Analyse en bouwstenen - Visie GLO (gespreksnotitie)
Tekst van het document
Analyse en bouwstenen Ten behoeve van de Visie GLO 5 mei 2023
1 2 3 4 5
Visie Gezonde Leefomgeving Amstelveen
4
Amstelveen in cijfers
8
Bouwstenen voor de Gezonde Leefomgeving
12
Conclusie fase 1
32
Doorkijk fase 2: participatieplan
34
Inhoud
1—Visie Gezonde Leefomgeving Amstelveen Stand van zaken na fase 1 (analyse) De bevolkingsgroei in Nederland zet door. Met name in de Randstad en dus ook in Amstelveen. Tot 2035 is de prognose dat de Amstelveense bevolking met 20% toeneemt en tot 2050 komt hier nog 8% bovenop1. Ook is er sprake van dubbele vergrijzing. De groep ouderen wordt groter en de gemiddelde leeftijd wordt hoger. Dit betekent dat Amstelveen de komende jaren te maken zal krijgen met uitdagende verstedelijkingsen verdichtingsopgaven. Namelijk meer inwoners en veranderende behoeften van bestaande inwoners. Om voorbereid te zijn op de toekomst streeft de gemeente naar en draagt zij zorg voor gezonde Amstelveners in de stedelijke ontwikkeling. Uit het Coalitieakkoord 2022-2026 vloeit voort om gezondheidsambities in de Omgevingsvisie vast te leggen en uit te werken. Hiervoor is eerst een visie op de gezonde leefomgeving nodig: Waar staat Amstelveen voor, welke thema’s binnen een gezonde leefomgeving vinden Amstelveners belangrijk en waar willen we als gemeente extra inspanningen op plegen? Het opstellen van de visie op de Gezonde Leefomgeving gaat in drie stappen:
1 Analyse (februari – maart) Verkenning gezondheidsopgaven in Amstelveen en raakvlakken met diverse beleidsdomeinen. Resulterend in Amstelveense bouwstenen en aandachtsgroepen.
2 Participatie (april – juni) Welke thema’s vinden inwoners belangrijk? Meer zicht op de specifieke behoeften van aandachtsgroepen en de opgaven achter de cijfers. Parallel vindt inhoudelijke verdieping van de bouwstenen plaats met diverse beleidsdomeinen.
3 Visie GLO (juni – september) Naar een ambitiedocument met doelstellingen en criteria voor in de omgevingsvisie en omgevingsplannen. Voor plantoetsing aan de omgevingstafel.
1
PBL/CBS (2022). Regionale bevolkings- en huishoudensprognose 2022 – 2050.
Steden en randgemeenten groeien verder.
4
13103 | 2023/04/19 | INBO | Visie Gezonde Leefomgeving Amstelveen
5
Gezondheid als bruggenbouwer Het doel is om een integrale visie op een gezonde leefomgeving vast te stellen die richting geeft aan huidig en toekomstig beleid. In lijn met de Landelijke Nota Gezondheidsbeleid 2020 – 2024 en het landelijke Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) is het de ambitie om gezondheid een vast onderdeel te maken van de belangenafwegingen in ruimtelijk beleid. Met gezondheid als één van de centrale pijlers in de aanstaande Omgevingsvisie wordt een brugfunctie vervult tussen de sociale en fysieke beleidsdomeinen. De visie op de gezonde leefomgeving fungeert als basis van deze pijler in de Omgevingsvisie.
Een brede blik op gezondheid
Geluidbelasting en hinder Luchtverontreiniging
Groen / Blauw
Hittestress
Wonen
Wateroverlast
Mobiliteit
Verkeerveiligheid
Kwaliteit van leven
OV
Meedoen 6
Voedsel
Lichaamsfuncties
Bevorderen Bewegen, ontspannen en ontmoeten Sport, spel, wandel- en fietspaden Recreatie- en natuurgebieden Voorzieningen (dagelijks, zorg)
supermarkt
Via de fysieke leefomgeving zet Amstelveen zich in om gezondheid van bewoners te beschermen én te bevorderen. Beschermen gaat over het nemen van maatregelen om ziektemakers weg te nemen of de gevolgen te beperken (bijvoorbeeld vervuilde lucht of geluid). Bevorderen gaat over het stimuleren van een gezonde leefstijl om mensen zo lang mogelijk gezond te houden (bijvoorbeeld door het aanbod van voedsel en aantrekkelijke loop- en fietsroutes).
Beschermen en bevorderen
Beschermen
supermarkt
Gemeente Amstelveen staat voor een positieve en brede benadering van gezondheid. Het gaat niet alleen om de zichtbare fysieke gezondheid, maar ook over aspecten als mentale gezondheid en kwaliteit van leven.
Mentaal welbevinden
Zingeving
Dagelijks functioneren 13103 | 2023/04/19 | INBO | Visie Gezonde Leefomgeving Amstelveen
7
2—Amstelveen in cijfers Een gezonde stad met aandachtsplekken, -buurten en -wijken In Amstelveen – 10 jaar geleden verkozen tot de groenste stad van Europa2 - worden inwoners gemiddeld genomen oud (in 2019 83,4 jaar t.o.v. het landelijke gemiddelde; 81,8 jaar). Desondanks geldt voor Amstelveen - net zoals in de rest van het land - dat de fysieke leefomgeving invloed heeft op de gezondheid van bewoners en gezondheidsverschillen kan (mede) veroorzaken en versterken. De plek waar je woont, opgroeit en dagelijks leeft, heeft invloed op gezondheid. Landelijk zien we dat in buurten met veel kwetsbare bewoners de luchtkwaliteit vaak het slechts is (bijvoorbeeld door de ligging bij uitvalswegen), het groen en voorzieningenaanbod beperkter is en het voedselaanbod ongezonder is3. Ondanks gezonde gemiddelden in Amstelveen, zijn er plekken, buurten en wijken met specifieke gezondheidsuitdagingen. Aandachtspunten per wijk In Amstelveen Noordwest is het beeld over het algemeen gunstig. Zo telt Noordwest de minste rokers en langdurige zieken, en aandoeningen komen minder vaak voor. Inwoners sporten relatief vaker. Het gunstige beeld is vergelijkbaar met Amstelveen Zuidwest. Bovendien zijn in Zuidwest de minste soften harddrugs gebruikers. In beide gebieden ervaren bewoners wel het meest last van vliegverkeer in Amstelveen.
jongvolwassenen. Het risico op angst of depressie is het hoogst in Uilenstede/Kronenburg, waar veel studenten wonen. Inwoners in Noordoost voelen zich meer ernstig eenzaam en ervaren meer stress. Ook is het gebruik van soft- en harddrugs is hier hoger dan in de rest van Amstelveen. In Keizer Karelpark/Groenelaan ervaren bewoners gemiddeld minder stress dan in de rest van de gemeente. De eigen gezondheid wordt echter minder positief beoordeeld dan in de rest van Amstelveen. Lichamelijke beperkingen (horen, zien, bewegen) komen vaker voor, er zijn meer inwoners met weinig eigen regie over het leven en er wordt minder gesport. Deze resultaten zijn te koppelen aan het hoge aantal ouderen en lagere gemiddelde inkomens in Groenelaan. In Waardhuizen/Middenhoven hebben meer inwoners overgewicht, komen langdurige ziekten en aandoeningen vaker voor, en sporten inwoners minder vaak. Ook hier wonen relatief meer ouderen dan in andere wijken van Amstelveen.
