RIB 2026-035 (invoering betaald parkeren)

Raadsinformatiebrief 2026-035 Van Aan

Burgemeester en wethouders Gemeenteraad

Opsteller

Annet Dijk-Schepman

Datum Portefeuillehouder(s) Zaaknummer

7 april 2026 T. Bijlholt 532063

Titel Vervolg invoering betaald- en vergunningparkeren Kennisnemen van Het ontstane dilemma nu de uitslag van de verkiezingen definitief is vastgesteld, het duidingsdebat met de lijsttrekkers heeft plaatsgevonden en de vorming van een nieuwe coalitie is gestart. Er zijn drie opties: a. Zetten wij vastgesteld beleid voort en gaan wij door met de voorbereidingen voor de invoering van betaald parkeren en vergunning parkeren in heel fase 2. b. Het communicatieproces nog niet op te starten en daarmee de brieven aan bewoners en ondernemers in heel fase 2 nog niet te versturen tot de gemeenteraad richting heeft bepaald. c. Voeren we alleen de motie 2025-044M uit en zetten we de voorbereidingen voor de invoering van betaald- en vergunningparkeren door in Jericho/Jeruzalem. Aanleiding Het college vindt het gepast om dit dilemma aan u voor te leggen met het verzoek ons richting te geven. In afwachting hiervan heeft het college de brieven aan bewoners en ondernemers nog niet verstuurd. Een gevolg hiervan is dat de voorbereidingen voor de invoering van betaald- en vergunning parkeren in geheel fase 2 gebied, zoals gepland en aangekondigd aan bewoners en ondernemers, niet meer haalbaar is per 1 oktober 2026. Invoering op 1 oktober 2026, is alleen nog mogelijk in Jericho/Jeruzalem.

Op 13 mei 2025 heeft het college het Omgevingsprogramma Mobiliteit en de uitwerking van het parkeerbeleid vastgesteld. Als uitwerking daarvan is per 1 oktober 2025 als eerste fase in de Binnenstad en enkele wijken rond het centrum en in alle winkelgebieden tot en met fase 4 betaald parkeren en vergunningparkeren ingevoerd. Per 1 oktober 2026 was de invoering van betaald parkeren en vergunningparkeren voorzien in het Soesterkwartier, Isselt, Eemkwartier, De Koppel en Liendert (fase 2). Daarnaast werkt het college aan de uitvoering van de motie 2025-044M Geen waterbed in Jeruzalem van Amersfoort voor Vrijheid en de SP. Nu de uitslag van de verkiezingen definitief is vastgesteld, het duidingsdebat met de lijsttrekkers heeft plaatsgevonden en de vorming van een nieuwe coalitie is gestart, ontstaat er een dilemma. Er zijn drie opties: a. Zetten wij vastgesteld beleid voort en gaan wij door met de voorbereidingen voor de invoering van betaald parkeren en vergunning parkeren in heel fase 2. b. Starten we het communicatieproces nog niet op en versturen daarmee de brieven aan bewoners en ondernemers in heel fase 2 nog niet te versturen tot de gemeenteraad richting heeft bepaald. c. Voeren we alleen de motie 2025-044M uit en zetten we de voorbereidingen voor de invoering van betaald- en vergunningparkeren door in Jericho/Jeruzalem.

Richting is snel gewenst zodat voor inwoners en ondernemers duidelijkheid komt. Eerder hebben we de bewoners van fase 2 laten weten dat per 1 oktober betaald- en vergunningparkeren in hun wijk zou worden ingevoerd. Dit voorjaar zouden inwoners hierover nader geïnformeerd worden.

