Raadsvoorstel Vrijmaken structureel budget voor regionale samenwerking gemeenteraden

Raadsvoorstel Van

Presidium

Portefeuillehouder

N.v.t.

Aan

Gemeenteraad

B&W vergadering

N.v.t.

Raadsvergadering

8 juli 2026

Vergadering Commissie

24 juni 2026

Zaaknummer

558691

-

-

Vastgesteld besluit Opsteller

M.Frissen van Veenendaal

Titel Vrijmaken structureel budget voor regionale samenwerking gemeenteraden Beslispunten De raad besluit: 1. structureel te investeren in gemeenschappelijke ondersteuning bij regionale samenwerking voor gemeenteraden in de provincie Utrecht; 2. voor 2026 incidenteel een budget van € 32.660,27 hiervoor beschikbaar te stellen, te dekken uit de saldireserve; 3. de dekking van het budget van € 32.660,27 (exclusief indexering) vanaf 2027 structureel te betrekken bij de programmabegroting 2027 en de meerjarenraming 2027-2030. Aanleiding Utrechtse gemeenten werken intensief met elkaar samen om maatschappelijke opgaven te realiseren, bijvoorbeeld op het gebied van veiligheid, gezondheidszorg, maatschappelijke ondersteuning en afvalverwerking. Vaak wordt regionale samenwerking gerealiseerd in een gemeenschappelijke regeling. Deelnemers zijn burgemeesters, colleges of gemeenteraden en de politieke controle vindt lokaal plaats. De afgelopen twee jaar hebben in totaal 25 griffiers en gemeenteraden, waaronder die van Amersfoort, een pilot gedraaid: Versterken radenpositie in regionale samenwerking. Daarmee hebben zij gezamenlijk capaciteit georganiseerd om te werken aan de positie van gemeenteraden bij regionale samenwerking, zodat politieke controle effectief kan plaatsvinden. De evaluatie van deze pilot is inmiddels uitgevoerd en toegevoegd als bijlage bij dit raadsvoorstel.

Uit de evaluatie blijkt de wens om de samenwerking van griffies in deze pilot in de huidige raadsperiode voort te zetten. Daarom wordt in dit raadsvoorstel voorgesteld om structureel budget vrij te maken voor een gemeenschappelijke ondersteuning van gemeenteraden bij regionale samenwerking. N.B. In bijlage 1 bij het evaluatierapport kunt u op pagina 4 t/m 6 lezen wat de pilot Amersfoort tot nu toe heeft gebracht. Beoogd effect Beoogd effect is om gemeenschappelijke ondersteuning van gemeenteraden bij regionale samenwerking structureel financieel te borgen en daarmee de kaderstellende en controlerende rol van raadsleden te versterken bij regionale samenwerking, Argumenten Argument 1.1 – Gemeenschappelijke ondersteuning bij regionale samenwerking stelt raadsleden beter in staat om hun kaderstellende en controlerende rol goed uit te oefenen Het kan voor gemeenteraden ingewikkeld zijn om de kaderstellende en controlerende rol bij regionale samenwerking goed in te vullen. Zij delen deze rol met de andere raden in het

samenwerkingsverband. Om als raden gezamenlijk invloed uit te kunnen oefenen op regionale besluitvorming, moet aan een aantal voorwaarden worden voldaan, waar een gemeenschappelijke ondersteuning vanuit de raadsgriffies aan kan bijdragen. Denk daarbij aan: - Het stimuleren van een actief regionaal netwerk van raadsleden; - In overleg treden met een gemeenschappelijke regeling over de planning van bijvoorbeeld begroting en kaderbrief, met het streven om raden in staat te stellen om ongeveer op hetzelfde moment zienswijzen te behandelen. Dit zorgt ervoor dat raden op hetzelfde moment aandacht voor de besluitvorming hebben en makkelijker met elkaar in overleg kunnen treden; - Middels overleg met de gemeenschappelijke regelingen borgen dat raadsleden op het juiste moment betrokken worden als besluitvorming in de raden wordt voorbereid; - Raadsleden adviseren op instrumenten die zij hebben om regionaal invloed uit te oefenen. Argument 2.1 – Met een Amersfoorts budget van € 32.660,27 kan naar verwachting worden voldaan aan de benodigde capaciteit voor ondersteuning van 25 gemeenteraden en het doorontwikkelen van de projectdoelen is 2,5 fte.

