betekenis winnen of verliezen.

De gezondheidswaarde versterken we door met groen en in groengebieden een

Waarden verbeteren

gezonde leefstijl te stimuleren. Met voorzieningen in het groen - zoals een bankje

We hanteren vier ‘waarden’ die ons helpen om de betekenis van groen en water uit

in het plantsoen, een schooltuin of een hardlooptrail - verbeteren we de mogelijk-

te drukken: natuurwaarde, klimaatwaarde, gezondheidswaarde en identiteitswaar-

heden voor ontmoeting, ontspanning en beweging.

de. Deze waarden sluiten aan bij de Sustainable Development Goals, die door de Verenigde Naties zijn vastgesteld om duurzame ontwikkeling mogelijk te maken.

De identiteitswaarde vergroten we met aantrekkelijk groen dat het karakter ver-

We hanteren deze waarden om de kwaliteit van het groen en water te vergroten

sterkt van zowel de centra, woonwijken als buitengebieden. Met een inrichting die

en aan te passen aan veranderende behoeften. Bestaande waarden behouden en

aansluit op het karakter van de stad, bos en polder - zoals (historische) lanen, een

versterken we, en we streven ernaar om nieuwe waarden toe te voegen.

singel of heempark - werken we aan ons groene imago.

24

Waarden van groene elementen

Groen en water dragen bij aan het welzijn van mens en dier

De waarden van het groen worden verbeterd

We denken en werken vanuit de waarden van het groen

25

Natuur

Klimaat

Divers en robuuste verbindingen

Droge voeten en een koele omgeving

Met groen dragen we bij aan leven op land en in water. Natuur omvat het leven op het land in al zijn vormen. Bescherming en herstel van ecosystemen en biodiversiteit kunnen de weerbaarheid versterken tegen toenemende bevolkingsdruk, intensivering van gebruik van land of water en de verandering van het klimaat. Groen, zowel de natuurlijke vegetatie als andere natuurlijke elementen zoals dood hout, ruigte en het oppervlaktewater, is essentieel voor de natuur. Het vormt de basis voor een diversiteit aan planten, bodemleven en dieren en maakt migratie mogelijk naar het buitengebied.

Met groen dragen we bij aan klimaatadaptatie. De toename in het aantal tropische dagen leidt tot steeds grotere gezondheidsrisico’s. Langere periodes van droogte, maar ook hevige regenval, leiden tot grote schade aan gebouwen, de natuur en een verstoorde bereikbaarheid. De effecten van klimaatverandering vormen een bedreiging voor mens en natuur. Groen kan helpen om de nadelige effecten van klimaatverandering te verminderen. Amstelveen heeft dankzij haar vele groen de potentie om negatieve gevolgen van klimaatverandering te verminderen. Bomenrijke groengebieden zoals het Amsterdamse Bos verminderen het stedelijk hitte-eilandeffect in de omgeving. Bomen in de wijk verlagen de gevoelstemperatuur van de openbare ruimte aanmerkelijk. De effecten van te veel of te weinig regenwater zijn verspreid door de stad zeer divers. Vooral de historische veengronden, zoals het Oude Dorp of Bovenkerk en de heemparken, of sterk versteende gebieden, zoals het Stads-

De buitengebieden van Amstelveen kennen een aantal bijzondere, karakteristieke natuurwaarden. Vanwege haar ligging tussen het Amsterdamse Bos en de polders heeft Amstelveen een verscheidenheid aan plant- en diersoorten en draagt het groen bij aan de ecologische verbindingen tussen de gebieden. Het stedelijk groen kent haar eigen natuurwaarden: parken en plantsoenen vormen natuurlijke stapstenen. Groen- en waterstructuren verbinden deze onderling en met de omgeving. Particulier groen, zowel in tuinen als op of aan gebouwen, draagt bij aan de stedelijke ecologie.

hart, zijn kwetsbaar.

