Uitvoeringsagenda voor de Amersfoortse Economie 2026-2030
Tekst van het document
Uitvoeringsagenda voor de Amersfoortse Economie 2026-2030
Stad met een hart
Inhoudsopgave
Actieagenda voor de Amersfoortse Economie 2025-2030
Samenvatting
3
Aanleiding voor deze Uitvoeringsagenda
4
Inleiding
5
Hoe wij samenwerken
9
Actielijn 1: Vitaal Ondernemersklimaat
11
Actielijn 2: Vrijetijdseconomie en een vitaal Stadshart
14
Actielijn 3: Arbeidsmarkt
18
Actielijn 4: Ruimte voor Economie
22
Actielijn 5: Innovatieve en toekomstbestendige economie
26
2
Samenvatting Aanleiding
Vijf Thematische Actielijnen
Deze Uitvoeringsagenda Economie heeft als doel om zichtbaar te maken waar de gemeente Amersfoort de komende vijf jaar (periode 2025-2030) aan werkt vanuit economisch perspectief. Dit document bevat niet zozeer nieuw beleid, maar biedt een inzicht in welke economische doelen wij stellen, hoe we die willen bereiken, welke acties daarbij horen en wanneer we die uitvoeren.
1 Vitaal Ondernemersklimaat • Doelen: veerkrachtig, productief en concurrerend bedrijfsleven; Amersfoort is aantrekkelijk voor ondernemers om zich te vestigen. • Acties: verbeteren dienstverlening, verlagen regeldruk, versterken relaties met ondernemers.
Algemene Ambitie en Doelen
2 Vrijetijdseconomie & Vitaal Stadshart • Doelen: levendige binnenstad, minder winkelleegstand, aantrekkelijk voor bezoekers. • Acties: herijken detailhandelsnota, citymarketing, sfeerverlichting, beleid voor aanloopstraten.
• Ambitie: Werken aan een vitale economie en gezond ondernemersklimaat, gericht op brede welvaart. • Doelen: › Woon-werkbalans: min. 0,85 aantal banen per hoofd van de beroepsbevolking. › Brede welvaart.
Economische Uitdagingen • Groei economie moet gelijke tred houden met bevolkingsgroei. • Schaarste aan bedrijfsruimte, personeel, grondstoffen en energie. In het verlengde hiervan schaarste door netcongestie. • Stijgende huurprijzen van bedrijfs- en winkelruimte en hoge energielasten.
Economische Kansen • • • • •
Samenwerking met regionale partners (EBU, ROM). Innovatie en circulaire economie stimuleren. Leegstand winkelruimte aanpakken. Investeren in gekwalificeerd personeel. Inzet op brede welvaart voor houdbare economische ontwikkeling op zowel korte en lange termijn. • Balans vinden tussen wonen, werken en een divers en passend aanbod aan voorzieningen. • Ondersteunen van ondernemers om innovatief om te gaan met uitdagingen (schaarste van grond, personeel, grondstoffen etc.).
Actieagenda voor de Amersfoortse Economie 2025-2030
3 Arbeidsmarkt • Doelen: toekomstbestendige, inclusieve arbeidsmarkt. • Acties: scholingsvouchers, stimuleren techniekonderwijs, samenwerking met UTA, impact ondernemen. 4 Ruimte voor Economie • Doelen: voldoende ruimte voor bedrijvigheid, juiste bedrijf op juiste plek. • Acties: advisering bij gebiedsontwikkeling, betaalbare bedrijfsruimte, aanbod voor grote organisaties ontwikkelen, ruimte reserveren voor innovatieve en circulaire bedrijvigheid, en levensecht leren. 5 Innovatieve & Toekomst-bestendige Economie • Doelen: een gezonde economie die sterk is en die rekening houdt met de grenzen van onze planeet. Dat betekent dat we werken aan een economie die circulair is en die ook maatschappelijk onderneemt. • Acties: versterken ecosystemen (Earth Valley), stimuleren van innovatie en kennisdeling, ontwikkeling broedplaatsen, ondersteuning bij transitie naar een toekomstbestendige economie, en verbinden kansrijke initiatieven.
3
Aanleiding voor deze Uitvoeringsagenda Deze Uitvoeringsagenda Economie heeft als doel om zichtbaar te maken waar de gemeente Amersfoort de komende vijf jaar (periode 2025-2030) aan werkt vanuit economisch perspectief. Dit document bevat niet zozeer nieuw beleid, maar biedt een inzicht in welke economische doelen wij stellen, hoe we die willen bereiken en welke acties daarbij horen en wanneer we die uitvoeren.
Actieagenda voor de Amersfoortse Economie 2025-2030
In veel gevallen dragen de inspanningen bij aan andere opgaven die niet puur economisch van aard zijn, zoals verduurzaming (van kantoorlocaties) en circulariteit. Deze Uitvoeringsagenda staat niet op zichzelf, maar is een logisch gevolg van o.a. het coalitieakkoord 2022-2026, de omgevingsvisie, programmaplannen (zoals het programma Werken en Leren doen we samen, Verduurzaming, of de omgevingsprogramma’s Werklocaties, en Horeca en Terrassen) en andere kaderstellende documenten. We brengen ook in beeld met welke partijen we aan deze uitdagingen samenwerken.
4
Inleiding Hoe staat onze economie ervoor? Amersfoort onderdeel van meest concurrerende economische regio Europa De regio Utrecht is in 2023 uitgeroepen tot de meest concurrerende economische regio van Europa (bron: Regional Competitiveness Index). Naar verwachting groeit de regio in 2025 verder met 1,7 tot 3 procent (Economische Thermometer, december 2024). In Amersfoort zijn de meest vertegenwoordigde sectoren de groot- en detailhandel, gezondheids- en welzijnszorg en adviseringsbranche (samen 49% van het totale aantal arbeidsplaatsen, Bron: Economische thermometer 2024).
Bloeiende Stad: European City of the year 2023 Amersfoort heeft een sterk bedrijfsleven. In 2023 is onze stad verkozen tot European City of the year. De jury schrijft het commerciële succes van de stad toe aan de goede bereikbaarheid via weg en spoor. De gunstige ligging van Amersfoort in het midden van het land maakt dat bedrijven graag in de stad ondernemen. Ook is sprake van goede publiek-private samenwerking om grote complexe stedelijke ontwikkelingsprojecten uit te voeren. Tevens werd de gemeentelijke inzet op duurzaamheid geprezen. (Bron: Jaarverslag gemeente Amersfoort 2023).
Arbeidsplaatsen in verhouding op peil t.o.v. inwoneraantal, zzp’ers geven mogelijk vertekend beeld De verhouding tussen het aantal banen ten opzichte van het aantal inwoners in de gemeente tussen de 15 en 64 jaar lag op 0,92 in 2023. Dit betekent dat er 920 banen waren per 1.000 inwoners behorend tot deze leeftijdsgroep. In 2022 lag dit cijfer op 910 banen. Dit betekent een stijging van 10 banen per 1.000 inwoners van Amersfoort tussen de 15 en 64 jaar. Een baan of arbeidsplaats wordt gedefinieerd als een plek voor een werkzaam persoon met een dienstverband van minimaal 1 uur per week. ZZP’ers worden ook meegeteld en kunnen dubbel tellen als zij zowel in Amersfoort wonen als werken. Door strengere wetgeving rondom schijnzelfstandigheid verwachten we dat het aantal zzp’ers de komende jaren af zal
Actieagenda voor de Amersfoortse Economie 2025-2030
nemen. Dit heeft mogelijk ook invloed op het cijfer van de verhouding van aantal banen t.o.v. het aantal inwoners. (Bron: https://amersfoortincijfers.nl/dashboard/ dashboard/banen)
Aantal inwoners groeit door uitbreiding aantal woningen; aantal banen in relatieve zin mogelijk onder druk Naar verwachting groeit Amersfoort van 161.800 inwoners in 2024 naar circa 172.800 inwoners in 2030 (Bevolkingsprognose O&S 2024-2043). Dit wordt veroorzaakt door de uitbreiding van het aantal woningen met circa 1.000 per jaar. Door de groei van het aantal inwoners in de stad kan het aantal banen in de toekomst in relatieve zin onder druk komen te staan.
