Bijlage 1 - Concept Jaarstukken 2023 GR OGZ Amstelland
Tekst van het document
Zorg voor nieuwkomers en vluchtelingen •
De JGZ biedt op dit moment jeugdgezondheidszorg aan 315 Oekraïense kinderen in Amstelland. Ouders uit de Oekraïne zijn over het algemeen niet goed bekend met het Nederlandse zorgsysteem en de jeugdgezondheidszorg. Dit zorgt ervoor dat JGZ professionals veel tijd moet investeren in de uitleg hiervan, zodat ouders hun weg weten te vinden. De JGZ ziet een hoog 25
•
•
• •
•
percentage no show bij deze groep. Om ervoor te zorgen dat er meer kinderen verschijnen op een afspraak, hebben we communicatiematerialen in het Engels en Oekraïens ontwikkeld. Verder verhuist deze groep meestal snel weer naar andere regio’s in Nederland, of terug naar de Oekraïne. In Amstelveen waren er al relatief veel nieuwkomers, we zien nu ook dat het aantal Russische en Zuid Amerikaanse kinderen hard stijgt. Dit leidt tot grotere uitdagingen rondom het bieden van zorg aan groepen nieuwkomers. Ook zien we dat relatief veel Indiase kinderen tot 4 -5 jaar thuis blijven en dan moeite krijgen om zich aan te passen en mee te doen op school. We krijgen vragen van scholen over het geven van voorlichtingen over de ontwikkeling van kinderen en wat we verwachten van een kind dat naar de (voor) school gaat. Vooral in Amstelveen en ook in Uithoorn vestigen zich veel expats, vooral mensen uit India. In de Indiase cultuur wordt heel anders omgegaan met opvoeding . De ouders ( vooral moeders) voelen zich in Nederland geïsoleerd en zijn veel alleen thuis met hun kind. Ook voorscholen ervaren de verschillen in cultuur en opvoeding. De JGZ investeert in voorlichting voor deze groep over hoe zaken geregeld zijn in Nederland en de Nederlandse gezondheidszorg. In Amstelveen (locatie Zonnestein) organiseert de JGZ groepsconsulten voor Indiërs om uitbreiding van sociale contacten te stimuleren.
In 2023 is er een nieuwe opvanglocatie voor asielzoekers geopend in Uithoorn. In ’t Buurtnest worden ongeveer 30 asielzoekers opgevangen. Door de goede samenwerking met de gemeente, de internationale taalklas en het Rode Kruis, zijn de kinderen die hier opgevangen worden goed bij ons in beeld. Statushouders en vluchtelingen hebben ook recht op jeugdgezondheidszorg. Financiering van jeugdgezondheidszorg vindt plaats via het COA. De JGZ neemt deel aan een brede GGD werkgroep samen met andere afdelingen die te maken hebben met zorg voor vluchtelingen, waardoor de zorg nog beter kan worden afgestemd.
Doelstellingen en indicatoren Een opmerking bij dit hoofdstuk is dat de genoemde aantallen in de tabellen in sommige gemeenten relatief klein zijn). Dit kan zorgen voor een vertekend beeld. Aantal kinderen in zorg
Aantal kinderen 0-4
Begroting 2023 8.004
Realisatie 2023 7.905
Realisatie 2022 8.081
Realisatie 2021 8.004
Aantal kinderen PO
18.232
18.067
18.501
18.232
Aantal kinderen SO
699
691
719
699
9.696
9.379
36.997
36.314
Aantal kinderen in zorg
Aantal kinderen VO
9.379
9.724
Totaal aantal kinderen onder zorg
36.314
36.387
•
• • • •
Bij het aantal kinderen onder zorg in de leeftijdscategorie 0-4 zien we een kleine daling ten opzichte van 2022 en ook een daling ten opzichte van het begrote aantal. Met name het aantal 0 en 1 jarigen is gedaald. Dit komt doordat de geboortegolf uit 2021 als gevolg van corona voorbij is. Het effect van de geboortegolf zien we terug in de hogere aantallen 2 en 3 jarigen. Het aantal leerlingen onder zorg in het primair onderwijs (PO) is gedaald ten opzichte van 2022 en lager dan begroot. Het aantal leerlingen onder zorg in het voortgezet onderwijs (VO) is gestegen t.o.v. 2022 en ten opzichte van de begroting. Voor het speciaal onderwijs (SO) geldt dat de leerlingenaantallen stabiel blijven. Het totaal aantal kinderen onder zorg is in 2023 lager dan in 2022, maar iets hoger dan begroot.
26
Bereik 0-3 jarigen 2023 Locatie
0 jr 99% 99% 99% 98% 98% 100% 100% 99%
Aalsmeer Amstelveen Westwijk Amstelveen Zonnestein Diemen Duivendrecht* Ouderkerk a/d Amstel* Uithoorn Totaal
2022 3 jr 92% 94% 91% 89% 96% 85% 91% 91%
0 jr 98% 99% 99% 100% 100% 100% 100% 99%
2021 3 jr 92% 95% 92% 87% 86% 93% 96% 92%
0 jr
3 jr
100% 99% 99% 99% 94% 100% 100%
93% 97% 93% 95% 94% 85% 96%
100%
95%
* Omdat Duivendrecht geen JGZ-locatie heeft, is op aanvraag van de gemeente Ouder-Amstel in het bereik van 0- en 3-jarigen voor de plaatsen Duivendrecht en Ouderkerk a/d Amstel berekend op basis van de woonplaats (postcode) van het kind. Voor de andere gemeenten/plaatsen is het bereik berekend op basis van dossierlocatie.
De JGZ heeft in 2023 bijna alle 0-jarigen in Amstelland bereikt (99%, gelijk aan 2022) en het merendeel van de 3-jarigen (91%, in 2022 92%). De JGZ biedt zorg op maat. Dit betekent dat we niet alle kinderen meer op standaard momenten zien, maar naar behoefte en in samenspraak met de ouders. Het landelijke normpercentage wordt hiermee losgelaten. We zien in de praktijk dat een aantal ouders niet verschijnt op het consult met hun 3 jarige, met als reden dat ze hun kind niet willen laten vaccineren en ze verder geen vragen en / of zorgen hebben. Bereik 5- en 10-jarigen 2023 Locatie Aalsmeer Amstelveen Westwijk Amstelveen Zonnestein Diemen Ouderkerk a/d Amstel Uithoorn Totaal
5 jr 96% 91% 92% 98% 99% 98% 95%
2022 10 jr 100% 97% 99% 93% 99% 99% 98%
5 jr 94% 90% 97% 94% 100% 96% 94%
2021 10 jr 96% 88% 67% 62% 94% 90% 83%
5 jr 97% 87% 97% 97% 99% 99% 95%
10 jr 99% 81% 42% 72% 99% 95% 80%
Bereik van 5-en 10-jarigen is berekend op basis van de begeleidende JGZ-locatie horende bij de schoollocatie van een leerling, het bereik van 2022 is berekend over het schooljaar 2021-2022.
Het totale bereik van de 5 jarigen is in 2023 stabiel gebleven ten opzichte van 2022. Wat opvalt is de stijging in het bereik van 10 jarigen, van 83% in 2022 naar 98% in 2023. Een verklaring hiervoor is dat na de Coronaperiode we weer toegang tot de scholen hadden, waardoor we meer kinderen hebben bereikt, aangezien deze consulenten op school plaatsvinden. Bereik 13-, 14-, 15- en 16-jarigen Locatie Aalsmeer Amstelveen Westwijk Amstelveen Zonnestein Uithoorn Totaal
13 jr 73% 82%
2023 14 jr 15 jr 87% 46% 87% 74%
13 jr 69% 75%
2022 14 jr 15 jr 94% 31% 80% 49%
16 jr 30% 46%
16 jr 92% 65%
83%
72%
90%
40%
65%
55%
40%
76%
87% 82%
83% 83%
64% 71%
77% 50%
80% 73%
81% 77%
54% 46%
73% 72%
13 jr 61% 55%
2021 14 jr 15 jr 72% 35% 87% 13%
16 jr 39% 26%
53% 56%
100% 88%
38% 30%
18% 18%
Bereik van 13-, 14-, 15,- en 16-jarigen is berekend op basis van de begeleidende JGZ-locatie horende bij de schoollocatie van een leerling, het bereik van 2022 is berekend over het schooljaar 2021-2022.
27
Het totale bereik van de 13- tot en met 16-jarigen is gestegen t.o.v. 2022, met uitzondering van de 16 jarigen. Een verklaring hiervoor is dat we na de Coronaperiode weer toegang tot de scholen hadden, waardoor we meer kinderen hebben bereikt. Een verklaring voor de daling in het bereik van 16 jarigen, is dat er een verschuiving gaande is van contactmomenten met leerlingen van klas 4 naar klas 3 (en van klas 2 naar 1). Hierdoor kunnen we kleine zorgen en problemen bij leerlingen eerder signaleren, normaliseren, of aanvullende hulp inschakelen als dat nodig is. In het kader van zorg op maat ziet de JGZ niet meer standaard alle kinderen, maar wordt ook gekeken aan de hand van een vragenlijst, signalen van school, ouders en de leerling zelf of een contactmoment nodig is. Vaccinatiegraden In 2022 zijn de vaccinatiegraden voor het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) in heel Nederland gedaald, laat de nieuwste RIVM-rapportage zien. Voor het eerst komen de landelijke vaccinatiegraden voor zuigelingen onder de WHO norm van 90%2. In de gemeenten in regio Amstelland liggen de vaccinatiegraden over het algemeen hoger dan in de rest van Nederland. De daling van de vaccinatiegraden is zichtbaar in Amstelland, maar vaak minder sterk dan in de rest van Nederland. Toch komen ook in Aalsmeer, Amstelveen en Diemen de meeste zuigelingen vaccinatiegraden in 2022 onder de 90% uit.