Amstelveen wil de natuur versterken door met groen en water de biodiversiteit te vergroten en ecologische verbindingen te verbeteren. De ecologische kwaliteit van de buitengebieden en -wateren willen we met zorg verder ontwikkelen in balans met, en passend bij, de natuurlijke omgeving. We gaan uit van bodem en water, stellen natuurdoelen en zoeken naar harmonie met de recreatieve betekenis van bos en polder. De oost-westelijke verbindingen van de water- en groenstructuur zetten we in als natuurlijke verbinding tussen bos en Amstel. Heemparken vormen essentiële ecologische stapstenen. En we realiseren natuurlijke verbindingen om de leefruimte voor planten en dieren van plantsoenen en in bermen en singels te verbeteren. In de wijk willen we de biodiversiteit verbeteren met natuurinclusieve (her-)inrichting en beheer. En betrekken daarbij ook anderen, zodat ook privaat groen en

Amstelveen wil zich voorbereiden op klimaatextremen door hittestress te verminderen met bomen en regenwater, waar mogelijk, te laten infiltreren in de bodem. De Amstelveense groenstructuur willen we inrichten ten behoeve van een aangenaam verblijf tijdens warme dagen. Dat vraagt om een klimaatbewuste inrichting van groenstructuur en buitengebieden en een goede bereikbaar- en toegankelijkheid. Stedelijk- en wijkgroen willen we meer klimaatcomfortabel inrichten, vooral daar waar veel of juist kwetsbare inwoners komen, zoals het Stadshart, zorg- of buurtvoorzieningen of scholen. Bewoners kunnen een steentje bijdragen in de wijk of door hun tuinen te onttegelen. We willen water en bodem centraal stellen bij groeninrichting -beheer om bij te dragen aan opvang, berging en afvoer van regenwater. En de continuïteit van de groenstructuur bewaken om een robuust watersysteem te garanderen.

groene gebouwen kunnen bijdragen aan lokale doelen voor natuurontwikkeling.

,

26

Gezondheid

Identiteit

Toegankelijk en bereikbaar groen

Identiteit - groene stad tussen bos en polder

Met groen dragen we bij aan goede gezondheid en welzijn. Welvaartsziekten hebben een negatief effect op onze gezondheid, levensgeluk en levensverwachting. Groen draagt bij aan het voorkomen en behandelen van ziektes en psychische problemen. De stedelijke groenstructuur en de aanwezigheid en verblijfswaarde van het groen dichtbij is van grote waarde voor het welzijn. Groen biedt ruimte voor ontmoeting, ontspanning en beweging en

Met groen dragen we bij aan duurzame steden en gemeenschappen. Kwalitatief groen is een positieve vestigingsfactor in onze drukbevolkte regio en een essentieel onderdeel voor duurzame verstedelijking. Groen draagt bij aan sterke landschappen en aantrekkelijke openbare ruimte, waar mensen trots op zijn en met plezier gebruik van maken. Gelegen tussen bos en Amstel is Amstelveen in uitgegroeid van polderdorp tot een groene stad ‘tussen de bomen’. De buitengebieden kennen hun eigen landschappelijke identiteit: met lommerrijke bossen en plassen aan de westzijde en de (half-)open polders aan oostzijde. De heemparken illustreren met een monumentenstatus het succes van het gedachtengoed van Jac. P. Thijsse. En een groentraditie in de geest van C.P. Broerse heeft Amstelveen een kenmerkende groene identiteit gegeven. De hoofdgroen- en singelstructuur versterken de groene samenhang in de stedenbouwkundige opzet van de wijken. Bomen bepalen de groene identiteit van wegen. Veel wijken zijn aangelegd met een kenmerkende en hoogwaardige inrichting van groen. Toch is de openbare ruimte soms te beperkt of te eentonig geworden. Hierdoor wordt het groen minder gewaardeerd door