Kleine groei aantal bedrijven, vooral toename ZZP’ers Het aantal vestigingen met minimaal één arbeidsplaats is in 2023 met 1.510 toegenomen naar 21.707. Als de stijging van het aantal ZZP’ers in Amersfoort buiten beschouwing wordt gelaten blijft een toename van 7 vestigingen over. Het aantal zzp’ers is in 2023 namelijk met 1.503 toegenomen ten opzichte van een jaar eerder.
5
Voldoende kantoor- en winkelruimte beschikbaar Ten opzichte van 2018 is de leegstand van kantoorruimte in 2023 meer dan gehalveerd. In 2021 was een lichte stijging te zien van de leegstand, maar verder is de leegstand elk jaar aan het afnemen. De afnemende kantorenvoorraad is een van de redenen voor de afname van de leegstand. Met een leegstand van 7% in 2023 valt dit percentage binnen de bandbreedte van een ‘gezonde’ frictieleegstand. Binnen deze bandbreedte kunnen voldoende verhuisbewegingen en uitbreidingen van bedrijven plaatsvinden.
Bedrijfsruimte schaars, vooral met hoge milieucategorie
Na vier jaar waarin de leegstand van winkelruimte aan het afnemen was, steeg de leegstand in 2023 naar 5,7%. Daarmee valt dit percentage binnen de bandbreedte van een gezonde frictieleegstand (5-7%). In totaal stond 23.293 m² aan winkelruimte leeg in 2023. De langdurige leegstand (3 jaar of meer) nam met 0,3% af ten opzichte van 2022.
Actieagenda voor de Amersfoortse Economie 2025-2030
Van de totale verhuurbare vloeroppervlakte (v.v.o.) aan bedrijfsruimte stond 3,38% leeg in 2023. Dat komt neer op 41.082 m² v.v.o. Dit percentage ligt onder de bandbreedte van een gezonde frictieleegstand (de mate van leegstand die noodzakelijk is voor een goed functionerende markt), van tussen de 5 tot 7 procent. Binnen deze bandbreedte is voldoende ruimte voor uitbreidingen en verhuizingen. Op basis van het leegstandspercentage van 3,38% ontbreekt dan ook voldoende schuifruimte in Amersfoort. We zien bij ondernemers een toename van de vraag naar bedrijfskavels voor ontwikkeling terwijl er nauwelijks aanbod is. Dit tekort neemt naar verwachting verder toe vanwege de verwachte en noodzakelijke groei van circulaire activiteiten die ook schaarse ruimte met een hogere milieucategorie vereisen.
6
Huurprijzen bedrijfsruimten stijgen De huurprijzen van bedrijfsruimte in Amersfoort zijn de afgelopen jaren gestegen. In 2018 lagen de huurprijzen tussen de 30 euro en 65 euro per vierkante meter per jaar. In 2023 lagen deze prijzen tussen de 50 en 75 euro. Deze stijging is te verklaren door de schaarste op de bedrijfsruimtemarkt.
Hoe monitoren we de voortgang van onze ambitie? Om te monitoren of we op koers liggen om onze ambitie te bereiken, kijken we naar de omvang van de economie. De verhouding tussen het aantal banen en de omvang van de lokale beroepsbevolking zien we daarvoor als een goede indicator. Het streefcijfer zetten we op een factor van minimaal 0,85.
Wat is onze economische ambitie voor de stad? Met deze Uitvoeringsagenda werken we aan de ontwikkeling van onze economie en een vitaal ondernemersklimaat, die niet alleen inspeelt op de uitdagingen en kansen van nu, maar ook op die van de toekomst. We werken aan meer dan alleen economische groei, maar houden ook rekening met het welzijn en de welvaart van onze inwoners, de staat van het milieu, klimaat, leefomgeving, onderwijs, sociale cohesie, voorzieningenniveau en leefomgeving. Dit beschouwen we als brede welvaart. Dit doen we samen met de stad en onze samenwerkingspartners. Daaruit volgt de ambitie: Samen met onze partners werken we aan een vitale economie en gezond ondernemersklimaat, waarmee we bijdragen aan de brede welvaart in de stad.
Actieagenda voor de Amersfoortse Economie 2025-2030
Daarnaast willen we de brede welvaart meten. Dit monitoren we door middel van het ontwikkelen en uitwerken van een Nieuwe Economie Index (NEx) voor Amersfoort. Hiermee monitoren we op zaken als verduurzaming van bedrijfsactiviteiten en bedrijventerreinen, groen- en circulair ondernemen, en het welzijn van medewerkers en inclusiviteit. Naar verwachting starten we in de loop van 2026 met het monitoren volgens deze index. Ten slotte ontwikkelen we ook een dashboard waarin we indicatoren opnemen die een beeld geven van hoe onze economie ervoor staat. Deze indicatoren sluiten aan op de thema’s en de bijbehorende doelen die we daarbij stellen in deze Uitvoeringsagenda.
7
Uitgangspunten bij de Uitvoeringsagenda
De vijf thema’s waaraan wij werken
We stellen bij deze Uitvoeringsagenda een aantal uitgangspunten op hoe we te werk gaan bij het realiseren van onze ambitie:
Op basis van de uitdagingen en ambitie formuleren we vijf thema’s, waaronder we de acties indelen die bijdragen aan de geformuleerde ambitie. We focussen in dit document op de bijdrage vanuit economisch perspectief.
• We formuleren concrete acties op de middellange termijn, dus een termijn van vijf jaar (tot 2030). Jaarlijks kan de Uitvoeringsagenda worden bijgewerkt, mocht daar aanleiding toe zijn. Dit stuk heeft om praktische redenen een langere horizon dan het huidige coalitieakkoord dat betrekking heeft op de jaren 2022-2026. Een nieuwe coalitie kan daarom, mocht daar inhoudelijk aanleiding voor zijn, een natuurlijk moment zijn om de Uitvoeringsagenda tegen het licht te houden. • We houden de kansen en uitdagingen op de lange termijn in het oog: We hebben naast de ontwikkelingen in het heden ook oog voor de ontwikkelingen op de lange termijn. We zien daarbij de kansen en uitdagingen van nu en morgen en spreken onze partners (zowel intern als extern) daar ook op aan. • We bouwen aan de economie van morgen met de ondernemers van nu. Dit vraagt om een goede balans tussen de behoeften en belangen van ondernemers in het nu en het faciliteren van de transitie naar een nieuwe economie en de opgaven in onze stad in de toekomst. • We stellen de ondernemer centraal: Ondernemers hebben een primaire rol in onze stad, en daarom nemen we het belang van ondernemers mee in beleidsontwikkeling.
Hieronder staan deze vijf thema’s, met kort samengevat de uitdaging per thema:
• Vitaal ondernemersklimaat: Ondernemers helpen succesvol en concurrerend te blijven en dat zij blijven voortbestaan binnen de uitdagende context waarmee zij te maken hebben. • Vrijetijdseconomie en een Vitaal Stadshart: Een stad te blijven met economisch vitale en levendige centra. • Arbeidsmarkt: Personeelstekorten tegen te gaan die de groei van bedrijven remmen. • Ruimte voor economie: Een goede balans tussen wonen, werken1 en voorzieningen te houden, terwijl de stad en het aantal inwoners groeit. • Innovatieve en toekomstbestendige Economie: Het concurrentievermogen van onze ondernemers versterken en tegelijkertijd de transitie maken naar een economie die functioneert binnen de grenzen van de aarde en bijdraagt aan maatschappelijke opgaven.