In Amstelveen Noordoost bewegen inwoners voldoende, maar is een minder positief beeld ten aanzien van de psychosociale gezondheid. De aandachtspunten hiervoor lijken met name in verband te staan met de toenemende druk op 2
In 2014 werd Amstelveen uitgeroepen tot Groenste stad van Europa bij de Europese
Entente Florale- Verkiezing in Hongarije. In 2019 stond Amstelveen bovenaan het rijtje groenste stad van Nederland. 3
Pharos, 2023. Leefomgeving en gezondheidsverschillen.
8
13103 | 2023/04/19 | INBO | Visie Gezonde Leefomgeving Amstelveen
9
Achtergrondkenmerken
Regio
Amstelveen
Noordwest
Noordoost
Keizer Karelpark/
Waardhuizen/
Groenelaan
Middenhoven
Zuidwest
Aantal inwoners (18+)
156.085
71.122
17.883
11.777
16.165
10.511
14.786
Leeftijd: 18 - 64 / 65+ jaar
77/23
76/24
76/24
80/20
71/29
71/29
81/19
Geslacht: Vrouw / Man
52/48
53/47
49/51
56/44
53/47
49/51
55/45
Opl.niveau: Laag / Midden / Hoog1
19/31/50
17/26/57
12/21/67
18/23/59
21/24/54
20/31/49
13/33/54
Herkomst: NL / Niet-NL
62/38
54/46
52/48
52/48
51/49
57/43
60/40
1. Gezondheid en functioneren Ervaren gezondheid (zeer) goed
82
82
84
83
79
81
84
2
Langdurige ziekte of aandoening
27
26
21
27
28
30
24
Beperking horen, zien of bewegen
12
11
10
10
16
13
9
Ernstige psychische klachten
6
5
4
7
7
6
4
Ernstige eenzaamheid
12
12
11
16
14
11
9
Weinig regie eigen leven
9
9
8
9
12
9
9
Hoge veerkracht
52
52
55
49
50
52
51
(Heel) veel stress
17
16
15
24
12
14
17
9
9
6
13
12
6
8
Ouderenmishandeling
6
6
7
9
6
4
5
Discriminatie
20
23
22
29
23
24
21
Mantelzorger5
11
11
9
11
11
11
14
Zorg niet ontv. medisch/tandheelk.6
6
6
5
7
5
7
8
Zorg niet ontv. psychisch6
4
4
4
7
3
3
4
Roker
14
12
9
17
12
13
11
Zware drinker7
7
6
7
8
5
6
6
Overmatige drinker7
6
5
6
5
5
5
6
Cannabis, ooit3
34
33
34
44
31
32
25
16
14
16
25
10
12
9
Overgewicht (inclusief obesitas)7
44
42
41
40
42
48
42
7
Obesitas
11
11
10
11
12
11
12
Voldoende bewegen
49
49
51
54
44
44
49
Actief sporten8
58
57
61
61
52
52
60
2. Mentale gezondheid
Huiselijk geweld3 4
3. Zorg en hulp
4. Genotmiddelen
Harddrugs, ooit
3
5. Leefgewoonten
Rood Groen 1 2 3 4 5 6 7 8
10
Ongunstiger dan de overige wijken Gunstiger dan de overige wijken Laag: max vmbo, midden: mbo, havo, vwo; hoog: hbo, wo Ziekte of aandoening die naar verwachting 6 maanden of langer duurt Onder 18- t/m 64-jarigen; ooit slachtoffer geweest van huiselijk geweld Onder 65-plussers in het afgelopen jaar Geeft minimaal 3 maanden en/of 8 uur mantelzorg per week In het voorgaande jaar zorg nodig, maar niet ontvangen Overgewicht: BMI ≥ 25 kg/m2; obesitas: BMI >30 kg/m2 Minimaal 1 keer per week matig intensief sporten
13103 | 2023/04/19 | INBO | Visie Gezonde Leefomgeving Amstelveen
11
3—Bouwstenen voor de Gezonde Leefomgeving
Groene inclusieve buitenruimte
Gezonde mobiliteit
OV
Positieve gezondheid, met extra aandacht voor specifieke doelgroepen en aandachtswijken en -buurten.
12
Een groene buitenruimte die een gezonde leefstijl stimuleert en uitnodigt om te bewegen en te ontmoeten. Toegankelijk voor iedereen.
Toegankelijkheid en bereikbaarheid voor fiets, voetganger en OV.
Gezonde gebouwde omgeving
Gezond milieu
supermarkt
Gezonde inwoners
Gezonde, prettige en toegankelijke woningen en voorzieningen, in nabijheid van elkaar.
Schone lucht en beperkte overlast van geur en lawaai.
13103 | 2023/04/19 | INBO | Visie Gezonde Leefomgeving Amstelveen
13
Bouwsteen 1 Gezonde inwoners De gezonde leefomgeving staat in het teken van gezonde inwoners. We zetten in op brede positieve gezondheid voor iedereen, met extra aandacht voor specifieke doelgroepen. In de inleiding hebben we laten zien hoe er gezondheidsverschillen zijn tussen verschillende wijken. Hetzelfde geldt voor verschillende doelgroepen.
nemen en heeft invloed op onder andere de taal- en motorische ontwikkelingen, bij- en verziendheid en gewichtstoename.
eerdere dalingen - sinds de coronacrisis extra aandacht. Uit (landelijk) onderzoek blijkt dat eenzaamheid onder jongeren sindsdien toeneemt.
In de jeugdmonitor (GGD; 2017-2018) is onderzoek gedaan onder Amstelveense jongeren (12 – 18 jaar). 84% van de jongeren in Amstelveen voelt zich vaak of altijd fit en gezond. De ervaren gezondheid is vrij constant en vergelijkbaar met de regio. Toch zijn er op een aantal thema’s aandachtspunten:
8. Scholen en opleidingsniveau vragen om extra aandacht. Eenzaamheid en overgewicht komt bij VMBO-leerlingen gemiddeld twee keer zo vaak voor.
1.
Angst- en depressieklachten komen bij 14% en 10% van de jongeren voor.
2.
Een kwart van de jongeren heeft slaapproblemen als gevolg van mentale uitdagingen.
