Raadsvoorstel Herinrichting rotonde De Nieuwe Poort

Raadsvoorstel Van

Burgemeester en wethouders

Portefeuillehouder

T. Bijlholt

Aan

Gemeenteraad

B&W vergadering

26 mei 2026

Raadsvergadering

Vergadering Commissie

1 juli 2026

Vastgesteld besluit

Zaaknummer

539295

-

-

Opsteller

M. Keultjes

Titel Herinrichting rotonde De Nieuwe Poort Beslispunten De raad besluit: 1. Het ontwerp voor de herinrichting van rotonde De Nieuwe Poort e.o. vast te stellen. 2. Het netto investeringskrediet grootschalige woningbouw Langs Eem en Spoor van € 10.000.000 en de ontvangen Rijksmiddelen van € 15.100.000 samen te voegen tot één krediet Herinrichting rotonde De Nieuwe Poort ter hoogte van bruto € 25.100.000 3. De 25.100.000 vrij te geven voor de uitvoering van het ontwerp Nieuwe Poort. Aanleiding Al een aantal jaar wordt er gezocht naar een oplossing voor een betere doorstroming, verkeersveiligheid en verblijfskwaliteit op rotonde De Nieuwe Poort. Met de Motie 2020-135M van 10 november 2020 heeft uw raad het college opgedragen om een onafhankelijke procesbegeleider een integraal onderzoek te laten uitvoeren naar de verkeerskundige ontsluiting van het gebied Langs Eem en Spoor, de Nieuwe Poort en het Soesterkwartier. Op 1 februari 2022 bent u met de RIB 2022-008 geïnformeerd over het ‘Eindrapport van Studiefase DNP’ waarin verschillende oplossingsrichtingen zijn onderzocht en afgewogen en waarbij draagvlak is gecreëerd voor het proces met zicht op een oplossing. Om op de korte termijn de verkeersveiligheid te verbeteren heeft er eind 2023/ begin 2024 een proef plaatsgevonden.

De proef is afgerond en de conclusie is dat de maatregelen de verkeersveiligheid verbeteren en een goede overbrugging zijn naar de lange termijn oplossingen op rotonde De Nieuwe Poort, zie Collegebericht 2024-027 Vanaf de zomer van 2024 is er verder gegaan met het ontwerpproces voor de herinrichting van rotonde De Nieuwe Poort e.o. Hiervoor geldt het samenbindend raamwerk voor bovenwijkse voorzieningen en verbindingen Langs Eem en Spoor en Soesterkwartier als kader voor verdere uitwerking. Op 19 December 2023 heeft uw raad dit raamwerk als verdere uitwerking van de ingrepen vastgesteld en het college opdracht gegeven diverse verbindingen (fietsroutes, ontsluiting Kop van Isselt, Amsterdamseweg e.d.) uit te werken, waaronder de herinrichting van de rotonde De Nieuwe Poort. Er is gestart met de verdere uitwerking door de aangedragen 2 varianten, Variant de Wit (met VRI) en het Voorrangsplein, uit het ‘Eindrapport Studiefase DNP’ (zie RIB 2022-008), verder te bestuderen. Uit de eerste berekeningen bleek dat geen van deze varianten een oplossing biedt om de verkeerafwikkeling op het kruispunt voor voetgangers, fietsers, bussen en gemotoriseerd verkeer goed te laten verlopen. Er is daarom aanvullend gezocht naar kruispuntvarianten die de verkeersafwikkeling wel acceptabel zouden kunnen verwerken.

Binnen de beschikbare ruimte is er gekeken naar een optimalisatie van het voorrangsplein.

