Bijlage 1 - Amstelveen Beweegt Nog Meer !! - Nota Sport en Bewegen

De ingezette ontwikkeling willen wij borgen en verbreden in een nieuw speelruimtebeleid, onder andere door sport, spel en bewegen een vaste plek te geven in de strategische planning van groot onderhoud van wijken. Hiermee zal de kwaliteit van speel en sport­ mogelijkheden in de buurt verder verbeteren. De verbreding zal zich ook richten op meer beweegplekken voor jongeren en volwassenen. De cijfers en trends laten namelijk zien dat sport en bewegen buiten verenigingsverband belangrijk zijn. En dat beperkt zich niet tot de conventionele vormen van anders georganiseerde sporten zoals hardlopen, wandelen en fietsen. De buitenruimte wordt ook vaak gebruikt voor balsporten, skaten en fitness. En dit niet alleen door kinderen of jongeren maar ook door volwassenen van alle leeftijden. Om ook deze vormen van sport en bewegen te kunnen faciliteren, is het belangrijk dat wij aandacht hiervoor onderdeel maken van ons nieuwe speelruimtebeleid.

KINDERRAAD De Amstelveense Kinderraad was unaniem in haar wensen voor speelplekken in de stad: een speelplek is leuk en uitdagend wanneer je er goed kunt voetballen, basketballen, skaten of klimmen. Een beetje risico om te vallen of in het water te belanden maakt een speelplaats spannender en dus nog leuker. Amstelveen kan best nog meer van deze plekken gebruiken, vindt de Kinderraad.

21

DE BEWEEGTUIN Bij zorgcentrum Marne is een beweegtuin gerealiseerd met onze bijdrage en die van een aantal partners. Deze beweegtuin is een vrij toegankelijke plek in de buitenlucht waar iedereen die dat wil, kan werken aan zijn of haar evenwicht en spierkracht. Om dit te faciliteren staan er eenvoudig te bedienen toestellen.

5.3.4 Een positief, veilig en inclusief sportklimaat De Amstelveense samenleving kenmerkt zich door zijn, grootstedelijke, diversiteit: inwoners komen uit alle windstreken van onze aarde, hebben een heel diverse culturele achtergrond, zijn van alle leeftijden, seksuele en genderidentiteit en inkomens- en opleidingsniveaus en verschillen van elkaar in fysieke, verstandelijke en financiële mogelijkheid. Dat vraagt niet alleen een heel divers aanbod van sport- en beweegmogelijkheden. Het stelt ook eisen aan ons sportklimaat: deze moet open staan en veilig zijn voor alle inwoners, ongeacht hun achtergrond, hun identiteit of hun fysieke, mentale en financiële mogelijkheden. Als gemeentelijke overheid hebben wij hierin een faciliterende en bewakende rol. Wij zullen faciliteren door: 1. Sportaanbod te stimuleren voor inwoners die nog niet worden bereikt met het bestaande aanbod. Hierop gaan wij nader in in de volgende paragraaf. 2. Fysieke en financiële drempels te verlagen voor inwoners die nu geen toegang hebben tot het bestaande aanbod. Dit lichten wij toe in de volgende paragraaf. 3. Sportaanbieders en andere maatschappelijke partijen ondersteunen die actief willen werken aan een positief en inclusief sportklimaat. Concreet betekent dit de ondersteuning van de projecten die nu zijn gestart vanuit het Lokaal Sportakkoord. 22

Wij zullen onze bewakende rol vervullen door onze sportaanbieders op gezette tijden te bevragen op hun maatregelen ter bevordering van veiligheid en inclusiviteit van hun sportaanbod voor alle inwoners maar in het bijzonder voor inwoners uit de LHBTI+-gemeenschap. Signalen over ongewenst en agressief gedrag binnen het sportaanbod, zullen voor ons aanleiding zijn een gesprek aan te gaan met de sportaanbieder over maatregelen die deze neemt om dit te voorkomen. Sportaanbieders die geen adequaat beleid voeren tegen agressief en ongewenst gedrag, discriminatie of buitensluiting van groepen inwoners, pakken wij aan.

5.4 Iedereen kan meedoen In ons beleid staat centraal dat elke inwoner van Amstelveen moet kunnen sporten en bewegen, ongeacht fysieke en cognitieve mogelijkheden, leeftijd, sekse, herkomst of inkomen. Speciale aandacht besteden wij aan die inwoners voor wie sport en bewegen (nog) niet vanzelf spreekt: kinderen en jongeren, ouderen en mensen met een chronische ziekte of beperking. Om de deelname aan sportactiviteiten van deze groepen verder te verhogen zullen wij extra inzetten op sportactiviteiten voor deze groep en het beter bereiken van deze groep. Daarbij zal meer op beschikbare data worden gestuurd en wordt met inwoners meer het gesprek gevoerd over wat nodig is. Zo kan meer focus worden aangebracht in de sportstimulering.

Ook wordt extra aandacht besteed aan het verhogen van de sportparticipatie van de inwoners die leven in een huishouden met een laag inkomen. Sporten en bewegen is een eerste levensbehoefte die bijdraagt aan de gezondheid, sociale contacten en de ontplooiing van mensen. Wij vinden dan ook dat iedereen moet kunnen meedoen. Per groep lichten wij onze ambities toe.

5.4.1 Kinderen en jongeren In onze Sociale Agenda hebben wij als speerpunt opgenomen dat ieder kind in Amstelveen veilig en gezond moet kunnen opgroeien en zich optimaal moet kunnen ontwikkelen. In onze Jeugdagenda bekrachtigen wij dit speerpunt. Sport en bewegen is een cruciaal element in de ontwikkeling van kinderen en jongeren. Zij blijven een focusgroep voor ons sport- en beweegbeleid. Dat spreekt voor zich. Goed om vast te stellen dat veel Amstelveense kinderen de weg vinden naar sportverenigingen in onze stad. Het aantal kinderen in de stad dat dagelijks sport, is toegenomen. Deze groei van het aantal kinderen dat sport, willen wij in de komende jaren vasthouden. Daarom blijven wij inzetten op de toegang tot sporten beweegaanbod voor alle kinderen en jongeren, niet alleen bij sportaanbieders maar ook op school door ondersteuning van beweegonderwijs en in de openbare ruimte via ons speelruimtebeleid. Concrete voorbeelden hiervan zijn Beweegpleinen en Schaaktafels. Tegelijkertijd wordt steeds duidelijker dat bepaalde groepen jongeren en kinderen meer stimulans en ondersteuning nodig hebben dan anderen om een gezonde leefstijl te ontwikkelen en het plezier van sport te kunnen ervaren. Daarom willen wij ons met maatwerk gaan richten op deze groepen. Onze ambitie is ook deze kinderen, jongeren en hun ouders te verleiden tot een gezondere leefstijl.

Om dit te bereiken willen wij inzetten op: 1.

Aanbieden van een zwemprogramma voor 10jarigen zodat alle kinderen in Amstelveen kunnen leren zwemmen. De gemeente heeft in samen­ werking met GGD Amstelland de zwemvaardigheid van de Amstelveense kinderen onderzocht. Uit dat onderzoek bleek dat 7% van de kinderen van 10 jaar geen zwemles en geen zwemdiploma heeft. In het waterrijke Amstelveen is van belang dat alle kinderen zwemvaardig zijn. Om dat te realiseren is in 2021 een zwemprogramma gestart voor 10-jarigen. Dit programma zal ook in de komende periode worden voortgezet.

2. Focus op wijkgerichte sportstimulering in combinatie met leefstijlinterventies voor scholen en wijken waarin kwetsbare kinderen en jongeren zijn oververtegenwoordigd: wanneer wij beter inzicht hebben in de ontwikkeling en gezondheid van kinderen en jongeren in de stad, is het ook mogelijk de inspanningen en de samenwerking van onze uitvoeringspartners meer te richten op daar waar die het meeste nodig is. Daarbij willen wij meer dan in de afgelopen jaren gaan inzetten op gecombineerde leefstijlinterventies voor kinderen en jongeren die dat nodig hebben. Wij sturen dan op een aanpak met een meer programmatisch karakter. Daarbij zullen wij sturen een structurele samenwerking tussen de uitvoeringspartners AmstelveenSport, de GGD, het jongerenwerk, de scholen en zorgverleners. 3. Focus op meisjes en kinderen en jongeren met een migratie-achtergrond en de internationale gemeenschap van expats door meer sport- en beweegaanbod dat goed aansluit bij hun behoefte en beleving en door meer gerichte werving binnen deze doelgroepen: omdat wij weten dat deze doelgroepen minder bereikt worden met het bestaande sportaanbod, is het logisch hiervan een speerpunt te maken in ons beleid. Hiermee geven wij ook invulling aan het amendement ‘Gezonde jongeren bewegen meer’.