Doelgroepen Gemiddeld gezien gaat het goed met de gezondheid in Amstelveen. De cijfers zijn veelal vergelijkbaar met regionale en landelijke gemiddelden. Per leeftijdscategorie zijn er echter verschillen in behoeften en uitdagingen op het gebied van gezondheid. In vier leeftijdscategorieën zijn specifieke verschillen opvallend (landelijk, regionaal of gemeentebreed). Hiervoor zijn aandachtspunten voor de visie geformuleerd. Dit leidt tot een aantal Amstelveense aandachtsgroepen (zie volgende pagina). Voor kinderen (< 12 jaar) is onvoldoende recente openbare data beschikbaar om de Amstelveense aandachtspunten vast te stellen. Om die reden is gekeken naar landelijke trends en aandachtspunten. Diverse landelijke onderzoeken en monitors laten al langere tijd een afname van beweegactiviteit zien terwijl de schermtijd toeneemt. Deze trend lijkt nog niet af te
1.
3. 13% heeft overgewicht (inclusief obesitas). 35% drinkt ≥ 5 dagen per week zoete dranken. 4. 82% ontbijt ≥ 5 dagen per week. De meerderheid eet ≥ 5 dagen per week fruit (61%) en groenten (83%). 5.
46% sport actief. Dit percentage ligt lager bij meisjes en jongeren met een niet-Nederlandse afkomst. Jonge meiden geven twee keer vaker dan jongens aan zich niet fit of gezond te voelen (22%).
2.
De afgelopen 10 jaar zijn matige psychische klachten bijna 10% gestegen tot 37% van de inwoners. 18 – 34-jarigen en inwoners met de laagste inkomens zijn risicogroepen. Ernstige psychische klachten komen bij circa 3.500 volwassenen voor. Emotionele en sociale eenzaamheid komen bij ruim een derde voor. Circa 8.000 volwassenen voelen zich ernstig eenzaam. De afgelopen 10 jaar is dit toegenomen van 7% tot 12%.
6. 71% brengt in de vrije tijd minimaal twee uur per dag achter een beeldscherm door.
3. Circa 6.500 volwassenen ervaren weinig regie over het eigen leven. Dit is vergelijkbaar met de regio.
7.
4. Circa 8.500 volwassenen roken. Dit neemt af en
Eenzaamheid is in de laatste monitor iets afgenomen tot 6%. Het thema eenzaamheid vraagt - ondanks
Jonge kinderen
Jongeren
Afname beweegactiviteit en toename schermtijd.
Met aandacht voor sport- en beweegdeelname, overgewicht en eenzaamheid.
14
Volwassenen (18 – 65 jaar) (GGD; 2020) ervaren de eigen gezondheid vaak als (zeer) goed (82%). Dit percentage is redelijk constant en vergelijkbaar met de regio. Inwoners met een ongunstige sociaaleconomische positie (laagopgeleid, laag inkomen of geen betaald werk), weduwen of gescheiden inwoners zijn minder vaak tevreden over hun eigen gezondheid. Onder volwassenen zijn de volgende aandachtspunten:
Mensen met een fysieke of visuele beperking
ligt lager dan landelijke en regionale gemiddelden. Ook zijn er gemiddeld minder frequente en zware drinkers dan in de rest van het land. 5.
Overgewicht komt bij circa 29.500 volwassenen voor waarvan 11% obesitas.
6. Mannen zijn vaker te zwaar. Met 55% overgewicht en bijna 20% obesitas vormen laagopgeleiden een risicogroep. 7.
Circa 37.000 volwassenen bewegen te weinig. In 2020 is dit aantal verder toegenomen ten opzichte van de monitor in 2016. Dit aantal ligt rond het landelijke gemiddelde. Ouderen en volwassenen met een ongunstige sociaaleconomische positie bewegen en sporten minder.
8. Er zijn relatief veel actieve sporters in Amstelveen, maar de helft van de inwoners met een laag inkomen geeft aan onvoldoende geldt te hebben voor een sportlidmaatschap. 9. Een kwart van de volwassenen is van plan gezonder te gaan eten. Mannen en jongvolwassenen eten minder vaak fruit en groente.
Volwassenen met lage inkomens
Ouderen
Leven vaker in ongezonde buurten en maken vaker ongezonde keuzes.
Groeiende doelgroep, afname beleving eigen gezondheid sinds coronacrisis, lagere ervaren regie over het eigen leven.
13103 | 2023/04/19 | INBO | Visie Gezonde Leefomgeving Amstelveen
15
In 2020 gaven 66% van de Amstelveense ouderen (≥ 65 jaar) (GGD; 2020) aan hun gezondheid als (zeer) goed te ervaren. De doelgroep, en met name 75-plussers, gaven vaker aan dat de eigen gezondheid door de coronacrisis is verslechterd. Door vergrijzing is dit een groeiende doelgroep en zien we de volgende aandachtspunten: 1.
2.
Vanaf 75 jaar neemt regie over eigen leven en veerkrachtigheid af. Dit is de afgelopen jaren gelijk gebleven en vergelijkbaar met regionale en landelijke gemiddelden. Vergelijkbaar met de regio nemen de beperkingen in dagelijks functioneren fors toe tussen 75 en 85 jaar (65-74 jaar 5%; 75-84 jaar 13%; 85 jaar 31%). Met name alleenwonende ervaren meer last (17%) van dagelijkse beperkingen.
3. Matige psychische klachten komen vaker bij oudere vrouwen (42%) dan mannen (24%) voor. Eenzaamheid neemt toe naar mate men ouder wordt en bij alleenstaanden. 11% is ernstig eenzaam. 4. 55% heeft overgewicht waarvan 16% obesitas. Dit is vergelijkbaar met de regio. Ondanks dat er meer wordt gesport (39%) dan landelijk (34%) bewegen ouderen minder (30%) dan de regio en landelijk. 5.
16
Naar doelstellingen en gezondheidscriteria: aandachtspunten bouwsteen 1 Gemiddeld gezien gaat het goed met de gezondheid in Amstelveen. De cijfers zijn vergelijkbaar met regionale en landelijke gemiddelden. Net als verschillen per wijk zien we echter ook verschillen tussen groepen en leeftijdscategorieën. De visie heeft straks als doel om te bevorderen en te beschermen wat al goed gaat en extra aandacht te besteden aan groepen met specifieke uitdagingen. Op basis van deze analyse en trends en ontwikkelingen zijn een aantal aandachtsgroepen geformuleerd die extra aandacht behoeven om gezondheidsverschillen te verkleinen. De vier bouwstenen die hierna volgen vormen samen de fundering om de gezondheidsuitdagingen via de leefomgeving aan te pakken. Zowel Amstelveen breed als in specifieke wijken en voor specifieke aandachtsgroepen. In fase 2 (participatie) gaan we de stad in om wensen en behoeften van de doelgroepen op te halen om de visie en bouwstenen te verrijken (zie Participatieplan verderop in dit document).