Uit de evaluatie blijkt dat de 1,1 fte waarmee de pilot is gedaan (oorspronkelijk geraamd op basis van niet 25 maar 11 deelnemende raden) onvoldoende is om goed uitvoering te geven aan het project en om structureel overwerk vraagt van de betrokken adviseur. Met 2,5 fte aan projectcapaciteit wordt: - Structurele overbelasting voorkomen en continuïteit en gezondheid van het team gewaarborgd; - Kan de schaalvergroting van 11 naar 25 deelnemende gemeenteraden worden opgevangen; - Een passende taakverdeling gemaakt in de complexiteit van taken op operationeel, tactisch en strategisch vlak; - De samenwerking duurzaam gecontinueerd en bestendigd; - Efficiëntere slagkracht geboden. Argument 2.2 – Met het beschikbaar maken van € 32.660,27 draagt Amersfoort bij aan de kosten die nodig zijn voor de gemeenschappelijke ondersteuning met een verdeelsleutel op basis van inwoneraantal. De kosten voor de verschillende gemeenteraden bij de gemeenschappelijke ondersteuning worden verdeeld op basis van solidariteit. Dat betekent dat iedere gemeente bijdraagt op basis van het inwonersaantal. Uit deze berekening volgt het voorgestelde budget. Argument 3.1 – Door de dekking op te nemen in de meerjarenraming 2027-2030 wordt de financiering van de gemeenschappelijke ondersteuning structureel geborgd voor de rest van de raadsperiode.

Uit de evaluatie blijkt de wens om de samenwerking van griffies in de pilot in de huidige raadsperiode voort te zetten. Met dit beslispunt wordt geborgd dat de financiering gedurende de gehele raadsperiode wordt geborgd. Kanttekeningen Kanttekening 1.1 – De pilot heeft er voor Amersfoortse deelnemers aan de raadsplatforms en de griffier nog niet toe geleid dat zij in grote mate aangehaakt zijn en in grote mate invloed hebben. Uit de enquête die is uitgezet onder deelnemers aan raadsplatforms en griffiers blijkt dat deelnemers vinden dat Amersfoort slechts gedeeltelijk is aangehaakt bij de samenwerkingsverbanden en hier slechts gedeeltelijk invloed op hebben, op een schaal van niet – nauwelijks – gedeeltelijk – in grote mate – volledig (zie ook bijlage I bij het evaluatierapport, pagina 6). Deze enquête is door 3 Amersfoortse deelnemers aan de raadsplatforms ingevuld. De genoemde resultaten zijn aangevuld door de griffier en de regionale raadsadviseur. In de toelichting wordt daarbij de volgende verwachting uitgesproken: ‘In de volgende raadsperiode zal de raad van Amersfoort de resultaten kunnen oogsten van het werk van het afgelopen jaar. De verwachting is dat hiermee de raad meer aangehaakt zal zijn en meer invloed zal hebben op regionale samenwerkingen.’ Duurzaamheid Niet van toepassing.

Financiën Onderwerp Gemeenschappelijke ondersteuning bij regionale samenwerking voor gemeenteraden

2026 € 32.660,27

Gemeenschappelijke ondersteuning bij regionale samenwerking voor gemeenteraden Saldo

Jaarlijks over 2027 - 2030

€ 32.660,27

€ 32.660,27

I/S

Kosten en dekking in het deelprogramma

I

Saldireserve

S

Programmabegroting 2027 en meerjarenraming 2027 - 2030

€ 32.660,27

Risicoparagraaf Niet van toepassing. Communicatieboodschap Utrechtse gemeenten werken intensief met elkaar samen om maatschappelijke opgaven te realiseren, bijvoorbeeld op het gebied van veiligheid, gezondheidszorg, maatschappelijke ondersteuning en afvalverwerking. De gemeenteraden van de samenwerkende gemeenten geven voor de samenwerking kaders mee en controleren of de samenwerking leidt tot de gewenste resultaten. Met dit raadsvoorstel wordt voorgesteld om structureel budget vrij te maken voor een gezamenlijke ondersteuning van gemeenteraden bij regionale samenwerking, om de gemeenteraden beter in positie te brengen. Betrokkenen Deelnemende gemeenteraadsleden en griffiers zijn via onder andere een enquête betrokken bij de evaluatie van de pilot. Vervolgstappen Het project zal worden voortgezet voor de gehele raadsperiode, waarbij de totale capaciteit wordt uitgebreid naar 2,5 fte. Er zal worden gewerkt aan de doorontwikkeling van raadsplatforms naar een structureel instrument en aan het onderbrengen van het project bij een gezamenlijke entiteit (bijv. VNG Utrecht), om slagkracht en continuïteit te borgen. Presidium, de griffier,

de voorzitter

Bijlage(n): Evaluatierapport Pilot Versterken Radenpositie in Regionale Samenwerking Bijlage I bij Evaluatierapport Waar staan we nu per gemeente?

Raadsbesluit Opsteller: Zaaknummer:

Griffie 558691

De raad van de gemeente Amersfoort; op basis van het voorstel van het presidium van 10 juni 2026, b e s l u i t: 1. structureel te investeren in regionale samenwerking tussen gemeenteraden in de provincie Utrecht; 2. voor 2026 incidenteel een budget van € 32.660,27 hiervoor beschikbaar te stellen, te dekken uit de saldireserve; 3. De dekking van het budget van € 32.660,27 (exclusief indexering) vanaf 2027 structureel te betrekken bij de programmabegroting 2027 en de meerjarenraming 2027-2030. Vastgesteld in de openbare vergadering van … de griffier

de voorzitter