Deze zoektocht zie bijlage 2 (hoofdstuk 4) heeft uiteindelijk geleid tot het voorliggende ontwerp en de mogelijke aanvullende maatregel ‘Keerlus’(zie bijlage 1+2+3) voor de herinrichting van de rotonde e.o. Dit alles heeft in samenspraak met omwonenden en de fietsersbond plaatsgevonden. Beoogd effect Het doel is een veilige en goed werkende rotonde voor voetgangers, fietsers, openbaar vervoer en auto’s. Dit is nodig voor de ontwikkeling van Langs Eem en Spoor. Het ontwerp kan het extra verkeer dat vanwege de ontwikkeling van LES ontstaat in voldoende mate afwikkelen. Ook wordt de ruimtelijke kwaliteit van de rotonde verstrekt; een betere en groenere inrichting, passend bij deze belangrijke entree van de stad. Argumenten 1.1 Het ontwerp voor de herinrichting van rotonde De Nieuwe Poort e.o. is in lijn met samenhangend verkeerssysteem in het centrum bij de groei van Amersfoort. 13 mei 2025 bent u in de commissie omgeving geïnformeerd over het verkeerssysteem in het centrum bij de groei van Amersfoort. Met de georganiseerde verdiepende bijeenkomst op 16 september 2025, zie Technisch sessie Verkeersmodellen Verkeerssysteem Centrum, is uw raad nader geïnformeerd over het verkeerssysteem en de uitgangspunten van de verkeersmodellen. De rotonde moet in voldoende mate het verwachte autoverkeer af kunnen wikkelen.

Dat verkeer groeit door de ontwikkeling van de stad en door nieuwe woningen in Langs Eem en Spoor. Eerdere varianten hebben niet geleid tot een werkende oplossing voor de verkeersafwikkeling. Ook niet wanneer werd gerekend met de intensiteiten van het autoverkeer bij een lage parkeernormen in Langs Eem en Spoor en een scenario waarbij alle andere mobiliteitsmaatregelen uit het beleid van de gemeente zijn gerealiseerd. Uiteindelijk blijkt een kleinere, ovale rotonde met voorrang voor het Openbaar Vervoer en autoverkeer op de takken Stadsring en Amsterdamseweg als enige werkbare optie te leiden tot een functionerend verkeerssysteem met voldoende capaciteit, uitgaande van het realiseren van de geplande aantallen woningen, een lage parkeernorm en de invoering van alle beleidsvoornemens die de stadsbrede toename van het autoverkeer moeten remmen. Zie bijlage 1 (hoofdstuk 3) en bijlage 2 1.2 Het ontwerp is de oplossing voor de verkeersafwikkeling rondom De Nieuwe Poort. De opgave op deze locatie was in ieder geval om te komen tot een ontwerp dat het geprognosticeerde autoverkeersaanbod (combinatie van autonome groei en woningbouwontwikkeling) voldoende kan verwerken. Dat wil niet zeggen dat er nooit vertraging of file mag ontstaan, maar het ontwerp moet voldoende capaciteit kunnen bieden om de ontwikkelingen in het gebied voldoende te kunnen ontsluiten voor autoverkeer.

Eerdere varianten hebben niet geleid tot een werkende oplossing voor de verkeersafwikkeling. Ook niet wanneer werd gerekend met de intensiteiten van het autoverkeer bij een lage parkeernormen in Langs Eem en Spoor en een scenario waarbij alle andere mobiliteitsmaatregelen uit het beleid van de gemeente zijn gerealiseerd. Uiteindelijk blijkt een kleinere, ovale rotonde met voorrang voor het Openbaar Vervoer en autoverkeer op de takken Stadsring en Amsterdamseweg als enige werkbare optie te leiden tot een functionerend verkeerssysteem met voldoende capaciteit. Op de takken met fietser uit de voorrang blijft de wachttijd voor voetgangers en fietsers beperkt. Voor het Openbaar Vervoer is er een goede doorstroming; autoverkeer heeft nog wel te maken met verliestijden. Een nieuwe aansluiting ten behoeve van de ontwikkeling van de Kop van Isselt maakt ook onderdeel uit van het ontwerp. Het ontwerp voorziet verder in een fietsverbinding tussen de Eemlaan en het station via de Geertje Arendslaan voor fietsers/ voetgangers die liever niet via de rotonde willen oversteken. Zie bijlage 1 (hoofdstuk 4) en bijlage 2