Ouderen eten relatief gezond. Een meerderheid eet ≥ 5 dagen per week fruit (88%), groente (82%), warme maaltijd (93%) en ontbijt (93%). Risicogroepen zijn mannen, lager opgeleiden en alleenwonenden.
13103 | 2023/04/19 | INBO | Visie Gezonde Leefomgeving Amstelveen
17
Bouwsteen 2 Groene inclusieve buitenruimte De groene inclusieve buitenruimte is de basis om een gezonde leefstijl te stimuleren. We streven naar een omgeving die inwoners door zijn inrichting uitnodigt tot gezond gedrag, zoals als bewegen, ontmoeten, ontspannen en gezond eten. Het gaat daarbij om een combinatie van de fysieke leefomgeving (hardware; zoals routes, ontmoetingsplekken, accommodaties, speelplekken en groen), het sport- en beweegaanbod (software; activiteiten, begeleiding doelgroepen en communicatie) en de organisatie hiervan (orgware; beheer, beleid, samenwerking). Toegankelijkheid en bereikbaarheid van de groene inclusieve buitenruimte zijn cruciale punten van de visie. Tevredenheid leefomgeving Net als in de rest van de regio zijn Amstelveners tevreden over de woonomgeving. In meer dan 90% van de gevallen geven Amstelveners de algemene woonomgeving, fietsen wandelmogelijkheden, sportvoorzieningen en groen in de buurt een voldoende rapportcijfer. De huidige score van de buitenruimte is een beleving naar aanleiding van gemiddelden. Doelgroepen met gezondheids-uitdagingen hebben specifiekere behoeften. Vooral als het gaat om toegankelijkheid en bereikbaarheid. De beleving van deze behoeften is nog onbekend.
Naast groen is water een belangrijk omgevingselement voor biodiversiteit. Het toepassen van natuurlijke oevers aan de randen, maar ook in de bebouwde omgeving versterkt de biodiversiteit. Water is ook van belang voor gezonde recreatie en ontspanning. Water is in de zomer toegankelijk in de pierenbadjes in de wijken en op De Poel is watersport mogelijk. Bewegen en ontmoeten Ondanks de positieve algemene beleving scoren de meeste wijken onder het landelijke gemiddelde op het thema Beweegvriendelijke Omgeving. Deze score is opgebouwd uit vier indicatoren (publieke sportaccommodaties, speelplekken, recreatie water en groen, en nabijheid van voorzieningen met inbegrip van wandel- en fietsmogelijkheden). Alleen Keizer Karelpark/ Groenelaan en Amstelveen Noordoost scoren boven het landelijk gemiddelde door aanwezigheid van regionale wandelroutes en veel sportaccommodaties. Hierbij dient wel te worden opgemerkt dat sportaccommodaties door bewoners uit heel Amstelveen worden gebruikt en niet altijd passen bij de behoefte van de doelgroepen in de betreffende wijk, zoals Keizer Karelpark in dit geval. Ontmoeting en sociale interactie zijn belangrijk om gezondheidsverschillen te verkleinen en eenzaamheid tegen te gaan. Inwoners van Keizer Karelpark/ Groenelaan en Amstelveen Noordoost ervaren meer ernstige eenzaamheid dan in de rest van Amstelveen.
Meer sociale interactie en meer participatie van kwetsbare groepen gaat niet vanzelf. De buitenruimte kan ontmoeting stimuleren, mits het voldoet aan wensen en behoeften van de gebruikers.
Groen en water Een groene omgeving draagt bij aan gezondheid van inwoners. Amstelveen is omgeven door groene randen. Het Amsterdamse bos (in Amsterdams’ beheer), de heemparken en de weidevogelgebieden Bovenkerkerpolder en Middelpolder zijn voorbeelden van belangrijke groengebieden. Ook in wijken moet voldoende groen aanwezig zijn voor een prettig gezond leefklimaat. De in het Coalitieakkoord 2022-2026 benoemde vuistregel 3-30-300 (zie ook ‘Waarde van groen’ hiernaast) verdient een verdere uitwerking in beleid. Nog belangrijker dan de hoeveelheid groen is de kwaliteit en de structuur van groen. Een robuuste aaneengesloten groenstructuur versterkt de biodiversiteit en heeft extra gezondheidswaarde voor mens en natuur. In Amstelveen is veel aandacht voor biodiversiteit, maar er is nog geen specifiek beleid voor opgesteld.
18
13103 | 2023/04/19 | INBO | Visie Gezonde Leefomgeving Amstelveen
19
De waarde van groen De sprekers van de inspiratiesessie d.d. 23 maart gaven de volgende lessen mee over de waarde van groen in de buitenruimte: 1.
Als mensen de band met natuur bevestigen en versterken worden ze daar gelukkiger en gezonder van (zowel mentaal als fysiek).
2. Groen is goed voor je mentale gezondheid, leefstijl en immuunsysteem. Het beperkt daarnaast omgevingshinder zoals hittestress.
Naar doelstellingen en gezondheidscriteria: aandachtspunten bouwsteen 2 Een van de doelen van de visie op de gezonde leefomgeving is om de huidige leefomgeving nog meer te laten werken voor gezondheid. We zoeken hierin de afstemming met o.a. de groenvisie, het sociaal domein, ruimtelijke ontwikkeling, sport en de werkgroep Inclusie. Inhoudelijk vraagt dit vraagt om:
3. Een groene leefomgeving stelt ons bloot aan microorganismen (schimmels en bacteriën). Hoe meer en meer diverse micro-organismen in ons lichaam, hoe gezonder en weerbaarder we zijn tegen ziekten.
1.
4. De kans om je gezond te voelen is in gebieden met veel groen anderhalf keer zo groot. Mensen in groene gebieden brengen minder vaak een bezoek aan de huisarts. Uit onderzoek van KPMG blijkt dat 10% meer gebruik van groen een forse besparing oplevert in zorgkosten.
2. Bevorderen van toegankelijkheid en bereikbaarheid van de buitenruimte voor alle doelgroepen, met specifieke aandacht voor ouderen en inwoners met een beperking.
5.
Groene schoolpleinen kunnen ervoor zorgen dat jonge meiden twee keer zo veel bewegen. Jongens blijven hetzelfde bewegen, ook als het vergroenen ten koste gaat van een voetbalveldje.
6. We herstellen sneller of gebruiken minder medicatie in een groene zorgomgeving, we werken geconcentreerder in een groene werkomgeving en we worden gezond van spelen, sporten en ontmoeten in groene woonomgevingen. 7.
Kwaliteit van groen is belangrijk. Natuur en ecologie zijn gebaat bij afwisseling in soorten en variatie door de seizoenen. Kwalitatief groen leidt tot meer eigenaarschap en minder vervuiling door mensen.