Dit is een zorgelijke ontwikkeling. In OuderAmstel en Uithoorn blijven deze wel boven de 90%. Een aantal zaken vallen op m.b.t. de vaccinatiegraden in de regio Amstelland over 2022: •
• •
De vaccinatiegraden voor zuigelingen zijn over het algemeen minder sterk gedaald in Amstelland dan in de rest van Nederland. In Ouder-Amstel stegen een aantal vaccinatiegraden voor zuigelingen zelfs licht (DKTP en HepB). In Aalsmeer is de daling onder zuigelingen iets sterker dan in de rest van Nederland, maar de vaccinatiegraden liggen nog steeds rond of hoger dan het landelijk gemiddelde. De vaccinatiegraden voor schoolkinderen daalden minder sterk in Amstelland dan in de rest van Nederland. In Diemen is er zelf een lichte stijging voor zowel de vaccinatie tegen bof, mazelen en rodehond (BMR) als die tegen difterie, tetanus en polio (DTP). De HPV-vaccinatiegraad is de enige vaccinatiegraad die in 2022 in Nederland gemiddeld steeg. De HPV-vaccinatiegraad lag in Amstelland al hoger dan in de rest van Nederland. In Diemen, OuderAmstel en Uithoorn daalt de HPV-vaccinatiegraad licht, maar komt nog steeds fors hoger uit dan het Nederlandse gemiddelde. Datzelfde geldt voor de andere vaccinatie voor tieners, de vaccinatie tegen meningokokken: deze daalt in lijn met het landelijke beeld, maar komt in de meeste Amstellandse gemeenten nog steeds boven het landelijk gemiddelde uit. Alleen in Uithoorn laat de vaccinatie tegen meningokokken een daling van 10% zien en zit deze nu precies op het Nederlands gemiddelde.
Uit het team horen we terug dat ouders na Corona steeds kritischer zijn geworden over vaccineren.
Informed consent De rapportage van het RIVM betreft de vaccinatiegraad exclusief anonieme vaccinaties. De cijfers zijn daarom een onderrapportage. Door anonieme vaccinaties kunnen we minder goed achterhalen op welke plekken we moeten zijn om de vaccinatiegraad te verhogen. Hoeveel vaccinaties we missen, weten we niet. Dat komt door informed consent: actieve toestemming van ouders en jongeren is nodig om gegevens te kunnen delen met het RIVM. Op basis van deze gegevens worden de vaccinatiegraden berekend. RVP-peiling In de RIVM-rapportage zijn de resultaten van de RVP-peiling opgenomen die het RIVM in 2022 heeft laten uitvoeren. Daaruit blijkt dat, hoewel de meeste ouders in Nederland in 2022 nog steeds positief zijn over het RVP, een grotere groep negatief denkt over vaccineren dan voorheen. Uit de praktijk merken we 2 90% of hoger is voor de meeste vaccinatiegraden de streefwaarde van de
Wereldgezondheidsorganisatie (WHO).
28
dat de desinformatie rondom Corona impact heeft op de RVP vaccinaties en het wantrouwen richting de overheid is toegenomen. Ook wordt vaccineren steeds minder vanzelfsprekend. De JGZ neemt, zoals bij de paragraaf over vaccinaties genoemd, al maatregelen om het bereik op peil te houden en te verhogen.
Aantal onderzoek op indicatie overgewicht Aantal onderzoek op indicatie overgewicht Aalsmeer
2023
2022
78
108
98
Amstelveen Diemen
221
195
191
134
160
102
Ouderkerk a/d Amstel
17
23
15
Uithoorn
153
172
158
Totaal
603
658
564
2021
Overgewicht en obesitas zijn belangrijke gezondheidsproblemen, waarvoor ook aandacht is in reguliere consulten. De JGZ besteedt in extra consulten aandacht aan leefstijl, opvoeding en omstandigheden binnen een gezin. We zien in 2023 over het totaal gezien een kleine daling in het aantal onderzoeken op indicatie overgewicht vergeleken met 2022. Nieuwkomersonderzoeken
Nieuwkomers onderzoeken Aalsmeer Amstelveen Diemen Ouder-Amstel Uithoorn Totaal
2023 0-4 jaar 13
12
2022 0-4 jaar 18
445 16 48 59 580
393 70 20 41 542
4+
354 44 4 27 442
4+ 35 219 11 11 57 333
2021 0-4 jaar 5 300 27 9 38 379
4+ 15 326 13 2 34 390
Jaarlijks verhuizen gezinnen met kinderen uit het buitenland naar de regio Amstelland. In 2023 zien we over het totaal een toename door de komst van Oekraïense vluchtelingen en nieuwkomers. In de leeftijdscategorie 0-4 is de het aantal nieuwkomersonderzoeken in alle gemeenten gedaald, in de leeftijdscategorie 4+ is dit in alle gemeenten, behalve Aalsmeer, gestegen. De kinderen uit andere (Niet westerse ) landen worden allemaal opgeroepen door JGZ en het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) wordt gestart. Samen Starten Consulten Samen Starten Aalsmeer Amstelveen Diemen Ouder-Amstel Uithoorn Totaal
2023 aantal 230
% 93,5
2022 aantal 253
% 94,4
593 324 90 299 1.501
95,6 91,0 93,3 90,6 93,2
682 344 103 294 1.676
90,9 89,8 95,4 89,9 91,3
2021 aantal 296 804 378 95 344 1.917
% 96,1 95,9 92,2 93,1 93,2 94,6
Samen Starten is een programma op indicatie dat de psychosociale ontwikkeling van kinderen vanaf de geboorte ondersteunt. Kenmerkend is de samenwerking tussen partners in het brede jeugddomein, een specifieke gespreksmethodiek en het stapsgewijs volgsysteem. In het kader van Samen Starten voert 29
een jeugdverpleegkundige een gesprek (consult) met ouders van nieuwgeboren kinderen. In dit gesprek komen onderwerpen als jeugd, relatie, financiën en huisvesting aan de orde. Het gesprek is ter ondersteuning van de ouders geeft de verpleegkundige de mogelijkheid om de gezinssituatie in kaart te brengen. Het totaal aantal consulten is in 2023 gedaald t.o.v. 2022. Dit komt doordat er in 2023 minder baby’s zijn geboren in vergelijking met 2022 en 2021.
Stevig Ouderschap 2023 In zorg eind kalenderjaar 4 22 4 0 6 36
Nieuw in zorg 8 25 5 2 8 48
Stevig Ouderschap Aalsmeer Amstelveen Diemen Ouder-Amstel Uithoorn Totaal
Nieuw in zorg 1 20 5 1 0 27
2022 In zorg eind kalenderjaar 4 16 5 2 0 27
Nieuw in zorg 12 18 4 3 13 50
2021 In zorg eind kalenderjaar 10 18 4 2 12 46
Stevig Ouderschap geeft gezinnen met een minder makkelijke start een steuntje in de rug. Met huisbezoeken van een speciaal opgeleide jeugdverpleegkundige helpt deze interventie ouders hun zelfvertrouwen en zelfredzaamheid te vergroten en hun sociale netwerk te versterken en zo grote(re) problemen te voorkomen. Uit de tabel blijkt dat in 2023 het totaal aantal nieuwe trajecten Stevig Ouderschap is gestegen t.o.v. van 2022. We hebben in 2023 meer aandacht besteed aan Stevig Ouderschap bij ouders.
Ziekteverzuimbegeleiding Voortgezet Onderwijs Aantal ziekteverzuim begeleiding Aalsmeer
2023
2022
2021
22
13
17
Amstelveen
138
114
104
Uithoorn
77
91
67
Totaal
237
218
188
Om schooluitval te voorkomen vindt ziekteverzuimbegeleiding plaats. Bij twee weken aaneengesloten verzuim, of driemaal binnen zes weken, wordt de leerling en ouder uitgenodigd voor een consult bij de Jeugdarts. Samen wordt de belastbaarheid van de leerling vastgesteld en er worden afspraken gemaakt. Met toestemming van leerling en ouders worden de afspraken gedeeld met school. Wanneer het ongeoorloofd verzuim betreft dan wordt er nauw samengewerkt met de Leerplichtambtenaar en school om de leerling weer op gang te helpen. In totaal is het aantal ziekteverzuimbegeleidingen in 2023 gestegen t.o.v. 2022. In Amstelveen en Aalsmeer zien we een stijging. We hebben geïnvesteerd in de samenwerking met VO scholen, waardoor we meer aanmeldingen krijgen. Daarnaast zien we meer (psychische ) problemen en verzuim bij een groep leerlingen (zie ook JGZ na Corona). In Uithoorn is het aantal aanmeldingen gedaald. Dit komt omdat in Uithoorn scholen vaker eerst zelf in gesprek gaan met ouders en leerlingen voordat er een aanmelding voor ziekteverzuimbegeleiding bij de JGZ terecht komt. Hierdoor kunnen sommige casussen al worden genormaliseerd. De complexere casuïstiek komt bij ons terecht. We zijn hierover ook in gesprek met anderen scholen in andere gemeenten.