1.3 Met het ontwerp verbetert de verkeersveiligheid Het ontwerp bevat in hoofdlijn de aanpassing van de huidige rotonde naar een kleinere ovale rotonde met fietsers in twee richtingen en voorrang voor het openbaar vervoer en autoverkeer op de takken Stadsring en Amsterdamseweg. Rotondes Door de relatief lage snelheid bij rotondes en het beperkte aantal conflictpunten bieden rotondes in basis een zeer verkeersveilige vormgeving. De basis van het verkeerskundig ontwerp is de voorgestelde vormgeving met een rotonde die in de oostwestrichting is uitgerekt om de Mondriaanlaan en de Groningerstraat allebei te kunnen aantakken. Ten opzichte van de bestaande situatie is de rotonde in de noord-zuidrichting dus sterk verkleind. Door deze verkleining wordt de rijsnelheid ten opzichte van de bestaande situatie beperkt en het overzicht verbeterd. Deze verlaging van de snelheid en versmalling van de rijbanen dragen bij aan de overzichtelijkheid en de verkeersveiligheid voor overige verkeersdeelnemers. Met het behoud van het rotonde-principe en het verkleinen van de omvang van de rotonde wordt daarom een belangrijke bijdrage geleverd aan de verkeersveiligheid van De Nieuwe Poort. Tweerichtingen fietspad Rond de rotonde komen fietspaden in twee richtingen. Dat vraagt extra aandacht, omdat automobilisten dan naar twee kanten moeten kijken. Toch is deze keuze hier logisch.

Als er maar één rijrichting komt, is de kans hier groot dat fietsers alsnog tegen de richting in rijden omdat dat korter is. Dat kan juist onveiliger zijn, omdat automobilisten dan minder rekening houden met fietsers uit die richting." Voorrangsregelingen De reguliere voorkeursoplossing bij een rotonde in de bebouwde kom is dat fietsers en voetgangers voorrang hebben op alle takken. Deze oplossing is in de bestaande situatie aanwezig en kent ook aandachtspunten voor de verkeersveiligheid, zeker in combinatie met veel snellere fietsen. Om tot een integraal werkend verkeerssysteem voor voetgangers, fietsers, Openbaar Vervoer en autoverkeer te komen kunnen fietsers en voetgangers niet langer in de voorrang worden afgewikkeld op de oversteken over de Amsterdamseweg en Stadsring. De oplossing met fietsers en voetgangers overal in de voorrang is dus niet mogelijk. Dan blijven er twee oplossingen over: -

Fietsers en voetgangers overal uit de voorrang Fietsers en voetgangers over de Groningerstraat – Mondriaanlaan – Eemplein in de voorrang

Uit recent dataonderzoek1 voor rotondes in Nederland blijkt dat de kans op een letstelongeval circa tweemaal zo hoog is bij fietsers in de voorrang. Daarbij spelen verkeersintensiteit, beschikbare ruimte, zichtlijnen en het gedrag van zowel fietsers als automobilisten een belangrijke rol. Het is daarmee zeker niet gezegd dat fietsers zomaar uit de voorrang zouden moeten. Dit is immers veel oncomfortabeler voor voetgangers en fietsers. In dit geval zouden echter op verschillende takken van de rotonde, verschillende regelingen ontstaan. Een aanvullend modelmatig veiligheidsonderzoek, zie bijlage 2 (hoofdstuk 5) , laat zien dat conflicten tussen gemotoriseerd verkeer en fietsers met een hoge mate van onverwachtheid voorkomen. Er is geen duidelijk patroon te zien van extra conflicten op een bepaalde tak of bij een bepaalde variant. Het onderzoek laat ook zien dat de aanwezigheid van fiets- en voetgangersoversteken in de voorrang aan de noord- en de zuidzijde (Eemlaan – Groningerstraat en Piet Mondriaanlaan) wel tot extra conflicten leidt, vooral door een hogere fietssnelheid. Dit komt overeen met de eerdere bevindingen, zie bijlage 4 (hoofdstuk 3) Daarom zijn aanvullende maatregelen nodig. Die moeten de snelheid van auto’s verlagen en duidelijk maken waar fietsers en voetgangers wel of geen voorrang hebben.

