Bijlage 1 - Gebiedsvisie Oude Dorp
Tekst van het document
Gebiedsvisie Nieuwe Oude Dorp 12 maart 2025
1
De afbeeldingen in deze gebiedsvisie zijn een artistieke interpretatie of referenties en dienen niet te worden beschouwd als een werkelijke weergave. De inhoud is uitsluitend bedoeld voor illustratieve doeleinden. Wij aanvaarden geen aansprakelijkheid voor enige misverstanden of schade die voortvloeit uit het gebruik van deze afbeeldingen.
2
Samenvatting voorwoord Het Nieuwe Oude Dorp: een uniek gebied die spreekt tot de verbeelding Een weg kan verbinden. Maar een weg kan ook in de weg liggen. Sinds het moment dat de A9 Amstelveen verbond met de regio, isoleerde het tegelijkertijd het Oude Dorp - de geboorteplek van de stad – en de Poel. En dat voelde eigenlijk altijd al als een gemis. Als een familie die niet compleet is. De overkapping die er gaat komen, biedt daarom een ongekende kans om het charmante dorp en de Noordelijke Poeloever weer te hechten aan de rest van gemeente. Je kan het zien als een reünie, een vorm van eenwording. Een eenwording in meerdere opzichten. Een samensmelting van verleden, heden en toekomst. Maar ook de smeltkroes van stad, dorp, kunst en natuur. Een plek om op adem te komen en te vertragen midden in de natuur. Maar ook een plek die alle zintuigen prikkelt. Waar je verrast wordt. Waar kunst en cultuur je uitdagen om je blik te kantelen. De blik op de ander, en die op jezelf. Wat ons betreft ontstaat hier een unieke plek waar ruimte is voor ontmoeten, verbeelden en vormgeven. Omdat wij geloven dat al deze dingen ons leven mooier en waardevoller maken en passen bij wie wij als gemeente willen zijn.
3
Het Nieuwe Oude Dorp: de Noordelijke Poeloever, de
voor lichtvoetigheid. Zoals het Oude Dorp, een plek die
Zelf of samen iets maken biedt een combinatie van
Poel en het Oude Dorp, zijn één voor één parels van en
je kan omschrijven als cultureel, culinair en charmant.
creativiteit, voldoening en ontspanning.
komst van een overkapping bij het Oude Dorp opent
Met nieuwe ontwikkelingen in de omgeving en
Het nieuwe Oude Dorp wordt een gebied waar je
zich een wereld aan mogelijkheden. Er ontstaat er niet
door ruimte te geven aan horeca en cultureel-
elke keer weer door verrast wordt. Of je nu door het
alleen ruimte voor een beter verkeerssysteem met
maatschappelijke voorzieningen, kan het dorp
park, het dorp of langs de Poel loopt. Hier ervaren we
goede verbindingen, maar ook voor groen, bewegen,
uitgroeien tot een levendig culinair en cultureel centrum
allemaal, jong en oud, hoe sterk onze verbeelding is.
cultuur, en recreatie, met toegevoegde waarde voor
en krijgt het Oude Dorp een prominente plek in de stad.
Hier ontdekking we dat wanneer we dingen durven
voor Amstelveen. Met de ontwikkeling van de A9 en de
Amstelveen.
loslaten, we elkaar juist makkelijker vinden. Een plek Vormgeven omdat wij geloven dat er iets moois en
die je nieuwsgierigheid aanwakkert, die je enthousiast
Op de overkapping komt een aantrekkelijk park
bijzonders ontstaat wanneer je mensen uitnodigt
maakt om meer te ontdekken, te leren, of nieuwe
(Annapark) van maar liefst twee voetbalvelden groot.
om de kunstenaar in zichzelf wakker te maken.
ervaringen op te doen. Zodat je het stiekem een beetje
Dit zal een belangrijke ontmoetingsplek vormen voor
mist wanneer je er een tijdje niet geweest bent. Een
bewoners en bezoekers van Amstelveen. Door de
unieke plek die spreekt tot de verbeelding!
overkapping wordt de kloof tussen het Oude Dorp en de omliggende wijken overbrugd.
Een Integrale Gebiedsvisie voor de Toekomst
Ontmoeten omdat dit een plek wordt waar generaties en culturen samenkomen, ideeën en ervaringen delen. Een moment van uitwisseling en verbinding. In het park, bij een atelier, in een pluktuin, bij de schaakbanken, en op het terras. Of tijdens een wandeling langs de Poel. Waar we de groene en recreatieve infrastructuur op de Noordelijke Poeloever en rond het Raadhuisplein verbeterenen versterken. Hiervoor worden de parkeerplaatsen op het Raadhuisplein en de Doorweg verdiept geplaatst in een nieuwe parkeergarage.
Ontmoeten
Nieuwe Oude Dorp Verbeelden
Vormgeven
Met de vele ontwikkelingen rond de A9, het Oude Dorp en de Noordelijke Poeloever ontstaat er een unieke kans om deze gebieden samen te brengen tot één samenhangend geheel. Deze Gebiedsvisie vormt de basis voor een integrale aanpak, waarbij alle onderdelen van de ontwikkeling in samenhang worden gerealiseerd. Het is een langetermijnvisie die stap voor stap zal worden uitgevoerd, met oog voor de leefbaarheid, het milieu en de behoeften van de bewoners. De Gebiedsvisie heeft geen juridische
Verbeelden omdat dàt de kracht is om nieuwe ideeën
status op zichzelf. Deze gebiedsvisie is een verdere, op
en mogelijkheden te creëren, voorbij de grenzen van het
een specifiek gebied toegespitste uitwerking van de
bekende en het bestaande. Om nieuwe perspectieven
ruimtelijke principes en opgaven die in de Amstelveense
te zien en je te verplaatsen in een ander. Maar ook
Omgevingsvisie worden benoemd, die als leidraad
simpelweg omdat iedereen er blij van wordt en het zorgt
dient voor de verdere ontwikkeling van de stad.