Verwijzingen naar VVE 2023 Indicering VVE
aantal
2022 %
aantal
2021 %
aantal
%
30
Aalsmeer
50
5,6%
40
4,6%
37
4,4%
Amstelveen
125
4,4%
134
4,5%
106
3,6%
Diemen
149
12,9%
62
5,0%
87
7,3%
Ouder-Amstel
21
6,0%
8
2,5%
13
4,5%
Uithoorn
83
7,4%
99
8,9%
92
9,2%
Totaal
428
6,8%
343
5,3%
335
5,4%
JGZ geeft kinderen van 1 tot 4 jaar, die (een risico op) een onderwijsachterstand hebben, een zogenaamde VVE-indicatie. Dit geeft toegang tot de voorschoolse of vroegschoolse educatie. Daar leren kinderen al spelend de Nederlandse taal. Zo kan een kind een achterstand inhalen en een goede start maken op de basisschool. In iedere gemeente gelden andere voorwaarden voor de VVE-indicatie. We zien in 2023 in totaal een toename in het aantal afgegeven VVE-indicaties vergeleken met 2022 en 2021. In Diemen zien we een forse toename van het aantal VVE indicaties. Een verklaring hiervoor is dat Diemen in 2023 het beleid op dit gebied heeft bijgesteld en kinderen eerder in aanmerking komen voor een VVE- indicatie.
Chatgesprekken
Ouder-chat aantal chats
2023
2022
2021
1.997
1.858
2.359
Een online-chat is een laagdrempelige en anonieme manier om contact te leggen met de jeugdgezondheidszorg. Voor zowel ouders als jongeren is een chat ingericht waar zij met vragen over gezondheid, opvoeden en opgroeien terecht kunnen. Onderzoek laat zien dat deze manier bijdraagt aan het voorkomen zwaardere zorg. We zien dat in 2023 het aantal chats met ouders is gestegen ten opzichte van 2022. Door de wijze van registratie is er bij de ouder-chat geen onderscheid te maken tussen de de gemeenten van Amstelland en Amsterdam. Tot nu toe hadden we ook toegang tot gegevens over de jongerenchat (jouwGGD.nl). Deze cijfers worden helaas niet meer beschikbaar gesteld door de GGD GHOR, daarom kunnen we er niet meer over rapporteren. Klanttevredenheidsonderzoek (KTO) De uitkomsten van het KTO uitgevoerd in 2022 zijn begin 2023 bekend gemaakt. De resultaten laten zien dat onze klanten tevredenheid zijn over het laatste contact met JGZ. De JGZ scoort een 4,5 op een vijfpuntsschaal in Amstelland. Alle teamleiders JGZ kregen de uitkomsten per JGZ locatie. Deze uitkomsten zijn besproken met de teams. Eventuele verbeterpunten zijn opgepakt.
Wat heeft het gekost?
31
De totale lasten gemaakt voor de uitvoer van de Jeugdgezondheidzorg zijn € 101.813 hoger dan begroot. De lasten van de GR Amstelland liggen € 96.084 hoger dan de geactualiseerde begroting. Het restant betreft een hogere ontvangst van het RIVM voor de uitvoer van de hielprikjes. In het najaar van 2023 is met het bestuur besproken dat er extra lasten worden gemaakt voor de zorg aan Oekraïense kinderen. Het verwachte bedrag was € 170.000. De rijksoverheid heeft middels het gemeentefonds aan alle gemeenten middelen toegekend om deze kosten te bestrijden. Toelichting Financiering Hielprikjes Het RIVM vergoedt per gegeven hielprikje een bedrag. Er was in de begroting rekening gehouden met een opbrengst van € 35.000,-. De werkelijke opbrengst was iets hoger. Toelichting Realisatiecijfers: Het onderstaande overzicht geeft de realisatiecijfers voor 2023 weer.
De tekst hieronder geeft een toelichting op de afwijkingen in de realisatie van de verschillende producten van het Basispakket. 0-4 jaar In de 0-4 hebben we iets minder gedaan dan begroot. Dit is het gevolg van het feit dat het aantal kinderen lager is dan begroot, met name de 0-jarigen zijn lager. 4-12 jaar Op het Primair onderwijs zien we een flinke stijging ten opzichte van het jaar ervoor. Dit is het gevolg van de inzet op de Rijksvaccinatiecampagne, naast de reguliere werkzaamheden. Er is onder meer gevaccineerd in een sporthal in Diemen. Verder zijn de scholen in tegenstelling tot 2022 het hele jaar open geweest en is er veel tijd geïnvesteerd in de samenwerking met scholen. Het aantal kinderen is
32
weliswaar gedaald, maar het bereik is gestegen. Verder heeft de zorg aan Oekraïense kinderen tot extra lasten geleid. 12-18 jaar Ook in het Voortgezet onderwijs hebben we veel inzet gepleegd voor de Rijksvaccinatiecampagne. Tevens zien we in het VO veel inzet op nieuwkomers. Ook bij deze categorie heeft de zorg aan Oekraïense kinderen tot extra lasten geleid. Dit geldt overigens ook voor de andere categorieën, maar speelt vooral bij 4-12 en 12-18 jaar. Stevig Ouderschap De realisatie voor Stevig Ouderschap is hoger dan in 2022. In 2023 is meer geïnvesteerd in het onder de aandacht brengen van Stevig Ouderschap bij ouders, wat geleid heeft tot meer trajecten. Ziekteverzuimbegeleiding Er is meer inzet geweest op ziekteverzuimbegeleiding. Er is geïnvesteerd in de samenwerking met VO scholen, waardoor we meer aanmeldingen krijgen. Materiele lasten Materiële lasten zijn licht toegenomen, voornamelijk door de stijging van de kosten van het EKD (Elektronisch Kind Dossier). Verder door de algemene prijsindexatie. Hier was in de actualisatie 2024 nog geen rekening mee gehouden. Plustaken In onderstaand overzicht is het financieel resultaat van de diverse plusproducten weergegeven. Het aantal plusproducten neemt toe. Opvalt dat na enkele jaren aanzienlijke onderbesteding voor opvoedkundig advies de realisatie is aangetrokken.
33
1.6 Openbare Geestelijke Gezondheidszorg (Vangnet) De afdeling Vangnet MGGZ (Vangnet) houdt zich vooral bezig met personen die zich in een sociaal maatschappelijke crisis bevinden. Het gaat om mensen met allerlei problemen die hulp nodig hebben doordat zij overlast veroorzaken en/of hulpbehoevend zijn. De problematiek kan acuut zijn maar ook al lang bestaan. Deze OGGZ-cliënten mijden vaak zorg of hebben geen (adequate) hulpvraag. De reguliere hulpverlening kent de cliënt vaak niet, is de cliënt uit het oog verloren of is nog niet in staat een adequate behandeling te bieden. Kenmerkend voor de werkzaamheden van Vangnet is dat de interventies een hoog “crisis” gehalte hebben, ook al is de aard van de problematiek meestal chronisch en komen cliënten vaak meerdere malen in beeld. Bij Vangnet komen meldingen op verschillende manieren binnen. De belangrijkste ingangen zijn de gemeentelijke meldpunten Zorg en Overlast en het Advies- en Meldpunt OGGZ van de GGD. Belangrijke melders zijn de politie, andere professionals en burgers. De afdeling Vangnet voert al jaren taken uit in Amstelland die via de Gemeenschappelijke Regeling (GR) worden gefinancierd. Het takenpakket verschilt voor de vijf deelnemende gemeenten; de DUOgemeenten (Diemen, Uithoorn, Ouder-Amstel) hebben meer belegd bij de GGD dan de AA-gemeenten (Amstelveen, Aalsmeer).
Sinds 2020 zijn daar taken vanuit de Wet verplicht GGZ (Wvggz) bij gekomen. Ook voor de Wvggz geldt dat door de DUO gemeenten meer bij de GGD belegd dan door de AAgemeenten. De financiering van Wvggz-taken loopt nog niet via de GR; afzonderlijke gemeenten hebben hierover afspraken met de GGD gemaakt. Onderstaande tabel geeft een overzicht van de taken die nu door Vangnet voor de Amstellandgemeenten uitgevoerd: Taken in de GR (Wmo)
Diemen, OuderAmstel en Uithoorn
Amstelveen en Aalsmeer
24/7 Crisisdienst (beschikbaarheid)
Ja
Ja
Wijk-GGD/ondersteuning zorg en signalen overleg
Ja
Nee
Hygiënisch Woningtoezicht (HWT)
Ja
Ja
24/7 Crisisdienst (beschikbaarheid)
Wanneer de politie wordt geconfronteerd met personen die in een crisis verkeren of die plotseling hulpbehoevend zijn (bijv. dakloos geworden) kunnen zij 24 uur per dag een beroep doen op de Crisisdienst van Vangnet. Deze dienst kijkt ter plaatse wat er aan de hand is en verwijst door naar de juiste hulpverlening. Zo nodig wordt casuïstiek doorgezet naar een zorg en signalen overleg (DUO gemeenten) of het Sociaal team (Amstelveen en Aalsmeer).