8. Hoeveel groen nodig is om kwaliteit te leveren hangt van veel factoren af. De inzet is: De stelregel is: 3 bomen zichtbaar vanuit je woning, 30% boombedekking in de openbare ruimte, 300 meter van je woning tot het dichtstbijzijnde park.
20
Brede aandacht voor de groene inclusieve buitenruimte in ruimtelijke ontwikkeling (hardware), sport en beweegaanbod (software) en integraal beleid (orgware).
3. Koppelkansen tussen inrichtingsprincipes op het gebied van groen, beweging en ontmoeting. Met extra aandacht voor wijken en buurten die minder groen, beweeg- en ontmoetingsvriendelijk zijn dan het Amstelveens gemiddelde. 4. Uitgangspunten voor gezondheidsbevordering door nog te vormen beleid op biodiversiteit. 5. Bestaande kwaliteiten benutten, zoals pierenbadjes in diverse wijken, de groene randen van de stad en de vele sportaccommodaties. 6. Een verdieping in veranderend gebruik van de openbare ruimte. Bijvoorbeeld meer aandacht voor ongeorganiseerde sport en ommetjes door de wijk. Met specifieke aandacht voor de beweegbehoefte van jongeren en ouderen.
21
Bouwsteen 3 Gezonde Mobiliteit Een belangrijk deel van onze beweging halen we uit dagelijkse activiteiten. Gezonde mobiliteit (OV, fietsen, lopen) waarborgt bereikbaarheid, stimuleert dagelijkse beweging en beperkt uitstoot van ongezonde stoffen. Het gebruik van actieve modaliteiten draagt bij aan een hogere mate van verkeersveiligheid. Uit de stadspeiling (2021) blijkt dat alle vervoersopties in vergelijking met 2019 hoger worden gewaardeerd door inwoners. Verder zijn alle vormen van verkeersoverlast afgenomen ten opzichte van datzelfde jaar. 22% van de inwoners vind dat kinderen veilig kunnen fietsen. De fietsvriendelijkheid voor kinderen is het laagste in Keizer Karelpark/Groenelaan. Amstelveners vinden dat prioriteit uit dient te gaan naar het veiliger maken van kruispunten, meer openbaar vervoer en betere fietspaden. Amstelveen kent geen specifieke blackspots of locaties waar veel ongevallen gebeuren. We zien een spreiding door de gehele stad. Verder is zichtbaar dat ongevallen met e-bikes, door het toenemende gebruik, toeneemt met name bij ouderen. De data van verkeersongevallen laten geen specifieke plekken zien die extra aandacht nodig hebben vanuit deze visie. We richten ons in lijn met de Mobiliteitsvisie op de actieve modaliteiten en stimuleren daarmee het langzaam verkeer.
Actieve mobiliteit Eerder werd benoemd dat Amstelveners tevreden zijn over fiets- en wandelmogelijkheden in hun woonomgeving. In de volgende fase (participatie) zal blijken op welke manier Amstelveners gebruik maken van de actieve mobiliteitsnetwerken (recreatief of dagelijks lopen en fietsen) en welke behoeften zij daarin hebben. Het faciliteren van dagelijkse actieve mobiliteit is een uitdaging. De Amstelveense infrastructuur staat onder druk, door (regionale) groei van inwoners, bedrijven, bezoekers, en vervoersbewegingen. En de mogelijkheid om capaciteit uit te breiden voor de verschillende modaliteiten is beperkt. Het faciliteren van dagelijkse actieve modaliteit vraagt daarom om keuzes in relatie tot bestaande infrastructuur. Actieve mobiliteit kan een gezonde én ruimtebesparende keuze zijn. Verder prioriteren van actieve mobiliteit vraagt ook om meer inzicht in mobiliteitstrends en nieuwe vervoersmiddelen. Zo zorgen gebruikers van elektrische 22
fietsen en fietspakketbezorging voor nieuwe opgaven rondom verkeersveiligheid.
STOMP-principe
Openbaar vervoer
Amstelveen volgt het STOMP-principe waarbij meer prioriteit wordt gegeven aan meer duurzame vormen van mobiliteit (Stappen, Trappen, Ov en Mobility as a Service (MaaS)) en minder prioriteit aan minder duurzame mobiliteitsvormen (privé-auto). Dit ruimtelijke ordeningsprincipe is een belangrijk uitgangspunt waarin de mens centraal staat in gebiedsontwikkelingen en dat invulling geeft aan de leefbaarheid, gezondheid en bereikbaarheid.
Om bereikbaarheid van, naar en binnen Amstelveen voor iedereen te faciliteren zet de gemeente in op (fijnmazig) OV-, fiets- en autogebruik en andere vervoersmiddelen.. De (regionale) samenhang tussen de verschillende modaliteiten is van belang voor een gebruiksvriendelijk netwerk. Amstelveen heeft een belangrijke functie binnen het OV-regionetwerk en heeft een directe verbinding met onder andere Amsterdam. Het netwerk waarborgt de regionale ontsluiting ondanks het ontbreken van een NS-station.
Naar doelstellingen en gezondheidscriteria: aandachtspunten bouwsteen 3 Amstelveen zet in haar mobiliteitsbeleid een verandering in gang naar meer prioriteit voor gezonde actieve mobiliteit. De gezonde leefomgeving is gebaat bij meer ruimte en aandacht voor deze mobiliteitsvormen. De volgende aandachtspunten voor uiteindelijke doelstellingen en criteria zijn naar voren gekomen in de analysefase: 1.
Hoofdgroen- en waterstructuren kunnen als potentieel netwerk dienen voor gezonde recreatieve routes.
2. Gezonde mobiliteit vraagt om samenhang. Bijvoorbeeld goede verbindingen en samenhang tussen het openbaar vervoer en voorzieningen voor fiets en voetganger. 3. Gezonde mobiliteit is gebaat bij stedelijke verdichting en functiemenging, om afstanden bereikbaar te maken voor fiets en voetganger. 4. Naar aanleiding van interviews en vanuit de kerngroep komt de kwaliteit van de infrastructuur van fietspaden als aandachtspunt naar voren. Net als bijzondere aandacht voor kwetsbare doelgroepen zoals kinderen (rond schoolzones), ouderen (rond ouderen- en gezondheidscentra), inwoners met een beperking (toegankelijkheid) en voor nieuwe vervoermiddelen.