draagt zo bij aan de gezondheid van onze inwoners. Amstelveen heeft vanwege de royale hoeveelheid groen in en om de stad de potentie om te voorzien in een gezonde leefomgeving. Het Amsterdamse Bos en de polder bieden een breed palet aan sport- en recreatieve voorzieningen, al is waterrecreatie nog beperkt. Verspreid door de stad liggen parken en buitensportvoorzieningen waarin bewoners elkaar kunnen ontmoeten en in verenigingsverband sport wordt bedreven. Er is relatief veel wijkgroen dichtbij, maar het gebruik ervan, bijvoorbeeld voor informele beweegvoorzieningen is beperkt. Om gezond gedrag te stimuleren willen we groen beter geschikt maken voor verblijf en beweging. We willen dat groengebieden voor iedereen inclusief, dichtbij en toegankelijk zijn. Dat ze worden verrijkt met uitnodigende voorzieningen en het mogelijk is om met respect voor de natuur ervan te genieten. We willen het Amsterdamse Bos en delen van de polders recreatief verder ontwikkelen. En recreatie zorgvuldig combineren en te laten profiteren van natuurontwikkeling, zoals ten behoeve van waterkwaliteit of natuureducatie. De groenstructuur willen we inzetten als informeel structurerend raamwerk voor sport en bewegingsruimte. Deze routes voor gezonde mobiliteit sluiten we aan op het bos, de polder en recreatievoorzieningen in de regio en maken we beter bereikbaar en herkenbaar.

In de wijken willen we de verblijfswaarde en toegankelijkheid van het openbaar groen verbeteren, vooral voor kwetsbare groepen, zoals ouderen en kinderen. Waarbij vanwege het groen dichtbij bewoners individueel en collectief actief worden gestimuleerd om buiten te verblijven of elkaar te ontmoeten.

onze inwoners. Amstelveen wil zich blijven onderscheiden als groene stad door typisch Amstelveense kenmerken ervan op diverse niveaus te versterken. We willen de landschappelijke kenmerken van de buitengebieden laten aansluiten op regionaal erfgoed of landschappelijke structuur. Het groene karakter van de groenstructuur sluit aan op die landschappelijke karakteristiek. Met laanbomen en berminrichting willen we de (historische) betekenis van hoofdwegen vergroten en de oriëntatie in de stad versterken bij entrees en kruisingen. En willen de heemparken in stand houden in de geest van de karakteristieke groenontwikkeling. Het wijkgroen willen we een meer divers karakter geven. In woonbuurten zal er ruimte zijn om lokaal (met bewoners) een eigen expressie te geven aan de openbare ruimte. We willen dat het Stadshart zich ontwikkelt tot een groen visitekaartje voor bezoekers.

27

Groen in balans We willen ook bij verdere groei een aantrekkelijke, groene stad blijven. We streven naar

Bij grotere stedelijke ontwikkelingen willen we zowel een kwantitatieve als kwa-

een blijvende balans tussen stad en groen. Daarom zorgen we dat stedelijke ontwikke-

litatieve bijdrage realiseren aan het groen. Door nieuwe parken of groene ver-

ling leidt tot een groene kwaliteitsimpuls. We zetten in op natuurlijke oplossingen die

bindingen aan te leggen wordt de samenhang en functies van de groenstructuur

waarden toevoegen bij verdere verstedelijking.

versterkt. Nieuw wijkgroen draagt bij aan natuurwaarde, klimaatbestendigheid,

We willen dat groen en water bij een veranderende behoefte door verstedelijking kun-

gezondheid en een aantrekkelijke woonomgeving.

nen blijven bijdragen aan een aangename, gezonde leefomgeving.

Natuurlijke oplossingen

Groen en stad in balans ontwikkelen

Noodzakelijke ingrepen voor stedelijke ontwikkeling kunnen gelijktijdig leiden tot

Ontwikkelingen in de stad volgen de dynamiek van de regio. Er is een grote behoef-

een verbetering van de kwaliteit van het groen. We willen groen meenemen als

te aan extra woningen en economische en maatschappelijke ontwikkelingen vragen

integraal onderdeel van onze stedelijke ontwikkelingen en zetten in op natuurlijke

om ruimte. We willen voorkomen dat deze ontwikkelingen ten koste gaan van de

oplossingen voor leefbaarheid en duurzaamheid.

kwaliteit van het groen en daarmee ook een prettige en gezonde leefomgeving. En

Aan de voorkant van projecten voor bijvoorbeeld wonen, werken of mobiliteit

vinden daarom ook onze buitengebieden te waardevol om verder te verstedelijken.