Dit wordt dan ook een doel dat zich zal vertalen in onze opdracht tot sportstimulering aan onze uitvoeringspartners en de verenigings­ondersteuning door AmstelveenSport: zij zullen nog meer dan nu, een aanbod moeten stimuleren dat specifiek aansluit bij deze doelgroepen. Daarbij zullen wij ons laten inspireren door goede voorbeelden binnen en buiten Amstelveen. 4. Focus op de ondersteuning van beweegonderwijs op scholen met meer kwetsbare kinderen en jongeren: In de afgelopen jaren hebben wij de ondersteuning van het beweegonderwijs generiek aangepakt. Alle scholen konden evenveel aanspraak maken op deze ondersteuning. Maar wij willen dat het rendement van deze inzet hoger wordt door de inzet meer te richten op scholen waar relatief meer kinderen en jongeren zitten die onze extra aandacht nodig hebben. Ook deze focus zal zich vertalen naar onze opdracht aan onze uitvoeringspartners en onze relatie met het onderwijs.

23

5. Meer betrokkenheid van verenigingen bij sportstimulering door het aanbieden van sporten die aansluiten bij de doelgroepen voor wie wat extra’s nodig is: De verenigingen zijn en blijven cruciaal in het beweeggedrag van kinderen en jongeren. Veel van de Amstelveense kinderen en jongeren zijn al lid. Maar dat kan nog beter. Daarom zullen wij intensiever inzetten op stimulering en ondersteuning van verenigingen op deze ontwikkeling. 6. Optimaliseren voorbeeldfunctie en medewerking ouders door ook hen mee te nemen in sport­ stimu­lering. Het ligt voor de hand: om kinderen en jongeren aan het sporten te krijgen en houden, is ook de inzet van ouders nodig. Daarom willen wij ouders meenemen in onze inzet op sportstimulering door hen ook kennis te laten maken met het plezier van sporten en bewegen en hen handvatten te bieden om hun kinderen hierin te stimuleren. Hiermee slaan wij twee vliegen in één klap: wij borgen de effecten van sportstimulering onder kinderen en jongeren en wij stimuleren ook een betere leefstijl onder de ouders.

5.4.2 Ouderen Onze ambitie was en blijft zoveel mogelijk ouderen te bereiken met een passend beweeg- en sportaanbod. Om daarin te slagen moeten wij nog beter aansluiten bij de diversiteit van de doelgroep en de uiteenlopende behoeften en wensen die ouderen hebben. Daarom moeten we inzetten op een nog fijnmaziger, toegankelijk sportaanbod voor ouderen. Dit willen wij doen door: 1.

Meer regie te nemen op de aard en locaties van het sportaanbod door te sturen op een intensie­ vere samenwerking tussen betrokken uitvoeringspartners. Vanuit ons inzicht op de behoefte van ouderen aan sport- en beweegaanbod, kunnen we een gerichtere opdracht verstrekken voor het inrichten en ondersteunen van het aanbod en de werving van de doelgroep. Via onze opdracht aan de uitvoeringspartners kunnen wij ook sturen op een effectieve samenwerking tussen uitvoeringspartners relevant voor de doelgroep ouderen zoals bijvoorbeeld AmstelveenSport, Participe en de GGD.

2. Intensievere ondersteuning van sportverenigingen te faciliteren bij het opzetten van sport- en beweegactiviteiten voor ouderen en de werving van leden uit de doelgroep. Sportverenigingen zijn de basis voor sportaanbod in onze gemeente. Zij spelen nu al een toenemende rol in het sportaanbod voor ouderen. Deze rol kunnen zij intensiveren. Dit 24

is niet alleen in het belang van de ouderen in onze gemeente maar ook in het belang van onze verenigingen: immers door de vergrijzing van Nederland worden ouderen een steeds grotere potentiële ledengroep. 3. Alternatief voor GALM-aanpak om inwoners ouder dan 55 te bereiken. Evaluatie laat zien dat GALM hoog wordt gewaardeerd onder de deel­ nemers. De instroom is echter relatief laag in relatie tot de potentiële doelgroep. Daarom willen wij met onze uitvoeringspartners onderzoeken welke alternatieven nodig zijn om deze doelgroep te bereiken.

5.4.3 M  ensen met een beperking of chronische ziekte Voor inwoners met een beperking of een chronische ziekte geldt hetzelfde als voor ouderen: deze groep is heel divers en heeft daarom heel diverse behoeftes waar het gaat om sport en bewegen. Deze doelgroep vraagt dan ook om een fijnmazig aanbod dat goed aansluit bij hun behoeften. Tegelijkertijd hebben wij als doel mensen met een beperking of een chronische ziekte de mogelijkheid te bieden volwaardig deel te nemen in onze samenleving. Dit betekent dat wij daar waar mogelijk streven naar een integratie van specifiek aanbod voor leden van de doelgroep in het regulier aanbod. Dit betekent dat wij: 1.

Een duidelijk overzicht moeten geven van het beschikbaar aanbod en een heldere route moeten bieden naar dit aanbod. Uit de evaluatie is gebleken dat het aanbod van aangepast sporten op dit moment nog niet voldoende kenbaar is en het voor potentiële sporters onduidelijk is hoe zij bij passend aanbod terecht zouden moeten komen.

2. Intiatieven voor passend aanbod bij reguliere sportaanbieders blijven ondersteunen via de opdrachten aan Sportservice Noord-Holland, AmstelveenSport en Participe. Onze inzet blijft erop gericht dat mensen met een beperking of chronische aandoening zoveel mogelijk kunnen sporten bij reguliere sportaanbieders. Dit doen wij niet alleen door het stimuleren van een passend sport- en beweegaanbod. We stimuleren ook de ingeslagen weg van kennisverbetering bij reguliere sportaanbieders over begeleiding van kinderen, jongeren en volwassen met beperkingen en chronische ziektes.

3. Sportverenigingen en sportgroepen stimuleren die gespecialiseerd zijn in het sportaanbod voor sporters met een beperking of chronische ziekte door de toegang tot onze sportaccommodaties te blijven bevorderen en te faciliteren en door ondersteuning van Sportservice Noord-Holland en AmstelveenSport. Daar waar mogelijk stimuleren wij integratie van hun activiteiten met die van reguliere sportaanbieders.

5.5 Topsporttalent wordt (h)erkend

5.4.4 I nwoners die leven in een huishouden met een laag inkomen In onze Sociale Agenda hebben wij ons al als doel gesteld dat inwoners minder financiële belemmeringen zullen ervaren om mee te doen en onze inwoners in staat te stellen gezond te leven. Inwoners met een laag inkomen zijn dan ook een logische doelgroep voor ons sport- en beweegbeleid: Nederlanders met een laag inkomen bewegen minder en hebben vaker te kampen met fysieke en psychische gezondheidsproblemen.

Verder gaan wij nog meer inzetten op de rol van top­ talenten in onze sportstimulering door hen nog meer een podium te geven als rolmodel en inspiratie voor andere inwoners in Amstelveen. Dit doen wij nu al door de talenten in het zonnetje te zetten tijdens ons jaarlijks sportgala en een regelmatig verslag van hun belevenissen in de topsport op de website van AmstelveenSport en hun betrokkenheid bij clinics bij jaarlijks terugkerende evenementen.

Het wegnemen van financiële belemmeringen tot deelname aan sport en bewegen kunnen wij realiseren via twee routes: 1.

Wij zetten de inkomensvoorziening voor deelname aan sport en bewegen via de Amstelveenpas voort en breiden deze waar nodig uit wanneer de sportdeelname van deze groep belangrijk kan verbeteren door het wegnemen van financiële belemmeringen.

2. Wij zien erop toe dat er voldoende sport- en beweegaanbod is waaraan inwoners tegen lage kosten kunnen deelnemen via specifieke opdrachten aan onze uitvoeringspartners en subsidieregelingen. In de komende tijd zullen wij deze routes verder uitwerken om te bepalen of en hoe wij deze het beste kunnen inrichten om ons doel te bereiken.

Wij blijven inzetten op de ondersteuning van topsporttalenten in onze gemeente. Zij kunnen erop blijven rekenen dat wij onze rol vervullen in de afstemming tussen hun schoolcarrière en hun sportcarrière. Om de benutting van onze inzet hierop breder bekend te maken, zullen wij AmstelveenSport vragen ook richting verenigingen intensiever te communiceren over hun werk op dit gebied.