1

Kernboodschap Om woningbouw mogelijk te maken en de stad bereikbaar en leefbaar te houden, voert Amersfoort stap voor stap betaald parkeren en vergunningparkeren in. Vanwege de uitslag van de verkiezingen en het gevoerde duidingsdebat is het college van mening dat verdere stappen nemen pas kan nadat de gemeenteraad hier richting in heeft gegeven. Totdat het college richting krijgt, wordt het communicatieproces nog niet opgestart en daarmee de brieven aan bewoners en ondernemers in alle wijken van fase 2 nog niet verstuurd. Dit betreft de wijken Soesterkwartier, Isselt, Eemkwartier, De Koppel en Liendert. Het gevolg hiervan is dat de invoering van betaald- en vergunning parkeren, zoals eind 2025 aangekondigd, niet in dit gehele gebied haalbaar is per 1 oktober 2026, er onduidelijkheid is bij de vergunningverlening voor woningbouw en bij de herinrichting van de openbare ruimte. Gezien de unaniem aangenomen motie ‘Geen waterbed in Jeruzalem’ zal het college wel betaalden vergunningparkeren in Jericho/Jeruzalem invoeren per 1 oktober, tenzij uw raad hierover een andere uitspraak doet. Consequenties Alle opties hebben consequenties. Hieronder leest u de consequenties die al plaatsvinden door de het niet versturen van de brieven. Uiteraard spelen die ook wanneer in een beperkter gebied van fase 2 gereguleerd parkeren wordt ingevoerd (met uitzondering van consequentie 2).

Wanneer het vastgestelde beleid wordt gecontinueerd dan speelt alleen consequentie 4. Consequenties op korte termijn: 1. Onduidelijkheid in de plannen voor herinrichting openbare ruimte De opgave om de openbare ruimte te verbeteren is groot in Amersfoort. De inrichting is verouderd en voldoet niet aan de eisen van deze tijd. Ook koppelen we de herinrichting van de openbare ruimte aan gereguleerd parkeren zodat we buurten en wijken toekomstbestendig kunnen inrichten. Voor een aantal gebieden, waaronder Jeruzalem en Liendert werken we aan een plan voor herinrichting. Uitgangspunt bij het maken van die plannen is dat gereguleerd parkeren, zoals gepland, wordt ingevoerd. Hierdoor ontstaat er meer ruimte voor spelen, ontmoeten, wateropvang en groen in de straten. De herinrichtingsplannen worden op deze wijze ingericht. Zonder uitspraak ontstaat onduidelijkheid bij het maken van een definitief ontwerp (DO). Voor Jeruzalem staat de start uitvoering nu gepland op Q2/Q3 2027. Dat was oorspronkelijk een half jaar eerder, maar aangezien vergunningparkeren eerder is uitgesteld, is dat vertraagd. Het herinrichten van Liendert start in 2028. Duidelijkheid over de uitvoering van betaald- en vergunningparkeren is hier gewenst. 2.

De uitvoering van de aangenomen motie 2025-044M Geen waterbed in Jeruzalem staat onder druk Op 22 april 2025 is door de voltallige gemeenteraad motie 2025-044M aangenomen die oproept om de invoering van betaald parkeren in de wijken Jericho, Jeruzalem en Gildekwartier gelijk te trekken. In het Gildekwartier was al sprake van parkeerregulering, dit is per 1 oktober 2025 omgezet naar het nieuwe parkeerbeleid (fase 1). De buurten zijn onderdeel van fase 2, wat betekende dat invoering was voorzien per 1 februari 2026. Op basis van de ervaringen met de invoering van fase 1 heeft het college eind 2025 besloten de invoering van fase 2 uit te stellen naar 1 oktober 2026. Verder uitstel zal leiden tot meer teleurstelling in de wijk. Wanneer we verdergaan met de voorbereidingen voor invoering in dit kleinere gebied kan 1 oktober 2026 haalbaar zijn. We verwachten minder tijd kwijt te zijn voor het afhandelen van reacties van inwoners en ondernemers. De datum van 1 oktober zou daar nog haalbaar kunnen zijn mits de voorbereiding uiterlijk in april hervat kan worden. Wel is de invoering van betaald parkeren in een klein gebied relatief duur. De basiswerkzaamheden blijven namelijk hetzelfde, ongeacht de omvang van het gebied, ze kosten alleen iets minder tijd. 3.