formuleren we randvoorwaarden voor groen, die bij voorkeur gebiedsspecifiek zijn. We richten ons daarbij zowel op het groen op of aan gebouwen als op de groene

We streven naar ‘groen in balans’: we willen dat de kwaliteit van groen meegroeit

inrichting van de openbare ruimte en het toevoegen van bomen. Tijdens de uit-

met onze ontwikkeling en zich aanpast aan veranderende omstandigheden en

voering blijven we toetsen of de gewenste kwaliteitdoelstellingen worden behaald.

behoeften. Daarom willen we sturen op een balans tussen de ruimtelijke ontwikke-

Daar waar het niet mogelijk is om de gewenste kwaliteit binnen het project te reali-

lingen en de leefbaarheid van de stad, ook wanneer het ‘voller’ wordt in de stad.

seren zoeken we naar manieren om deze elders te compenseren.

Kwaliteitsimpuls groen

Stedelijke vernieuwing en grotere stedelijke projecten kunnen ook bijdragen aan

We willen dat ontwikkelingen bijdragen aan een groene kwaliteitsimpuls. Een kwa-

het verbeteren van de balans tussen stad en groen. Enerzijds zal de kwaliteit en

liteitsimpuls kan bestaan door uitbreiding van het groen of door één of meerdere

kwantiteit van het groen in de openbare ruimte worden versterkt. Daarnaast kan

waarden van het groen aantoonbaar te verbeteren. Juist door een integrale aanpak

ook de bestaande groenstructuur kwalitatief worden verbeterd of uitgebreid door

en het bundelen van een aantal gebiedsspecifieke opgaven kan groen door herin-

de aanleg van nieuwe groengebieden of groene routes.

richting aan kwaliteit winnen. De wijze waarop dat plaats vindt verschilt afhankelijk van de doelen die benoemd zijn voor de locatie of de aard van de ontwikkeling.

We ontwikkelen daarvoor randvoorwaarden met een focus op kwaliteit. Groen-

Als ontwikkelingen leiden tot een afname van groen zullen we per situatie bepalen

versterken van de kwaliteit van het groen en het stellen van heldere doelen. De

behoud blijft het vertrekpunt indien mogelijk, maar we zetten vooral in op het

hoe groen kan worden toegepast om de effecten op natuur, klimaat of leefbaar-

groene waarden en de samenhang daartussen vormen daarvoor het uitgangspunt.

heid te compenseren. Ook groen op of aan gebouwen kan waarden toevoegen.

Daar waar kaders daarvoor ontbreken gaan we deze opstellen of actualiseren.

28

Groene stadsontwikkeling

Natuurlijk en Duurzaam bouwen

Groen en verstedelijking in balans Versterken Groenstructuur bij ontwikkelingen

Kwalitatief groen toevoegen bij ontwikkeling

Openbaar groen krijgt bij stedelijke ontwikkelingen een kwaliteitsimpuls

We zetten natuurlijke oplossingen in voor een leefbare stad

29

Divers groen We willen dat groen bijdraagt aan een brede gezondheid en een goed en veilig leef-

We willen meer inwoners betrekken bij de vergroening van de stad en bekend ma-

milieu voor onze inwoners. We streven ernaar dat het openbaar groen in de wijken

ken met nieuwe maatschappelijke opgaven. Wij willen stimuleren dat inwoners met

meegroeit met onze inwoners. Daarom maken we wijkgroen divers en aanpasbaar aan

zelfbeheer een actieve bijdrage leveren aan het wijkgroen en zetten participatie in

veranderende behoeften. We werken samen aan wijkgroen voor en met onze inwoners.

voor een breed draagvlak.

We zorgen ervoor dat groen van betekenis blijft voor de wijk - ook als de behoeften

Voor en met bewoners

veranderen.

Met een wijkgerichte aanpak van buurtgroen willen we een grotere diversiteit van het wijkgroen bereiken. We formuleren met bewoners duidelijke kaders en doelen,

Groen groeit mee

en benoemen een basisniveau. De waarden van groen helpen ons om deze pas-

De inrichting van het wijkgroen is bepalend voor een aantrekkelijke, veilige en pret-

send bij de locatie en gelegenheid in te vullen.

tige woonomgeving. Daarmee vormt wijkgroen een voorwaarde voor de tevredenheid over de directe woonomgeving.