4
Oude Dorp voor aanleg Rijksweg A9.
Inhoud
1. Aanleiding
7
4. Deeluitwerkingen
15
Verbreding en verdiepte aanleg A9
7
Noordelijke Poeloever en Raadhuisplein
15
Opwaardering Noordelijke Poeloever
7
Parkeergarage17
Impuls Oude Dorp
7
Annapark en omgeving
17
Leeswijzer
7
Oude Dorp
19
2. Doelstelling en ambitie
9
5. Thematische uitwerkingen 20
Doelstellingen
9
Ontwerp Omgevingsvisie Amstelveen
20
Ambitie
9
Gezondheid
20
Bereikbaarheid
20
Groen en water
20
3. Ruimtelijke structuur
10
De A9-zone
10
Luchthavenindelingsbesluit21
Ruimtelijk kader
10
Evenementen21
Gebiedsafbakening
10
Ruimtelijke Analyse
11
Structuurkaart14
6. Uitvoeringsagenda
22
Stappenplan, proces en planning
22
1. Aanleiding
natuurfunctie en een gebrekkige (beeld)kwaliteit. Het
karakteristieken en lokale betrokkenheid, zich kan
natuurbad ‘de Poeloever’ aan de Badlaan is al geruime
ontwikkelen tot een bijzondere culturele en culinaire
tijd collectieve geschiedenis. De entree en een groot
plek. Door de ontwikkelingen op de Noordelijke
deel van het gebied worden in beslag genomen door
Poeloever en rondom de A9 en door ruimte bieden aan
parkeerterreinen.
creatieve ondernemers en voorzieningen.
In de komende tien jaar staan er belangrijke
De gemeente wil dit gebied een kwalitatieve impuls
ontwikkelingen gepland rondom het Oude Dorp
geven en het omvormen tot een recreatieve en
Deze veranderingen zullen het Oude Dorp, het
en langs de A9. Deze veranderingen zullen het
sportieve hotspot in het groene voorportaal van het
Annapark en de Noordelijke Poeloever transformeren
uiterlijk van onze stad aanzienlijk veranderen. De
Amsterdamse Bos. Door de parkeerterreinen rond het
tot een plek van ontmoeting, verbeelding en
verschillende ontwikkelingen kennen een eigen
Raadhuisplein ondergronds te verplaatsen, ontstaat er
vormgeving.
tijdspad en verschillende kenmerken. Wanneer
ruimte voor een aantrekkelijke groene entree.
de vele ontwikkelingen rondom de A9, ter hoogte
Leeswijzer
van het Oude Dorp, met elkaar worden gezet,
Impuls Oude Dorp
beginnen zich verbanden af te tekenen die in
Tussen de Noordelijke Poeloever en het dek ligt het
staan we stil bij de doelen en de ambitie. In hoofdstuk
deze gebiedsvisie staan omschreven. Daarmee
Oude Dorp. Dit was van oudsher een plek met veel
3 worden de gebiedsafbakening, de ruimtelijke analyse
ontstaat een unieke kans om het Oude Dorp en zijn
maatschappelijke voorzieningen en winkels. Met
en samenhang beschreven. Hoofdstuk 4 beschrijft
omgeving meer te laten zijn dan de som der delen.
de ontwikkeling van het Stadshart is de rol van het
uitgangspunten en maatregelen per deelontwikkeling.
historische hart van de stad veranderd.
Hoofdstuk 5 gaat in op enkele beleidsthema’s
Uit studies en gesprekken met lokale ondernemers
die van toepassing zijn en hoofdstuk 6 vormt de
blijkt dat het Oude Dorp, door de unieke (charmante)
uitvoeringsstrategie.
Verbreding en verdiepte aanleg A9 De A9 verbindt Amstelveen met de regio en is
Hoofdstuk 1 beschrijft de aanleiding en in hoofdstuk 2
uitgegroeid tot een snelweg met 6 rijstroken. Deze weg vormt momenteel een barrière tussen het noorden en
Gezicht op het dorp
zuiden van de stad. Sinds 2020 wordt de A9 verbreed
Amstelveen met de
en verdiept aangelegd. Op drie locaties komen er
16e-eeuwse kerk, 1650.
‘dekken’ over de weg, die deel zullen uitmaken van het nieuwe stedelijke weefsel. Dit biedt unieke kansen om het noorden en zuiden van de stad opnieuw met elkaar te verbinden, zo ook ter hoogte van het Oude Dorp waar we een park (Annapark) aanleggen.
Opwaardering Noordelijke Poeloever De openbare ruimte op de Noordelijke Poeloever heeft momenteel een beperkte sport-, recreatie- en
7
2. Doelstelling en ambitie Doelstellingen
Ambitie
Met de realisatie van een overkapping over de A9
Om onze doelen te bereiken hebben we de volgende
Dorp, het Annapark, de Poel, de Poeloever en het
en de impuls op de Noordelijke Poeloever, ontstaan
ambitie opgesteld:
Amsterdamse Bos ruimtelijk en programmatisch met
kansen om het Oude Dorp en zijn omgeving weer een bijzondere plek in de stad te laten zijn, waar ruimte is
4. Verbinden van gebieden: We willen het Oude
elkaar verbinden, evenals met de stad en de regio. 1. P ark op de A9: We willen een park creëren op
Dit doen we door:
voor ontmoeten, verbeelden en vormgeven. Deze kansen
de overkapping van de A9. Dit park zal dienen als
a. h erprofilering van Laan Nieuwer-Amstel;
willen we benutten om de volgende doelen te bereiken:
ontmoetingsplek voor de stad en als verbindende
b. het aankoppelen van groen-blauwe wandel- en
• Gezonde leefomgeving: Het creëren van een gezonde
schakel tussen de gebieden aan de noord- en
leefomgeving voor alle inwoners van Amstelveen.
zuidzijde van de A9.