Onduidelijkheid bij verlenen van omgevingsvergunningen woningbouwprojecten: Om de huidig voorziene aantallen woningen in onder andere Langs Eem en Spoor te kunnen realiseren, verplichten we in een aantal gebiedsontwikkelingen een reductie op de parkeernorm. Hierbij wegen we de afstand van een ontwikkeling tot een station mee en verplichten we een aanbod in deelmobiliteit. Dit is zo vastgelegd in de Beleidsregels Parkeernormen 2025. Achterliggende reden is dat het aantal verkeersbewegingen met de auto moet worden beperkt om de bereikbaarheid van deze gebieden, en daarmee de bereikbaarheid van de stad, te waarborgen. Bij een lage parkeernorm en deelmobiliteit hoort dat in de omgeving gereguleerd parkeren is ingevoerd. Als dit niet of

2

later wordt gerealiseerd dan heeft dat gevolgen voor de beoordeling van een vergunningsaanvraag. In de situatie waarin we ons nu bevinden staat de juridische houdbaarheid van een aanvraag onder druk. Immers, als de onderbouwing voor deelmobiliteit vervalt dan ontstaat er een hogere parkeernorm. Om dit ruimtelijk in te passen, zullen minder woningen mogelijk zijn. Want minder woningen betekent minder verkeersbewegingen waardoor het verkeerssysteem blijft functioneren. Dit speelt op korte termijn bij de omgevingsvergunningsaanvraag van een project aan de Soesterweg [en bij ander projecten op de Wagenwerkplaats]. Hier worden 56 woningen gebouwd waarvan meer dan de helft sociale- en middenhuur. 4. Invoering van betaald- en vergunningparkeren in heel fase 2 is niet meer mogelijk op 1 oktober Voor een zorgvuldig proces hadden we uiterlijk begin april de brieven moeten bezorgen om invoering per 1 oktober te garanderen in het gehele gebied. De planning van 1 oktober voor de invoering van betaald- en vergunningparkeren van fase 2 in zijn geheel gaat gezien de huidig opgelopen vertraging niet meer lukken. 1 oktober lijkt nog erg ver weg maar er is ruim tijd nodig voor een zorgvuldig proces. Op basis van de ervaringen met fase 1 hebben we er bewust voor gekozen om processen na elkaar te laten plaatsvinden (zie bijlage 1).

Duurzaamheid Het parkeerbeleid draagt als uitwerking van het Omgevingsprogramma Mobiliteit bij aan het stimuleren van duurzame vormen van mobiliteit en het creëren van openbare ruimte om de duurzame ambities van de gemeente te kunnen realiseren. Dit gaat bijvoorbeeld over het creëren van ruimte voor meer groen voor waterberging, meer ruimte voor bomen voor schaduwwerking, meer ruimte voor spelen en ontmoeten en meer ruimte voor het kunnen plaatsen van transformatorhuisjes voor de energietransitie. Financiën De kosten voor de invoering van betaald- en vergunningparkeren zijn en worden gedekt vanuit het Programma 1.4 Mobiliteit. Er zijn voorbereidingskosten voor de invoering van betaald- en vergunningparkeren in fase twee gemaakt. Risicoparagraaf De invoering van betaald parkeren staat niet op zichzelf. Het is een middel om parkeeroverlast te kunnen terugdringen en inwoners te stimuleren te kiezen voor andere vormen van (actieve) mobiliteit en het is een middel om andere ambities in Amersfoort mogelijk te maken. Grootschalige woningbouw in Langs Eem en Spoor, De Hoef en Bovenduist is alleen mogelijk met een lage parkeernorm en gereguleerd parkeren in en om de gebieden heen. Bij herinrichtingen van de openbare ruimte krijgen we de kans om meer ruimte voor andere functies te maken zoals groen, ontmoeten en waterberging.