We willen de biodiversiteit van het groen vergroten. Per wijk bepalen we op welke wijze groene en stedelijke elementen het beste kunnen bijdragen aan de lokale

Wijken veranderen voortdurend. Bijvoorbeeld om te voorzien in de woningbehoef-

natuurwaarden. Zo vergroten we zowel de diversiteit als de belevingswaarde van

te, aanpassingen van de (ondergrondse) infrastructuur of een veranderende de-

natuur.

mografie of leefstijl. We willen dat de (groen-)inrichting van onze wijken voldoende ruimte biedt en optimaal is afgestemd op behoeften die er leven.

Met het wijkgroen kunnen we de lokale verschillen in waterbeheer en stedelijke hittevorming positief beïnvloeden. We willen samen met inwoners bepalen of en

Daarom streven we naar voldoende wijkgroen dat van waarde blijft en zich kan

waar we openbare ruimte of parkeervoorzieningen kunnen vergroenen en extra

blijven aanpassen aan de levensloop van onze wijken. Een positieve betrokkenheid,

bomen of minibossen kunnen realiseren. Zodat klimaatadaptieve maatregelen

de behoeften en het welzijn van onze inwoners staan daarbij voorop.

worden afgestemd op plaatselijke mogelijkheden.

Divers en flexibel

We willen dat het wijkgroen goed toegankelijk is en voorzieningen biedt voor ont-

We willen de kwaliteit van het wijkgroen verbeteren door de lokale betekenis ervan

moeting en beweging. Inwoners en maatschappelijke partners worden betrokken

te vergroten. De leefbaarheid van de wijk staat daarbij centraal. Gezondheid en

bij de groeninrichting. Met groene schoolpleinen, en het faciliteren van zelfbeheer

klimaat zijn daarvoor belangrijk, maar ook andere waarden van groen dragen daar-

of medebeheer van buurttuinen vergroten we de sociale cohesie in de wijk.

aan bij. Met oog voor de plaatselijke opgaven en een waardenbewuste benadering kijken we hoe we het groen kunnen aanpassen aan lokale wensen en doelen.

We willen dat het wijkgroen herkenbaar en ook aantrekkelijk is. De inrichting willen we laten passen bij de stedenbouwkundige omgeving én laten aansluiten op de

We willen toe naar een aanpak die meer maatwerk is. Waarbij inwoners zich be-

wensen van de inwoners. Daarmee willen we bereiken dat inwoners tevreden zijn

trokken voelen bij het groen in de buurt. Daarom willen we met duidelijke kaders

en blijven met de uitstraling van hun directe woonomgeving.

met hen in gesprek gaan over inrichting en beheer van het groen.

30

Flexibele groeninrichting

Lokaal Water bergen en infiltreren

Sociale cohesie

Groen groeit mee met onze veranderende behoeften Ontmoeten

Lokale identiteit

Samen Biodiversiteit versterken

Het wijkgroen is divers en is flexibel aanpasbaar

We ontwikkelen het wijkgroen voor en met onze inwoners

31

32

33

5 Bouwen aan groen Amstelveen Deze groenvisie vormt de aanleiding voor de gemeente om de kwaliteit van het groen

Werkwijze

mee te laten groeien met de stad. Het stelt vier ambities centraal die de gemeente de

We beogen met de visie een grotere bijdrage van groen aan actuele maatschap-

komende jaren gaat uitwerken in concreet beleid en uitvoeringsprojecten. De vier ambi-

pelijke opgaven en transparante besluitvorming. Omwille van een integrale werk-

ties beschrijven wat we gaan doen, en leggen ook de basis voor hoe en met wie.

wijze en transparante besluitvorming willen we de samenwerking op verschillende

Om aan de slag te gaan met deze ambities is veel nodig. Naast de gemeentelijke uitvoe-

schaalniveaus en met meerdere partijen versterken.

ringspraktijk zullen ook politiek, inwoners, partners, ontwikkelaars en kennisorganisa-

Samenwerking regionale overheden

ties betrokken worden bij de realisatie. In dit hoofdstuk doen wij aanbevelingen voor

De bestuurlijke samenwerking en afstemming over de buitengebieden met andere

verdere uitwerking van de visie.

overheden en gebiedsbeheerders op regionaal niveau zetten we voort.