1

Risico-onderzoek naar rotondes, NVC-paper 2025, Rico Andriesse en Jesse Voorhorst, Goudappel, 2025

In het ontwerp zijn de onderstaande maatregelen opgenomen gericht op het beperken van de rijsnelheid van het gemotoriseerd verkeer op de toe- en afritten van de rotondes: -

De fietsoversteek ligt op een verhoogd plateau; Met aanvullende markering wordt de tweerichtingen-situatie van fietsers duidelijk aangegeven; De boogstralen van de afrijdende bogen van het autoverkeer zijn verkleind met het oog op een lagere rijsnelheid; voor groot verkeer zijn deze vlakken overrijdbaar. De Eemlaan heeft een meer ondergeschikt karakter en is met een uitritconstructie aangesloten.

Er zijn landelijk nog niet veel goede maatregelen om de snelheid van fietsers te beperken, zonder dat die leiden tot veel discomfort voor fietsers. Maatregelen om de rijsnelheid van (snelle) fietsers bij deze oversteken te beperken zijn: -

Relatief krappe bogen voor fietsers op voldoende afstand voor de oversteek Speciale fietsdrempels Waarschuwingsborden

De combinatie van fiets- en voetgangersoversteken met en zonder voorrang op de rotonde vraagt extra aandacht voor de weggebruikers, zowel de voetgangers en fietsers als het kruisende gemotoriseerde verkeer. Bij de verdere uitwerking is het noodzakelijk hier extra aandacht aan te besteden in de vormgeving. Zodat er bijna ‘natuurlijke situaties’ ontstaan en dat maatregelen als bebording minimaal noodzakelijk zijn. 1.4 Met het ontwerp verbetert de ruimtelijke kwaliteit. Door de rotonde te verkleinen en te kiezen voor een ovale vorm ontstaat aanzienlijk meer ruimte rondom het kruispunt. Deze ruimte wordt benut voor bredere voetpaden, logische en veilige fietsverbindingen en vergroening van de openbare ruimte. De ovale vorm draagt bovendien bij aan een rustiger en overzichtelijker verkeersbeeld, wat de verkeersveiligheid en de beleving van de plek versterkt. De toevoeging van een deksel boven de onderdoorgang maakt het mogelijk om De Nieuwe Poort visueel te verzachten en de verschillende deelgebieden – de Puntenburg, het Huis voor de Stad, De Nieuwe Stad en het Eemplein – visueel beter met elkaar te verbinden. Hierdoor ontstaat een aaneengesloten en herkenbare stedelijke entree, met grotere voorpleinen die uitnodigen tot verblijf en ontmoeting. Het afdekken van de onderdoorgang zorgt ook voor een verbetering van de geluidsbeleving.

Dit sluit aan bij de ambities uit het Samenbindend Raamwerk om de kwaliteit van de openbare ruimte substantieel te verhogen. Voor meer informatie, zie bijlage 2 (hoofdstuk 6). 1.5 Het ontwerp voor de herinrichting van rotonde De Nieuwe Poort e.o. is in lijn met het Samenbindend Raamwerk voor bovenwijkse voorzieningen en verbindingen Langs Eem en Spoor en Soesterkwartier. Omdat de rotonde De Nieuwe Poort een cruciaal knooppunt is voor mobiliteit, leefkwaliteit en gebiedsontwikkeling, moet het ontwerp ervan passen binnen het samenbindend raamwerk — anders functioneren de verbindingen, ontsluitingen en woningbouwopgaven niet zoals bedoeld. 1.6 Voldoen aan subsidie voorwaarden BO MIRT bijdrage Het vaststellen van het ontwerp en het vrijgeven van middelen maakt dat de verdere uitwerking voortvarend opgepakt kan worden. We zijn als gemeente de verplichting aangegaan om uiterlijk 31-12-2027 te starten met de uitvoering van het project. Dit besluit maken dat mogelijk. 2.1 De kosten voor de herinrichting van rotonde De Nieuwe Poort e.o. passen binnen het budget zoals opgenomen in het samenbindend raamwerk In het op 19 December 2023 door uw raad vastgestelde raamwerk is 29,8 mln. opgenomen voor Nieuwe Poort. Het basis-ontwerp is geraamd op 25,1 mln. Op dit moment is deze dekking van 25,1 mln. aanwezig voor het basis ontwerp.