1
Waar in deze Uitvoeringsagenda gesproken wordt over bedrijven of ondernemers, kunnen echter ook organisaties en werkgevers zonder winstoogmerk worden bedoeld. Voor het gemak gebruiken we alleen de termen bedrijven of ondernemers.
Actieagenda voor de Amersfoortse Economie 2025-2030
8
Hoe wij samenwerken Samenwerking met het bedrijfsleven door het Amersfoort Business Team (ABT) Het ABT is de verbindende schakel tussen ondernemers, onderwijsinstellingen en onze organisatie. Zij zet zich in voor het versterken en onderhouden van de relatie met ondernemend Amersfoort. Het ABT zet zich in voor het behouden van ruimte voor economie en passende werkgelegenheid en een goede woon/werkbalans in een evenwichtige groeiende en levendige stad door het werken aan een stevig netwerk van nationale en internationale bedrijven.
samen met ander afdelingen van de gemeente om dit in goede banen te leiden en de woon-werkbalans te waarborgen. Ten slotte stimuleren we bedrijven om zich ook samen te verenigen (verhogen organisatiegraad), zodat zij enerzijds hun slagkracht kunnen vergroten door op onderdelen zaken samen te organiseren (zoals de gezamenlijke inkoop van diensten of goederen), en anderzijds dat zij zo gezamenlijk vertegenwoordigd zijn in het contact met onze organisatie. Dit laatste heeft tevens als voordeel dat dit het contact voor beide partijen vereenvoudigt. Het verhogen van de organisatiegraad van het lokale bedrijfsleven is geen exclusieve taak van het ABT binnen het team Economie.
Samen bouwen aan een sterk ondernemersklimaat Het ABT zet zich in voor het opbouwen en onderhouden van relaties met bedrijven en ondernemers. Een sterke, langdurige band helpt om de samenwerking tussen ondernemers, onderwijs en overheid te versterken.
Interne samenwerking:
Onze focuspunten: • Duurzame relaties met bedrijven - Betrokken blijven bij ondernemers en hun behoeften. • Bedrijven behouden en laten groeien - Ondersteuning bieden voor een toekomstbestendige economie. • Nieuwe bedrijven verwelkomen - Amersfoort aantrekkelijk houden als vestigingsplaats. • Balans tussen wonen en werken - Zorgen voor voldoende banen bij een groeiende stad. • Schaarste aanpakken - Ruimte voor economie, personeel en grondstoffen worden steeds schaarser. Dit vraagt om slimme keuzes en samenwerking.
Hoe wij samenwerken met andere organisaties
Met name de beperkte ruimte voor bedrijven en bedrijventerreinen is een belangrijk aandachtspunt. Vanuit het Omgevingsprogramma Werklocaties werkt het ABT
Actieagenda voor de Amersfoortse Economie 2025-2030
Het ABT werkt, met behoud van de relatie met bedrijven, waar mogelijk samen met de diverse opgaveteams, zoals energietransitie, circulair, leren & werken doen we samen, daar waar het ondernemers betreft of een ruimtevraagstuk betreft.
De gemeente Amersfoort neemt om de belangen van de Amersfoortse economie te behartigen en te werken aan de economie van de toekomst ook deel aan (inter)regionale, en landelijk overlegstructuren. Hieronder staan de belangrijkste daarvan weergegeven.
Regio Amersfoort Onze stad werkt samen met de gemeenten Baarn, Bunschoten, Eemnes, Leusden, Soest en Woudenberg, middels een bestuursconvenant. Economie is een van de beleidsterreinen waarin wij als regio samenwerken. We werken samen op vrijwillige basis, flexibel en op maat. Elke gemeente is volledig autonoom. Besluitvorming over onderwerpen kan alleen tot stand komen door (gelijkluidende) besluiten van de deelnemende gemeenten van de colleges en/of gemeenteraden. Amersfoort heeft namens de regio een actieve rol om de regio te vertegenwoordigen in de hieronder genoemde grotere netwerken.
9
Regionale Ontwikkelingsmaatschappij (ROM) De ROM heeft de financieringsinstrumenten en het netwerk om innovatieve bedrijven in de regio te helpen bij hun doorontwikkeling van start-up naar scale-up. De focus van de ROM ligt hier op het toevoegen van waarde voor de regio. Naast de investeringen die de ROM doet door kapitaal in te brengen, is de ROM van cruciaal belang voor het versterken van de regionale economie door kennisdeling, het netwerk en vaardigheden in de regio. Denk hierbij aan de activiteiten die worden opgezet rond ecosysteem1 Earth Valley (Zie kader).
Economic Board Utrecht (EBU) De Economic Board Utrecht is het netwerk van de meest vooraanstaande leiders uit het bedrijfsleven, kennisinstellingen en overheden uit de Metropoolregio Utrecht. Het is haar ambitie als economisch ecosysteem maximaal bij te dragen aan een gezonde wereld. Dat bereiken we samen met de EBU door samen te werken met andere regio’s in Nederland en wereldwijd. Regio Utrecht, het kloppend hart van een gezonde samenleving met gezonde mensen in een gezonde leefomgeving: Regio Utrecht, Heart of Health. 1
Met de term ecosysteem bedoelen we clusters van bedrijven rondom een onderwerp die verweven zijn met hun omgeving.
Samenwerken in het ecosysteem Earth Valley Earth Valley is één van de drie prioritaire Ecosystemen binnen de Regio Utrecht. Binnen dit Ecosysteem op de as Amersfoort-Utrecht werken toonaangevende bedrijven, kennis- en onderwijsinstellingen, de ROM en overheden samen aan een slimme en gezonde leefomgeving. Vooroplopende bedrijven, onderzoeksinstituten en topuniversiteiten bundelen hier hun krachten op het gebied van de duurzaam gebouwde omgeving, klimaatadaptatie, mobiliteit en slimme energiesystemen. Technologie en datagedreven oplossingen – earth tech – lopen als een rode draad door al deze thema’s heen. Hierdoor ontstaan innovatieve oplossingen die nodig zijn om de maatschappelijke vraagstukken aan te gaan. Door in te zetten op data en
Actieagenda voor de Amersfoortse Economie 2025-2030
digitalisering ontwikkelen we de schaalbare oplossingen die nodig zijn. Met de innovatiekracht en het netwerk van Earth Valley versnellen we deze oplossingen. De gemeente Amersfoort heeft een belangrijke rol in de ontwikkeling van Earth Valley. Niet alleen zijn wij aanjager van het systeem, maar zorgen we met kennis van de lokale spelers ook voor versterking van het netwerk. Met het organiseren van kennisevents zorgt het ABT voor ontmoetingen en netwerkmogelijkheden voor de partners van Earth Valley. Daarnaast vragen we Earth Valley met al haar partners om een belangrijke rol te spelen in de ontwikkeling van slimme en innovatieve oplossingen voor de maatschappelijke opgaven waar wij als organisatie aan werken.
10
Actielijn 1: Vitaal Ondernemersklimaat
Vitaal Ondernemersklimaat Een vitaal ondernemersklimaat is essentieel voor de economie. Het betekent dat het voor ondernemers aantrekkelijk en makkelijk is om te investeren en te ondernemen, zonder belemmeringen om hun activiteiten uit te voeren en toegang te krijgen tot hoogwaardige klanten tegen zo laag mogelijke kosten. Een vitaal ondernemersklimaat draagt bij aan een gezonde en groeiende economie, stelt bedrijven in staat te floreren en zorgt voor meer werkgelegenheid. Daarnaast helpt een vitaal ondernemersklimaat de ondernemers om competitief te blijven en zich aan te passen aan veranderende economische omstandigheden. Kortom: een vitaal ondernemersklimaat is een belangrijke factor voor een gezonde en groeiende economie. Het is de gezamenlijke taak van de overheid, ondernemers en de maatschappij om te werken aan een aantrekkelijke en stimulerend ondernemersklimaat dat de basis legt voor een succesvolle economie.