De doorwerking van dit beleid past in de geest van de nieuwe omgevingswet. Een voortdurende afstemming met enerzijds de Omgevingsvisie en anderzijds de omgevingsplan-

Integreren ambities bij beheer en ontwikkeling

nen moet dit beleid verankeren binnen Amstelveen.

We versterken de interne samenwerking om onze ambities te integreren in gemeentelijk beheer en ontwikkeling van eigen grond of vastgoed.

Beleid en kaders De groenvisie introduceert nieuw beleid op groene thema’s. De visie resulteert in

Samenwerking met bewoners en organisaties

uitwerkingen van gemeentelijk beleid, zoals nota’s, werkwijzen of verordeningen.

Wij willen samenwerking organiseren met onze inwoners over wijkgroen en blijven

Evaluatie van het beleid geschiedt via de afzonderlijke uitwerkingstrajecten.

onze communicatie voeren via de gebiedsorganisatie. Met de Groenraad stemmen we af over stedelijke- en gebiedsontwikkelingen.

Nota’s

Samenwerking bij ruimtelijke planvorming

Gemeentelijk beleid ten aanzien van de ambities uit deze visie vormen kaders bij de actualisatie van bestaand of nieuw beleid voor groen of verwante thema’s.

We gaan de samenwerking bij ruimtelijke planvorming versterken. Terreinbeheer-

Werkwijze

of gebiedsvertegenwoordigers, betrekken we bij groenafwegingen.

ders, waterschappen, ontwikkelaars en belangennorganisaties, zoals de Groenraad

We ontwikkelen nieuwe kaders die randvoorwaarden stellen voor nieuwe stedelijke

Vergroten kennis groen bij nieuwe ontwikkelingen van derden

functies en het mogelijk maken om natuurlijke oplossingen te integreren binnen

We brengen onze ambities in tijdens de initiatief- en uitvoeringsfase met externe

stedelijke (her-)inrichtingsprojecten. Deze visie gaan we verder uitwerken als

ontwikkelpartijen en willen in gemeenschappelijkheid zoeken naar oplossingen

(groen-)normen en eisen of richtlijnen voor groen en opnemen in de gemeentelijke

door passend te adviseren, te inspireren en te toetsen.

werkwijze voor natuurinclusieve, klimaatadaptieve en gezonde verstedelijking. Beleidsregels en verordeningen Via bestaande en nieuwe gemeentelijke beleidsregels of verordeningen betreffende groen willen we de vergroenings- of participatiedoelen mogelijk maken. 34

van het groen te versterken bij onze eigen uitvoering en die van derden. Om deze

Kennis, communicatie en samenwerking

ambitie succesvol te realiseren kunnen we ervoor kiezen om de kennis die binnen

Het realiseren van de ambities uit de visie vereist zowel in- als externe afstemming.

de organisatie ontbreekt verder te ontwikkelen.

Groenraad en gebiedsorganisaties blijven betrekken

Kennis vergroten bij beleidsuitvoering

Bij het opstellen van deze visie zijn onze partners en participatiestructuren, zoals

Bij beleidsuitvoering zal bepaald worden of en welke kennisvelden moeten wor-

de Groenraad, betrokken geweest. Met hen blijven we in overleg over de waarden van groen, met name op het niveau van de groenstructuur en buitengebieden.

den vergroot. Gedacht kan worden aan thema’s zoals biodiversiteit, ecologische

Samenwerking met interne uitvoerders en gebiedspartners

vastgoed of (ondergrondse) infrastructuur, best practices voor groen ten behoeve

knelpunten, ziekten en plagen, (ultra-)fijnstof, innovaties voor vergroenen van

Bij projecten voor stedelijke herontwikkeling of beheer wordt het thema groen

van klimaatadaptatie, gezondheid of recreatie.

afzonderlijk afgestemd met uitvoerende instanties. De benoemde waarden worden een vast onderdeel van communicatie over het afwegingsproces.