Tot slot blijven wij bijdragen aan de positieve rol die topsport kan spelen om onze inwoners in beweging te brengen en te houden door hen de gelegenheid te geven kennis te maken met topsport. Wij blijven dit doen door: 1.

De (mede-) organisatie van topsportevenementen in onze gemeente en regio te ondersteunen.

2. Het faciliteren van verenigingen die zich ontwikkelen richting topsport, bijvoorbeeld door te onderzoeken of onze accommodaties nog voldoende aansluiten bij deze ontwikkeling. Zo zullen wij bij de nieuwbouw van een sporthal bij het Keizer Karelcollege onderzoeken hoe in deze hal ook topsportambities van verenigingen, zoals MBCA, kunnen worden gefaciliteerd.

25

5.6 Sportstimulering met focus op samenwerking Het mag duidelijk zijn dat sportstimulering een belangrijk instrument is in de uitvoering van ons beleid binnen het sociaal domein, jeugd en gezondheid. Het is daarom belangrijk dat wij onze aanpak voor sportstimulering optimaliseren. Door meer focus aan te brengen in onze aanpak op die inwoners die onze aandacht extra nodig hebben, kunnen we effectiever worden. Daarnaast gaan we nog intensiever inzetten op de samenwerking met het maatschappelijk veld: onze verenigingen, onze zorgpartners en het onderwijs. Tot slot blijven we sport en bewegen een positieve impuls geven door het organiseren van succesvolle sportevenementen.

5.6.1 Focus door betere informatie, regie en sturing op samenwerking In de komende jaren willen wij meer focus en meer samenhang aanbrengen in onze aanpak. Om deze focus en samenhang te kunnen aanbrengen, willen wij de komende jaren de volgende ontwikkelingen inzetten: 1.

26

Wij zorgen voor betere informatie om te beoordelen wie, wat, waar nodig heeft om in beweging te komen. Daarvoor gaan wij in gesprek met bewoners en uitvoeringspartners en maatschappelijke partners zoals sportverenigingen, zorgaanbieders en belangenbehartigers. Daarnaast maken wij gebruik van bestaande bronnen die nu nog onvoldoende worden benut en gecombineers. Voorbeelden zijn de MQ-test die AmstelveenSport afneemt bij basisschoolleerlingen en inzicht biedt in hun motorische vaardigheden en de gezondheidsscan die de GGD uitvoert bij leerlingen op basis- en middelbare scholen.

2. Wij werken aan een programmatische aanpak van beweeg- en sportstimulering voor inwoners die dat het hardste nodig hebben. Op dit moment is het sportstimuleringsaanbod voornamelijk afhankelijk van initiatieven in de uitvoering. Deze pragmatische aanpak heeft geleid tot een divers aanbod waarmee veel inwoners in beweging zijn gekomen. Maar nu is een meer gerichte aanpak nodig. Daarom stellen wij per wijk vast welke doelgroepen het meeste baat zullen hebben bij beweeg- en sportstimulering. Samen met onze inwoners, maatschappelijke partners en onze uitvoeringspartners AmstelveenSport en Participe werken wij een voorstel uit voor een programma van sport- en beweegstimulering dat aansluit bij de behoeften van de inwoners die wij nu onvoldoende bereiken. Deze wijkprogramma’s worden vervolgens het kader voor de uitvoering. Per jaar, beoordelen wij op basis van onze monitor en samen met onze uitvoeringspartners welke programmatische bijstelling nodig is. 3. Wij gaan onze uitvoeringspartners stimuleren om meer samen te werken met sportaanbieders, maatschappelijke organisaties, buurtorganisaties en zorgverleners in de stad om speciale doelgroepen van ons beleid te bereiken. Daarbij denken wij een intensievere samenwerking tussen AmstelveenSport, Participe, jongerenwerk en de GGD en samenwerking met partijen binnen de Amstelveense Alliantie Tegen Eenzaamheid.

4. Wij gaan meer regie voeren op de taakverdeling en samenwerking van uitvoeringspartners in wijkgerichte leefstijlverbetering, sport en bewegen. Dat vraagt om een programmatische aanpak binnen het gemeentehuis. Door op de beleidsvelden sport, zorg, welzijn en onderwijs beter samen te werken en meer integraal beleid te formuleren kan de samenwerking met de uitvoeringspartners effectiever worden ingezet. Door binnen het gemeentehuis meer samenhang aan te brengen tussen de opdrachten aan uitvoeringspartners vanuit de verschillende beleidsvelden, kan effectiever worden gestuurd op de uitvoering. Door AmstelveenSport, Participe en andere uitvoeringspartners nog meer te laten samenwerken vanuit een éénduidige beleidsopdracht, kunnen beweegprogramma’s nog beter worden afgestemd op de behoeften in de buurt. Ook kan met een beter afgestemde netwerksamenwerking op welzijn, gezondheid, sport en bewegen de efficiency worden bevorderd in de uitvoering. Ook biedt een beleidsmatige aansturing van netwerksamenwerking, de mogelijkheid expliciete afspraken te formuleren over de taak­ verdeling tussen de uitvoeringspartners in de samenwerkingsnetwerken.

5.6.2 Meer samenwerking sportaanbieders en maatschappelijke organisaties Een belangrijke doelstelling van ons sportbeleid is de ontwikkeling van netwerksamenwerking op sportstimulering. Onze inzet hierop heeft geresulteerd in een aanbod van sportstimulering waarbij wordt samengewerkt tussen AmstelveenSport, Participe, sportverenigingen en andere maatschappelijke organisaties.

Echter, wij stellen ook vast dat netwerksamenwerkingen kwetsbaar zijn: zij ontstaan nu nog vooral ad hoc rondom specifieke locaties of activiteiten. Deze netwerkrelaties hebben zich in de meeste gevallen nog niet dusdanig ontwikkeld dat zij een programmatische aanpak van sportstimulering voldoende ondersteunen. Daarom gaan wij inzetten op een verdere versteviging van de samenwerkingsverbanden met de volgende voornemens. 1.

Wij gaan onze uitvoeringspartners vragen om gezamenlijke project- of programmavoorstellen te doen voor de wijkprogramma’s waarin niet alleen het aanbod maar ook hun samenwerking is uitgewerkt.

2. Wij gaan AmstelveenSport en Participe vragen de concrete betrokkenheid van sportaanbieders en andere maatschappelijke partijen mee te nemen in hun programmavoorstellen voor sportstimulering. Specifieke aandacht zullen wij hierbij vragen om de betrokkenheid van vertegenwoordigers van de doelgroepen en eerstelijns zorg zoals de huisartsen, fysiotherapeuten en de centra voor ouderenzorg. Ons doel is deze netwerksamenwerkingen verder te versterken en verduurzamen in het kader van brede leefstijlinterventies. Omdat de buurtsportcoaches een belangrijke rol vervullen in het tot stand brengen van sportstimuleringsactiviteiten, zullen wij laten onderzoeken welke gevolgen onze voornemens zullen hebben voor de huidige capaciteit. De uitkomsten van dit onderzoek kan vervolgens worden meegenomen in de herziening van de exploitatieovereenkomst met AmstelveenSport in 2023.

NETWERKSAMENWERKING De netwerksamenwerking rond jeugd heeft een extra impuls gekregen met de inzet van de Beweegbus. Dit instrument stelt AmstelveenSport instaat ook samen te werken rond kortere beweegprogramma’s en -momenten. Daarmee is de netwerkrelatie van AmstelveenSport met kinderopvang, tussen schoolse opvang en bewonersplatforms versterkt en uitgebreid. AmstelveenSport zet de Beweegbus nu bijvoorbeeld ook in op begeleiders in de tussen schoolse opvang op te leiden tot sportbegeleiders. Ook de netwerksamenwerking voor sportstimulering van volwassenen is de afgelopen zeven jaar sterk verbeterd. Het aangaan van deze samenwerkingsverbanden wordt ook eenvoudiger omdat er inmiddels breed erkend wordt dat juist de combinatie van hulp, zorg, leefstijladvies, ontmoeten en bewegen effectief is voor het welzijn van inwoners. In deze netwerksamenwerking hebben buurtwerkers en buurtsportcoaches een belangrijke rol vervuld: zij hebben niet alleen tot taak het aangaan van netwerkrelaties in de wijk, zij kunnen hun netwerkpartners ook echt expertise en capaciteit bieden bij het organiseren van beweegaanbod dat goed aansluit bij de doelgroep. Een goed voorbeeld van een resultaat van zo’n netwerk is Samen Actief in Bovenkerk. Dit is een sociaal, beweegprogramma waaraan in 2019 40 oudere buurtbewoners hebben deelgenomen.