Wat is de uitdaging waar we voor staan? Ondernemers helpen succesvol en concurrerend te blijven en dat zij blijven voortbestaan binnen de uitdagende context waarmee zij te maken hebben. We hebben een sterk en divers bedrijfsleven. Dit is de motor van onze economie en zorgt voor werkgelegenheid, innovatie en voorzieningen in de stad. Hiermee dragen ondernemers bij aan de brede welvaart van de stad. Ten slotte zijn zij ook van cruciaal belang bij oplossingen voor de uitdagingen van vandaag en morgen, zoals de energietransitie en circulair gebruik van grondstoffen. Ondernemers hebben te maken met vele uitdagingen, zoals netcongestie, hoge energielasten, onzekerheid over overheidsbeleid op de lange termijn door politieke versnippering, regeldruk, schaarste van grondstoffen en personeel en ruimtegebrek om uit te breiden. Dit zijn bredere maatschappelijke uitdagingen waar we geen volledige invloed op hebben. Door in te zetten op vitaal ondernemerschap, ondersteunen we ondernemers succesvol en concurrerend te blijven binnen de uitdagende context waarmee zij te maken hebben. Dit doen we door goede relaties met ondernemers op te bouwen, te weten wat er bij hen speelt en wat zij nodig hebben om goed te kunnen ondernemen. Wij nemen de signalen die ondernemers ons geven mee en delen die waar nodig binnen onze organisatie.
Daarnaast ondersteunen we hen door ze te informeren wat er speelt qua relevante
Actieagenda voor de Amersfoortse Economie 2025-2030
ontwikkelingen in de stad en betrekken we hen hierbij. Wij denken met ondernemers mee waar wij kansen zien op gebied van duurzaam- en leefbaarheid, gezondheid, circulariteit en inclusiviteit. Hiermee streven we ernaar om de toekomstbestendigheid van het Amersfoortse bedrijfsleven te vergroten, waarin zij goed kunnen ondernemen en hun onderneming kunnen laten bloeien. Een belangrijk aspect hierin is het Omgevingsprogramma Werklocaties. Zie verder het hoofdstuk Ruimte voor Economie.
We stellen de volgende doelen: • Amersfoort is een aantrekkelijke stad voor ondernemers om zich te vestigen, te ondernemen en hun onderneming te laten bloeien. • We streven naar een veerkrachtig, productief en concurrerend bedrijfsleven in lijn met de lokale waarden duurzaam, leefbaar, gezond, circulair en inclusief.
Dit bereiken we door: • Samen te werken en korte lijnen te onderhouden met ondernemers en samenwerking tussen ondernemers onderling te stimuleren. • Signalen en belangen van ondernemers mee te nemen in beleid en projecten die invloed hebben op het ondernemersklimaat. • Mee te denken met ondernemers waar wij kansen zien op gebied van duurzaam- en leefbaarheid, gezondheid, circulariteit en inclusiviteit. • Bureaucratie en regeldruk vanuit onze organisatie te verlagen • De communicatie en dienstverlening gericht op ondernemers toegankelijk en vindbaar te maken. • Samen met ondernemers en opleidende instanties zorgen dat er voldoende gekwalificeerd personeel beschikbaar is. Zie voor een verdere uitwerking het hoofdstuk Arbeidsmarkt. • Samen met betrokken partijen zorgen dat er voldoende ruimte is voor innovatie en ontwikkeling. Zie voor een verder uitwerking het hoofdstuk Innovatie en toekomstbestendige economie.
12
Hoe gaan we dat doen? Actie
Instrument of deelproject
Planning
Betrokken partijen
Verbeteren ondernemersdienstverlening
Uitvoering project verbeteren ondernemers communicatie en dienstverlening
Q3 2025 Q2 2026
Ondernemers, alle afdelingen van gemeente Amersfoort die relaties hebben met ondernemers. Voorbeelden: communicatie, ABT, VTH en leefomgeving.
Verlagen bureaucratie en regeldruk
Intern met afdeling Vergunningen, Toezicht en Handhaving (VTH) verkennen hoe de vergunningaanvraag door ondernemers kan worden versimpeld en welke bijlagen noodzakelijk zijn om aan te leveren
Q4 2025 Q4 2027
Afdeling Vergunningen, Toezicht en Handhaving
Vanuit een dienstverleningsperspectief andere opgaveteams adviseren over te ontwikkelen dienstverlening en instrumenten gericht op ondernemers
Dit doen we in ieder geval op de volgende thema’s: • Verduurzaming bedrijven en bedrijventerreinen • Circulaire economie • Arbeidsmarktopgave
Doorlopend
Programma’s circulaire economie, Onderwijs en Arbeidsmarkt, werkgroep verduurzaming bedrijven en bedrijventerreinen
Warme contacten leggen naar ondernemers vanuit de gemeente
• Vraagbaak zijn voor ondernemers/ relatiemanagement • Nieuw CRM systeem implementeren (bijhouden wie waar is geweest)
Doorlopend
(Ambulante) ondernemers en andere afdelingen binnen de gemeente
Actieagenda voor de Amersfoortse Economie 2025-2030
13
Actielijn 2: Vrijetijdseconomie en een vitaal Stadshart
Vrijetijdseconomie en een vitaal Stadshart Wat is de uitdaging waar we voor staan? Een stad te blijven met economisch vitale en levendige centra. Er is een toename van leegstaande panden in de stad. Ten opzichte van 2022 is de voorraad winkelruimte in Amersfoort in 2023 met zo’n 3% toegenomen (Bron: Economische Thermometer, december 2024). Het leegstandspercentage is op het moment van schrijven rond de 10%. Toenemende leegstand is geen uniek Amersfoorts fenomeen en hangt samen met ontwikkelingen die landelijk en soms zelfs op nog grotere schaalniveaus spelen. Maar als middelgrote stad is het zaak extra waakzaam te zijn. Zo zetten trends op gebied van online winkelen en multichannel strategieën door. Mede hierdoor zijn winkels minder het (belangrijkste) bezoekdoel van het Stadshart. Grote retailers kritisch in hun keuzes zeker als het om vestiging in steden buiten de G4 gaat. In 2024 is een aantal landelijke zaken failliet gegaan. Ketens als Blokker, Bristol, Esprit, Scotch & Soda en The Body Shop waren jarenlang vaste waarden in de Nederlandse winkelstraten. Ook in Amersfoort veroorzaken de faillissementen van ketens zoals deze gaten in de detailhandelsstructuur. Ondernemers in het Stadshart maken zich zorgen over hoge huren en bereikbaarheid.
Samen met ondernemers, vastgoedeigenaren en andere stakeholders willen we deze uitdagingen het hoofd bieden door onze winkelcentra relevant en aantrekkelijk te houden voor inwoners en bezoekers. Het Stadshart heeft hierbij onze bijzondere aandacht. Om een economisch vitale en levendige stad te blijven willen we de ontmoetingsfunctie van de levensaders en ontmoetingsplekken in onze centrumgebieden bewaken en de leegstand beperken. Een brede programmering is daarbij volgens ons, zeker voor het Stadshart als punt waar de levensaders van Amersfoort samenkomen op dé ontmoetingsplek van onze stad, een oplossingsrichting. Daarom kijken we voor de invulling van panden en het toevoegen van dynamiek ook naar andere functies dan enkel detailhandel en horeca. We denken daarbij bijvoorbeeld aan voorzieningen op gebied van cultuur, vrije tijd, zorg en andere publieksgerichte dienstverlening. Onbenutte ruimte boven winkels biedt mogelijkheden voor het realiseren van nieuwe woningen. Om deze functiemix te bereiken en tegelijkertijd de bijzondere
Actieagenda voor de Amersfoortse Economie 2025-2030
kwaliteiten van de historische binnenstad te behouden is het van belang dat we in nauwe afstemming met andere afdelingen binnen de gemeente in optrekken. We houden slimme oplossingen van andere gemeenten in de gaten via onze netwerken.