Wijk-GGD/ondersteuning zorg en signalen overleg
Een Wijk-GGD van Vangnet is beschikbaar om de gemeentelijke meldpunten van Diemen, Ouder-Amstel en Uithoorn tijdens kantooruren te ondersteunen. In eerste instantie neemt het meldpunt de melding in behandeling en waar nodig wordt een Wijk-GGD ingezet. De Wijk-GGD komt bijvoorbeeld in beeld als er zorgen zijn om iemand in de buurt die zelf geen hulp vraagt of bij ernstige overlast voor buren (zoals agressie, lawaai, stank, vervuiling).
Hygiënisch Woning Toezicht
De inspecteur Hygiënisch Woningtoezicht (HWT) is belast met het opsporen, opruimen en ontruimen van vervuilde woningen. Hij of zij kan in een uiterste geval bestuursdwang uitvoeren voor verplicht opruimen. 34
De huisbezoeken vinden regelmatig plaats samen met een Wijk-GGD van de afdeling omdat vervuiling vaak gerelateerd is aan psychiatrische en/of verslavingsproblemen dan wel aan een sociaal maatschappelijk probleem, waar voor hulpverlening nodig is.
Wat hebben we bereikt en wat hebben we daarvoor gedaan? Onderstaand is het aantal meldingen gerapporteerd dat correspondeert met voorgenoemde activiteiten3. Vangnet rapporteert uitgebreider over de eigen inzet in o.a. de monitor van het Advies- en Meldpunt OGGZ4. In 2023 is een stijging zichtbaar bij Meldpunt OGGZ. Dit is te verklaren door een nieuwe werkwijze van de landelijke politie. Vanaf mei 2023 stuurt de politie alle niet-acute meldingen die gaan over mensen met onbegrepen gedrag, naar het Advies- en Meldpunt OGGZ. De GGD zorgt zo nodig weer voor doorgeleiding naar bijvoorbeeld een Sociaal Team. Vangnet rapporteert uitgebreider over het Advies- en Meldpunt OGGZ in een aparte monitor5. In enkele gevallen is Vangnet tijdens kantooruren (i.e. buiten de crisisdienst) toch ingezet op meldingen uit Aalsmeer en Amstelveen, wat verklaart waarom daar toch een aantal meldingen Wijk-GGD worden gerapporteerd.
Amstelveen
Aalsmeer
Diemen
OuderAmstel
Uithoorn
Totaal
Crisisdienst (24/7 beschikbaar)
16
3
10
2
3
34
Wijk-GGD/ Zorg & Overlast
5
1
104
43
90
243
HWT
37
2
9
3
9
60
Advies- en Meldpunt OGGZ
72
13
55
20
16
176
Totaal
130
19
178
68
118
513
Amstelveen 2019
2020
2021
2022
2023
Totaal
Crisisdienst
44
12
21
10
16
103
HWT
12
14
6
7
37
76
Meldpunt OGGZ
24
36
24
18
72
174
Zorg en overlast
3
3
1
4
5
16
2019
2020
2021
2022
2023
Totaal
Crisisdienst
3
4
2
1
3
13
HWT
4
6
4
1
2
17
Meldpunt OGGZ
2
5
5
1
13
26
Zorg en overlast
1
0
2
1
1
5
Aalsmeer
3 Niet aan alle meldingen bij Vangnet is een bekende postcode gekoppeld, zodat de gerapporteerde
aantallen waarschijnlijk een onderschatting zijn van het werkelijke aantal meldingen in de Amstelland gemeenten. 4 https://www.ggd.amsterdam.nl/vangnet/zorg-overlast/advies-meldpunt-oggz/ 5 https://www.ggd.amsterdam.nl/vangnet/zorg-overlast/advies-meldpunt-oggz/ 35
Diemen 2019
2020
2021
2022
2023
Totaal
Crisisdienst
20
9
19
6
10
64
HWT
2
12
4
2
9
29
Meldpunt OGGZ
10
19
29
11
55
124
Zorg en overlast
45
52
48
28
104
277
2019
2020
2021
2022
2023
Totaal
Crisisdienst
8
3
4
1
2
18
HWT
2
3
0
0
3
8
Meldpunt OGGZ
3
13
4
3
20
43
Zorg en overlast
19
29
24
34
43
149
Ouder-Amstel
Uithoorn 2019
2020
2021
2022
2023
Totaal
Crisisdienst
26
14
12
4
3
59
HWT
6
8
1
0
9
24
Meldpunt OGGZ
31
21
14
12
16
94
Zorg en overlast
45
112
40
64
90
351
Door de afdeling Openbare Geestelijke Gezondheidszorg worden sinds 2020 ook de taken in verband met de Wet Verplichte GGZ uitgevoerd. De taken op basis van de opdrachten vanuit de GR en die van de Wet Verplicht GGZ lopen door elkaar heen waardoor afgerekend is op basis van het begrotingsbedrag. Ter verduidelijking, het meldpunt zorg en overlast is 24/7 beschikbaar voor en ter voorkoming van crisissituaties. Sociaalpsychiatrisch verpleegkundigen (SPV’ers) kunnen naar situaties toe en helpen met oplossen en het voorkomen van verergering. Door medewerkers van het meldpunt worden tevens de taken uitgevoerd voor de Wvggz (hoorplicht, onderzoek). Het zijn dezelfde mensen en het zou te lastig zijn dit op te knippen in aparte taken, afrekening en begroting.
Plustaken
36
1.7 Beschikbaarheid lijkschouwing De afdeling FGMA (Forensische Geneeskunde en Medisch Advisering) verricht 24 uur per dag specifiek forensische taken zoals lijkschouwingen en medische zorg onder andere door het voorschrijven en verstrekken van methadon aan arrestanten. De lijkschouwers staan geregistreerd als forensisch arts en zijn benoemd als gemeentelijk lijkschouwer.
Wat hebben we bereikt en wat hebben we daarvoor gedaan? De gemeentelijke lijkschouwer (forensisch arts) wordt opgeroepen als iemand een niet natuurlijke dood is gestorven, bij vermoeden van een niet natuurlijke overlijden, of in geval van onverklaard overlijden. Samen met de politie onderzoekt de forensisch arts de situatie en probeert de doodsoorzaak vast te stellen. Ook euthanasie is een situatie waar de forensisch arts een rol speelt. De forensisch arts gaat na of de euthanasie volgens protocol is uitgevoerd, bespreekt de situatie met de uitvoerend arts/specialist en zorgt ervoor dat de vereiste verslagen en formulieren bij de Regionale Toetsingscommissie en/of officier van justitie terecht komen. Buiten de gemeentelijke taak biedt de afdeling onder meer forensisch medische expertise bij onderzoek aan slachtoffers en verdachten van (seksueel)geweld, bloed afnamen in het kader van de Wegenverkeerswet en urine afnamen voor Reclassering Nederland. Ook wordt samen met forensisch verpleegkundigen, in cellencomplexen en op ophoudlocaties van de politie, medische zorg aan arrestanten geboden. Hierbij valt te denken aan het behandelen van verwondingen en aandoeningen, voorschrijven en verstrekken van medicatie en het verstrekken van drugsvervangende middelen zoals methadon. Daarnaast verzorgen de forensisch verpleegkundigen nazorg bij slachtoffers van zedendelicten.
De aantallen lijkschouw en euthanasie fluctueren jaarlijks maar blijven samen stabiel.
Aalsmeer Amstelveen
2019
2020
2021
2023
Diemen
OuderAmstel
Uithoorn
Eindtotaal
Euthanasie Lijkschouw Eindtotaal
10 5 15
31 59 90
5 6 11
5 0 5
24 4 28
75 74 149
Euthanasie Lijkschouw Eindtotaal
11 12 23
28 49 77
8 3 11
1 0 1
16 1 17
64 65 129
Euthanasie Lijkschouw Eindtotaal Euthanasie Lijkschouw Eindtotaal
11 7 18 13 16 29
39 82 121 47 76 123
14 7 21 8 18 26
8 1 9 11 0 11
31 4 35 25 4 29
103 101 204 104 114 218
Euthanasie Lijkschouw Eindtotaal
16 13 29
58 78 136
16 11 27
8 2 10
26 7 33
124 111 235
37
Wat heeft het gekost?
De verrichtingen voor euthanasie en lijkschouw worden middels het vastgestelde tarief per verrichting separaat gefactureerd aan ieder van de Amstelland gemeenten. De facturatie vindt buiten de GR om plaats. Vanuit de GR wordt enkel de 24/7 ureninzet beschikbaarstelling forensische artsen begroot. Deze zijn conform begroting ingeroosterd, derhalve wijkt de realisatie niet af van de begroting.
1.8 Bedrijfsvoering De bedrijfsvoering wordt uitgevoerd door de GGD Amsterdam. De primaire taken van de GGD worden ondersteund door de teams personeel & organisatie, facilitaire zaken & huisvesting, ICT & DIV en financiën (PIJOFACH functies).
Wat heeft het gekost?
De overschrijding heeft voornamelijk betrekking op de hoger uitgevallen huisvestingskosten vanwege de sterk gestegen huurprijzen. Daarnaast is er een overschrijding bij bedrijfsvoering die te maken heeft met de factuur inzake uitgebrachte adviezen. De bankkosten zijn met een marginaal bedrag opgenomen in de begroting 2023 wat resulteert in een afwijking in 2023. De ontvangen rente was dit jaar fors en is daarom apart weergegeven.