13103 | 2023/04/19 | INBO | Visie Gezonde Leefomgeving Amstelveen
23
Bouwsteen 4 Gezonde gebouwde omgeving De Amstelveense uitdagingen voor een gezonde gebouwde omgeving bestaan uit het waarborgen van verschillende voorzieningen dichtbij, toegankelijkheid voor iedereen en passende woningen met kwaliteit voor iedere levensfase. Wonen In Amstelveen geeft 92% van de inwoners een voldoende rapportcijfer voor de eigen woning. Dit is vergelijkbaar met de regio. Als het gaat om de woning zelf zijn vocht en schimmel de belangrijkste factoren in relatie tot gezondheid. Bewoners van een vochtig huis hebben vaker luchtwegklachten. Gemiddeld geeft 17% van de Amstelveners aan vocht- en/of schimmelplekken in de woon- of slaapkamer te hebben. Dit percentage ligt het hoogst in Noordwest, gevolgd door Noordoost en Keizer Karelpark/Groenelaan. Werken Amstelveen is naast een woonstad ook een werkstad. De visie op de gezonde leefomgeving gaat niet in op de gebouwde werkplekken zoals kantoren, wel op de omgeving daaromheen. Voldoende ontmoetings- en beweegmogelijkheden rondom kantoren in groene buitenruimten (zie bouwsteen Groene Inclusieve Buitenruimte) zijn van invloed op de positieve gezondheid van werkende Amstelveners. Voorzieningen Net als in andere delen van het land heeft in Amstelveen een schaalvergroting van voorzieningen plaatsgevonden. Buurtgerichte voorzieningen zijn meer geconcentreerd naar centrumgebieden waardoor de afstanden zijn vergroot.
Uit de volgende fase zal moeten blijken in welke mate dit van invloed is op inwoners. De visie (en het participatieonderdeel) op de gezonde leefomgeving focust op zorg-, onderwijs-, sport-, recreatie-, culturele-, detailhandels- en horecavoorzieningen. Bovendien wordt speciale aandacht gegeven aan het voedselaanbod.
24
13103 | 2023/04/19 | INBO | Visie Gezonde Leefomgeving Amstelveen
25
Woonvormen voor ouderen
Gezond voedselaanbod
Amstelveen heeft te maken met een sterke vergrijzende bevolking. Dit verlangt een nieuwe kijk op de woningbouwopgave. In de inspiratiesessie leerden we:
Onze voedselomgeving is steeds complexer geworden. In de inspiratiesessie leerden we:
1.
De leefomgeving beter inrichten voor ouderen is nodig. We zitten middenin de vergrijzing, ouderen wonen langer thuis, personeelstekorten in de zorg, overbelasting en tekort aan mantelzorgers, krapte en stagnatie op de woningmarkt en groeiende eenzaamheid.
2. We hebben woonvormen nodig die eenzaamheid verminderen, zelfredzaamheid bevorderen, een bijdrage leveren aan welzijn en welbevinden en zorg voor elkaar en de buurt stimuleren. Op ZorgSaamWonen vinden we voorbeelden: • • •
Catalogus woonvormen voor senioren gelanceerd Top 11 mooiste woongemeenschappen in Nederland Collectief aan de slag met de collectieve woonvorm
1.
In doorsnee supermarkten is slechts 5,5% van de top 5 productgroepen (35,6% van het assortiment) uit de Schijf van vijf. De top 5 productgroepen met het hoogste aandeel in de Schijf van Vijf beslaat slechts 12,6% van het assortiment.
2. In de meeste horeca staan slechts 9,2% van de producten/maaltijden in de Schijf van Vijf. 3. Het voedsellandschap en de inkomens van huishoudens in wijken lijken verband met elkaar te houden. In Amsterdam worden straten en wijken hierop gemonitord. 4. Een strategie om het op te nemen tegen aanbieders kan zijn door de dominante plek van de ketens en supermarkten in het straatbeeld te verkleinen en positieve gezondheid middels een gezonder voedsellandschap te stimuleren. In Amsterdam worden juridische verkenningen naar gedaan met komst van de Omgevingswet. 5. Om ongezondheidsverschillen te verkleinen ontstaan steeds meer initiatieven. Goede voorbeelden zijn Baby Groente Tas (gemeente Purmerend), moestuinen op scholen en schoollunches. Dit helpt ouders en jonge kinderen om gezond eten ontdekken en samen met andere gezond te eten. Dit wordt kinderen, ouders en leerkrachten goed ontvangen en leidt tot gezonder eetgedrag.
26
Naar doelstellingen en gezondheidscriteria: aandachtspunten bouwsteen 4 De gezonde gebouwde omgeving kan gezondheid bevorderen en beschermen tegen ziektemakers. Uiteindelijke doelstellingen en gezondheidscriteria in de visie bieden daarvoor houvast. Aandachtspunten zijn: 1.
Bescherming tegen vocht en schimmel in woningen. Met speciale aandacht voor de sociale woningvoorraad, in verband met de invloedsfeer van de gemeente.
2.
Gezondheidsbevordering door voorzieningenaanbod nabij. Met speciale aandacht voor functiemenging in nieuwe verstedelijkingsopgaven en voorzieningen voor ouderen. In samenhang met de groene inclusieve buitenruimte.
3. Nieuwe woon(zorg)vormen, met speciale aandacht voor ouderen om langer en gezonder zelfstandig te wonen. In samenhang met de woonzorgvisie. 4. Gezond voedselaanbod, door initiatieven op en in samenwerking met scholen. In de latere Omgevingsvisie kunnen ook (juridische) uitgangspunten landen voor gezond voedselaanbod in supermarkten en horeca. Daar wordt nu onderzoek naar gedaan door steden als Amsterdam.
13103 | 2023/04/19 | INBO | Visie Gezonde Leefomgeving Amstelveen
27
Bouwsteen 5 Gezond milieu EGezond milieu staat in het teken van gezondheidsbescherming. De Amstelveense uitdagingen liggen bij het beschermen van de milieukwaliteit, zoals verminderen van hittestress, geur- en geluidsoverlast en verbetering van de luchtkwaliteit. Hittestress Met name in het stedelijk gebied kunnen inwoners overlast van een hitte eiland effect ervaren. Hoewel wijken nergens onder de 20% groenkenmerken t.o.v. verharding scoren, is door de centrale as van de gemeente sprake van hitte eiland effecten. Hier is het overdag warmer en blijft warmte langer hangen in de nacht. Dit kan nadelige gezondheidseffecten hebben door gevolgen van slaaptekort. Gebruik van groen en water kunnen hittestress verminderen. Auto- en luchtverkeer Ondanks de algehele afname van de uitstoot (NO2, PM10 en PM2,5) in de afgelopen jaren, blijft de uitstoot in Amstelveen boven de landelijk gemiddelden. Voornamelijk auto- en luchtverkeer (A9 en Schiphol) zorgen voor uitstootwaarden boven het landelijke gemiddelden. De noodzakelijke maatregelen om de nadelige effecten van het (groeiende) lucht- en autoverkeer te verkleinen overstijgen het gemeentelijk en regionale schaalniveaus. Eerdere pogingen van de gemeente om de maximum snelheid van de A9 te verlagen zijn afgewezen door het Rijk. De aanstaande overkapping van de A9 vraagt om aandacht vanuit gezondheidsperspectief.