Evaluatie van beleid

Interne en externe uitvoerders inspireren

beleidsuitwerking of -producten voortdurend wordt gevolgd en doelen tijdig kun-

We streven naar een beleidscyclus waarbij het bereiken van gestelde doelen in de

Implementatie van nieuwe waarden bij ontwikkeling en beheer vereist naast

nen worden bijgesteld.

kaders ook naar middelen om concepten om te zetten naar haalbare ideeën. Met

Financiering

uitvoerenden binnen de gemeentelijke organisatie en daarbuiten gaan we op zoek naar effectieve instrumenten en vergroten zo voortdurend onze kennis.

Investeringen in een kwaliteitsimpuls van groen vallen buiten de reguliere budget-

Samenwerking met (kennis)organisaties

en Recreatie, waarvoor in de Perspectiefnota budget is gereserveerd. De visie stelt

ten voor beheer. Deze kunnen worden gefinancierd via het Fonds Groen, Water

Indien kennis onvoldoende aanwezig is binnen de gemeentelijke organisatie kun-

in deze fase nog geen concrete investeringen voor, maar zal als leidraad kunnen

nen bij verdere uitwerking van de visie in beleid of uitvoering relevante kennisinsti-

dienen bij het toekennen van financiering uit dit fonds.

tuten of -organisaties worden betrokken.

Juridische borging

Bewoners informeren over groenvisie

De groenvisie is onderdeel van ons thematisch beleid en geldt voor de hele ge-

Uit participatie blijkt dat inwoners aandacht vragen voor natuur, klimaat of recrea-

meente. Uitgangspunten uit deze visie die worden overgenomen in de Omgevings-

tie. Waar nodig kan aanvullende publiekscommunicatie worden ingezet om de be-

visie zijn bindend voor de gemeentelijke organisatie.

trokkenheid te vergroten, draagvlak te versterken en zelforganisatie te stimuleren.

Uitwerkingen op gebiedsniveau kunnen onderdeel uitmaken van gemeentelijke

Evalueren en onderzoeken

omgevingsplannen en daarmee bindend worden voor derde partijen.

Met deze visie bouwen we verder op een jarenlange, merendeels succesvolle praktijk van groene ontwikkeling en beheer. Nieuw is onze ambitie om de waarden

35

36

Bijlagen

Groenstructuurplan 2008

Bijlagen Groenanalyse en Agendering 2023 zie Denkmee.amstelveen.nl

AMSTELVEEN GROENANALYSE

CONCEPT ANALYSE GROENSTRUCTUUR AMSTELVEEN 06-04-2023

Ruimte voor groen Groenstructuurplan voor Amstelveen 2008-2018

38

11

Natuurnetwerk Nederland

Groenstructuurplan 2008

Natuurnetwerk Nederland in de provincie Noord Holland 2024 provincie Noord-Holland Verbindingen in het natuurnetwerk Het natuurnetwerk

Ruimte voor groen Groenstructuurplan voor Amstelveen 2008-2018

22

Sector Onderzoek en

39

Sector Onderzoek en Informatie

Begrippenlijst Beleid

Ecosysteem

Een plan of set van regels en richtlijnen die zijn opgesteld om bepaalde doelen te

De natuurlijke elementen die gezamenlijk het leefgebied vormen voor planten en

bereiken of problemen op te lossen.

dieren.

Beheer

Ecosysteemdienst

Geheel aan handelingen om openbaar groen in goede conditie te houden, waaron-

De bijdrage die groen- en water als onderdeel van een ecosysteem leveren voor de

der snoeien, maaien en herstellen van groen.

mens en de maatschappij.

Biodiversiteit

Groen

De mate van verscheidenheid van het natuurlijk leven, zoals plant- en diersoor-

In deze groenvisie bedoelen we meestal de natuurlijke elementen die onderdeel

ten. Deze soorten werken samen in een ecosysteem en zorgen voor balans in de

uitmaken van het openbaar groen, of de groen- en watergebieden in en rond de

natuur.

stad.