We stellen de volgende doelen: • We streven naar een aantrekkelijk Stadshart voor inwoners en bezoekers, een Stadshart met hoge kwaliteit aan stedelijke voorzieningen en een brede programmering (winkels, horeca, culturele voorzieningen, wonen en werken). • We streven naar beperkte leegstand (binnen de bandbreedte van de frictieleegstand, tussen de 5 en 7% van het vloeroppervlak) in onze winkelcentra. • We streven naar een evenwichtig, verantwoord1, veilig en gezond aanbod van voorzieningen. • We willen waardevol2 bezoek voor de stad aantrekken, dat bijdraagt aan de opgaven uit de Omgevingsvisie 2030-2040.
Dit bereiken we door: • Ruimte geven aan ondernemers die bijdragen aan bovenstaande doelen. • Met stakeholders zoals vastgoedeigenaren, ondernemers en inwoners werken aan een strategie voor een duurzame en brede programmering3 van centrumgebieden. • Detailhandel waar vraag naar is bij inwoners te stimuleren, door met inwoners, vastgoedeigenaren, en ondernemers in gesprek te gaan. • Winkelcentra te promoten bij gewenste doelgroepen door middel van Citymarketing. • Relevante nog openstaande acties uit de in 2017 vastgestelde Visie Stadshart te monitoren op uitvoering, en t.a.v. het economische aspect daar waar nodig op te adviseren. 1
Met verantwoord bedoelen we een aanbod dat rekening houdt met de gevolgen voor mens en
2
Met waardevol bedoelen we bezoekers die een positieve invloed hebben op de omgeving.
milieu, en wat duurzaam is. 3
Hiermee bedoelen we een mix van wonen, werken, horeca, cultuur, zorg en publieksfuncties zoals bibliotheken.
15
Hoe gaan we dat doen? Actie
Instrument of deelproject
Planning
Betrokken partijen
Vraag en aanbod van vastgoed en ondernemers op duurzame wijze op elkaar afstemmen (inclusief strategie invulling aanloopstraten)
Bidbook maken
Q4 2025 Q1 2026
Matchmaker, Citymarketing, VEBA en OBA, centrummanager, Programmateam Werklocaties, team Wonen, ABT
Gesprekken met vastgoedeigenaren voeren: hoe kijken zij naar hun vastgoed en naar het gebied waar het in staat
Q4 2025 Q2 2026
Matchmaker, Citymarketing, VEBA en OBA, centrummanager, Programmateam Werklocaties, team Wonen, ABT
Evalueren en herijken opdracht centrummanager: Dialoog met bedrijvenvereniging OBA en centrummanager
Q4 2025 Q1 2026
Citymarketing, VEBA en OBA, centrummanager, Programmateam Werklocaties, team Wonen, ABT
Verkennen uitbreiden reclamebelasting over meer winkelgebieden (naast binnenstad, Neptunusplein en Euterpeplein).
Peilen bij verschillende winkelgebieden in de stad
2026-2027
Ondernemers winkelgebieden, ondernemersverenigingen, afdeling belastingen
Sfeerverlichting in winkelgebieden faciliteren
Afhandelen subsidieregeling
Q1 2026
Alle winkeliersverenigingen van de winkelgebieden.
Omgevingsprogramma horeca en terrassen vaststellen
College- en Raadsbesluit
Afgerond
Horecaondernemers in het Stadshart, VTH, ondernemers.
Intrekken van vergunningen, nieuwe vergunningen verlenen
Q3 2027
Invulling beleid aanloopstraten binnenstad
Herijking detailhandelsnota (inclusief strategie invulling aanloopstraten)
Q4 2025 Q4 2026
Winkeliersvereniging OBA en verenigingen deelgebieden binnenstad, vastgoedeigenaren
Herijken uitstallingenbeleid detailhandel
Raadsbesluit Uitstallingenbeleid detailhandel
Q3 2026 Q3 2027
Winkeliersverenigingen van de winkelgebieden, Vertegenwoordigers van ambulante Handel, VTH, JDA, Stad en Ontwikkeling, Leefomgeving, Mobiliteit
Actieagenda voor de Amersfoortse Economie 2025-2030
16
Actie
Instrument of deelproject
Planning
Betrokken partijen
Analyse van impact mobiliteitsbeleid (en fietsparkeren) op Stadshart en winkelcentra
Omgevingsprogramma mobiliteit, uitvoeringsparagraaf mobiliteit
Q2 2026 Q1 2027
Inwoners, mobiliteit, OBA, VTH, OOV, Stad en Ontwikkeling en vertegenwoordigers van ambulante handel
Bepalen doelgroep bezoekers binnenstad
Passantentellingen Stadshart; Opnemen beleid doelgroep binnenstad in Agenda Toerisme, Recreatie en Citymarketing
Q4 2025 Q2 2026
Citymarketing, Locatus
Agenda Toerisme, Recreatie en Citymarketing
Raadsvoorstel
Nader te bepalen
Citymarketing, VVV
Toekomstvisie Neptunusplein opstellen (n.a.v. motie)
Toekomstvisie vaststellen door gemeenteraad (Raadsvoorstel)
Q4 2025
Ondernemers Neptunusplein, inwoners, leefomgeving, VTH, mobiliteit
Monitoren uitvoering Visie Stadshart 2017 en advisering t.a.v. economisch aspecten.
Visie Stadshart 2017
Q1 2026 Q 1 2030
Inwoners, VEBA, OBA, leefomgeving, VTH, Stad en Ontwikkeling
Actieagenda voor de Amersfoortse Economie 2025-2030
17
Actielijn 3: Arbeidsmarkt
Arbeidsmarkt Wat is de uitdaging waar we voor staan?
We stellen op dit thema de volgende doelen:
Personeelstekorten tegen te gaan die de groei van bedrijven remmen.
• We streven naar een wendbare, weerbare, inclusieve en toekomstbestendige arbeidsmarkt in de regio, waarbij vraag en aanbod qua werk en opleiding op elkaar aansluiten. • Hierbij ligt onze prioriteit bij de sectoren die we als maatschappelijk cruciaal beschouwen, namelijk de gezondheidszorg, het onderwijs, techniek, railinfra, defensie en ICT. • We streven naar een beroepsbevolking die zich kan blijven aanpassen aan ontwikkelingen op de arbeidsmarkt.2
De aanhoudende personeelstekorten belemmeren de groei van bedrijven. Door de vergrijzing en een mismatch op de arbeidsmarkt tussen werkgevers en werkzoekenden is een krapte op de arbeidsmarkt ontstaan. De urgentie om zorgvuldig om te gaan met de huidige en toekomstige beroepsbevolking wordt daarom steeds hoger bij overheid, onderwijs en bedrijfsleven. Daarnaast neemt de druk op gekwalificeerd personeel op alle verschillende niveaus toe door maatschappelijke uitdagingen, zoals op het gebied van o.a. woningbouw, mobiliteit, energie en verduurzaming. De vaardigheden die werknemers nodig hebben veranderen daardoor aanzienlijk. De urgentie om zorgvuldig om te gaan met de huidige en toekomstige beroepsbevolking wordt daarom steeds hoger bij overheid, onderwijs en bedrijfsleven. De gemeente Amersfoort is daarom gestart met het Programma ‘Werken en leren doe je samen’ om vanuit verschillende invalshoeken te werken aan de beschikbaarheid van personeel op de arbeidsmarkt. We streven daarbij naar een wendbare, weerbare, inclusieve en toekomstbestendige arbeidsmarkt, waarbij de vraag en aanbod qua werk en opleiding op elkaar aansluiten. We werken daarnaast ook aan de arbeidsmarkt van de toekomst, zoals met de inzet van een ‘Leven Lang Ontwikkelen’, waarmee we werknemers ondersteunen met op, bij of omscholing.