Wat doet dit met de (neerslag) van uistaat, bijvoorbeeld bij de randen van de overkapping?
kachels veroorzaakt. Het verminderen van houtstook is een van de speerpunten van het Schone Lucht Akkoord. Bovendien stelt de gemeente het doel om in 2040 fossielonafhankelijk te zijn. Het gebruik van allesbranders en palletkachels wordt ontmoedigd. Naast de vermindering van de luchtkwaliteit lijkt houtstook een oorzaak van geurhinder te zijn. Rookvrij Op landelijk niveau blijkt dat geurhinder met name door activiteiten van de buren worden veroorzaakt (verbrandingsprocessen zoals barbecues, vuurkorven, openhaarden en allesbranders). In Amstelveen zijn sigaretten en joints tevens veroorzakers van geurhinder. Amstelveen zet in op het verbeteren van een rookvrije omgeving. In 2019 werd gemeente Amstelveen genomineerd voor Rookvrije Generatie Award. Een rookvrije omgeving stimuleert het terugdringen van geurhinder en positieve gezondheidseffecten zoals verminderen van luchtwegproblematiek. Dit heeft daarom direct verband met de bouwstenen Gezonde inwoners (gedrag), Groene inclusieve buitenruimte en Gezonde gebouwde omgeving (fysieke leefomgeving). Groen en klimaatadaptief Een groene en klimaatadaptieve inrichting van de openbare ruimte draagt bij aan bescherming tegen milieu-invloeden (o.a. regenwaterafvoer, verdroging en hittestress). Gebruik van kwalitatief groen biedt kansen (zie bouwsteen 2).
Samen het milieu en de gezondheid beschermen
Communicatie Schiphol
Amstelveen grijpt de schaalafhankelijke vraagstukken aan door samenwerkings-verbanden en integraliteit. Als deelnemer van het Schone Lucht Akkoord (SLA) zet Amstelveen zich in om de luchtkwaliteit permanent te verbeteren. Binnen tien thema’s wordt gewerkt aan de uitvoering van afspraken, ontwikkeling van effectieve maatregelen en manieren om de lucht gezonder te maken. Met name mobliteit, houtstook en monitoring zijn relevante onderwerpen voor de Amstelveense gezondheid.
Uit het Stadsgesprek Schiphol d.d. 7 maart kwam duidelijk naar voren dat inwoners zich zorgen maken over hun gezondheid door het vliegverkeer van Schiphol. Het werd ook duidelijk dat overlast de afgelopen maanden was toegenomen. De toename van nachtelijk en zondagochtend vliegverkeer en starten vanaf de Buitenveldertbaan baten inwoners zorgen. De Buitenveldertlaan is immers slechts voor landingen. Tijdens het gesprek werd aangegeven dat de toename van overlast te maken kan hebben met onderhoud aan de Zwanenburgbaan. De (on)voorspelbaarheid lijkt de beleving van de overlast en het vertrouwen te beïnvloeden. Inzetten op goede transparante communicatie is een kansrijke manier om beleving van overlast te verminderen.
Binnen het samenwerkingsverband Bestuurlijke Regie Schiphol (BRS) zet Amstelveen zich in om de impact van de luchtvaart op de leefomgeving te beperken. BRS vraagt het Rijk om heldere normen en eenduidige regels voor alle uitstoot die een impact heeft op de gezondheid, het milieu en het klimaat. Vanuit de Metropool Regio Amsterdam (MRA) worden via Green deal zes slimme en schone initiatieven voor de stadslogistiek geformuleerd, zoals zero-emissie zones. In samenwerking met MRA ziet de gemeente kansen voor verbetering van luchtkwaliteit ook door stimulatie van actieve mobiliteit en minder autogebruik (zie bouwsteen Gezonde Mobiliteit).
Naast uitstoot veroorzaakt het auto- en luchtverkeer geluid- en geurhinder. Voor wat betreft autoverkeer zijn er ten opzichte van de landelijke gemiddelden geen grote afwijkingen. Integenstelling tot luchtverkeer. Somige Amstelveners ervaren ernstige hinder van vliegtuiglawaai en hebben last van ernstige slaapverstoring. Bovendien is tijdens het stadsgesprek over Schiphol naar voren gekomen dat bewoners naast geluidsoverlast regelmatig kerosine ruiken in onder andere het Amsterdamse Bos. Houtstook De uitstoot van schadelijk stoffen (o.a. fijnstof) wordt voor een deel door het stoken van hout of verouderde 28
13103 | 2023/04/19 | INBO | Visie Gezonde Leefomgeving Amstelveen
29
Naar doelstellingen en gezondheidscriteria: aandachtspunten bouwsteen 5 Ondanks dat de gemeente beperkte invloed kan uitoefenen op de A9 en Schiphol, zijn er andere mogelijkheden om gezondheid in het kader van milieu te beschermen. De aandachtspunten voor doelstellingen en criteria zijn: 1.
Groene en klimaatadaptieve inrichting van de buitenruimte. Om gevolgen van milieu-invloeden te beperken, om hittestress tegen te gaan en om bij te dragen aan gezondheidsbevordering met een aantrekkelijke groene openbare ruimte.
2.
Communicatie rondom luchtkwalitateit en geluidsoverlast, in relatie tot (met name) Schiphol en de A9. Met speciale aandacht voor wijken met de meeste overlast, monitoring en maatregelen die al worden genomen.
3. Koppeling van het Schone Lucht Akkoord, Bestuurlijke Regie Schiphol en Metropool Regio Amsterdam aan de Visie Gezonde Leefomgeving. Hier speelt nadrukkelijk ook het ‘overdagen’ van thema’s buiten de gemeentelijke invloedsfeer naar bovenstaande samenwerkingsafspraken. 4. Preventief milieubeleid als ondersteuning van andere bouwstenen, zoals meer aandacht voor gezonde mobiliteit en het onderzoeken van Zero-emissie zones.
30
13103 | 2023/04/19 | INBO | Visie Gezonde Leefomgeving Amstelveen
31
4—Conclusie fase 1 In een gezonde stad wonen, werken en leven is wat de gemeente iedere Amstelvener wil bieden. In voorgaande analyse zijn diverse aandachtspunten en gezondheidsuitdagingen in Amstelveen uiteengezet. Voor elke bouwsteen zijn vervolgstappen-/ aandachtspunten geformuleerd. Uiteindelijk worden aan de hand daarvan de doelstellingen en toetsingscriteria opgesteld in fase 3. Doel en toepassing visie Het doel van de visie - enerzijds gezondheidsaspecten beschermen en anderzijds gezond gedrag bevorderen - brengt het fysieke en sociale domein samen. Daarom is met diverse betrokken beleidsdomeinen de ambitie geformuleerd om een visie op te stellen die: 1.