AmstelveenSport organiseert deze activiteit samen met Participe, bewonersplatform Bovenkerk en KBO Bovenkerk-Aalsmeer.

27

DE BELANGRIJKE INZET VAN DE BUURTSPORTCOACH BIJ HET BETREKKEN VAN SPORTAANBIEDERS De buurtsportcoaches van AmstelveenSport fungeren nu als de ‘Oliemannetjes’ voor sportstimulering in Amstelveen. De buurtsportcoaches hebben als taak het aanjagen en ondersteunen van sport- en beweegactiviteiten dicht bij de inwoners. Dit betekent onder andere dat zij activiteiten opzetten en ondersteuning voor doelgroepen voor wie het bestaand sportaanbod minder past of toegankelijk is. Het kan gaan om beweeggroepen of valpreventielessen voor oudere inwoners. Maar het kan ook gaan om sportactiviteiten voor kinderen, jongeren of voor vluchtelingen. Dit doen zij op eigen initiatief of op verzoek van andere organisaties in de stad. Een tweede belangrijke rol van buurtsportcoaches is die van verbinder tussen onze sportverenigingen en andere maatschappelijke organisaties. Zo ondersteunen zij verenigingen die hun sport willen presenteren in gymlessen op school en verenigingen die beweegactiviteiten willen organiseren gericht op specifieke doelgroepen. Tot slot ondersteunen de buurtsportcoaches het bewegingsonderwijs in basisscholen op twee manieren: door leraren verantwoordelijk voor bewegingsonderwijs te adviseren over beweegprogramma’s en goed materiaal en door het afnemen van de MQ-test bij basisschoolleerlingen. In 2013 was de inzet van buurtsportcoaches relatief nieuw.

Deze inzet werd toen gestimuleerd vanuit het Rijksprogramma ‘Sport en Bewegen in de Buurt’ dat startte in 2012. Inmiddels zijn de buurtsportcoaches essentieel voor AmstelveenSport in het realiseren van haar opdracht in sportstimulering: zij beschikken over de kennis en de netwerken noodzakelijk voor effectieve sportstimulering. In 2019 is een benchmark uitgevoerd van AmstelveenSport op andere gemeentelijke sportbedrijven.2 Dat de gemeente Amstelveen over een relatief lage capaciteit aan buurtcoaches beschikt per 10.000 inwoner. In de rapportage van de benchmark wordt hierover geschreven: “Alhoewel al de sportbedrijven sportstimulering als taak hebben, is het gekozen deelname-percentage in Lelystad en vooral Alkmaar fors hoger dan in Amstelveen. Het aantal buurtsportcoaches/ combinatiefunctionarissen per 10.000 inwoners bedraagt in Amstelveen 1,06, in Capelle 1,40, Lelystad 2,22 en Alkmaar 2,31.” Wij willen onderzoeken hoe wij de inzet van de buurtsportcoach in Amstelveen zo effectief mogelijk kunnen maken. Daarbij willen wij AmstelveenSport vragen te onderzoeken hoe de buurtsportcoaches meer een rol als aanjager en adviseur kunnen krijgen in plaats van uitvoerder in het aanbieden van sportactiviteiten. Ten tweede is een zinvolle ontwikkeling “de Clubkadercoach” die in het Landelijk Sportakkoord wordt genoemd als middel om doelen te realiseren.

De clubkadercoaches van AmstelveenSport ondersteunen verenigingen een aantal seizoenen bij het vitaliseren van de vereniging of het borgen van een positieve sportcultuur. Daarnaast willen wij onderzoeken of de huidige capaciteit van buurtsportcoaches voldoende past bij onze ambities op het terrein van sportstimulering en verenigingsondersteuning. Dit onderzoek is nodig, zeker gelet op het toenemend belang van sportstimulering in ons beleid in het sociaal domein en de transformatiedoelen die wij daarin hebben.

3.

Wij gaan succesvolle projecten uit het lokaal Sportakkoord ondersteunen na 2021. Om onze doelen te bereiken hebben wij onze partners in het veld hard nodig. Zonder hen kunnen wij onze doelen niet realiseren want zij moeten het uiteindelijk doen. Daarom vinden wij het Lokaal Sportakkoord zo belangrijk. In het Lokaal Sportakkoord hebben

2 Hospitality Group, 2019nc

28

onze partners in de sport, de zorg en het maatschappelijk middenveld gezamenlijke projecten benoemd. De projecten geven invulling aan vier thema’s die nauw aansluiten bij onze eigen doelen: inclusief sport en bewegen; van jongs af aan vaardig in bewegen; vitale aanbieders; positieve sportcultuur.

5.6.3 Jaarlijkse succesevenementen Inmiddels hebben wij in Amstelveen een traditie van succesvolle breedte- en topsportsportevenementen voor kinderen, jongeren en volwassen inwoners. Enkele belangrijke evenementen in de afgelopen jaren:  Het EuroHockey Championships 2017 en 2021 Wagener Stadion  De European Hockey League 2021  Het NK Rapid Chess 2019  Het Nationale Estafette Kampioenschappen 2018 AV Startbaan  Het NK-tennis 2020 bij Het Nationaal Tennis Centrum de Kegel  De Amstelveense Marathon 2018 en 2019  Amstelveen Future 2018 op Het Nationaal Tennis Centrum  Amstelveen Womens Open 2021 op Het Nationaal Tennis Centrum  Amstelveen Sportgala (jaarlijks)  Schoolsportdag Amstelveen  Nationale Sportweek  24H Amstelveen  Sport- en Cultuurmarkt/ Verenigingsmarkt  Nationale Balkon Beweegdag Voor de komende jaren rekenen we in ieder geval op het jaarlijks Sportgala, de Schoolsportdag maar ook op verschillende topsportevenementen.

29

Bijlage I.

Evaluatie beleidsdoelen 2013 – 2020

I.I Inleiding Deze bijlage bevat een uitgebreide beschrijving van de resultaten en leerpunten over het sport- en beweegbeleid van de afgelopen jaren. De hand van de ambities uit de vorige sportnota Amstelveen Beweegt Gezond!! 2013 – 2020. Een samenvatting van deze evaluatie is opgenomen in hoofdstuk 2 van deze nota. Eerst halen wij onze ambities uit 2013 terug: wat hadden wij ons voorgenomen (I.II). Vervolgens geven wij een overzicht van de effecten van ons beleid (I.III). Vervolgens gaan wij nader in op de thema’s die wij centraal stelden in de sportnota uit 2013 (I. IV. – I.VI). Per thema behandelen wij de resultaten en effecten van ons beleid. We ronden elk thema af met een mogelijke inzet voor de komende jaren.

I.II Beleidsdoelen 2013 – 2020 In deze nota waren elf doelstellingen geformuleerd. De eerste, centrale missie van ons sportbeleid was en is om zoveel mogelijk Amstelveners te verleiden tot een gezonde en actieve leefstijl. Om deze missie te realiseren hadden we vier ambities geformuleerd met bijbehorende voorstellen. Dit waren: Vitaal Amstelveen: de Amstelveense samenleving is fit en vitaal. Bewoners uit alle lagen van de bevolking omarmen een actieve en gezonde leefstijl die ook vanuit maatschappelijke verbanden wordt gestimuleerd. II. Meedoen in Amstelveen: bewoners van Amstelveen vinden sport een leuke en belangrijke tijdsbesteding. Het is een manier om mee te doen en zich te ontplooien. III. Talentvol Amstelveen: Amstelveen kent een vruchtbaar sportklimaat waarin sporters optimaal kunnen presteren en hun prestaties worden gewaardeerd. De gemeente koestert talentvolle sporters en ondersteunt wanneer mogelijk en noodzakelijk de begeleiding naar nationale trainingscentra of topclubs. IV. Kaart van Amstelveen [biedt optimaal ruimte voor sport en bewegen]: Amstelveen is een aantrekkelijke plaats om te wonen, werken en sporten; de gemeente houdt bij de ruimtelijke inrichting van de stad rekening met de grote populariteit van sport.

In de komende paragrafen lichten wij toe of wij onze doelen op deze thema’s hebben behaald. Onze resultaten op thema 4, Kaart van Amstelveen, hebben wij nu verwerkt in onze toelichting op thema 1, Vitaal Amstelveen. Wij vinden namelijk dat het accommoderen van sport en bewegen een basisvoorwaarde is om alle Amstelveense inwoners de gelegenheid te geven fit te zijn en gezond te bewegen.