Voor werknemers vergroot het hun inzetbaarheid, biedt het kansen op de arbeidsmarkt, draagt het bij aan persoonlijke groei en ontwikkeling, en de kans op een hoger salaris. Voor werkgevers betekent het een duurzame inzetbaarheid van personeel, verhoogde productiviteit, en een betere aansluiting bij veranderende markteisen. Ten slotte zorgen we met het stimuleren van impact ondernemen1 dat werkgevers het beschikbare arbeidspotentieel beter kunnen benutten én meer mensen aan het werk zijn die daarvoor aan de kant stonden door inclusief werkgeverschap t.a.v. kwetsbare doelgroepen. 1
Dit bereiken we door: • Inwoners i.s.m. de Utrecht Talent Alliantie (UTA) te faciliteren bij de overstap naar maatschappelijk cruciale én structureel onderbezette sectoren, met scholingsvouchers voor om-, bij- of opscholing, en onderwijs op digitale vaardigheden (LLO). • Het praktijkonderwijs te koppelen aan (economische en sociale) projecten voor buurten in de stad (zoals Wij-Liendert). • Lokale onderwijsinstellingen te stimuleren om initiatieven te ontplooien die leiden tot praktisch opgeleide werknemers, d.m.v. campusontwikkelingen en (minimaal drie) living labs. • Samen te werken met het onderwijs en bedrijfsleven3 aan de hervorming van de arbeidsmarkt, projecten van de UTA en T is for Tech waar we studenten aan koppelen, het opstellen van een stagepact, en het koppelen van studenten aan de wijk Liendert waar zij praktijkervaring op kunnen doen en helpen in de wijk. • Voorbeelden te verzamelen en delen binnen de arbeidsmarktregio op gebied van maatschappelijk verantwoord ondernemen en impact ondernemen.
2
leren doen we samen’.
Een vorm van ondernemen waarbij een bedrijf niet alleen streeft naar financiële winst, maar ook naar het behalen van een positieve maatschappelijke of ecologische impact.
Actieagenda voor de Amersfoortse Economie 2025-2030
Deze doelen sluiten aan op de breder geformuleerde doelen van het Programma ‘werken en
3
Geformaliseerd in de adviesraad ‘Werken en leren doen we samen’.
19
Hoe gaan we dat doen? Actie
Instrument of deelproject
Planning
Betrokken partijen
De dienstverlening van het RWC afstemmen op de behoeften van werkgevers
Wensen van bedrijven ophalen t.b.v. beleidsontwikkeling werkgeversdienstverlening van het Regionaal Werkcentrum (RWC)
Doorlopend
Ondernemers, RWC, Programma Werken en Leren doen we samen
Het realiseren van een toekomstgerichte beroepsbevolking
Deelname aan de Utrecht Talent Alliantie (UTA) en hiermee initiatieven verbinden, versterken en versnellen op gebied van LLO
Doorlopend
UTA, werkgevers, werknemers, onderwijs
Zorgen voor meer gekwalificeerd personeel in de sectoren waar een toenemende vraag naar arbeid is en we als cruciaal beschouwen (techniek, zorg, onderwijs en ICT)
Verstrekken van vouchers voor om, bij of omscholing aan inwoners, middels subsidie aan het Regionaal Talentfonds Utrecht (RTFU)
Q3 2025 Q4 2027
RTFU, UTA, Provincie Utrecht, verschillende Gemeenten, inwoners, Programma Werken en Leren doen we samen
Stimuleren van techniek onderwijs onder leerlingen van het voortgezet onderwijs
Deelname aan netwerkorganisatie T is for Tech (stimulering levensecht leren in techniekonderwijs)
Doorlopend
Onderwijs (vo/vso/vmbo/mbo), Programma Werken en Leren doen we samen
Werknemers vaardigheden op gebied van kunstmatige intelligentie aanleren
Inzet van partijen uit het netwerk van de UTA (JobOn en AI4U) met o.a. masterclasses, en een programma waarin MKB-ers getraind worden om AI in de praktijk in te zetten
Q3 2025 Q3 2026
UTA, JobOn, AI4U, Programma Werken en Leren doen we samen
Aanjagen beschikbaarheid voldoende personeel op arbeidsmarkt door inzet MVO en impact ondernemen
Organiseren inspiratiesessie Inclusief werkgeverschap
PM
K+V, Programma Werken en leren doen we samen, ondernemers, gemeente Utrecht, Arbeidsmarktregio
Verkenning Kansen voor West voorstel Welkom in het MKB
Q3 2026
Actieagenda voor de Amersfoortse Economie 2025-2030
20
Actie
Instrument of deelproject
Planning
Betrokken partijen
Wijkeconomie 4: Verbinden onderwijs aan economische opgaven in wijken en buurten
Programma Wij- Liendert, projecten voor de buurt worden gekoppeld aan opleidingstrajecten. Projectvoorstel kleine baantjes uitwerken
Doorlopend
Praktijkonderwijs, Wij-Liendert, Samen Leven
Stimuleren praktische opgeleide werknemers
Stimuleren van passend onderwijsaanbod in de techniek en railinfra
Doorlopend
Lokale onderwijsinstellingen
Sturen op samenwerkingen tussen onderwijs en bedrijfsleven voor toegepast praktijkleren (levensecht leren), o.a. via inzet AI4U voor inzet studenten bij concretiseren inzet kunstmatige intelligentie bij het bedrijfsleven.
Doorlopend
Onderwijs (vo/vso/vmbo/mbo), Programma Werken en Leren doen we samen, AI4U/MKB Werkplaats
Stagepact sluiten met onderwijs en bedrijfsleven
Q2 2026
Adviesraad Werken en Leren doen we samen, onderwijs, bedrijfsleven
Inzetten op het creëren van voldoende goede stageplaatsen met de juiste begeleiding voor zowel studenten als bedrijven
4
Verwijst naar alle economische activiteiten die plaatsvinden in een wijk of buurt. Hiermee vergroten we de werkgelegenheid, betrokkenheid van bewoners, sociale cohesie en het aantal praktisch opgeleide werknemers.
Actieagenda voor de Amersfoortse Economie 2025-2030
21
Actielijn 4: Ruimte voor Economie
Ruimte voor Economie Wat is de uitdaging waar we voor staan?
Dit bereiken we door:
Een goede balans tussen wonen, werken en voorzieningen te houden, terwijl de stad en het aantal inwoners groeit.
• Meenemen van bovenstaande doelen bij het opstellen van ontwikkelkaders, wijkperspectieven en gebiedsgerichte omgevingsprogramma’s; • Aanbod voor grotere organisaties te ontwikkelen in het Stationsgebied; • Per locatie te kijken hoe bestaande werkgelegenheid en ruimte behouden blijft of versterkt kan worden op het moment dat hier ontwikkelplannen voor worden ingediend; • Advisering t.a.v. het verlenen van vergunningen en gebiedsontwikkelingen, waarbij rekening wordt gehouden met de economische functie in de stad; • Ruimte te faciliteren voor innovatieve en circulaire bedrijvigheid (zie het hoofdstuk Innovatieve en Toekomstgerichte economie); • Ruimte te faciliteren voor energietransitie, (zie hoofdstuk 2.2.1. Omgevingsprogramma Werklocaties); • Tegengaan van ondermijning en illegaal ruimtegebruik, (zie hoofdstuk 2.2.1. Omgevingsprogramma Werklocaties).