• Vitale voorzieningen: Het verbeteren van de vitale voorzieningenstructuur en de economische vitaliteit van de stad. • Aantrekkelijke woon- en werkomgeving: Bijdragen aan een aantrekkelijke woon- en werkomgeving.
fietsroutes. c. r ealisatie van een MRA fietsroute van Schiphol/ Badhoevedorp naar Ouderkerk en Amsterdam
2. S tedelijke voorzieningen: We willen ruimte bieden aan stedelijke en maatschappelijke voorzieningen
Zuid Oost die loopt over het dek; d. h et toevoegen van stepping stones op strategische
in het Annapark (het park op de overkapping van
plekken met ondersteunende functies (bijv.
de A9). Dit zal helpen om het gebied vitaal- en
horeca, cultuur, sport en recreatie) langs die
toekomstbestendig te maken en een ander profiel
routes.
In de komende decennia zal Amstelveen groeien.
te geven dan (maar wel complementair aan) het
Daardoor zal de vraag naar groen, recreatie, publieke en
moderne Stadshart.
commerciële voorzieningen toenemen. Denk hierbij aan
5. V ersterken van de dorpse identiteit: We versterken de dorpse (cultuur-historische) identiteit, door de
recreatiegebieden, wandel- en fietsroutes, natuur, horeca,
3. R ecreatieve parkzone: We creëren een recreatieve
openbare ruimte van het Oude Dorp aan te haken
cultuur, maatschappelijke voorzieningen en attracties. Het
parkzone voor de stad op de Noordelijke Poeloever,
aan de omgeving en de dorpsstructuur te herstellen
bieden van voldoende voorzieningen, en aantrekkelijke en
gepaard gaande met het versterken van de groene
via historische dragers, landmarks en linten zoals
toegankelijke openbare ruimte maakt onze stad prettig
kwaliteit, natuurwaarden en waterkwaliteit. We
de Annakerk, molen de Dikkert, Amsterdamse
om in te wonen en te werken. Het draagt bij aan plekken
onderzoeken de aanleg van een groene verbinding
weg, Kazernepad, Ouderkerkerlaan en de
waar bewoners elkaar kunnen ontmoeten, om nieuwe
op het Raadhuisplein en de parkeerterreinen, een
Museumspoorlijn.
ideeën en mogelijkheden te creëren en de toekomst
oeverroute (boardwalk), een multifunctioneel
te kunnen vormgeven. Dit bevordert een gevoel van
sporten recreatieterrein, en een zwemplek.
6. Ondergrondse parkeergarage: We willen een
gemeenschap en verbondenheid en draagt bij aan een
ondergrondse parkeergarage realiseren om een
gezondere leefomgeving en vitale stad.
groene toegang vanaf het Raadhuisplein te creëren.
9
3. Ruimtelijke structuur De A9-zone
Ruimtelijk kader
Gebiedsafbakening
Een weg kan verbinden. Maar een weg kan ook in de
Om ervoor te zorgen dat de ontwikkelingen rondom
Het ontwikkelgebied waar deze visie over gaat, ligt
weg liggen. De A9 vormde vroeger een barrière in
de A9 elkaar versterken, is er een ruimtelijk kader
in het westelijke deel van de A9-zone. Daarbinnen
de stad. Door de noodzakelijke verbreding hebben
opgesteld. Dit kader helpt om de ontwikkelingen in de
onderscheiden we de volgende deelgebieden:
we maatregelen genomen om de impact op de stad
stad goed op elkaar af te stemmen en onderscheidt
• Noordelijke Poeloever en Raadhuisplein
te verkleinen. Daarom komt de snelweg in een groot
verschillende deelgebieden langs de A9 -zone: west,
• Parkeergarage Doorweg
deel van de stad lager te liggen. Op de plekken waar
midden en oost. De belangrijkste uitgangspunten die
• Annapark en omgeving
de weg door de centrumgebieden loopt, worden
daar uit volgen zijn:
• Oude Dorp
overkappingen aangelegd. Deze overkappingen
• versterken verbindingen Noord Zuid;
verbeteren niet alleen de leefkwaliteit rondom de
• onderscheidende programmering;
snelweg, maar nemen de barrières weg. Ze zorgen voor
• herkenbare, historische eenheid
veilige en prettige oversteekplaatsen voor wandelaars
Deelgebieden A9-zone: in rode contour gebiedsvisie Oude Dorp
en fietsers. De strategische ligging langs de verbindingen naar het noorden en zuiden versterkt de betekenis van het Oude Dorp (en het Stadshart) voor de inwoners en maakt deze gebieden beter bereikbaar. Het Oude Dorp en het Stadshart liggen dicht bij elkaar, maar hebben elk een eigen karakter en voorzieningen. Het Oude Dorp ligt aan de Poel en is via lange legakkers verbonden met bos en water, wat herinnert aan het vroegere landelijke karakter. Het Stadshart laat zien hoe Amstelveen zich in de vorige eeuw heeft ontwikkeld tot een belangrijke stad in de regio.
10
Gebieden die invloed uitoefenen op deze gebiedsontwikkeling zijn, de Poel, het Amsterdamse Bos, Stadshart, KKC en omgeving, Broersepark en KLM/ Patrimonium. Deze gebieden vallen om verschillende redenen (meestal vanwege schaalgrootte) buiten deze gebiedsvisie, maar worden of zijn wel beschouwd, zodat er een goede aantakking op de omgeving plaatsvindt. Daarnaast beschouwen we dit gebied ook in de context van de stad.