Kanttekeningen 1.1 In het ontwerp voor de herinrichting van rotonde De Nieuwe Poort e.o. krijgen fietsers en voetgangers niet overal voorrang. In het Omgevingsprogramma Mobiliteit is het STOMP-principe vastgesteld. Dat betekent dat we mensen stimuleren om te Stappen, Trappen(fietsen), met het Openbaar vervoer te reizen of van deelmobiliteit gebruik maken (Mobility as a Service) in plaats van dat ze bij hun reis voor hun Privé auto kiezen. Het omgevingsprogramma Mobiliteit vermeldt ook dat het STOMP-principe als richtinggevend wordt gebruikt, en niet als harde norm die overal en altijd geldt. Het vraagt om keuzes die afhankelijk zijn van de situatie en de plek in de stad. Bij het ontwerp gaat de meeste aandacht uit naar voetgangers en de fietsers, maar om ook doorstroming in het autoverkeer én OV te houden krijgen voetgangers en fietsers geen volledige voorrang op de rotonde, zie bijlage 2 (hoofdstuk 4). De verkeerstudie (zie bijlage 2, hoofdstuk 4) laat zien dat het niet mogelijk is om de voor de woningbouw benodigde extra capaciteit voor autoverkeer op de rotonde te verwerken én het andere verkeer te prioriteren. In dit geval is het niet mogelijk om de grote (aanééngesloten) stroom fietsers voorrang te geven op het gemotoriseerde verkeer; het autoverkeer zou volledig stil vallen en ook de doorstroom voor OV belemmeren.

De verwachting is hier echter niet dat fietsers en voetgangers hier niet alsnog vlot kunnen oversteken (zie bijlage 2, paragraaf 4.3.8). Aanvullende maatregel Naar aanleiding van de noodzaak om fietsers en voetgangers niet overal voorrang te geven hebben we gekeken naar een mogelijke aanvulling op het voorliggende ontwerp; het toevoegen van de maatregel ‘keerlus’. Deze maatregel houdt in dat automobilisten (met uitzondering van het Openbaar Vervoer) komend vanaf de Stadsring, niet meer direct naar boven naar de rotonde kunnen rijden. Ze rijden onder de tunnel door om verderop te keren, zij benaderen de rotonde dus vanaf de Amsterdamseweg. Zie bijlage 2 (hoofdstuk 7) + bijlage 3. Deze ‘keerlus’ (zie bijlage 2 hoofdstuk 7 + bijlage 3) zorgt als extra bovenop het voorliggend ontwerp voor een betere afwikkeling voor fietsverkeer en bussen en een evenwichtiger verdeling van de verliestijden voor de auto. Daarnaast zorgt het realiseren van een keerlus voor een betere verblijfskwaliteit/ toegankelijkheid voor onder andere het Huis voor de Stad. De maatregel heeft volgens het verkeersmodel ook effecten op omliggende wegen (Soesterkwartier – Eemplein). Omdat het niet duidelijk is hoe belanghebbenden zich hier tot verhouden, wordt dit in de komende periode verder onderzocht.

Ook wordt er gekeken naar de benodigde financiële dekking Afhankelijk van de uitkomst zullen we u mogelijk op een later moment vragen om de keerlus toe te voegen aan het ontwerp zodat deze direct meegenomen kan worden bij de start van de uitvoering van de werkzaamheden. Financieel is er nog geen dekking om een keerlus te realiseren. 1.2 In het ontwerp is de rotonde vormgegeven met twee verschillende voorrangsregelingen in combinatie met tweerichtingenfietspaden en hoge intensiteiten van voetgangers, fietsers, Openbaar Vervoer en autoverkeer. Gegeven de omstandigheden achten we dit de optimale balans tussen de verkeersveiligheid, comfort voor voetgangers en fietsers, doorstroming voor het Openbaar Vervoer en het voorkomen van een grid-lock voor het autoverkeer met alle ruimtelijke ontwikkelingen rondom De Nieuwe Poort. Het vraagt echter wel de nodige aandacht in de volgende ontwerpfase.