Amersfoort en de Amersfoortse (beroeps)bevolking groeien. Om een goede balans tussen wonen, werken en voorzieningen te houden streven we er binnen dit thema naar om ‘ruimte voor economie’ te bieden, zodat daarmee het aantal banen mee kan groeien met de groei van de beroepsbevolking. Dit doel komt voort uit opgave vijf van de door de raad vastgestelde gemeentelijke Omgevingsvisie 2030-2040: “veerkrachtige en veelzijdige economie”. We willen de ruimtebehoefte van bedrijven zoveel mogelijk binnen de bestaande stad opvangen. Dit vraagt om zorgvuldig ruimtegebruik, waarbij we uitgaan van ‘het juiste bedrijf op de juiste plek’. Daarom willen we duidelijke kaders voor wat het economisch perspectief is voor bedrijvigheid in de stad. Bedrijventerreinen en kantorenlocaties spelen een belangrijke rol bij het huisvesten van Amersfoortse bedrijven. Maar ook het ‘werken in de wijk’, de binnenstad en de verschillende winkel- en recreatiegebieden zijn belangrijk voor de bedrijvigheid en werkgelegenheid.
We stellen op dit thema de volgende doelen: • Het aantal banen groeit mee met de omvang van de beroepsbevolking (factor 0,85). • De leegstand van kantoor- en bedrijfsruimte is op frictieniveau (tussen de 5 en 7%). • Het type aanbod aan kantoor- en bedrijfsruimte sluit aan op de vraag: a Aanbod creëren voor grotere organisaties; b Bedrijfsunits op bedrijventerreinen benutten voor de juiste bedrijven.
Actieagenda voor de Amersfoortse Economie 2025-2030
23
Hoe gaan we dat doen (Zie voor meer informatie: Omgevingsprogramma Werklocaties) Actie
Instrument/toelichting
Planning
Betrokken partijen
Advisering t.a.v. ruimtelijke initiatieven
• Adviseren t.a.v. behoud en ontwikkeling passende bedrijvigheid en voorzieningen op de juiste locatie • Mogelijkheden onderzoeken voor een (tijdelijke) circulaire bouwhub voor de bouwperiode van Bovenduist, en de ruimtevraag voor energieoplossing t.b.v. bedrijventerrein en Bovenduist • Mogelijkheden onderzoeken om actief locaties te vinden voor circulaire broedplaatsen en locaties voor de grondstoffencorridor • Trends, ontwikkelingen en verwachtingen ophalen bij Amersfoortse bedrijven
Doorlopend
Ondernemers, maatschappelijke instellingen, vastgoedeigenaren, projectontwikkelaars, Programma Werklocaties
Advisering t.a.v. gebiedsontwikkelingen
• Wagenwerkplaats (Onderzoek haalbaarheid Railcampus), Kop van Isselt, De Nieuwe Stad, Hoefkwartier, Binnenstad, Meridiaan, Heuvelrugzone, oude rechtbank, Vathorst, WTC, LESgebieden, stadhuislocatie, Bovenduist
2025-2030
Projectontwikkelaars, vastgoedeigenaren, ondernemers, werkgevers, Programma Werklocaties
Borgen betaalbare ruimte voor bedrijvigheid
Onderzoek naar betaalbare bedrijfsruimte voor stadsverzorgende bedrijvigheid (b.v. publieke voorzieningen) en sturen op het juiste bedrijf op de juiste plek
Doorlopend
Bedrijfsmakelaars, vastgoedeigenaren, Programma Werklocaties
Onderzoek haalbaarheid innovatiedistricten
Voor de gebieden Hoefkwartier, Amersfoort Centraal
Q1 2026
Verkenning invulling toekomstbestendige bedrijventerreinen
Probleemanalyse terreinen (bijvoorbeeld intensivering en ruimte voor economie)
Q1 2026
Actieagenda voor de Amersfoortse Economie 2025-2030
Projectontwikkelaars, vastgoedeigenaren, ondernemers, werkgevers, Programma Werklocaties
24
Actie
Instrument/toelichting
Planning
Betrokken partijen
Marktverkenning Isselt
Uitwerken gebiedsprofiel voor IsseltMidden, met oog op behoud volledige werklocatie met hoge milieucategorie t/m 2040 (met een doorkijk naar periode erna). In het kader van ruimte voor transitie naar een circulaire economie.
2025 - 2026
EZ, OMU, A-West, (VAB), ondernemers, Programma Werklocaties
Gronduitgifte Vathorst en De Wieken-Vinkenhoef en Middelhoefseweg
Ontwikkeling bedrijventerreinen en gemengd gebied
Q2 2026
Projectontwikkelaars, vastgoedeigenaren, ondernemers, werkgevers, Programma Werklocaties
Afweging maken bij ruimtelijke initiatieven of bij gebiedsontwikkelingen t.a.v. invulling voorzieningen
Voorzieningenscan/behoefteraming opstellen voorzieningen per gebied
Doorlopend
Projectontwikkelaars, vastgoedeigenaren, ondernemers, werkgevers, Programma Werklocaties
Energy- en bouwhubs faciliteren
Ruimte voor hubs waar bedrijven bij betrokken zijn
PM
Energietransitie, circulariteit, EZ, bedrijven, Programma Werklocaties
Tegengaan ondermijning en illegaal ruimtegebruik
Handhaven van bestemmingsplannen en het bouwbesluit.
Doorlopend
VTH
Extra aandacht bij het behandelen van vergunningen en controle op bedrijventerreinen.
Doorlopend
Team economie, VTH
Samenwerken met team ondermijning.
Doorlopend
Adviseur veiligheid
Actieagenda voor de Amersfoortse Economie 2025-2030
25
Actielijn 5: Innovatieve en toekomstbestendige economie
Innovatieve en toekomstbestendige economie Wat is de uitdaging waar we voor staan? Het concurrentievermogen van onze ondernemers versterken en tegelijkertijd de transitie maken naar een economie die functioneert binnen de grenzen van de aarde en bijdraagt aan maatschappelijke opgaven. We staan voor een dubbele opgave. Aan de ene kant willen we de concurrentiekracht van onze lokale economie versterken. Tegelijkertijd realiseren we ons dat het fundament van onze huidige economie onder druk staat. Klimaatverandering, geopolitieke instabiliteit, digitalisering, personeelsschaarste en stijgende grondstofprijzen maken duidelijk dat het economische systeem zoals we dat kennen niet langer houdbaar is. Als we de brede welvaart in de toekomst willen behouden en versterken, moeten we nu de stap zetten naar een economie die functioneert binnen de grenzen van de aarde en bijdraagt aan maatschappelijke opgaven. Dit vraagt om een evenwichtige koers. Daarom richten we ons niet alleen op het ondersteunen van ondernemers in het hier en nu, maar ook op het actief vormgeven van een toekomstbestendige economie: een economie die duurzaam, circulair en inclusief is. Van een lineaire naar een circulaire economie. Van winstmaximalisatie naar waardecreatie. Van economische groei naar brede welvaart. Dat vraagt om investeren in innovatie, samenwerking en wendbaar ondernemerschap.
Deze transitie biedt nieuwe kansen. Voor ondernemers die vooroplopen in duurzaamheid, digitalisering, maatschappelijke impact of circulaire innovatie, ontstaan er nieuwe markten, businessmodellen en samenwerkingen. Door onze ondernemers bij deze transitie te helpen, versnellen we de beweging naar een economie die bijdraagt aan brede welvaart en klaar is voor de uitdagingen van morgen.