Ruimtelijke Analyse Noordelijke Poeloever en Raadhuisplein: De Noordelijke Poeloever, de Poel en het Amsterdamse Bos vormen samen een uniek groen gebied in een steeds meer verstedelijkte omgeving. Momenteel wordt de Noordelijke Poeloever echter onderbenut en zijn de voorzieningen verouderd of buiten gebruik. Het gebied heeft een rommelige structuur en de relatie tussen land en water, evenals tussen het Oude Dorp en de Poeloever, is niet optimaal. Een rondje om de Poel maken is lastig, vooral omdat er bij het Raadhuisplein een groot parkeerterrein ligt zonder verbinding met het water. De toegangen tot de Poel en het Amsterdamse Bos zijn onduidelijk, en het Oude Dorp en de stad zijn door de Laan NieuwerAmstel van dit landschap afgesneden. Het verbeteren
Deelgebieden gebiedsvisie Oude Dorp
van de verbinding tussen stad en land zou direct een meerwaarde opleveren.
11
Hoewel landschappelijk verschillend, is de Noordelijke
• Het dek zelf
werkzaamheden aan de A9 een aantal huizen gesloopt.
Poeloever is ook een belangrijke toegang tot het
• Het deel ten noorden van het dek (van de Piet
Dit hele gebied vraagt om een invulling die aansluit bij het
Amsterdamse Bos, met een recreatieve functie waar mens en natuur in harmonie zijn. Het gebied maakt deel uit van de hoofdgroenstructuur en (deels) van het
Heinschool tot en met de Annakerk)
dek.
• Het deel ten zuiden van het dek (tot en met het Smedemanplein en de Middeldorpstraat)
Natuurnetwerk Nederland. Bij de verdere uitwerking
Oude Dorp: Door middel van gesprekken met ondernemers,
van de plannen wordt rekening gehouden met flora en
Het dek zelf heeft technische beperkingen; het
bewoners en andere stakeholders in het gebied is er
fauna, en waar mogelijk wordt het leefgebied van de
draagvermogen is beperkt, waardoor het niet mogelijk
gekeken naar de huidige identiteit van het gebied en de
ringslang verbeterd. Daarnaast vormt de Kaderrichtlijn
is om er bebouwing of diep wortelende bomen op te
kansen en ambities voor de toekomst. De rode draad is
Water (KRW) een richtlijn voor de Poel. De maatregelen
plaatsen. Milieuaspecten zoals groepsrisico, geluid en
dat het Oude Dorp en omgeving een knusse plek is, met
en plannen worden in samenwerking met de gemeente
luchtkwaliteit vanwege de onderliggende snelweg worden
een fijne sfeer en historische bebouwing. Het Oude Dorp
Amsterdam (eigenaar van de Poel), het waterschap
als randvoorwaarden meegenomen.
onderscheidt zich binnen Amstelveen door gezelligheid,
Rijnland en de provincie Noord-Holland uitgevoerd.
het cultuuraanbod, elkaar opzoeken en in gesprek gaan. Aan de noordzijde ligt de nieuwbouw van de Piet
Máár dit gebeurt nog in beperkte mate: het Oude Dorp is
Parkeergarage:
Heinschool, die in de eindsituatie zijn entree en
klein, je loopt tegen de achterkant van bebouwing en heel
We willen een ondergrondse parkeergarage bouwen om
schoolplein aan de dekzijde krijgt, de Annakerk en
veel parkeerplaatsen op maaiveldniveau aan. De routes
het Raadhuisplein te vergroenen en de groenrecreatieve
het oude schoolgebouw van de Dr. Schaepmanlaan 5.
van en naar de Poel en het Amsterdamse Bos zijn niet
waarde van de Noordelijke Poeloever te vergroten.
Daarachter liggen de gemeentelijke gebouwen van de
duidelijk en nauwelijks beleefbaar. Het Oude Dorp ligt
Deze parkeergarage zal ook helpen om de parkeerdruk
Dr. Schaepmanlaan 7 (oude schoolgebouw, tijdelijk in
‘afgekeerd’ van het landschap. Er zijn programmatische
in het gebied te verminderen, samen met andere
gebruik), het huidige tijdelijke schoolplein van de Piet
verbeteringen en ingrepen nodig, hoewel het Oude Dorp
mobiliteitsmaatregelen zoals betaald parkeren. De
Heinschool en Ateliers 24. Aan de zuidzijde zijn voor de
de afgelopen jaren wel sterk verbeterd is.
parkeergarage kan goed worden ingepast in de omgeving. Annapark en omgeving: Het is zeldzaam dat de openbare ruimte in het midden van een gemeente zo sterk toeneemt, maar bij het Oude Dorp gebeurt dit door de toevoeging van een park op de overkapping van de A9, het Annapark. Het maaiveld van het dek ligt ongeveer even hoog als het Oude Dorp, wat zorgt voor een aanzienlijke uitbreiding van de ruimte en mogelijkheden. De overkapping is onderdeel van het deelgebied Annapark en omgeving, dat bestaat uit drie delen:
Impressie overkapping over Rijksweg A9 t.h.v. Oude Dorp
12
Visiekaart
De visiekaart is een schetsmatige inspiratietekening van hetgeen in deze gebiedsvisie wordt gesteld. Er kunnen geen rechten aan worden onleend.