38
1.9 Algemene dekkingsmiddelen Er is geen sprake van algemene dekkingsmiddelen binnen de Gemeenschappelijke Regeling Openbare Gezondheidszorg Amstelland. De kosten die worden gemaakt in verband met de uitvoering van het gezamenlijke takenpakket en voor de instandhouding van de bedrijfsvoering, ofwel overheadkosten, worden naar evenredigheid van het aantal inwoners verdeeld over de gemeenten die hiervoor een bijdrage uit het gemeentefonds ontvangen. Voor de uitvoering van alle activiteiten wordt er in de begroting een totaal bedrag vastgesteld per gemeente, waarin zowel de basistaken (wettelijke taken), de bedrijfsvoering en plustaken zijn opgenomen. Aan het einde van het jaar wordt het resultaat afgerekend op basis van daadwerkelijke kosten. Het totaal bedrag wordt over de deelnemende gemeenten verdeeld volgens de inwoneraantallen per 01-01-2023 van het CBS. Bij plustaken worden de kosten van die taken verdeeld over de gemeenten waar de taken zijn uitgevoerd. Ook dat gebeurt op basis van de inwoneraantallen per 01-01-2023. Financiering geschiedt volledig via de vijf deelnemende gemeenten Aalsmeer, Amstelveen, Diemen, Ouder-Amstel en Uithoorn. Dit heeft als gevolg dat er door de GR geen zelfstandige financieringstransacties worden aangegaan. Betaling geschiedt via een bankrekening van de Bank Nederlandse Gemeenten.
1.10 Onvoorzien In de begroting 2023 van de Gemeenschappelijke Regeling Openbare Gezondheidszorg Amstelland is geen post onvoorzien opgenomen. Onvoorziene uitgaven kunnen gedekt worden uit de Algemene Reserve.
Gebruik onvoorzien
Begroting 2023
Realisatie 2023
Afwijking 2023
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
39
2 Verplichte paragrafen
In principe dient het jaarverslag identiek te zijn aan de begroting, maar het voorliggende jaarverslag wijkt daar van lichtelijk af. Bij het samenstellen van het jaarverslag is de geactualiseerde checklist Externe verslaggeving 2021 regels en richtlijnen gehanteerd. Dit heeft voor de volgende lichte afwijkingen gezorgd: Begroting 2023 1. Hierin worden de kengetallen gepresenteerd in aparte sub-paragraven. Elk kengetal kent zijn eigen sub-paragraaf. (2.1.2 t/m 2.1.5) 2. De kengetallen die in de begroting voorkomen zijn: Solvabiliteitsratio, Netto-schuldquote, Structurele exploitatiesaldo en EMU-saldo
Jaarverslag 2023 1. Alle vereiste kengetallen worden in een subparagraaf weergegeven (2.1.1. Kengetallen) 2. EMU-saldo wordt niet meer gepresenteerd in dit jaarverslag.
De gemeenschappelijke regeling moet een basis set van financiële kengetallen opnemen in de begroting en de jaarrekening. Het betreft hier netto schuldquote, solvabiliteitsratio en structurele exploitatieruimte. Naast de door het BBV voorgeschreven kengetallen, is tevens de weerstandsratio toegevoegd.
2.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing In de paragraaf weerstandsvermogen dient een inventarisatie te worden gegeven van de risico’s en van de weerstandscapaciteit, evenals een inventarisatie van het beleid ter zake. Voor de GR OGZ Amstelland is een aantal risico’s geïdentificeerd. Een deel van deze risico’s wordt afgedekt door het treffen van maatregelen. De paragraaf risicomanagement en weerstandsvermogen gaat in op de vraag in welke mate de financiële positie van de GR OGZ Amstelland toereikend is om de financiële gevolgen van de risico’s die de GR OGZ Amstelland loopt op te kunnen vangen. Anders gezegd: hoe is de relatie tussen de risico’s waar geen maatregelen voor zijn getroffen en de capaciteit van middelen en mogelijkheden die de organisatie heeft om de niet begrote kosten op te vangen. De GR OGZ Amstelland stelt dat het weerstandsvermogen wordt vastgesteld op maximaal 10% van de totale bijdrage van de deelnemende gemeenten. De bijdrage in de realisatie 2023 bedraagt € 8.394.633. Het weerstandsvermogen bedraagt op 31-12-2023 € 680.680, wat 8,11% van de bijdrage is.
40
Risicoprofiel
(Strategisch) Risico
Waarde
Kans klasse
Mate van beïnvloeding
Beheersing
1
Bij staken overeenkomst met Amsterdam dient de GR de boekwaarde van de investeringen aan Amsterdam te betalen.
Boekwaarde investeringen 31-12- 2023 = € 120.770.
1
Hoog
2
Krap zijn en blijven van de arbeidsmarkt voor artsen en verpleegkundigen maakt dat vacatures moeilijk vervuld worden.
Risico is dat JGZ een lager bereik haalt en onvoldoende kan voldoen aan de maatschappelijke opdracht. Risico is niet financieel.
2
Laag
- Blijven investeren in werving en opleiding voor jeugdartsen en jeugdverpleegkundigen. - Innovatieve wervingsacties uitzetten in samenwerking met vacatureloket en andere partners. - Mogelijkheden om secundaire arbeidsvoorwaarden aan te passen om medewerkers wonend buiten Amsterdam aan te kunnen nemen.
3
BTW kwestie: loopt vanaf 2008. De GGD heeft, samen met PWC, aan het ministerie gevraagd of de GGD BTW in rekening moet brengen over de geleverde diensten aan de GR Amstelland.
21% van de kosten bedrijfsvoering ad € 708.167 = € 148.715.
3
Laag
Er is geen antwoord van het Ministerie ontvangen. In overleg met Fiscaal Advies & Control (FAC) is afgesproken een reactie van de Belastingdienst af te wachten.
Bij staken overeenkomst met Amsterdam kan er nog sprake zijn van lopende huurcontracten m.b.t. de panden die als JGZ locatie gebruikt worden.
Bij beëindiging per 31-12-2023 zal er nog € 2.363.785 aan huur betaald moeten worden.
1
Hoog
Dit is financieel het grootste risico, maar de kans dat dit zich voordoet is zeer klein. Beheersing zit vooral in het in goed overleg blijven met elkaar.
4
Gedurende 5 jaar = € 743.575.
41
Kwantiteit
Referentiebeelden
Kans klasse
Toelichting kans klasse
10%
0 of 1 keer per 10 jaar
1
30%
1 keer per 5-10 jaar
2
50%
1 keer per 2-5 jaar
3
70%
1 keer per 1-2 jaar
4
90%
1 keer per jaar of vaker
5
Deze klasse wordt gehanteerd voor risico’s waarvan het onwaarschijnlijk is dat deze zich in de komende jaren voordoen. Deze klasse hanteren we voor risico’s waarvan het niet waarschijnlijk is dat ze zich in het komende jaar voordoen. Deze klasse hanteren we voor risico’s die zich in het komende jaar wel maar ook niet kunnen voordoen. Deze klasse wordt gehanteerd voor risico’s waarvan het waarschijnlijk is dat ze zich in het komende jaar zullen voordoen. Deze klasse wordt gehanteerd voor risico’s waarvan het zeer waarschijnlijk is dat ze zich in het komende jaar gaan voordoen.
De totale gevolgen van de risico’s bedragen € 3.228.130. Met bovenstaand classificering wordt de kans klasse toegepast op de risico’s. In de berekening waarbij de kans klasse wordt toegepast vallen de financiële gevolgen van de aangegeven risico’s op een waarde van € 620.243. De weerstandscapaciteit per 31-12-2023 bedraagt € 680.680, dit leidt het tot een ratio weerstandsvermogen van 1.10 wat voldoende is.
Ratio weerstandsvermogen =
Waarderingscijfer A B C D E F
Beschikbare weerstandscapaciteit Benodigde weerstandscapaciteit
Ratio >2.0 1.4-2.0 1.0-1.4 0.8-1.0 0.6-0.8 <0.6
€ 680.680 =
= 1.10 € 620.243
Betekenis uitstekend ruim voldoende voldoende matig onvoldoende ruim onvoldoende
42
2.1.1 Kengetallen Solvabiliteitsratio Het eigen vermogen van GR OGZ Amstelland exclusief gerealiseerd resultaat per 31-12-2023 bedraagt €1.092.916. De verhouding tussen het eigen vermogen en vreemd vermogen vertaalt zich in een solvabiliteitsratio van 901%. Het hoge percentage wordt veroorzaakt doordat het totaal vermogen hoofdelijk bestaat uit het eigen vermogen. Voor een GR is een solvabiliteitsratio tussen de 20% - 50% ruimschoots voldoende. Daarmee kan gezegd worden dat de GR, met een solvabiliteitsratio van 901%, zeer in staat is om de financiële verplichtingen te voldoen. Structurele exploitatieruimte Voor de beoordeling van de financiële positie is het ook van belang te kijken naar de structurele baten en structurele lasten. De baten voor de GR OGZ Amstelland komen voornamelijk voort uit bijdragen van de participerende gemeenten en zijn structureel van aard. De onderlinge verhouding tussen bovenstaande kengetallen toont aan dat GR OGZ Amstelland zich in een zeer gezonde financiële positie verkeert en financieel weerbaar is. Dit komt mede doordat de zowel de kosten structureel van aard zijn en tevens structureel gedekt worden. Bovendien heeft de GR een ruim eigen vermogen ten opzichte van vreemd vermogen waarmee gesteld kan worden dat de GR financieel weerbaar is.