Geertje Arendslaan Het is als fietser ook mogelijk om de rotonde te mijden via de Geertje Arendslaan achter het Huis voor de Stad langs richting de Eemlaan te fietsen.

figuur 1, Mogelijke route voor fietsers/ wandelaars om rotonde DNP te mijden.

De afbeelding hierboven is de rotonde De Nieuwe Poort te zien en het in aanbouw zijnde Huis voor de Stad incl. de verschillende wegen die daarop aansluiten. Tussen dit gebouw en het spoor loopt de Geertje Arendslaan. Op de kaart is deze route gemarkeerd met een pijl. Deze pijl geeft de alternatieve fietsroute aan waarmee fietsers de rotonde kunnen vermijden. De route loopt tussen de Mondriaanlaan achter het Huis voor de Stad langs en sluit vervolgens aan op de Eemlaan. Duurzaamheid Circulaire stad Dit voorstel vraagt om een herinrichting van Rotonde De Nieuwe Poort, waarbij de huidige materialen (zoals asfalt, beton en bestratingsmaterialen) zullen worden verwijderd en er nieuwe materialen worden toegevoegd. Materialen en constructies die op ca. de helft van hun technische levensduur zijn. In het ontwerp wordt uitgegaan van de toevoeging van een ‘deksel’ van beton bovenop de onderdoorgang. Deze deksel biedt de mogelijkheid om extra groen toe te voegen aan de rotonde. Het realiseren van deze deksel gaat, door de benodigde constructie en materialen, gepaard met aanzienlijke milieu impact. Een eerste inschatting laat zien dat de milieukosten van deze deksel ca. € 19.000 MKI (milieukosten) bedragen. Deze milieukosten zijn vergelijkbaar met de totale milieukosten verbonden aan de herinrichting van de Vermeerstraat.

Om de milieu impact van het totale project te meten en monitoren, wordt in iedere fase van het project de MKI (milieukosten) berekend en worden keuzes gemaakt om deze zo veel als mogelijk te beperken. Energietransitie Dit voorstel beoogt een bijdrage te leveren aan de vermindering van energieverbruik veroorzaakt door vervoersbewegingen. Door ruimte te geven aan snellere Openbaar Vervoer routes, een betere Openbaar Vervoer-ontsluiting en een betere verblijfskwaliteit, worden bewoners en bezoekers gefaciliteerd hier te kiezen voor duurzame mobiliteit. Dit sluit aan bij het STOMP-principe dat in het Omgevingsprogramma Mobiliteit is vastgesteld. Groen-blauwe stad Dit voorstel gaat verder verlies van biodiversiteit in het projectgebied tegen door in te zetten op een versterking van de ecologische functie. De openbare ruimte rondom rotonde de Nieuwe Poort wordt leefbaarder en groen gemaakt. De toevoeging van een deksel boven de onderdoorgang maakt het mogelijk om de verschillende deelgebieden – de Puntenburg, het Huis voor de Stad, De Nieuwe Stad en het Eemplein – beter met elkaar te verbinden. Dit komt de ecologie ten goede m.n. de wilde bijen en de sleedoornpage.

Financiën ONTWERP DNP Kosten De kosten voor de herinrichting van rotonde De Nieuwe Poort e.o. zijn geraamd op € 25,1 mln. In dit bedrag is, passend bij deze fase, een bandbreedte opgenomen van 35% onnauwkeurigheid op de bouwkosten. Deze kosten zijn exclusief het eventueel toevoegen van een keerlus. De kostenraming is een budgetraming (ook projectraming genoemd) van alle kosten. Deze is opgebouwd uit twee delen: -

De raming van de bouwkosten- en engineeringskosten voor de voor de realisatie van de lange termijn maatregelen zoals deze volgend jaar in een contract zal worden aanbesteed;

-

de raming van alle overige kosten zoals ontwerp- en projectbegeleidingskosten van de gemeente, advies- en onderzoekskosten.