13
Structuurkaart
Legenda Oude dorp Ontwikkelgebieden Eilanden Vergroenen Raadhuisplein Water Historisch lint Verbinden Oude dorp Noordelijke Poeloever Fietsverbindingen Wandelverbindingen Cultuuras Groenrecreatieve verbinding Programma groenrecreatief Programma waterrecreatief Programma cultuur Programma sport en spel Programma overig
14
4. Deeluitwerkingen Noordelijke Poeloever en Raadhuisplein Ambitie De Noordelijke Poeloever kan door het verbeteren van de recreatieve mogelijkheden van land en water, de waterkwaliteit en de natuur bijdragen aan een gezonde woon- en werkomgeving. Het wordt een belangrijke groen recreatieve plek op schaal van Amstelveen. Kleinschalige, ondersteunende voorzieningen, passend bij de natuurwaarden en het gebiedstype verhogen de vitaliteit van het gebied en het Oude Dorp. Een hogere verblijfs- en beeldkwaliteit van de Poeloever en het Raadhuisplein dragen in belangrijke mate bij aan een aantrekkelijk Oude Dorp, het Amsterdamse Bos en de stad als geheel. Uitgangspunten • De parkzone biedt ruimte voor diverse vormen van bewegen, (water)sport, ontmoeting, (natuur)beleving en ondersteunende functies en richt zich op diverse doelgroepen;
• Bestaande woonwagens langs de Doorweg worden
De Oeverroute
• Het recreatief programma is verenigbaar met
kwalitatief ingepast, als onderdeel van het openbaar gebied;
Een rondje rond de Poel voor wandelaars omspant
natuurwaarden (NNN/KRW, ringslanghabitat,
• De fysieke en ruimtelijke relatie tussen het Oude Dorp en de
vrijwel de gehele plas. Ter hoogte van de Noordelijke
provinciale leidraad landschap) – zowel in relatie tot de Poel en het Amsterdamse Bos; • Nieuwe functies versterken de gebiedseigen cultuurhistorische en landschappelijke en/of ecologische kwaliteiten: en zijn onderscheidend en
Poeloever wordt sterker beleefbaar;
Poeloever en het Raadhuis is deze echter onderbroken.
• De knooppuntfunctie van de Noordelijke Poeloever voor
De recreatieve waarde ervan kan worden verbeterd door
(regionale) fiets- en wandelroutes en als entree van het
deze ontbrekende schakel te realiseren en in te richten
Amsterdamse Bos wordt versterkt;
als herkenbaar en veilig opstappunt ter hoogte van het
• De inrichting is hoogwaardig en zal aansluiten op de
complementair aan het programma in het Oude Dorp,
gebiedseigen kenmerken, zoals het Oude Dorp en de
inclusief Annapark;
oorspronkelijke, landschappelijke verkaveling.
Raadhuis. Ter hoogte van de Poeloever en het Raadhuis wordt
15
onderzocht of een recreatief vlonderpad (boardwalk) in het water een aanvullende waarde kan vervullen voor het verbeteren van de waterkwaliteit en natuurbeleving of -ontwikkeling. Noordelijke Poeloever Met de herinrichting van de Noordelijke Poeloever willen we de recreatieve en natuurlijke waarden van het gebied te vergroten en het gebied beter aansluiten op het Oude Dorp en het Amsterdamse Bos. De inrichting richt zich op een recreatief en sportief programma dat multifunctioneel en flexibel is. Het is geschikt voor verschillende doelgroepen, van individuele beoefening tot evenementen. In welke mate en grootte die evenementen gaan plaatsvinden wordt verder onderzocht. De bestaande speelplek zal beter worden ingepast in het gebied. Daarbij hebben we aandacht voor betere sociale veiligheid, bijvoorbeeld door een horecagelegenheid (met zicht
streven naar meerdere wandelommetjes: bijvoorbeeld
Deze gebiedsvisie gaat uit van een zwemplek aan
op de speelplek) te realiseren. De MRA-fietsroute
door het realiseren van een secundaire entree naar het
de Noordelijke Poeloever om de recreatiefunctie
tussen het Amsterdamse Bos en het Kazernepad zal
Amsterdamse Bos in Patrimonium, en een route via het
te versterken. De wijze waarop is nog in studie. Het
een herkenbaar onderdeel vormen van de Noordelijke
Annapark en het Oude Dorp. Bij de herinrichting vormen
realiseren van een zwemplek in open water brengt
Poeloever. Een bundeling met de Colijnweg wordt als
bestaande natuurlijke en landschappelijke kwaliteiten
onzekerheid met zich mee omdat de waterkwaliteit
ontwerpvariant meegenomen.
de basis. Natuurwaarden worden behouden en waar
van de Poel (nog) niet op orde is. Onderzoek is gaande,
mogelijk versterkt. Dit geldt ook voor de biodiversiteit.
maar er is nog niet te zeggen of dit kans van slagen
De beeldkwaliteit wordt vergroot.
heeft. Daarom richten we ons op een kunstmatige
De aansluiting ervan op de entree van het Amsterdamse Bos wordt versterkt als een recreatief knooppunt.
zwemvoorziening. Bijvoorbeeld door een gedeelte van
Fietsers uit het dorp, met het bos als recreatieve
Zwemplek
de Poel af te schermen, te baggeren en/of bezanden,
bestemming, faciliteren we via een directe aansluiting
Er is een brede wens om weer te kunnen zwemmen
en kunstmatig te zuiveren. We onderzoeken kansen om
op de bosfietsroutes en voldoende fietsparkeerplekken.
in de Poel. Dit is mede ingegeven door herinneringen
deze te integreren met het vlonderpad of kunstmatige
De wandelroutes sluiten we beter aan op het Oude
aan het voormalige zwembad de Poeloever, waar veel
eilanden, en de mogelijkheden voor het versterken van
Dorp, het Amsterdamse Bos en het Rondje Poel. We
Amstelveners zomerse dagen hebben doorgebracht.
de waterkwaliteit en natuur.
16
Raadhuisplein (parkeren) en Doorwegplein
aan te laten sluiten, mogelijk door qua snelheden af te
• Centrale ligging ten opzichte van het plangebied;
Het Raadhuisplein vormt een onderdeel van een
waarderen naar 30 km/uur.
• Flexibel inzetbaar (voor meerdere modaliteiten);
verbinding tussen het Oude Dorp en Noordelijke
• Passend voor lokale behoefte (geen afwenteling);
Poeloever en zal worden ingericht als groene loper.