Biotoop

Groenstructuur

Natuurlijk leefgebied voor planten en dieren.

Een samenhangend geheel van parken, plantsoenen, wegbeplantingen en natuurgebieden. De groenstructuur hangt nauw samen met de landschappelijke ligging

Bomenplan

en de stedenbouwkundige opbouw van een stad.

Beleidsplan waarin is vastgelegd welke bomen belangrijk zijn voor de stad.

Groenstructuurplan

Bovenwijks groen

Gemeentelijk beleidsplan dat het belang en de functionaliteit van het openbaar

Groen waarvan het belang groter is dan voor de wijk, zoals groene routes, stads-

groen weergeeft.

parken of het landschap.

Hitte-eiland

Buitengebied

Het verschijnsel dat er lokaal sprake is van een grotere opwarming dan in de om-

Het buitengebied is de grond buiten de bebouwde kom. De landschapsopbouw is

geving en wordt veroorzaakt door bijvoorbeeld bestrating of bebouwing.

nog zichtbaar en het wordt gebruikt als natuur- en recreatiegebied of agrarisch

Hittestress

gebied.

De gezondheidsklachten die mensen krijgen als gevolg van extreme omgevingshit-

Ecologische verbinding

te.

Een natuurlijke verbinding die het mogelijk maakt dat planten en dieren zich kun-

Inheems

nen verplaatsen tussen verschillende natuurgebieden.

Planten en dieren die van oorsprong voorkomen in Nederland.

40

Omgevingsvisie

Kader

In de omgevingsvisie worden meerdere sectorale visies samengebracht tot één

Een politieke uitspraak waarin een lijn wordt uitgezet die bepaalt hoe beleid en uitvoering tot stand komen.

integraal en langetermijnvisie voor de fysieke leefomgeving.

Klimaatadaptatie

Openbaar groen Vrij toegankelijke tuinen, groenstroken, plantsoenen, speelplaatsen, parken, recre-

Het aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering (zoals hitte, droogte of)

atiegebieden en water.

door het nemen van maatregelen, bijvoorbeeld bij de inrichting van de openbare ruimte.

Openbare ruimte De openbare ruimte zijn vrij toegankelijke ruimten, zoals straten, pleinen, of par-

Laan Bomenrij die langs de kant van een weg is geplant.

ken, en is doorgaans in bezit van de (gemeentelijke) overheid.

Leefomgeving

Participatie Bewoners en belanghebbende organisaties kunnen meedenken, meebeslissen of

De natuurlijke omgeving die bestaat uit lucht, water en bodem. Het begrip fysie-

meedoen bij taken van de gemeente.

ke leefomgeving is bij wet vastgelegd en omvat zowel lucht, water en bodem als bouwwerken, infrastructuur, watersystemen, landschappen, natuur, cultureel

Verstedelijking

erfgoed en werelderfgoed.

De verdere uitbreiding en verdichten van stedelijk gebieden, als gevolg van bevolkingsgroei en veranderingen in het levenspatroon van de bevolking.

Medebeheer Bij medebeheer helpen bewoners mee bij het beheren van het openbaar groen.

Visie Beleidsdocument waarin de gemeente haar vertrekpunt bepaalt op één onder-

Metropoolregio Amsterdam/MRA Een samenwerkingsverband tussen de overheden van Noord-Holland en Flevoland.

werp. De groenvisie schetst de ambitie voor het openbaar groen.

Natuur

Watersysteem Een aaneengesloten netwerk van (open) waterlichamen.

In deze groenvisie bedoelen we alle levende organismen, hun habitat, het ecosysteem, met uitsluiting van de cultuurgewassen, de landbouwdieren en de huisdie-

Zelfbeheer

ren

Bij zelfbeheer zorgen bewoners zelf voor een stukje van hun omgeving.

Natuurinclusief Werkwijze om bewust ruimte te maken voor planten en dieren op of aan gebouwen of in de omgeving.

41