Dekking Op 5 juli 2022 heeft uw raad het coalitieakkoord 2022-2026 vastgesteld. Daarmee heeft uw raad besloten over de financiële en inhoudelijke hoofdlijnen van het gemeentelijke beleid welke vervolgens in de begroting zijn vastgesteld. In dit coalitieakkoord staat vermeld dat er in 2025 € 10 miljoen. wordt geïnvesteerd in onder meer grootschalige woningbouw Langs Eem en Spoor (LEeS). Daarnaast zijn er in het Bestuurlijk Overleg Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (BO-Mirt) afspraken gemaakt met het rijk over de infrastructurele voorziening zoals de aanpak van de rotonde De Nieuwe Poort. Hiervoor heeft het Rijk € 15,1 miljoen beschikbaar gesteld. 1= € 1.000 Onderwerp

2026

2027

Bruto investering

1.000

24.100

I

15.100

I

9.000

I

Minus: Investering bijdrage Rijk Netto investering Gemeente Amersfoort Totaal Lasten Afschrijvingslasten (over 10 mln) Rentelasten

1.000

7,5

2028

2029

I/S

250

250

S

75

75

S

Kosten en dekking in het deelprgromma Deelprogramma 1.2 Deelprogramma 1.2 Deelprogramma 1.2

Deelprogramma 1.2 Deelprogramma 1.2

Kapitaallasten worden alleen berekend over de netto-investering (€ 10 miljoen). Afschrijvingstermijn: 40 jaar Startjaar afschrijving: 2028 Omslagrente: 0,75% KEERLUS. De aanvullende kosten om bovenop het basis-ontwerp de keerlus te realiseren, is op dit moment geraamd op € 4,8 mln. Hiervoor is nog geen dekking beschikbaar. Onderzocht wordt of en zo ja, hoe deze kosten (deels) te dekken zijn door een bijdrage vanuit de grondexploitatie Kop van Isselt, welke nog ter vaststelling aan de raad wordt voorgelegd. Dit vraagt echter nog verdere technische uitwerking, omdat er regels gelden voor hoe vanuit grondexploitaties aan dergelijke projecten bijgedragen kan worden. Uitgangspunt is dat de aanvullende kosten, samen met de kosten voor de herinrichting van rotonde De Nieuwe Poort e.o., passen binnen het budget zoals opgenomen in het Samenbindend Raamwerk.

Risicoparagraaf 1.

Er ligt een relatie tussen het ontwerp voor rotonde De Nieuwe Poort en de invoering van betaald- en vergunningparkeren. Het ontwerp van De Nieuwe Poort is mede afhankelijk van de invoering van betaald- en vergunningparkeren in fase 2, zoals vastgelegd in de Beleidsregels Parkeernormen 2025. In RIB 2026 - 035 wordt benadrukt dat woningbouwprojecten in Langs Eem en Spoor alleen juridisch houdbaar zijn bij een lage parkeernorm in combinatie met gereguleerd parkeren in de omliggende wijken Omdat het huidig ontwerp, een kleinere ovale rotonde met voorrang voor het Openbaar Vervoer en autoverkeer op de takken Stadsring en Amsterdamseweg als enige werkbare optie leidt tot een functionerend verkeerssysteem met voldoende verwerkingscapaciteit passend bij de bij deze locatie, gaan we er vanuit dat ook in fase 2 tijdig betaald- en vergunningparkeren is ingevoerd.

2.

De kosten kunnen hoger uitvallen. Inclusief een bandbreedte van 35% komt de kostenraming voor de herinrichting van rotonde De Nieuwe Poort e.o. uit op € 25,1 mln. Met de voorziene bijdrage vanuit het BO MIRT van € 15,6 mln. is er sprake van voldoende dekking. In de volgende ontwerpfase (zie paragraaf ‘communicatie’) wordt het ontwerp verder uitgewerkt en de kostenraming nader verfijnd. Uw raad wordt hierover te zijner tijd geïnformeerd. Daarnaast heerst er op dit moment onzekerheid op het wereldtoneel. Het effect hierop op olie en gasprijzen valt op dit moment niet in te schatten. In de volgende ontwerpfase, zie paragraaf vervolgstappen, wordt het ontwerp verder verfijnd evenals de kostenraming.

3.