43
2.2 Onderhoud kapitaalgoederen De GR OGZ Amstelland heeft zelf geen kapitaalgoederen, maar de GGD namens de GR wel. Deze hebben allen betrekking op vernieuwing en onderhoud van de JGZ locaties.
De aan de GGD Amsterdam betaalde afschrijvingslasten zijn hierboven gespecificeerd. De boekwaarde van de activa, aangeschaft ten behoeve van de JGZ locaties Amstelland, per einde boekjaar 2023 bedraagt € 120.770. Op investeringen in jaar T wordt afgeschreven vanaf jaar T+1. Afschrijvingen vinden plaats totdat de restwaarde nul is. Bij beëindiging van de samenwerking dienen de resterende kapitaallasten versneld afgeschreven te worden. Dit is ook opgenomen in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing.
2.3 Financiering Financiering van de GR OGZ Amstelland geschiedt volledig door de vijf deelnemende gemeenten Aalsmeer, Amstelveen, Diemen, Ouder-Amstel en Uithoorn. Dit heeft als gevolg dat er door de GR geen zelfstandige financieringstransacties worden aangegaan. Hiermee wordt bedoeld dat de Gemeenschappelijke Regeling zelf geen extra financiering treft buiten de jaarbijdragen vanuit de deelnemende gemeenten. Zoals aangegeven in 2.1.1. kengetallen is hierdoor de schuldenlast van de GR zeer gering. Betaling geschiedt via een bankrekening van de Bank Nederlandse Gemeenten. Vanaf begrotingsjaar 2017 is het verplicht om rente toe te rekenen aan programma’s op basis van de omvang van de activa binnen de programma’s. Vanaf begrotingsjaar 2018 moet de rekenrente volgens een vaste formule worden berekend en kan de gemeenteraad deze niet meer vrij bepalen. De invloed van de gemeenteraad op het renteresultaat is vanaf dat moment beperkt tot de keuze om wel of geen rente over het eigen vermogen te berekenen. De omvang van de rente die over het eigen vermogen mag worden berekend, is met ingang van de begroting 2017 gemaximeerd op het gemiddelde rentepercentage dat de gemeente over haar extern aangetrokken leningen betaalt. De GR heeft tot op heden bepaald om geen rente over haar eigen vermogen te berekenen.
44
2.4 Bedrijfsvoering De bedrijfsvoering wordt uitgevoerd door de GGD Amsterdam. De primaire taken van de GGD worden ondersteund door de teams personeel & organisatie, facilitaire zaken & huisvesting, ICT & DIV en financiën (PIJOFACH functies). De budgetten t.b.v. GR OGZ Amstelland worden in de begroting vastgesteld door het bestaande budget te verhogen met de nominale ontwikkeling, indien van toepassing. Binnen de bedrijfsvoering gaat Informatievoorziening (IV) een steeds grotere rol spelen, en de GGD gaat daar de komende jaren op inzetten.
2.4.1 Wet normering topinkomens (WNT) De Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector, kortweg WNT, die op 1 januari 2013 in werking is getreden, stelt een maximum aan de bezoldiging van (gewezen) topfunctionarissen in de publieke en semipublieke sector. De bezoldiging van topfunctionarissen dient, ongeacht de hoogte, openbaar gemaakt te worden in de jaarstukken. De voorwaarde is dat zij binnen een periode van 18 maanden meer dan 6 maanden werkzaam zijn geweest voor de (semi-)publieke instelling. De maximale bezoldigingsnorm is in 2023 €223.000, inclusief onkostenvergoedingen en overige beloningen. De WNT kent een verbod op het verstrekken van variabele beloning aan topfunctionarissen. Tevens mag het salaris niet meer worden doorbetaald gedurende een periode waarin de (gewezen) topfunctionaris geen arbeid meer levert. De wet normering topinkomens is van toepassing op de GR GGD AmsterdamAmstelland. Het gehele bestuur van GR OGZ Amstelland is onbezoldigd, er is dus geen sprake van overschrijdingen.
45
3 Jaarrekening
3.1 Balans per 31 december 2023 Activa
46
Passiva
47
3.2 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling De jaarrekening is opgemaakt met inachtneming van de voorschriften die het Besluit begroting en verantwoording (BBV) provincies en gemeenten daarvoor geeft. De waardering van de activa en passiva en de bepaling van het resultaat vindt plaats op basis van historische kosten. Tenzij bij het desbetreffende balanshoofd anders is vermeld, worden de activa en passiva opgenomen tegen nominale waarden. De baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Baten en winsten worden slechts genomen voor zover zij op balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen en risico's die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar, worden in acht genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden. Vaste activa (Im)materiële vaste activa De (im)materiële vaste activa worden gewaardeerd tegen de verkrijgings- c.q. vervaardigingsprijs verminderd met de afschrijvingen en waardeverminderingen die naar verwachting duurzaam zijn. De gehanteerde afschrijvingstermijnen bedragen in jaren: Activa
Afschrijvingstermijn
Verbouwingen Machines, apparaten en installaties Meubilair
15 – 25 jaar* 10 – 15 jaar* 10 jaar
*De wisselende afschrijvingstermijnen hebben te maken met de aard van de verbouwing of de technische aanpassing. Vlottende activa Vorderingen en overlopende activa De vorderingen worden gewaardeerd tegen nominale waarde. Liquide middelen Deze activa worden tegen nominale waarde opgenomen. Vlottende passiva De vlottende passiva worden gewaardeerd tegen de nominale waarde. Omgang met overschotten en/of tekorten Een overschot of tekort t.o.v. de begroting komt bij ongewijzigd beleid ten gunste c.q. ten laste van de GR OGZ Amstelland.
48
3.3 Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening over 2023
49
3.4 Overzicht van het exploitatiesaldo naar taken / activiteiten
50
3.5 Toelichtingen De jaarrekening is opgemaakt met inachtneming van de voorschriften die het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten daarvoor geeft.
3.5.1 Toelichting op de balans per 31 december 2023 Activa
Vlottende activa Uitzettingen met een looptijd < 1 jaar De vordering op de GGD Amsterdam bedroeg 14.273 per 31-12-2023. De specificatie wordt in onderstaand tabel weergegeven.
Liquide middelen
Bank Nederlandse Gemeenten De liquide middelen bestaat enkel uit het saldo op de rekening Bank Nederlandse gemeenten (BNG). Het saldo van de BNG is in 2023 met € 15.985,64 gestegen tot € 1.199.919,57. Dit komt door onderstaande mutaties:
51
Passiva Eigen vermogen Algemene reserve De algemene reserve heeft een bufferfunctie voor het kunnen opvangen van externe risico’s. De algemene reserve komt daarmee volledig ten goede aan de weerstandscapaciteit. Het weerstandsvermogen van de GR OGZ Amstelland is vastgesteld op maximaal 10% van de totale omzet van de GR OGZ Amstelland gemeenten conform artikel 27 van de gemeenschappelijke regeling. Verandering van de maximale hoogte van het weerstandsvermogen kan alleen na goedkeuring door het algemeen bestuur. Het weerstandsvermogen van de GR OGZ Amstelland is 8,11% van de bijdrage van de GR OGZ Amstelland. De algemene reserve bedraagt per 31-12-2023 € 680.680. Bestemmingsreserve Gezondheidsmonitor De reserve gezondheidsmonitor heeft als doel het tweejaarlijks project ‘Gezondheidsmonitor’ te financieren. Vanaf 2022 zal er gedurende drie jaar € 40.000 worden gedoteerd aan deze reserve om per 2024 weer de gezondheidsmonitor uit te kunnen voeren. Bestemmingsreserve Huisvesting De reserve huisvesting is ingesteld in 2018 ter vervanging van de voorziening groot onderhoud. Het overzicht van de mutaties in de reserves is in onderstaand tabel te zien: Mutatie reserves Algemene reserve Gezondheidsmonitor Huisvesting Totaal
Stand 31-12-2022 680.680 70.756 320.152 1.071.588
Dotatie 2023 0 40.000 0 40.000
Onttrekking 2023 0 0
Stand 31-12-2023 680.680 110.756 320.152 1.111.588
52
Gerealiseerd resultaat Het resultaat 2023 voor bestemming bedraagt € -18.672. Het negatieve resultaat zal overeenkomstig de afspraken omtrent resultaatbestemming worden afgerekend met de deelnemende gemeenten naar rato van de inwoneraantallen. De verdeling van het resultaat wordt weergegeven in paragraaf 3.7. Te bestemmen resultaat 2023
Bedrag
Onverdeeld resultaat
€
- 18.672
Het resultaat is als volgt opgebouwd:
Vlottende passiva Netto vlottende schulden met een rente typische looptijd < 1 jaar Deze post betreft nog niet verrekende posten over 2022 ad € 48.799 en ouder ad € 63.696. Deze zijn in 2024 gefactureerd en betaald. Opbouw schuld aan de GGD -63.696 -48.799 - 112.495
Toelichting Nog over te boeken naar de GGD cf. balans 31-12-2021 Saldo nog over te boeken cf. balans 31-12-2022 Totaal netto vlottende schulden met een rente typische looptijd < 1 jaar
Schulden Schulden aan de GGD Amsterdam Schulden aan gemeenten (factuur Proof advies)
Stand 31-122022 155.084 0
Bijboekingen
Afboekingen
48.799 8.782
91.388 0
Stand 31-122023 112.495 8.782
53
Niet uit de balans blijkende rechten en verplichtingen Huurovereenkomsten Er zijn huurcontracten afgesloten voor 6 panden die als JGZ locaties gebruikt worden in de Amstelland gemeenten. De resterende huurverplichtingen exclusief service kosten bedragen € 2.363.7856. Gemeente
Adres
Contractduur
Contracteinde
Huurkosten p.j.7
Aalsmeer Amstelveen Diemen Ouder-Amstel
Drie kolommenplein Kamillelaan D.J. den Hartoglaan Koningin Julianalaan
10 jaar 15 jaar 5 jaar Jaarlijks opzegbaar
29-2-2024 30-11-2030 31-12-2023
112.700 182.851 106.443 24.598
Uithoorn Amstelveen Totaal
Koningin Maximalaan Van Heuven Goedhartlaan
5 jaar 15 jaar
31-12-2024 31-12-2035
109.746 87.077 623.414
6 Dit is een berekening van de resterende huurkosten op basis van de contractduur en de realisatie 2023. 7 De huurkosten per jaar zijn gebaseerd op de realisatie 2023, en bevatten zowel de huurkosten als de servicekosten.