Een plek krijgt in de Omgevingsvisie en handvaten biedt om gezondheid een rode draad te laten zijn bij stedelijke ontwikkeling. We formuleren hiervoor doelstellingen en toetsingscriteria. 2. Integraal is en randvoorwaarden (checklist) voor gezondheid bevat. 3. Niet vrijblijvend is en partners motiveert. 4. Draagvlaak heeft van politiek en bewoners. De Amstelveense visie op de gezonde leefomgeving zal richting geven aan: •
Groen en water, bewegings- en ontmoetingsmogelijkheden en toegankelijkheid in de sociale inclusieve buitenruimte.
•
De inzet op actieve mobiliteit en kwalitatieve OVnetwerken om gezonde mobiliteit te waarborgen;
•
De nabijheid, aanwezigheid en toegankelijkheid van (gezonde) voorzieningen en kwaliteit van woningen en de werk- en woonomgeving om gezonde gebouwde omgeving te waarborgen;
•
32
Plekken, buurten en wijken waarbij extra aandacht moet zijn voor bescherming van gezondheids-
en milieufactoren. Inclusief meer aandacht voor gezondheidsbevordering via preventief milieubeleid (bijv. beperken van uitstoot). •
Het stimuleren van een gezonde leefstijl en aandacht voor (veranderende) behoeften van de Amstelveense aandachtsgroepen en afstemming tussen het sociale en fysieke domein.
In de visie wordt zoals beschreven een koppeling gelegd met de Amstelveense aandachtsgroepen die naar voren komen uit de bouwsteen Gezonde Inwoners. Behoeften van deze inwoners worden opgehaald in fase 2. De volgende algemene behoeften en aandachtspunten voor deze groepen geven we nu al mee: Kinderen Aandacht voor gezonde voeding en speelplekken. Jongeren Aandacht voor gezonde voeding en behoefte in de openbare ruimte. Met specifiek aandacht voor: • Speel-, sport- en ontmoetingsplekken voor jonge meiden, om de achterstand in beweegdeelname te beperken. • Ondersteuning van VMBO scholieren en jongeren met een niet Nederlandse afkomst op het gebied van gezonde voeding en sport-/beweegdeelname. Volwassenen Met aandacht voor het verkleinen van gezondheidsverschillen door het stimuleren van een gezonde leefstijl van volwassenen met sociaaleconomische uitdagingen en extra inzet in buurten en wijken met lagere sociaaleconomische samenstelling. Ouderen Met aandacht voor ontmoeting en zelfredzaamheid door toegankelijkheid van (woon)voorzieningen, mobiliteit en de openbare ruimte.
13103 | 2023/04/19 | INBO | Visie Gezonde Leefomgeving Amstelveen
33
5—Doorkijk fase 2 Participatieplan Fase 2 (april – mei – juni) staat in het teken van participatie. Hier toetsen we de analyse en halen we op wat de stad belangrijk vindt op het gebied van gezondheid en de gezonde leefomgeving. We presenteren hier alvast onze uitgangspunten voor fase 2. In de verdere uitwerking de komende weken maken we een selectie van de participatiemethodieken die hier worden gepresenteerd.
Doelstelling participatie: 1. • • 2.
Ophalen wat de stad belangrijk vindt In problematiek In verbeteringen Behoeftepeiling onder aandachtsgroepen
1 Digitale participatie (voor alle Amstelveners) denkmee.amstelveen.nl
2 Fysieke participatie (gericht op aandachtsgroepen)
Enquête
We gaan op tournee met onze bouwstenen voor de Gezonde Leefomgeving. Met de volgende groepen gaan we gericht in gesprek over de opgaven, wensen en behoeften per bouwsteen.
Per bouwsteen krijgen deelnemers stellingen voorgelegd over de huidige situatie en (toekomstig) gezondheidsgedrag. In de enquête vragen we deelnemers de bouwstenen te ranken: op welke bouwstenen moeten we als eerste inzetten voor een gezonde leefomgeving? Een concept-enquête is reeds opgesteld en wordt met het kernteam en betrokkenen (o.a. GGD) besproken en aangescherpt. We richten ons op 800 – 1000 respondenten en zetten daarvoor passende communicatiestrategieën in. O.a. aanschrijven deelnemers denkmee.amstelveen.nl en via sociale media kanalen. De enquête wordt ook naar het Engels vertaald. Ideeënbox met interactieve kaart We verzamelen ideeën van bewoners voor een gezonde leefomgeving. Dit doen we op de thema’s sporten, spelen, bewegen, ontmoeten, toegankelijkheid en voedselaanbod. Respondenten kunnen ideeën ook op een interactieve kaart aangeven.
Ouderen Met ouderen gaan we in gesprek over veranderende behoeften in de openbare ruimte en gezond oud worden. In samenwerking met VVT en Participe organiseren we een aantal gesprekken op locaties waar ouderen wonen of regelmatig komen.
Jongeren worden benaderd via sociale media kanalen. Hierbij betrekken we partners zoals het jongerenwerk, middelbare scholen en sportverenigingen. Minder bereikbare bewoners We gaan met een koffiekar (of vergelijkbaar) en praatplaat over de gezonde leefomgeving (de bouwstenen) langs de wijkwinkelcentra. Daar gaan we in gesprek met inwoners én verwijzen we inwoners met een flyer naar de enquête voor extra respons en brede vertegenwoordiging. We zetten ons extra in om bewoners met een fysieke of visuele beperking te spreken over de gezonde leefomgeving. Hier maken we gebruik van bestaande netwerken/participatiegroepen in de gemeente.
Kinderen Op 7 juni spreken we met de kinderraad over gezond opgroeien, spelen en sporten. We benaderen basisscholen met een kleurplaat over de gezonde leefomgeving. Kinderen kunnen deze kleurplaten thuis invullen en opsturen. Op de achterkant is een QR-code naar de enquête opgenomen voor ouders. Jongeren Via een verkorte digitale en interactieve vragenlijst (1-2 minuten), met enkele vragen over sporten, bewegen, gezonde voeding en eenzaamheid.
34
13103 | 2023/04/19 | INBO | Visie Gezonde Leefomgeving Amstelveen
35
inbo.com
Amsterdam Koningin Wilhelminaplein 29 1062 HJ Amsterdam T +31 (0)20 421 24 22 hallo@inbo.com
Amersfoort Modemweg 26 3821 BS Amersfoort T +31 (0)33 286 82 11 amersfoort@inbo.com
Eindhoven Scherpakkerweg 15 5616 HP Eindhoven T +31 (0)40 243 40 45 eindhoven@inbo.com
Heerenveen Koornbeursweg 75D 8442 DJ Heerenveen T +31 (0)512 51 02 25 heerenveen@inbo.com
Rotterdam Goudsesingel 202 3011 KD Rotterdam T +31 (0)10 496 19 00 rotterdam@inbo.com
Shanghai Room 609, 6F, No.135 Shanghai Yanping Rd, Jing’an District T +86 18 50 21 29 586 shanghai@inbo.com