Actieagenda voor de Amersfoortse Economie 2025-2030
Welke doelen stellen we? • Onze economie is in toenemende mate circulair, klimaatneutraal en maatschappelijk verantwoord. • Ondernemers in Amersfoort zijn in staat om toekomstbestendig te ondernemen onder de uitdagende omstandigheden van deze tijd (zoals schaarste aan ruimte, personeel, kapitaal en grondstoffen, toenemende duurzaamheidsverplichtingen en digitalisering). • Ondernemers vinden wegen om binnen ecologische en sociale randvoorwaarden te innoveren en duurzame verdienmodellen te ontwikkelen die bijdragen aan brede welvaart.
Dit bereiken we door: • Te investeren in samenwerking, kennisdeling en innovatie. Daarbij maken we gebruik van de kracht van regionale netwerken, ecosystemen en transitiegerichte initiatieven. • Samenwerking te stimuleren. Hierdoor versterken we regionale ecosystemen zoals Earth Valley en Life Sciences en versterken we de digitalisering, creatieve industrie, zakelijke dienstverlening, vrijetijdseconomie en het MKB. • Samen met de ROM innovatie te stimuleren met investeringen binnen deze ecosystemen en het verbinden van economische ontwikkeling aan maatschappelijke opgaven, zoals verduurzaming, arbeidsmarktkrapte en een gezonde leefomgeving. • Koplopers in duurzaamheid en sociaal ondernemerschap als ambassadeur en succesvol voorbeeld in te zetten. • De netwerk-, denkkracht en lobbypositie van de Economic Board Utrecht (EBU) te benutten om het economisch belang van Amersfoort en de regio stevig te positioneren, en ondernemers te verbinden aan toekomstgerichte programma’s. • Ondernemers te ondersteunen bij hun transitie-opgaven, verbinden aan kennisinstellingen en netwerken, omgaan met schaarste aan ruimte, vinden van gekwalificeerd personeel (zie het thema Arbeidsmarkt) en kapitaal (o.a. via de ROM), en het benutten van technologische innovatie.
27
• Het economisch perspectief te borgen in de ruimtelijke en regionale ontwikkeling. • Verbindingen te leggen tussen kansrijke initiatieven, innovatieve bedrijven en Dit doen we door economische toekomstbestendigheid expliciet mee te nemen in maatschappelijke opgaven zoals de verduurzaming van bedrijventerreinen, lokale en regionale gebiedsontwikkeling, bijvoorbeeld op het gebied van circulair ondernemen en maatschappelijke impact. De creatieve industrie en ICT mobiliteit, ruimtegebruik, energie-infrastructuur en werklocaties, en de vervullen hierin een sleutelrol als aanjager van vernieuwing. samenwerking in de Metropoolregio Utrecht (MRU). • Initiatieven te bevorderen die bijdragen aan maatschappelijke opgaven (impact ondernemen) en brede welvaart, o.a. via de wijkeconomie.
Hoe gaan we dat doen: Actie
Instrument of deelproject
Planning
Betrokken partijen
Participatie in relevante bestaande netwerken
• Deelname in netwerken • Aanjagen van ondernemerschap op de maatschappelijke opgaven
Doorlopend
Earth Valley, DMI, G40, EBU, Provincie, MRU, MVO Nederland, ROM, Data en Kennishub Gezond Stedelijk Leven
Uitvoeren economische componenten uit het implementatieplan programma circulaire bedrijvigheid
Amersfoortse bedrijven verbinden aan het netwerk Circulair Utrecht
Doorlopend
ABT, ROM, Provincie Utrecht, Hogeschool Utrecht
Uitvoering Pijler Wijkeconomie in Programma en Regiodeal Wij-Liendert
Uitvoering opdracht Aanjager Wijkeconomie Liendert
Q3 2025 Q3 2026
Ministerie van Economische Zaken, Regieteam Wij-Liendert, ABT
USP (Utrecht Science Park) satellietlocatie in Hoefkwartier realiseren, en Earth Valley Innovation District in stationsgebied (Langs Eem en Spoor)
Programma Werken, Lobbyagenda
Q1 2026
USP, gemeente Utrecht
Deelnemen aan regionaal project om de randvoorwaarden voor ecosystemen (zoals Earth Valley) op orde te brengen (inclusief de fysieke ruimte om dat te faciliteren)
Onderzoek ROM
Doorlopend
ROM
In samenspraak met ROM en EBU bouwen we aan een toekomstbestendige economie voor de Metropoolregio Utrecht
Lobbydoelstelling 2 uit Public Affairs agenda uitvoeren: investeren in werkgelegenheid
2025 - 2027
ROM, EBU, Ministerie van Economische Zaken, Provincie Utrecht
Met partners brengen we de voorwaarden voor bloeiend ondernemerschap op orde
Bestaande overlegstructuren (zie betrokken partijen)
Doorlopend
ROM, EBU, Min. EZ, Min. VRO
Actieagenda voor de Amersfoortse Economie 2025-2030
28
Actie
Instrument of deelproject
Planning
Betrokken partijen
Aantal broedplaatsen uitbreiden (stimuleren innovatie)
• Subsidieregeling inzetten om meer broedplaatsen te creëren • Evaluatie en advies over het vervolg op de broedplaatsenregeling
Q4 2025 Q4 2027
Projectontwikkelaars, vastgoedeigenaren, ondernemers, werkgevers
Economische koers tot 2030 opstellen
Bijdragen aan opstellen economische koers bij totstandkoming van nieuwe coalitieakkoord 2026-2030
Q1 - Q2 2026
Coalitiepartijen, team EZ
Dashboard Uitvoeringsagenda opstellen (inclusief brede welvaart)
• Onderzoeken hoe NEx toe te passen als indicator brede welvaart • Onderzoeken hoe NEx te benutten in gesprekken met interne stakeholders, bestuur, politiek en ondernemers • Opstellen overige indicatoren voor integraal dashboard Uitvoeringsagenda
Q4 2025 Q3 2026
MVO Nederland, Bureau SEO, Team EZ
Maatschappelijk betrokken ondernemen (MVO en impact ondernemen) zichtbaar maken
Succesverhalen delen via o.a. bestaande evenementen, communicatiecampagnes (bijvoorbeeld de Amersfoortse Uitdaging) en inzet van Citymarketing kanalen
Doorlopend
Content Amersfoort, Citymarketing Amersfoort
Doorontwikkeling van en invulling geven aan partnerschap Amersfoortse Uitdaging (matchmaker tussen maatschappelijk betrokken ondernemers en concrete vraagstukken van maatschappelijke organisaties)
• Uitvoering geven aan voorgenomen activiteiten partnerschap • Verkenning doorontwikkeling Amersfoortse Uitdaging • Matchdiner organiseren
Doorlopend
Stichting Amersfoortse Uitdaging, Twynstra Gudde
Bewonersbedrijven i.r.t. opgave wijkeconomie
Uitvoeren werkpakketten wijkeconomie, als onderdeel van programma Wij Liendert en regiodeal Vitale buurten
Q1 2026
Projectontwikkelaars, vastgoedeigenaren, ondernemers, werkgevers, inwoners, Programma Werklocaties
Actieagenda voor de Amersfoortse Economie 2025-2030
29
Colofon Tekst
Gemeente Amersfoort
Fotografie
Gemeente Amersfoort
Vormgeving Studioharryprins.nl © Gemeente Amersfoort, december 2025
Gemeente Amersfoort
Postadres
Bezoekadres
T
14 033
Postbus 4000
Stadhuisplein 1
E
info@amersfoort.nl
3800 EA Amersfoort
3811 LM Amersfoort
I
www.amersfoort.nl
30