54
3.5.2 Toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening 2023
55
1. Bijdragen gemeenten De bijdragen van gemeenten zijn de opbrengsten vanuit de periodieke facturatie aan de vijf gemeenten. Deze periode factureringen geschieden op basis van de vastgestelde begroting 2023. De jaarbijdragen zijn conform de vastgestelde begroting in rekening gebracht en voldaan. 2. Externe bijdragen De externe bijdragen hebben betrekking op de bijdragen vanuit het Rijk. Ten behoeve van hielprikken, welke uitgevoerd wordt door Jeugdgezondheidszorg, is er een bijdrage geleverd vanuit het RIVM. 3. Personeelskosten Onder deze post vallen de directe personeelslasten van de formatie die uitsluitend voor GR OGZ Amstelland werkzaamheden uitvoert. Deze formatie heeft enkel betrekking op het GR OGZ Amstelland team binnen de afdeling Jeugdgezondheidszorg. De overschrijding van het begrootte bedrag wordt veroorzaakt door de nieuwe CAO voor gemeenteambtenaren. 4. Overige goederen en diensten Dit is een verzamelpost van goederen en diensten om de activiteiten uit het ‘Productenboek OGZ Amstelland’ ten uitvoer te brengen. Daarnaast bevat deze post de doorbelasting van zowel bedrijfsvoering als huisvesting. Het laatste omvat voornamelijk huur- en servicekosten. 5. Rente Dit betreft de ontvangen rente op de BNG rekening. De ontvangen rente was dit jaar fors en is daarom apart weergegeven. 6. Bankkosten Onder deze post vallen kosten van het betalingsverkeer en de servicekosten.
7. Interne leveranties Onder interne leveranties vallen personeelskosten die doorbelast worden aan GR OGZ Amstelland op basis van uur x tarief. Deze lasten vloeien voort uit personeel die ingezet worden ten dienste van GR OGZ Amstelland taken. 8. Mutatie ten gunste van reserves Conform begroting 2023 en GR afspraken wordt er ten bate van het weerstandsvermogen c.q. bestemmingsreserve Gezondheidsmonitor ad. € 40.000 gedoteerd. 9. Mutatie van reserves (Ten laste van reserves) Conform begroting 2023 en de GR afspraken worden de kosten van de basistaak Gezondheidsmonitor gefinancierd middels het kapitaal uit de bestemmingsreserve Gezondheidsmonitor. Hierdoor vindt er een onttrekking uit het eigen vermogen, lees: bestemmingsreserve Gezondheidsmonitor, plaats. De hoogte van deze onttrekking wordt berekend op basis van de realisatie, derhalve is deze onttrekking gelijk aan de realisatiecijfers van Gezondheidsmonitor. In 2023 was er geen onttrekking. Toelichting incidentele baten en lasten Volgens het BBV dient de staat van baten en lasten ook een overzicht te bevatten van incidentele baten en lasten. In de vastgestelde begroting 2023 zijn er geen incidentele baten en lasten opgenomen. De baten en lasten van GR OGZ Amstelland keren periodiek terug in de meerjarenraming en zo ook in de jaarrekening. Er geldt een structureel bestaand beleid.
De mutaties in de reserves zijn tevens structureel van aard, omdat de mutaties voor een periode van langer dan drie jaar plaatsvinden. Het overzicht van de incidentele baten en lasten is te zien in onderstaand tabel.
56
Structurele mutaties in de reserves
2021
2022
2023
2024
Saldo baten en lasten
25.118
-40.000
-40.000
40.000
Dotaties en onttrekkingen reserves
-25.118
40.000
40.000
-40.000
Begrotingssaldo na bestemming
0
0
0
0
Waarvan incidentele baten & lasten (saldo)
0
0
0
0
Structureel begrotingssaldo
0
0
0
0
Toelichting op onvoorzien De BBV schrijft tevens voor dat een ‘het geraamde bedrag voor onvoorzien’ opgenomen dient te worden in het overzicht van baten en lasten. In de begroting van de GR OGZ Amstelland 2023 is geen post onvoorzien opgenomen. Onvoorziene uitgaven kunnen gedekt worden uit de Algemene Reserve waarvoor jaarlijks een bedrag gedoteerd wordt.
Gebruik onvoorzien
Begroting 2023
Realisatie 2023
Afwijking 2023
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
57
3.5.3 Analyse begrotingsafwijkingen Formeel is er sprake van een begrotingsonrechtmatigheid als de werkelijke lasten van het programma de begrote lasten overschrijden. In 2023 zijn er enkele programma’s die de begroting overschrijden. Onderstaand worden de overschrijdingen toegelicht. Hygiëne en Inspectie De realisatie van de basistaak ‘inspectie kinderopvang’ valt aanzienlijk lager dan de begroting. Dit heeft vooral te maken met de arbeidsmarktkrapte. Hierdoor starten er minder nieuwe kindercentra en gastouders. Dit heeft ook tot gevolg dat er minder ‘inspecties 3 maanden na registratie’ zijn uitgevoerd. Alle jaarlijkse verplichte inspecties zijn wel uitgevoerd. Jeugdgezondheidszorg In totaal overschrijdt de realisatie de begroting van Jeugdgezondheidszorg met € 96.084. dit verschil is te verklaren door: 0-4 jaar In de 0-4 hebben we iets minder gedaan dan begroot. Dit is het gevolg van het feit dat het aantal kinderen lager is dan begroot, met name de 0-jarigen zijn lager. 4-12 jaar Op het Primair onderwijs zien we een flinke stijging ten opzichte van het jaar ervoor. Dit is het gevolg van de inzet op de Rijksvaccinatiecampagne, naast de reguliere werkzaamheden. Er is onder meer gevaccineerd in een sporthal in Diemen. Verder zijn de scholen in tegenstelling tot 2022 het hele jaar open geweest en is er veel tijd geïnvesteerd in de samenwerking met scholen.
Het aantal kinderen is weliswaar gedaald, maar het bereik is gestegen. 12-18 jaar Ook in het Voortgezet onderwijs hebben we veel inzet gepleegd voor de Rijksvaccinatiecampagne. Tevens zien we in het VO veel inzet op nieuwkomers. Stevig Ouderschap De realisatie voor Stevig Ouderschap is hoger dan in 2022. In 2023 is meer geïnvesteerd in het onder de aandacht brengen van Stevig Ouderschap bij ouders. Ziekteverzuimbegeleiding Er is meer inzet geweest op ziekteverzuimbegeleiding. Er is geïnvesteerd in de samenwerking met VO scholen, waardoor we meer aanmeldingen krijgen. Milieu en Gezondheid, Tuberculosebestrijding, Dit betreft kleine verschillen. Bedrijfsvoering en Huisvesting De overschrijding heeft voornamelijk betrekking op de hoger uitgevallen huisvestingskosten vanwege de sterk gestegen huurprijzen. De bankkosten zijn met een marginaal bedrag opgenomen in de begroting 2023 wat resulteert in een afwijking in 2023. De ontvangen rente was dit jaar fors meer tov 2022.
58
3.6 Resultaat per gemeente
59
3.7 Resultaatbestemming 2023 Het met de gemeenten te verrekenen bedrag is € -18.672.
Het te verrekenen bedrag van € - 18.672 per deelnemende gemeente is te zien in onderstaand tabel.
60
Bijlage 1 Vaccinatiegraden per gemeente 2022 Onderstaande tabellen geven per gemeente de vaccinatiegraden weer. BMR = Bof, mazelen, rode hond DKTP = Difterie, kinkhoest, tetanus, polio HPV = Humaan Papillomavirus, een virus dat 6 soorten kanker kan veroorzaken MenC/ACWY = Meningokokken De norm van de World Health Organisation (WHO) is voor DKTP 90%, voor de BMR is dit 95%. (bron: RIVM - RVP-jaarverslagen over 2017-2023). Waar de norm van 90% (m.u.v. HPV en ACWY) en 95% voor de BMR in 2020-2023 niet is behaald, is dit grijs gearceerd.