Parkeergarage
Gebruiksvriendelijker ingericht dan nu, ook voor
De Doorweg is een entreegebied maar zal ook
bezoekers en gebruikers van de Noordelijke Poeloever
plek bieden aan een (half) (verdiepte) gebouwde
en het Amsterdamse Bos. Daarvoor moet het parkeren
parkeergarage. Op deze plek wordt het bebouwingslint
Annapark en omgeving
op het maaiveld verdwijnen, uit het zicht in een
aangeheeld met woningen. De garage biedt plek aan
Uitgangspunten
parkeergarage. De aansluiting op het Oude Dorp
ca. 400 betaalde plekken.
• Het Annapark als ontmoetingsplek voor de stad,
verbetert daarmee ook. Het Raadhuisplein verbinden
• Combineren/knooppunt met andere modaliteiten, zoals fietsvoozieningen.
onderdeel van serie parken en pleinen in de omgeving;
we fysiek en visueel met het plein voor het Grand Café,
Uitgangspunten
zodat hier een groot entreeplein ontstaat. Aan dit plein
• Landschappelijke- en stedenbouwkundige inpassing:
is plek voor een mix aan horeca en maatschappelijke
slagenlandschap is beleefbaar met heldere overgang
functies. Nog onderzocht wordt of het daarbij mogelijk
dorp en ommeland en voegt zich naar dorpse
ruimtebieden voor bebouwing aan de noord- en
is om de Laan Nieuwer-Amstel te herinrichten en beter
structuur;
zuidzijde van het Annapark met tussenliggende
• Amsterdamseweg, Bovenkerkerkade, en Kazernepadals verbindende historische structuren; • Om een gevoel van geborgenheid te creëren,
openingen voor de doorwaadbaarheid, met een korrelgrootte passend bij het dorpse karakteristiek enerzijds en bij het dek anderzijds; • Ruimte bieden aan stedelijke, maatschappelijke voorzieningen, voor de stad en de Amstelveners in het kader van een complete, zich ontwikkelende stad. Met name voor kunst, cultuur en sport en bewegen en eventueel wonen; • Programmatische aanhaking van het Annaparkaan bestaande en toe te voegen voorzieningen met bijvoorbeeld de laatste fase van de nieuwbouw Piet Heijnschool, de inrichting van het schoolplein ondersteund door verbindende routes (cultuur-as en sportas); • Aankoppelen van (regionale/MRA) fietsroutes, zodat dit gebied met de fiets beter bereikbaar wordt; • Rekening houden met draagvermogen van het dek, groepsrisico, geluid en luchtkwaliteit.
17
Dat wat er gebeurt moet vooral openbaar toegankelijk zijn en op vele momenten van de dag plaatsvinden: overdag sporten de omliggende scholen hier, in de namiddag vinden hier lessen en trainingen plaats en ’s avonds wedstrijden en evenementen of is het gewoon vrij toegankelijk. De vormgeving en grootte is sterk afhankelijk van het gebruik en van het kunnen samengaan met het schoolplein van de Piet Heinschool en het Land Artpark. Maatschappelijk programma aan randen van het dek Bij de visie 2017 over de inrichting van het dek Oude Dorp is uitgegaan van een paviljoen aan de rand van het dek en verdere aansluiting op bestaande bebouwing langs het dek. Inmiddels is, na vergelijk met andere dekken en vanwege de ligging, zorg over de afbakening van het park en het gevoel van ‘geborgenheid’ op het dek. Daarom wordt onderzocht of en in welke vorm bebouwing ten Referenties voor inrichting land-artpark
noorden en zuiden van het dek gewenst is.
Land Art en urban sports park
We trekken de land Art route via de cultuur-as (aan de
Participatie met omwonenden en belangenafweging
Het Annapark wordt een Land Art park; een combinatie
westzijde, vanaf ANNA en Ateliers24) door richting de
in brede zin hebben hier extra aandacht. De komende
van een reeks van uitingen tussen (uitvoerende en
Noordelijke Poeloever via het Oude Dorp (Museum Jan),
tijd wordt een vastgoedprogramma ontwikkeld, wat
beeldende) kunst, land Art en (urban)sports in een
waardoor dit de programmatische verbinding tussen de
tot doel heeft om invulling te geven aan de bestaande
groene setting, op een hoog kwaliteitsniveau. Met het
verschillende (culturele) voorzieningen vergroot.
en nieuwe bebouwing langs de noord- en zuidzijde
combineren van elementen van sport/bewegen en kunst
Aan de oostzijde, ter hoogte van de sport-as (Kazernepad/
van het Annapark. Daarbij wordt dus ook de openbare
in de openbare ruimte, wordt gekozen voor een innovatief
Zwartepad), sluit het schoolplein van de Piet Heinschool
ruimte meegenomen. Hieronder volgen enkele
concept op de snijlijn van verschillende disciplines.
op een urban sports inrichting van het Annapark. De
uitgangspunten:
Land Art is een beeldende kunstvorm waarbij ludieke en
nabije aanwezigheid van het Keizer Karel College, de Piet
• Het land Artpark krijgt een ‘groen’ karakter;
verrassende ingrepen aan het landschap of het groen
Heinschool en de Museumspoorlijn, maken dit een ideale
• Bebouwing aan de noord- en zuidzijde van het
worden gedaan. Vaak worden daar natuurlijke materialen
ligging. Een open sportvoorziening sluit goed aan bij de
Annapark heeft tussenliggende openingen voor de
aan toegevoegd om zo een nieuw object te vormen. De
wensen van de jeugd en zou aan het sportieve karakter
doorwaadbaarheid, met een korrelgrootte passend
insteek is meestal sterk conceptueel en in de combinatie
van Amstelveen iets extra’s toevoegen. Een dergelijke
bij dorpse karakteristiek enerzijds en bij het dek
met sport ook functioneel.
functie mist in de stad.
anderzijds;
18
• Aangrenzend aan het Annapark past een social
3. Vastgoed thematiseren: winkelbranchering in lijn
hotspot met een maatschappelijke functie met een
met het karakter van het Oude Dorp; cultureel,
terrasgelegenheid;
culinair en charmant;
• Vastgoedprogramma moet zowel ruimtelijk als
4. Groen, cultuurhistorie, natuur vanuit de flanken het
functioneel aansluiten bij de inrichting van het
Oude Dorp in; bereikbaarder voor de Amstelvener;
land Artpark, t.b.v. de stad en de omgeving; dit
5. Activeren van (wandel/fiets)routes en het
betekent dat dit primair beschikbaar wordt voor
programmeren van de openbare ruimte van en naar
maatschappelijke voorzieningen;
het Oude Dorp.