I.

30

I.III Effecten in vogelvlucht Om te kunnen beoordelen of wij onze doelen zouden behalen, hebben wij in 2013 een aantal effectindi­ catoren bepaald, een nulmeting gedaan en streefcijfers voor 2020 gedefinieerd. Hieronder een overzicht hiervan met de bereikte resultaten. Hierbij is het belangrijk in gedachten te houden dat de cijfers indicatief zijn. Dit is omdat gebruikte meetmethodes in 2013 inmiddels niet meer bestaan of sterk zijn veranderd. Daarom wordt dit overzicht gevolgd door een overzicht van effecten die wij op grond van andere metingen, wel konden maken.

Tabel

overzicht van effecten op effectindicatoren bepaald in 2013 Effectindicatoren

Nulmeting

Streefwaarde 2020

Gerealiseerd

Bron

Kinderen van 6 tot 12 jaar die minimaal 1 keer per week sporten

Geen meting

n.t.b.

GEEN CIJFERS

Stadspeiling

Jongeren van 12 tot 24 jaar die minimaal 1 keer per week sporten

76% (2012)

78%

GEEN CIJFERS

Jongerenpeiling3

Volwassenen van 18 tot 55 jaar die minimaal 1 keer per maand/ week sporten

68% (2011)

70%

GEEN CIJFERS

Stadspeiling

Senioren van 55 tot 86 jaar die tenminste 1 keer per maand sporten

44% (2011)

45%

52% (2019)

Stadspeiling

Volwassenen van 18 tot 65 jaar die voldoen aan de Nederlandse norm gezond bewegen (NNGB)

61% (2010)

65%

63% (2016)

Gezondheidsmonitor GGD

Jongeren vanaf 12 tot 17 jaar die elke dag minimaal 1 uur actief zijn.

15% (2009)

17%

46% (2018)

Emovo5 / Gezondheids­ monitor GGD6

Nulmeting

Streefwaarde 2020

Gerealiseerd

Bron

Geen meting

n.t.b.

54% (2018)

Gezondheids­ monitor GGD

12 tot 19-jarigen zijn elke dag minimaal 1 uur actief

15% (2009)

17%

46% (2018)

Emovo/ Gezondheids­ monitor GGD

12 tot 19-jarigen voelen zich gezond

81% (2013)

Geen

84% (2018)

Jongeren in beeld, GGD

56% (2016)

Gezondheidsmonitor GGD

Tabel

effecten op basis van vergelijkbare metingen Effectindicatoren

5 tot 11-jarigen bewegen minimaal 1 uur per dag

Volwassenen voldoen aan de Nederlandse norm gezond bewegen (NNGB) 65+ voldoet aan de Nederlandse norm gezond bewegen (NNGB)

61% (2010)

65%

63% (2016)

Gezondheidsmonitor GGD

55 tot 86-jarigen sporten tenminste 1 keer per maand

44% (2011)

45%

52% (2019)

Stadspeiling

Op basis van de bovenstaande cijfers, kunnen wij concluderen dat onze beleidsinzet effect heeft gehad op het beweeggedrag van onze inwoners: over alle leeftijdsgroepen zijn inwoners meer gaan bewegen. De gemeten effecten worden nader toegelicht in de komende paragrafen.

3 Is niet meer afgenomen sinds 2012. 4 In de GGD-gezondheidsmonitor wordt 1 keer per week als uitgangspunt genomen. 2016. Daarin voldoet 63% aan NNGB en is 56% een actief sporter. 5 Dit onderzoek wordt niet meer op deze wijze uitgevoerd. 6 De Emovo GGD wordt niet meer uitgebracht. Daarvoor in de plaats is gekomen Gezondheid in Beeld.

31

I.IV Vitaal Amstelveen en kaart van Amstelveen Inleiding In deze paragraaf gaan we in op de resultaten van onze inzet gericht op alle Amstelveners. Eerst lichten wij toe het effect van onze inzet. Vervolgens halen wij terug welke interventies wij hebben ingezet om dit resultaat te behalen. Daarbij sluiten wij af met aandachtspunten voor de komende jaren die voortkomen uit de evaluatie van de resultaten. Steeds meer Amstelveners in beweging Dat sporten en bewegen erg belangrijk zijn, is recent weer bevestigd door data-analyse van de gegevens van de 50 grootste gemeenten in Nederland. Uit deze analyse bleek een duidelijke relatie tussen hoeveel er werd gesport in een gemeente en de ervaren gezondheid van mensen. Ook bleek weer dat hoe meer inwoners sporten, hoe lager de zorgkosten in een gemeente. Het is dan ook goed nieuws dat ons sportbeleid in de afgelopen jaren effectief is geweest: Amstelveners voldeden in 2016 (63%) vaker aan de Nederlandse Norm Gezond Bewegen (NNGB) dan in 2013 (61%). Deze trend wordt bevestigd door de cijfers uit de Inwonerspeiling 2019. Daaruit komt naar voren dat ruim de helft van de Amstelveense inwoners tenminste één keer per week sport. Daarbij komt nog een kwart die enkele keren per maand sport. Volgens de Atlas voor Gemeente 2020, staat Amstelveen achtste op de lijst van grote gemeente als het gaat om het percentage sportende inwoners.

En dat komt ook tot uitdrukking in hoe Amstelveners zich voelen: Amstelveners voelen zich het vaakst gezond van alle inwoners van de grote steden in Nederland.

Tabel

Volwassen Amstelveners sporten vaak in georganiseerd sportverband van sportvereniging of sportschool zo blijkt uit de Inwonerspeiling 2019: 35% is lid van (tenminste) één sportvereniging, 38% is lid van een sportschool. Hoeveel Amstelveners sporten in anders-georganiseerd verband7, is niet vastgesteld in de Inwonerspeiling. Landelijk is het aantal sporters dat wekelijks sport, tweeëneenhalf keer zo groot dan het aantal verenigingsleden. De landelijke trend is ook dat het aantal sporters in verenigingsverband heel licht daalt terwijl het aantal sporters en het aantal keren dat Nederlanders sporten wel stijgt. Er is geen aanleiding te vooronderstellen dat de landelijke ontwikkeling niet geldt voor Amstelveen. Uit de Inwonerspeiling 2019 komt ook naar voren dat fitness, hardlopen, zwemmen en wandelen de meest populaire sporten zijn in Amstelveen. Deze voorkeuren wijken nauwelijks af van landelijke voorkeuren. Overigens is landelijk vastgesteld dat mannen en vrouwen iets andere sportieve voorkeuren hebben. Deze voorkeuren zijn voor Amstelveen niet bekend maar ook hier geldt: er is geen reden aan te nemen dat Amstelveen heel anders is.

landelijke top 5 van voorkeursporten Rang

Mannen

Vrouwen

1

Fitness, individueel, binnen

Fitness, individueel, binnen

2

Wandelen

Wandelen

3

Fietsen

Zwemmen

4

Hardlopen

Fitness, groep, binnen

5

Voetbal

Hardlopen

Verder darten en bowlen mannen vaker terwijl vrouwen vaker yoga, dans en pilates beoefenen.

7 Dus georganiseerd buiten de sportverenigingen of sportscholen

32

Inzet op alle inwoners: meer toegang tot het aanbod In 2013 trokken wij de conclusie dat de inwoners van Amstelveen beter toegang moeten krijgen tot het bestaande aanbod. Daarbij stelden wij ook vast dat ons netwerk van sportaanbieders al heel sterk was: Amstelveen heeft een goede dekking van sportverenigingen en andere aanbieders van sport en bewegen. Maar wij kwamen ook tot de conclusies dat de vindbaarheid en de toegang tot dit aanbod verbeterd kon worden. Onze keuze toen was de toegang tot het hele aanbod van sport- en beweegaanbod verder te verbeteren. Daarom hebben wij ingezet op drie interventies: 1. Een digitale portal van sport- en beweeginitiatieven in Amstelveen 2. Het optimaliseren van sport- en beweegmogelijkheden in de openbare ruimte 3. Voldoende kwalitatief, hoogwaardig aanbod van accommodaties 4. Het ontwikkelen en implementeren van speelruimtebeleid 5. 5Inzet op een veilig en inclusief sportklimaat Hoe deze interventies zijn gerealiseerd, lichten wij hieronder toe. Ad 1. Een digitale portal voor sport- en beweeginitiatieven De portal had en heeft tot doel alle sport- en beweeginitiatieven kenbaar te maken voor onze inwoners. Deze portal “vind-je-sport-in-Amstelveen” is sinds 2013 in de lucht. Daarnaast publiceert AmstelveenSport jaarlijks een brochure met alle beweeg- en sportactiviteiten voor ouderen.