Zuigelingen (2 jaar) DKTP basisimmuun Hib volledig afgesloten Hepatitis B BMR basisimmuun Men. C /ACWY basisimmuun Pneumokokken volledig afgesloten Kleuters (5 jaar) DKTP voldoende gevaccineerd Schoolkinderen (10 jaar) DTP volledig afgesloten BMR volledig afgesloten Schoolkinderen (11 jaar) DTP volledig afgesloten BMR volledig afgesloten HPV MenACWY volledig afgesloten Maternale kinkhoest (MATK)
2021*
2022
2022*
NL 2022
93,6 93,9 93,6 94,7 94,7 94,3
94,3 94,7 94,3 95,1 95,1 94,3
87,3 89,4 87,7 91,1 90,8 89,4
88,4 90,4 88,7 92,1 92,8 89,4
87,3 89,0 87,6 88,8 88,3 90,0
95,5
94,0
95
93,6
93,9
88,7
95,3 95,6
93,4 93,2
94,7 94,4
91,6 91,1
92,5 92,0
82,5 82,7
96,3 96,5
94,7 94,4
73,4 92,3 69
68,4 93,1 37
2017
2018
2019
AALSMEER 2020 2021
93,3 94,3 93,3 93,6 94,3 94,6
94,4 94,7 94,4 94,7 94,4 95,1
95,5 95,9 94,4 95,9 95,5 94,4
94,7 94,7 95,1 94,4 94,7 95,1
94,6
97,5
97,4
94,5 94,2
94,2 94,7
96,7 95,3
Vaccinaties
54,2
39,8
60,7 91,6
92,5 92,0 85,3 94,0
75,1 92,7 73
85,0 85,1 78,8 93,5
58,5 80,3 64
*zonder leeftijdsgrens: % kinderen dat na de peildatum van het RIVM alsnog is gevaccineerd. Vanwege covid werden vaccinaties soms uitgesteld.
61
NL 2022
2017
2018
2019
AMSTELVEEN 2020 2021 2021*
91,7 92,9 85,6 93,0 88,8 91,3
89,6 91,2 84,7 91,9 87,8 89,3
90,9 91,8 86,5 93,7 89,0 91,2
92,3 93,7 90,1 94,2 90,8 91,8
90,7 91,7 88,4 92,7 88,6 90,1
92,2 92,6 89,6 93,6 92,6 90,1
88,2 90,0 86,3 89,3 85,2 88,6
90,6 91,9 88,5 90,9 91,0 88,6
87,3 89,0 87,6 88,8 88,3 90,0
88,5
89,3
90,0
90,1
89,3
90,6
83,8
85,6
88,7
DTP volledig afgesloten BMR volledig afgesloten Schoolkinderen (11 jaar) DTP volledig afgesloten BMR volledig afgesloten
86,4 87,4
85,1 87,2
86,4 89,2
82,7 85,2
90,2 92,4
92,1 93,1
85,5 88,6
87,4 89,4
82,5 82,7
92,3 93,3
92,1 93,1
HPV MenACWY volledig afgesloten Maternale kinkhoest (MATK)
57,6
50,7
54,1 88,6
71,1 88,7 77
66,4 86,4 38
2017
2018
2019
DIEMEN 2020 2021
93,8 94,4 93,5 96,1 95,3 95,8
92,2 92,8 90,3 94,4 93,5 93,1
93,3 93,9 92,3 95,4 94,2 94,5
93,8 94,8 93,8 94,8 94,2 94,2
93,6
89,5
92,1
89,8 90,2
88,1 87,7
90,8 90,1
Vaccinaties Zuigelingen (2 jaar) DKTP basisimmuun Hib volledig afgesloten Hepatitis B BMR basisimmuun Men. C/ ACWY basisimmuun Pneumokokken volledig afgesloten Kleuters (5 jaar) DKTP voldoende gevaccineerd
2022
2022*
Schoolkinderen (10 jaar)
Vaccinaties Zuigelingen (2 jaar) DKTP basisimmuun Hib volledig afgesloten Hepatitis B BMR basisimmuun Men. C/ ACWY basisimmuun Pneumokokken volledig afgesloten Kleuters (5 jaar) DKTP voldoende gevaccineerd Schoolkinderen (10 jaar) DTP volledig afgesloten BMR volledig afgesloten Schoolkinderen (11 jaar) DTP volledig afgesloten BMR volledig afgesloten HPV MenACWY volledig afgesloten Maternale kinkhoest (MATK)
45,3
43,6
61,1 76,8
87,4 89,4 77,9 87,1
70,7 86,2 69
85,0 85,1 73,7 87,4
58,5 80,3 64
2021*
2022
2022*
NL 2022
92,9 94,0 92,0 92,9 92,0 92,9
93,8 94,6 92,9 93,2 92,9 93,2
86,1 88,3 85,8 88,9 88,6 86,4
88,0 89,8 87,3 89,8 89,8 86,4
87,3 89,0 87,6 88,8 88,3 90,0
93,7
94,0
90,7
86,7
87,0
88,7
88,0 88,0
89,1 88,1
90,5 89,1
90,3 91,0
91,0 91,3
82,5 82,7
93,2 93,5
90,5 89,1
56,7 75,2 71
63,8 87,9 36
91,0 91,3 74,0 90,1
62,1 83,4 66
85,0 85,1 65,0 84,8
58,5 80,3 64
* zonder leeftijdsgrens: % kinderen dat na de peildatum van het RIVM alsnog is gevaccineerd. Vanwege covid werden vaccinaties soms uitgesteld.
62
Zuigelingen (2 jaar) DKTP basisimmuun Hib volledig afgesloten Hepatitis B BMR basisimmuun Men. C/ ACWY basisimmuun Pneumokokken volledig afgesloten Kleuters (5 jaar) DKTP voldoende gevaccineerd Schoolkinderen (10 jaar) DTP volledig afgesloten BMR volledig afgesloten Schoolkinderen (11 jaar) DTP volledig afgesloten BMR volledig afgesloten HPV MenACWY volledig afgesloten Maternale kinkhoest (MATK)
HPV MenACWY volledig afgesloten Maternale kinkhoest (MATK)
2022*
92,7 93,4 91,4 93,4 92,1 90,1
90,4 91,9 91,1 92,6 91,1 89,6
93,3 94,8 93,3 92,6 92,6 89,6
87,3 89,0 87,6 88,8 88,3 90,0
96,4
96,4
91,5
91,9
88,7
87,9 86,5
92,9 92,9
94,6 94,0
90,9 90,9
91,1 91,7
82,5 82,7
95,0 93,6
94,6 94,0
73,6 92,0 71
73,4 94,5 50
2017 2018 93,7 94,3 94,3 94,9 94,9 94,3
99,3 99,3 98,6 99,3 98,6 99,3
90,3 93,5 90,3 94,4 92,7 91,9
95,1 95,1 95,1 95,8 95,1 93,7
92,1 93,4 90,7 92,7 90,7 90,1
96,6
95,9
94,5
93,2
92,9 92,9
93,2 93,9
88,8 88,8
91,1 91,1 83,0 94,5
57%
58,4
49,4 92,0
2017
2018
2019
UITHOORN 2020 2021 2021*
93,4 94,1 93,4 95,3 94,1 93,4
94,6 95,9 94,0 96,8 94,6 93,4
95,3 95,9 94,6 96,3 95,3 95,3
96,1 97,1 96,5 97,1 96,1 95,8
93,6 94,2 93,3 93,0 92,7 93,3
92,3
94,8
94,9
94,8
91,7 91,7
92,9 93,7
92,8 92,5
Vaccinaties Zuigelingen (2 jaar) DKTP basisimmuun Hib volledig afgesloten Hepatitis B BMR basisimmuun Men. C/ ACWY basisimmuun Pneumokokken volledig afgesloten Kleuters (5 jaar) DKTP voldoende gevaccineerd Schoolkinderen (10 jaar) DTP volledig afgesloten BMR volledig afgesloten Schoolkinderen (11 jaar) DTP volledig afgesloten BMR volledig afgesloten
2022
NL 2022
OUDER-AMSTEL 2020 2021 2021* 2019
Vaccinaties
51,3
48,2
53,3 92,7
71,6 93,0 74
85,0 85,1 74,6 93,6
58,5 80,3 64
2022
2022*
NL 2022
94,5 94,8 94,5 93,6 93,3 93,3
92,3 93,4 92,3 90,3 90,9 92,8
93,4 94,5 93,4 91,4 92,5 92,8
87,3 89,0 87,6 88,8 88,3 90,0
93,6
94,1
91,5
91,7
88,7
92,9 93,2
91,6 91,6
93,8 92,9
91,7 90,9
91,7 92,0
82,5 82,7
94,1 94,4
93,8 92,9
73,5 92,4 70
68,0 91,6 35
91,7 92,0 78,7 91,9
58,5 80,3 63
85,0 85,1 76,6 89,5
58,5 80,3 64
* zonder leeftijdsgrens: % kinderen dat na de peildatum van het RIVM alsnog is gevaccineerd. Vanwege covid werden vaccinaties soms uitgesteld.
63