• Vanaf het land Artpark moet een verbinding naar museumlijnhalte worden gemaakt; • Schoolplein aan Schaepmanlaan 5 -7 en Smedemanplein zijn plekken van ‘rust’ waar groen is voor de buurt; • Op het Annapark dient ruimte te worden gereserveerd voor het verbinden van (regionale/ MRA) fiets- en wandelroutes.
Oude Dorp Uitgangspunten Historisch lint als drager met het Oude Dorp als spil; • Versterken verbindingen met het dekpark, Poeloever, Poel en Amsterdamse Bos; • Verhogen en vitaliseren voorzieningenniveau; • Versterken historisch karakter openbare ruimte; • Parkeren voldoende en bereikbaar; De beoogde ambitie en uitgangspunten kunnen we uiteenzetten in een aantal stappen / opdrachten: 1. Invoeren betaald parkeren; 2. Continuïteit evenementen, betere programmering, centrummanagement en locaties (aanstellen van een centrummanager);
19
5. Thematische uitwerkingen Ontwerp Omgevingsvisie Amstelveen In de ontwerp Omgevingsvisie Amstelveen worden vijf ruimtelijke opdrachten onderscheiden die voor de stadbelangrijk zijn. Het gaat om: gezond, duurzaam, groen, bereikbaar en compact Amstelveen. De gebiedsvisie Noordelijke Poeloever, Oude Dorp en Annapark draagt bij aan de ruimtelijke opdrachten, waarmee het beschouwd mag worden als een
Gezond
Groen
Compact
Amstelveen
Amstelveen
Amstelveen
toegespitste uitwerking van de omgevingsvisie.
Gezondheid We willen dat Amstelveen gezonder wordt door nieuwe
Duurzaam
Bereikbaar
Amstelveen
Amstelveen
voorzieningen voor bewegen, ontmoeten, toerisme
concrete uitwerking daarvan is dat in het gebied ook
bedreigde soorten te beschermen.
en recreatie. Dit betekent dat er dichtbij huis genoeg
nagedacht wordt over deelmobiliteit (auto en fiets).
De provincie hanteert regels voor het NNN waarbij
plekken zijn om elkaar te ontmoeten, te ontspannen, te
Voor wat betreft de P van personenauto wordt er niet
het uitgangspunt is dat de wezenlijke kenmerken en
bewegen of te sporten. Ook reserveren we ruimte voor
geïnvesteerd in de bereikbaarheid, maar wel in de
waarden (WKW’s) niet aangetast mogen worden. Uit
maatschappelijke voorzieningen zoals sport, zorg, welzijn,
parkeervoorzieningen.
de WKW’s voor dit gebied blijkt dat de kernkwaliteit
onderwijs en cultuur.
Bereikbaarheid
Groen en water
wordt omschreven als kleinschalig waterrijk, bos- en parklandschap met recreatief gebruik. Soorten als
In deze visie is ook vol aandacht voor groen (en
ringslang en (water)vleermuizen vinden hier hun
Het STOMP-principe volgend, moet het visiegebied
ecologie) en het versterken van de groen-blauwe
leefgebied. Ook de waterspitsmuis is een belangrijke
allereerst goed bereikbaar zijn lopend (Stappen) en
infrastructuur. Bijvoorbeeld door de aanleg van een
soort. Qua vervangbaarheid wordt aangegeven dat het
per fiets (Trappen). Het gaat hierbij om goede lokale en
groene verbinding tussen de Noordelijke Poeloever en
gebied nagenoeg onvervangbaar is.
regionale wandel- en fietsroutes die uitnodigen om het
het Oude Dorp, ter hoogte van het Raadhuisplein.
De Poel dient ook te voldoen aan de Europese
gebied lopend of op de fiets te bezoeken en om goede
Kaderrichtlijn Water (KRW), met als doel de
(veilige) parkeervoorzieningen. De bereikbaarheid per
Over een groot gedeelte van de Poel ligt het
waterkwaliteit ervan te vergroten. KRW en NNN werken
Openbaar Vervoer is een lastig vraagstuk, daar wordt later
Natuur Netwerk Nederland (NNN). Dit verbindt
samen aan het herstel van ecosystemen en natuur in
op teruggekomen. De M staat voor mobiliteitsdiensten en
natuurgebieden om biodiversiteit te versterken en
Nederland.