Verder heeft AmstelveenSport op haar homepage de wekelijkse agenda van beweegmogelijkheden. In de enquête is gevraagd of sportaanbieders deze site kennen en of hun aanbod erop staat. Een meerderheid (65%) van de respondenten weet dat hun sportaanbod op deze website staat. Een kleiner deel (20%) kent ook sportencultuuramstelveen.nl als site waarop hun aanbod staat.

Ad 2. Het optimaliseren van sport- en -beweegmogelijkheden in de openbare ruimte e De behoefte aan goede faciliteiten voor sport en bewegen in de openbare ruimte neemt nog steeds toe, blijkt uit landelijke en Amstelveense cijfers. Optimalisering van de openbare ruimte voor bewegen en sport was en is dus nuttig. Deze optimalisatie heeft onlangs een sterke impuls gekregen door de voornemens die de gemeente heeft neergelegd in een aantal recente plannen. Op dit moment wordt het Uitvoeringsplan Buitensport 2021 en 2022 opgesteld waarin de verdere verbetering van wandel- en hardlooproutes een prominente plaats krijgt. Ook in de recent vastgestelde Mobiliteitsvisie krijgt de fiets een centrale plaats: er komen verbeterde routes om de verkeersdruk door autoverkeer verder te verminderen. Met de verbetering van fietsmogelijkheden worden Amstelveners gestimuleerd vaker de fiets te pakken. Tot slot is er recent een Bosplan 2020 – 2030 opgesteld waarin de gemeente Amsterdam en de gemeente Amstelveen gemeenschappelijke doelen hebben geformuleerd voor het bos. Eén van de uitgangspunten voor het plan is dat het bos dé plek is voor sport en bewegen in de openbare ruimte.

Uit de bovenstaande plannen blijkt dat bewegen een steeds logischer plek inneemt in onze ruimtelijke plannen, niet alleen omdat bewegen gezond is maar ook omdat wandelen en fietsen duurzame oplossingen zijn voor mobiliteitsproblematiek in onze stad. Het verder intensiveren en uitbouwen van deze ontwikkeling is dan ook ons doel voor de komende jaren. Daarnaast ondersteunen wij ook burgerinitiatieven tot het inrichten van wandel- of hardlooproutes. Zo is recent een burgerinitiatief gerealiseerd voor een wandelroute in Elsrijk.

Naast twee websites waarop inwoners worden geïnformeerd over het Amstelveense sportaanbod, heeft de gemeente ook een website met alle wandelroutes en één met de twee belangrijkste hardlooproutes in Amstelveen.

33

Ad 3. Ad 3. Voldoende kwalitatief, hoogwaardig aanbod van sportaccommodaties In 2013 stelden wij ons tot doel dat wij zouden beschikken over voldoende kwalitatief, hoogwaardig aanbod van sportaccommodaties. Daarbij is de aandacht voor de duurzaamheid van de sportaccommodaties ook gegroeid. Om de beschikbaarheid van goede sportaccommodaties te borgen, is deze uitgebreid in de afgelopen jaren met onder andere een nieuwe turnhal, een beweegbox, nieuwe sporthallen en is geïnvesteerd in vernieuwing van sportvelden. Amstelveen heeft dan ook een uitstekend aanbod van sportaccommodaties. Dat bleek dit jaar ook uit het onderzoek van de Atlas voor de Gemeenten waar Amstelveen een nummer 1 positie scoorde als stad met het grootste aanbod van sportaccommodatie van de 50 grootste steden van Nederland. Daar zijn wij trots op. Het aantal inwoners in Amstelveen groeit en ons aanbod aan sportaccommodaties moet ook in de toekomst goed in de behoefte kunnen voorzien. Om dit goed in beeld te krijgen hebben wij hier in 2019 en 2020 onderzoek naar gedaan. Onderzoek huidige bezetting en exploitatie van onze sportaccommodatie In 2020, is een onderzoek gedaan naar de exploitatie van onze sportaccommodatie door AmstelveenSport door deze te vergelijken met sportbedrijven van andere gemeenten. Onderdeel was de benchmark van de bezetting van de buitensportaccommodaties.

Daaruit volgde de volgende conclusie: “Ten opzichte van het benchmarkgemiddelde is in Amstelveen de benutting van zowel de zwem-, binnensportals buitensportvoorzieningen gemiddeld het hoogst” Vervolgens wordt geconcludeerd dat, ten opzichte van het benchmarkgemiddelde, wij de hoogste baten behalen bij de exploitatie van zwemwater, binnensportaccommodaties en buitensportvelden- en banen. Door de hoge exploitatiebaten, is onze bijdrage aan het exploitatietekort op onze sportaccommodaties het laagst ten opzichte van het benchmarkgemiddelde. Ergo, onze sportaccommodaties worden intensief gebruikt tegen relatief lage kosten voor de gemeente. (Dreigende) tekorten aan sportaccommodaties In het onderzoek naar onze buitensportaccommodaties is beoordeeld of Amstelveen over voldoende buitensportaccommodaties beschikt in relatie tot de verwachte bevolkingsgroei. In het onderzoek werd uitgegaan van twee scenario’s voor de bevolkingsgroei van Amstelveen:

34

een groei tot rond de 100.000 inwoners en een verdere groei van het aantal inwoners. Uit deze benchmark volgde de volgende conclusie: “In de huidige situatie hebben de korfbal-, honk- en softbal-, atletiek- en wielersportverenigingen voldoende velden en dat blijft ook zo wanneer de bevolking licht of sterk groeit. Rekening houdend met de dalende trend in verenigingslidmaatschappen bij tennis, zullen de tennisverenigingen in Amstelveen vooralsnog voldoende banen hebben. Wel is een ontwikkeling zichtbaar dat enkele verenigingen zich tegen de trend in ontwikkelen. Wanneer deze trend zich doorzet, kan op enkele parken een tekort ontstaan. Op andere parken zijn dan nog wel banen beschikbaar. Rugbyvereniging ARC heeft behoefte aan een extra veld voor wedstrijden en trainingen. Rugby is landelijk gezien een sport die sterk groeit en dit is ook in Amstelveen te zien. De vereniging verwacht dan ook meer leden te krijgen, maar heeft daarvoor extra ruimte nodig. In de huidige situatie zijn er op zaterdag capaciteits­ knelpunten in het voetbal, bij ’t Loopveld en Overburg. De verenigingen Sporting Martinus en AMVJ die op deze parken spelen, hebben ledenstops en wachtlijsten. Op zondag worden veel velden niet gebruikt. Op basis van bevolkingsgroei naar 100.000 inwoners, zijn dit ook de sportparken die tot 2040 een tekort aan wedstrijd­velden houden.

Op basis van een verdere bevolkingsgroei treden ook wedstrijdveldtekorten op bij nadere sportparken, zoals in Bovenkerk (Roda’23). Op de sportparken Overburg en Bovenkerk zijn te weinig trainingsvelden. Aan de Sportlaan-West richt NFC zich meer op de groep internationale inwoners en verwacht de komende nog wat te kunnen groeien, waarbij het huidige aantal velden toereikend is. Aan de Sportlaan zijn verder nog herschikkingen mogelijk, mede afhankelijk van samenwerking en mogelijke fusies tussen verenigingen. Ook op Escapade wordt door RKAVIC verdere samenwerking onderzocht met andere verenigingen om het gebruik van het sportpark verder te optimaliseren. De hockeyverenigingen maken volop gebruik van de velden op zowel zaterdag als zondag. De verenigingen in het Amsterdamse Bos en op sportpark ’t loopveld hebben een tekort aan wedstrijdvelden. Myra heeft geen tekort, maar hanteert een wachtlijst om voldoende ruimte te kunnen bieden voor de huidige leden. Tot 2040 loopt het tekort aan velden flink op, vooral op de ‘Amsterdamse’ parken.