Met gereguleerd parkeren houden we Amersfoort bereikbaar en leefbaar. Doordat er niet gestart is met verzenden van de brieven en daarmee het proces van invoering, betekent ook vertraging in het realiseren van andere ambities. De invoering van betaald parkeren is echter niet voor alle ambities randvoorwaardelijk. Zo zetten we de realisatie van buurthubs voort. Deelmobiliteit wordt echter meer gebruikt als er parkeerregulering geldt. Dat geeft wel een risico voor de businesscase van aanbieders van deelmobiliteit. Communicatieboodschap Om woningbouw mogelijk te maken en de stad bereikbaar en leefbaar te houden, voert Amersfoort stap voor stap betaald parkeren en vergunningparkeren in. Vanwege de uitslag van de verkiezingen en het gevoerde duidingsdebat is het college van mening dat verdere stappen nemen pas kan nadat de gemeenteraad hier richting in heeft gegeven. Totdat het college richting krijgt, wordt het communicatieproces nog niet opgestart en daarmee de brieven aan bewoners en ondernemers in alle wijken van fase 2 nog niet verstuurd. Dit betreft de wijken Soesterkwartier, Isselt, Eemkwartier, De Koppel en Liendert.

Het gevolg hiervan is dat de invoering van betaald- en vergunning parkeren, zoals eind 2025 aangekondigd, niet in dit gehele gebied haalbaar is per 1 oktober 2026, er onduidelijkheid is bij de vergunningverlening voor woningbouw en bij de herinrichting van de openbare ruimte. Gezien de unaniem aangenomen motie ‘Geen waterbed in Jeruzalem’ zal het college wel betaalden vergunningparkeren in Jericho/Jeruzalem invoeren per 1 oktober, tenzij uw raad hierover een andere uitspraak doet. Participatie Over het dilemma en de overwegingen is niet geparticipeerd. Het college wil eerst het gesprek in de raad afwachten voordat we de bewoners van fase 2 verder informeren.

3

Vervolgstappen Invoering van betaald- en vergunningparkeren in alleen Jericho/Jeruzalem is nog wel mogelijk op 1 oktober. Omdat er een aangenomen motie ligt zal het college de voorbereidingen voor invoering in die twee buurten continueren tenzij uw raad hierover een andere uitspraak doet. Mocht uw raad hier anders over denken horen wij dit het liefst voor het meireces, zodat voor inwoners en ondernemers snel duidelijkheid komt. Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Amersfoort,

de secretaris,

de burgemeester,

Bijlage 1 Aangepaste procedure naar aanleiding van evaluatie De belangrijkste aanpassing is dat we eerst de POET- (parkeren op eigen terrein) en GROP-status (geen recht op een parkeervergunning) van adressen willen vaststellen voordat de aanvraag van parkeervergunningen start. Om de invoering van betaald parkeren per 1 oktober 2026 te kunnen realiseren, hadden we uiterlijk begin april een brief bij inwoners en ondernemers moeten bezorgen. In deze brief hadden we dan aangekondigd dat we, indien van toepassing, van plan zijn om een adres op de adressenrestrictielijst te plaatsen met het kenmerk POET of GROP. Deze status is van invloed op de parkeervergunningen die men kan krijgen. Inwoners en ondernemers moeten vervolgens enkele weken de tijd krijgen om op dit voornemen te reageren. Deze reacties moeten vervolgens zorgvuldig worden meegewogen voordat wij de adressenrestrictielijst kunnen vaststellen. Dit collegebesluit had (ruim) voor het zomerreces genomen moeten zijn, zodat inwoners en ondernemers voldoende tijd hadden om parkeervergunningen aan te vragen. Dit is op dit moment niet meer haalbaar. Een zorgvuldig proces van bezorging brieven tot de start van de aanvraag duurt met de huidige omvang van het gebied minimaal 16 werkweken, en tot aan de invoerdatum minimaal 24 werkweken.

De exacte doorlooptijd kan echter langer zijn, aangezien we in de planning bijvoorbeeld ook rekening moeten houden met het effect van vakanties op communicatiemomenten en proceduretermijnen en de beschikbaarheid van personeel rondom deze momenten. Daarnaast is het goed om te weten dat het niet mogelijk is om op elke gewenste datum betaald parkeren in te voeren, aangezien Coöperatie Parkeerservice voldoende capaciteit beschikbaar moet hebben. Zij werken immers niet alleen voor ons, maar ook voor 13 andere gemeenten. Op dit moment zijn 1 oktober en 1 mei in elk geval invoerdata waarop zij voldoende beschikbaarheid kunnen garanderen. We onderzoeken met elkaar of andere momenten ook haalbaar zijn.

4

5