20
Het is onze intentie om de recreatieve versterking voor
zwemplek) een aantasting van het NNN opleveren of
zowel binnen het luchthavengebied als binnen het
onze inwoners te verbinden aan doelen voor een rijkere
hier goed verenigbaar mee zijn. We maken inzichtelijk
beperkingengebied rondom Schiphol. Hierdoor is
en meer robuuste natuur in en rondom de Poel. En om
welke soorten voorkomen en er zal een nadere
woningbouw op sommige plekken slechts kleinschalig
de natuur beter beleefbaar te maken. Daarom gaan we
gebiedsverkenning -met nadruk op het verbeteren
mogelijk en moeten andere ontwikkelingen aan het LIB
binnen en buiten het plangebied actief op zoek naar
van de bodem- en waterkwaliteit- worden uitgevoerd.
worden getoetst. Inmiddels is door het Rijk bevestigd
kansen die bijdragen aan een blijvende balans tussen
Op basis van deze onderzoeken kunnen we
dat de LIB-contour ter plekke van het visiegebied is
mens en natuur. In de planuitwerking wordt daarbij
planvorming voor de verdere recreatieve ontwikkeling
opgeheven. Deze staat echter nog wel op kaart en zal
rekening gehouden met voorwaarden die de NNN en de
verrijken met maatregelen die noodzakelijk zijn en
moeten worden aangepast bij een wijziging van het LIB.
KRW stellen. Hieronder volgt een samenvatting op welke
eventueel met maatregelen die een flinke plus zetten
manier: • Het bestaande watersysteem moet altijd kunnen blijven functioneren, bijvoorbeeld de inlaten vanuit de Poel naar de omliggende polders. • Een watersysteem afhalen (bijvoorbeeld bij het inrichten van een zwemplek) mag niet zonder
op de bestaande natuurwaarden. • We besteden we extra zorg aan het leefgebied van de ringslang. • Behoud en herstel van waardevolle oevers en oeverlanden staan bij de planvorming centraal.
Evenementen In en rond het dorp vinden vooral kleinschalige evenementen plaats. Soms zijn er grotere evenementen zoals Amstelveen Culinair bij de Poeloever. Als het dek over de A9 af is, kunnen daar (beperkt door veiligheidseisen) ook evenementen
compensatie. In de verdere uitwerking zal een
Luchthavenindelingsbesluit
compensatiegebied moeten worden aangewezen.
Een deel van het visiegebied lag in het gebied van
in de komende tijd onderzocht. Vanuit de ondernemers
• Nader ecologisch onderzoek zal worden uitgevoerd
plaatsvinden. De verdeling van de evenementen wordt
het LIB. In dit Luchthavenindelingbesluit Schiphol
van het Oude Dorp en de kant van Anna en de ateliers
om de vraag te kunnen beantwoorden of de
(LIB Schiphol) staan veiligheid- en gezondheidsregels
in het gebied, zien we mogelijkheden voor uitbreiding
voorgestelde ingrepen (zoals een oeverroute en een
over de bestemming en het gebruik van de gronden,
van het aantal evenementen.
21
6. Uitvoeringsagenda Planuitwerking en voorbereiding
Stappenplan, proces en planning
In de eerste helft van 2026 zal voor een aantal
2025
Gebiedsvisie
De belangrijkste aanjager is de aanleg van een
projecten de bestek- en aanbestedingsfase
2026
Stedenbouwkundigplan
overkapping met een park op de A9, waardoor in een
plaatsvinden op basis van definitieve
BeeIdkwaIiteitplan
keer een enorm areaal aan openbare ruimte vrijkomt.
inrichtingsplannen. Bijvoorbeeld voor het inrichten van
Voorlopig ontwerp Inrichtingsplannen
In 2027 kunnen we starten met de inrichting van het
het Annapark.
2027
Definitief ontwerp lnrichtingplannen
Annapark en om dat te kunnen doen, zal deze visie door de gemeenteraad moeten worden vastgesteld,
Planologie
Uitvoering
om als onderliggende kaderstellend document te
Deze gebiedsvisie vormt samen met het nog op
2027
dienen.
te stellen Stedenbouwkundig plan de basis voor
Start parkeergarage
een ruimtelijke procedure (bijvoorbeeld wijziging
Start inrichting Annapark 2028
Start voorplein Raadhuis Start realisatie Oeverroute Start Noordelijke Poeloever (versterken recreatie)
2029
Oplevering Annapark Oplevering Oeverroute
Omgevingsplan). Dit kan nodig zijn voor het
stedebouwkundig plannen voor de Noordelijke
aanpassen of inrichten van openbare ruimte of
Poeloever en de Annapark zone (met programma
voor vastgoedontwikkelingen. Andere aanvullende
en schetsontwerp inrichtingsplan) en een
besluiten of kadersstellende documenten (bijv. een
beeldkwaliteitplan op. Daarin worden de ruimtelijke
verkeersbesluit) kunnen nodig zijn afhankelijk van de
kaders en ontwerpopgaves uit deze visie nader
soort ontwikkeling.
Oplevering parkeergarage
uitgewerkt. De schetsontwerp inrichtingsplannen
Oplevering voorplein Raadhuis
leveren een concretere raming op met betrekking
No regret maatregelen
Start herinrichting Doorweg (t.h.v. parkeergarage)
tot de uitvoeringskosten. Oplevering gebeurt in twee
Er zijn mogelijk projecten die eerder tot uitvoering
Start Raadhuisplein (vergroenen t.h.v. parkeerplekken)
stappen; eerst een voorlopig stedenbouwkundigplan
kunnen worden gebracht bijvoorbeeld omdat er geen
en beeldkwaliteitsplan waarop kan worden
ruimtelijke procedure nodig is. Daarbij kan worden
geparticipeerd en vervolgens een definitief
gedacht aan de economische opgave voor het Oude
stedenbouwkundig- en beeldkwaliteitplan.
Dorp.
Start zwemplek 2031
Na vastelling van de gebiedsvisie, stellen we in 2025
Oplevering Raadhuisplein (vergroenen t.h.v. parkeerplekken) Oplevering Doorweg Oplevering zwemplek Oplevering Noordelijke Poeloever (versterken recreatie)
Bovenstaande planningen zijn indicatief.
In 2026 liggen er definitieve inrichtingsplannen voor verschillende deelprojecten. Dit wordt voorafgegaan door het opstellen van voorlopige inrichtingsplannen, waarop geparticipeerd kan worden.
22