Bij Myra wordt ook een tekort verwacht, wanneer van een zeer sterke bevolkingsontwikkeling wordt uitgegaan. De verenigingen zullen, ondanks een toenemende vraag, niet verder kunnen groeien, wanneer er geen capaciteitsuitbreiding plaatsvindt.” Samenvattend kan dus worden gesteld over de buitensportaccommodaties dat:  De tennisverenigingen beschikken over meer velden dan zij, strikt genomen, nodig hebben. Daar kan verandering in komen wanneer onze bevolking sterk groeit of er meer vraag uit Amsterdam komt vanwege het tekort aan tennisaccommodaties daar.  De rugby- en hockeyverenigingen hebben bij een sterke bevolkingsgroei extra velden nodig om iedereen die lid wil worden toe te laten tot de club. Bij een gematigde bevolkingsgroei naar 100.000 inwoners zijn dit ook de sporten en sportparken die te maken zullen krijgen met capaciteitstekort.  Bij de voetbalverenigingen zijn op termijn ook capaciteitstekorten te voorzien in hewt bijzonder op de sportparken Bovenkerk en Overburg. Bij een sterke bevolkingsgroei, ontstaan ook tekorten aan voetbalvelden op de sportparken Bovenkerk en Sportlaan Oost. Het onderzoek naar binnensportaccommodaties laat zien dat:  De huidige binnensportaccommodaties zeer intensief worden benut.

 Er nu een tekort is aan zaalhockeycapaciteit (nu, tijdelijk opgevangen met een blaashal)  De verwachte bevolkingsgroei in de Scheg ook zal vragen om uitbreiding van de binnensport­ accommodaties in het zuiden van Amstelveen Overigens is geconstateerd dat Amstelveen te weinig overdekt zwemwater heeft in verhouding tot de vraag. Dit heeft onder andere gevolgen voor het aanbod aan zwemles en het beweegaanbod in het water voor mensen met een beperking. Dit tekort wordt in de plannen opgevangen door de geplande uitbreiding van zwembad de Meerkamp met een extra bassin. Tot slot zijn er nieuwe sporten in opkomst die aanpassing of aanvulling van accommodaties zouden kunnen vereisen zoals Padel, een variant op tennis, en 3 x 3 basketbal.

Subsidieregeling voor verduurzaming van sportaccommodaties Om onze doelen voor verduurzaming van sportaccommodaties te realiseren, heeft de raad in april 2019 maatregelen goedgekeurd die dit doel ondersteunen. Een belangrijk onderdeel van deze maatregelen is een subsidieregeling voor sportverenigingen die willen investeren in verduurzaming. Sinds het instellen van de regeling zijn er 15 aanvragen gedaan voor maatregelen waaronder het plaatsen van LED-verlichting en zonnepanelen. Ad 4. Het ontwikkelen en implementeren van speelruimtebeleid Om ervoor te zorgen dat er voldoende, uitdagende speelruimte voor alle leeftijden aanwezig is in de wijken en buurten van onze stad, is het voorgenomen speelruimtebeleid vastgesteld in 2016 met het Beleidskader Spelrecreatie 2016. Dit beleid lijkt zijn eerste voorzichtige vruchten af te werpen: de waardering voor speelvoorzieningen in de buurt is gestegen van 7,0 in 2015 naar 7,1 in 2019. In he kader van het speelruimtebeleid heeft de gemeente een grotere varieteit aan speelplekken gecreëerd waaronder een Natuurspeelplaats, kustgrasveldjes, basketbalcourts en speelplekken met speelvijvers. Dit jaar zal ook het eerste 3x3 basketbalveld worden gerealiseerd om tegemoet te komen aan de toenemende populariteit van deze sport. Ook zal aan de Noordelijke Poeloever een spel- en recreatieplek worden ingericht in de vorm van een stadsstrand.

Tot slot is er landelijk een trend anders georganiseerd sporten voor volwassenen te optimaliseren in de openbare ruimte door speciale beweeg-plekken in te richten zoals fitness-toestellen of beweegtuinen. Een recente ontwikkeling op dit terrein is het voor­ nemen om een Beweegplein te realiseren voor jongeren en buurtbewoners bij de SG Panta Rhei. Dit voornemen is één van de projecten die zijn overeengekomen in hete Lokaal Sportakkoord. Wij zien dit als het begin van een ontwikkeling in onze stad die zijn beslag moet krijgen in een actualisering van ons speelruimtebeleid.

35

Ad 5. Inzetten op een positief, veilig en inclusief sportklimaat Om Amstelveners zover te krijgen dat zij voldoende sporten, is een positief, veilig en inclusief sportklimaat een basale voorwaarde. Sterker, het is een beginsel van ons beleid: alle Amstelveners moeten zich veilig en welkom voelen in onze stad, niet in de laatste plaats in alle faciliteiten die onze stad biedt om te sporten en te bewegen. Maar dat dit niet vanzelf spreekt, wisten we ook in 2013. Daarom namen wij hierover een ambitie op in ons beleid: sportaanbieders zouden zich meer bewust worden van onsportief, agressief of ongewenst gedrag en handvatten krijgen om een veilig en inclusief sportklimaat te creëren. Het belang van deze doelstelling is in de loop van de afgelopen jaren verder toegenomen en vormt ook één van de speerpunten van het Coalitieakkoord. Sinds 2013, zetten wij in op een veilig en inclusief sportklimaat via het aanbod van trainingen en cursussen van de Besturenacademie voor trainers en verenigingskader. Een belangrijk deel van dit aanbod is vervolgens ingevuld door de verschillende sportbonden, daartoe gestimuleerd door het Ministerie van VWS. Wat het effect van dit aanbod is, kunnen wij alleen schetsmatig vaststellen. In de enquête onder sportaanbieders, zegt 72% niet te maken te hebben met onsportief, agressief of ongewenst gedrag.

Of dat komt omdat dit gedrag niet voorkomt of omdat signalen niet goed

doorkomen, weten wij niet. 28% geeft aan dat het wel voorkomt in hun vereniging of organisatie.

Vitaal Amstelveen: mogelijke inzet voor de komende jaren Een groot deel van onze inwoners beweegt gezond. Een aanzienlijk deel van deze inwoners sport. Maar om nog meer inwoners in beweging te krijgen, stellen wij onszelf de volgende doelen om dit te faciliteren:  Op niveau houden van toegang tot aanbod bij verenigingen en anders georganiseerd aanbod door: • Blijvend aanbod van kwalitatief hoogwaardige accommodaties tegen redelijke kosten voor gebruiker en gemeente • Verdere optimalisering van toegankelijke, overzichtelijke informatie over het aanbod  Integrale inpassing van bewegen in beleid openbare ruimte: • Verdere inpassing en borging van wandelen, hardlopen en fietsen in de openbare ruimte • Verbreding Speelruimtebeleid naar bredere scope van beweegplekken voor jongeren en volwassenen  Aanjagen en ondersteunen aandacht voor positief, veilig en inclusief sportklimaat door initiatieven die sportaanbieders en andere maatschappelijke organisaties hierop ondernemen te stimuleren en te verbreden.

I.V Meedoen in Amstelveen Inleiding Amstelveen doet het dus relatief goed: veel Amstelveners sporten, veel voelen zich gezond. Maar nog niet iedereen. Bepaalde groepen inwoners verleiden wij nog steeds onvoldoende om in beweging te komen. In deze paragraaf beschrijven wij eerst de effecten van ons beleid sinds 2013 gevolgd door een toelichting op de ingezette interventies. Ook deze paragraaf sluiten we af met aandachtspunten voor de komende jaren en werken wij uit in hoofdstuk 4. Speciale aandacht in de afgelopen jaren In ons streven onze inwoners in beweging te krijgen en te houden, legden we in de vorige sportnota de nadruk op het beweeggedrag van kinderen, jongeren, ouderen en inwoners met een beperking of een chronische ziekte. Onze focus lag (en ligt) bij kinderen en jongeren omdat we daarmee bijdragen aan hun fundament voor een gezonde leefstijl en dus, een gezond leven. Onze speciale aandacht voor ouderen en mensen met een beperking of chronische ziekte is nodig omdat zij minder toegang hebben tot ons reguliere sportaanbod terwijl meer bewegen bijdraagt aan een betere kwaliteit van leven. Voor kinderen, jongeren en ouderen hebben wij ingezet op een combinatie van meer bewegen als onderdeel van een gezondere leefstijl door sport en bewegen te combineren met begeleiding op het terrein van voeding, roken en alcoholgebruik.

36

Hieronder gaan wij in op de resultaten van onze inzet: hebben onze interventies daadwerkelijk eraan bijgedragen dat kinderen, jongeren en ouderen meer zijn gaan bewegen? Vervolgens gaan wij in op de interventies die zijn ingezet en, voor zover bekend, het bereik van deze interventies.

Kinderen en jongeren Gezondheid, sporten en bewegen onder kinderen en jongeren in Amstelveen Uit de analyse van beweeggedrag en sportbeoefening onder kinderen en jongeren, komt het volgende beeld.

Tabel

beweeggedrag, meting 2016 – 2017 voor 5 en 10-jarigen/ 2018-2019 13 – 16-jarigen

Kenmerk

5 jaar

10 jaar

13-14 jaar8

15-16 jaar9

Lichamelijk actief 10

50,4

53,6

50,9

42,7

Beeldschermtijd

3%

13%

72%

79%

Naarmate kinderen ouder worden, bewegen zij minder. 10-jarigen bewegen het vaakst, na die leeftijd gaan kinderen minder bewegen. Overigens is het aandeel kinderen dat dagelijks lichamelijk actief is, iets afgenomen. Uitzondering zijn de jongeren in de leeftijd 15 en 16 jaar. Van hen zijn er meer dagelijks een uur gaan bewegen.

Tabel

bewegen/ sporten minstens 1 uur per dag

Leeftijd

2014-2015

2015-2016

2016-2017

5 jaar

53%

50%

10 jaar

55%

54%

2018-2019

13 – 14 jaar

55%

51%

15 – 16 jaar

41%

43%

En zoals in de Jeugdagenda al is geadresseerd, wordt er minder dan gemiddeld bewogen door::  Meisjes: 36% van de Amstelveense meisjes sportte tenminste één uur per dag ten opzichte van 56% van de jongens  Kinderen en jongeren met een migratieachtergrond: onder kinderen en jongeren met een migratie-achtergrond in Amstelveen is het percentage dat actief beweegt over de hele linie, rond de 5% lager dan onder kinderen en jongeren zonder migratie-achtergrond. Een aanzienlijk deel van de kinderen in de basisschoolleeftijd is lid van een sportvereniging: Amstelveense kinderen van 5 jaar zijn in 2017 vaker lid van een sportvereniging (76%) dan in 2014 (71%). Voor kinderen van 10 jaar is het percentage gelijk gebleven (89%). Dit percentage ligt hoger dan het Nederlandse gemiddelde voor kinderen in de leeftijd van 5 tot 12 jaar (80%)12.

10 2e klassers voortgezet onderwijs 11 4e klassers voortgezet onderwijs 12 5- en 10-jarigen: beweegt gemiddeld 1 uur per dag of meer/ 13 – 16 jarigen sport 1 uur per dag 13 Percentage dat gemiddeld 2 uur of meer per dag voor de TV of achter de computer doorbrengt (buiten school)

37

Wij beschikken niet over lidmaatschapscijfers van Amstelveense jongeren van 12 tot 19. Echter, het is reëel te verwachten dat zij dezelfde trend laten zien als alle Nederlandse jongeren in die leeftijd: het percentage kinderen dat lid is van een sportvereniging daalt sterk vanaf ongeveer 15 jaar naar ongeveer 40% rond hun 18 jaar. Dit betekent overigens niet dat jongeren dan stoppen met sporten. Uit landelijke cijfers blijkt dat jongeren dan vaker via commerciële sportaanbieders of anders (on)georganiseerd gaan sporten. Tot slot kunnen we uit landelijke cijfers over kinderen en jongeren tot 19 jaar, vaststellen dat het verenigings­ lidmaatschap onder meisjes (14% van het totaal aantal leden) lager ligt dan onder jongens (18% van het totaal aantal leden). Dit verschil wordt groter naarmate jongens en meisjes ouder worden. Kinderen en jongeren hebben net als volwassenen een voorkeur voor bepaalde sporten, zo blijkt uit landelijke cijfers. En ook bij hen is er een verschil tussen jongens en meisjes: Tabel

landelijke top 5 van voorkeursporten onder kinderen en jongeren (5 t/m 18 jaar) Rang

Jongens

Meisjes

1

Voetbal

Zwemmen

2

Zwemmen

Dansen

3

Fitness, individueel, binnen

Voetbal

4

Hardlopen

Fitness, individueel, binnen

5

Gymnastiek

Gymnastiek

Verder beoefenen jongens vaker dan meisjes judo of een vechtsport en badminton. Meisjes rijden vaker paard en spelen vaker hockey of volleybal. Voor beide groepen staat wandelen in de top 10. Dat brengt ons op de laatste vraag: zijn kinderen en jongeren in onze stad ook gezonder geworden? Voor kinderen is dat lastig te zeggen omdat we over onvoldoende cijfers beschikken. Voor jongeren is het antwoord een voorzichtig “ja”. Echter, dit geldt niet voor alle jongeren. Dit is als volgt toegelicht. Amstelveense jongeren zijn zich vaker gezond gaan voelen. In 2013 gaf 81% aan zich gezond te voelen, in 2018 voelde 84% zich gezond. Echter, meisjes en jongeren van niet-Nederlandse herkomst ervaren minder vaak een goede gezondheid. Jongeren in Amstelveen lijken ook gezonder te zijn gaan leven. Naast meer bewegen, zijn zij minder gaan roken en drinken. Maar er zijn verschillen onder jongeren naar leeftijd, opleidingsniveau, herkomst en gezinssamenstelling.  Jongeren roken minder: in 2018 gaf 15% van de jongeren aan wel eens te roken, in 2013 was dat nog 28%. Jongeren op het VMBO roken vaker dan jongeren op HAVO of VWO. Ook jongeren die niet bij beide ouders wonen, roken vaker.  Jongeren drinken iets minder: vooral jongeren in de tweede klas van de middelbare school zijn minder gaan drinken.

Jongens drinken vaker dan meisjes; jongeren van Nederlandse herkomst drinken vaker dan jongeren van nietNederlandse herkomst; jongeren die niet bij beide ouders wonen, drinken vaker dan die dat wel doen.

38

De leefstijl van jongeren lijkt dus te zijn verbeterd. Maar overgewicht onder jongeren nam niet af: die is rond de 12% gebleven. Daarbij komt overgewicht veel vaker voor onder jongeren die een VMBO-opleiding (20%) volgen dan onder jongeren op HAVO of VWO (9%). Ook komt overgewicht vaker voor onder jongeren van niet-Nederlandse herkomst (17%) ten opzichte van jongeren van Nederlandse herkomst (10%). Kortom, Amstelveense kinderen en jongeren zijn meer gaan bewegen en voelen zich vaker gezond. Het kunnen er echter nog meer worden wanneer wij nog beter inzetten op die groepen jongeren en kinderen die nu nog onvoldoende worden bereikt, niet alleen met sport- en beweegaanbod maar ook met andere leef­ stijlinterventies. Een combinatie blijft dus nuttig. Sportstimulering voor kinderen en jongeren – interventies in de afgelopen jaren Een heel groot deel van de kinderen in het basisonderwijs, zijn lid van een sportvereniging. Om meer kinderen en jongeren in beweging te krijgen, hebben we ingezet op een intensivering van sportstimulering en beweegonderwijs. Uitgangspunt hierbij is het streven de drempels voor deelname aan sport en bewegen zo laag mogelijk te maken. Om dit te realiseren, zijn de volgende interventies de belangrijkste. 1. Het organiseren van laagdrempelige sport- en beweegmomenten voor jeugd en jongeren 2. Het ondersteunen van beweegonderwijs binnen scholen 3.

Aanbieden van sportstimulering en gezond­ heidsbevordering en -voorlichting in de vorm van bijvoorbeeld de programma’s Jump-in en JOGG

Inzet op terugkerende succesevents en innoveren op korte activiteitenprogramma’s AmstelveenSport biedt een breed palet aan sport­ activiteiten aan. Het aanbod bestaat voor een deel uit terugkerende evenementen en activiteiten in de wijk, op scholen en sportverenigingen. Een aantal van deze evenementen wordt al sinds enkele jaren georganiseerd en zijn nog steeds succesvol. Zij trekken veel jeugdige deelnemers. Maar het aanbod is ook verder geïnnoveerd naar korte activiteiten voor kinderen en jongeren aangeboden op vrije speelmomenten. In 2019 voerde AmstelveenSport 21 sportstimulerings­ projecten uit gericht op jeugd. Het totaal aantal deel­ nemers in deze projecten was 29.150 die met elkaar 78.680 beweegmomenten beleefden. Het gemiddeld aantal deelnemers per project in 2019 was 1.325; het gemiddeld aantal beweegmomenten per deelnemer was 63. Het meeste bereik echter hebben de projecten in het onderwijs. In 2019 deden bassischoolkinderen 15.750 keer mee aan beweegclinics georganiseerd door AmstelveenSport met de Amstelveense sportverenigingen. In de clinics krijgen kinderen en jongeren de gelegenheid kennis te maken met verschillende sporten en de verenigingen die deze sporten aanbieden.