Financieel risico bij vertraging uitvoering In het BO-MIRT zijn met het Rijk afspraken gemaakt over de uitvoering van de te realiseren maatregelen. Aan de verstrekte subsidie zijn verschillende voorwaarden verbonden, waaronder de eis dat uiterlijk op 31 december 2027 wordt gestart met de uitvoering. Wanneer deze uiterlijke datum door onvoorziene omstandigheden niet wordt gehaald, bestaat het risico dat de ontvangen subsidie (circa €15 miljoen) geheel of gedeeltelijk moet worden terugbetaald. Op basis van de huidige inzichten verwachten wij aan deze voorwaarde te voldoen. De voortgang van de projecten wordt daarom nauwgezet gemonitord. Als signalen ontstaan dat de planning onder druk komt te staan, zullen wij tijdig in gesprek gaan met het Rijk.

Communicatie De herinrichting van rotonde De Nieuwe Poort is nodig om Langs Eem en Spoor te kunnen ontwikkelen. De aangepaste rotonde zorgt voor een verkeersveilige oplossing en een goede verkeersafwikkeling voor voetgangers, fietsers, openbaar vervoer en auto’s. Daarmee maakt de rotonde op dit punt de woningbouwopgave mogelijk en verbetert ook de verblijfskwaliteit op deze plek. We communiceren open en voorspelbaar over wat er verandert, waarom dat nodig is, wat inwoners en weggebruikers daarvan merken en wanneer. We doen dit samen met de omgeving en betrokkenen. De afgelopen jaren zijn al meerdere bijeenkomsten georganiseerd; die lijn zetten we voort in de volgende fases. Aanpak en middelen: - We gebruiken de werkwijze Starten voor de Start: vroegtijdig informeren, één herkenbaar aanspreekpunt, en duidelijke momenten waarop mensen kunnen meedenken. -

We blijven in gesprek met bewoners en ondernemers uit onder meer het Soesterkwartier en de omgeving van De Nieuwe Poort, omdat de maatregelen invloed kunnen hebben op routes en bereikbaarheid.

-

In binnenkort laten we het ontwerp zien in een wijkbrede bijeenkomst.

Keerlus: apart traject naast het ontwerp voor DNP Naast het ontwerp onderzoeken we het draagvlak voor de maatregel ‘keerlus’ en wordt er onderzocht hoe deze maatregelen financieel gedekt kan worden. Deze maatregel kan zorgen voor een betere afwikkeling voor fietsverkeer en Openbaar Vervoer en een evenwichtiger verdeling van wachttijden voor auto’s, maar kan ook effect hebben op omliggende wegen. Daarom onderzoeken we dit gericht, samen met belanghebbenden. Communicatieboodschap De aanpassing van rotonde De Nieuwe Poort is nodig om het gebied Langs Eem en Spoor te kunnen ontwikkelen. Met dit ontwerp (basisoplossing) zorgen we ervoor dat voetgangers, fietsers, openbaar vervoer en autoverkeer in de toekomst veiliger over rotonde De Nieuwe Poort gaan. Naast de veiligheid maken we de rotonde ook groener. In het basis-ontwerp komt een kleinere, ovale rotonde met aangepaste voorrangsregelingen. Ook veranderen de voorrangsregels. Fietsers en voetgangers krijgen niet op alle plekken voorrang. Dit is nodig om ervoor te zorgen dat bussen en auto’s goed kunnen doorrijden en het vastlopen van het verkeer te voorkomen. De gemeente werkt het ontwerp verder uit, met als doel om in 2027 te starten met de uitvoering. De gemeente onderzoekt ook een extra maatregel: een keerlus. Dit kan het verkeer voor fietsers, openbaar vervoer en voetgangers verder verbeteren.

Maar het heeft ook gevolgen voor de omgeving en bereikbaarheid. Over deze maatregel volgt later een apart besluit. Planning (hoofdlijnen) Na het beschikbaar stellen van het budget werken we het ontwerptechnisch verder uit in de ontwerpfase (Q2 2026 – Q4 2026), met als doel om in 2027 te starten met de uitvoering. Dit is ook een vereiste vanuit het BO MIRT. Nadat we de matregel keerlus verder hebben verkend met belanghebbenden zullen we u infomeren over het vervolgproces daarvan. Burgemeester en wethouders van Amersfoort, de secretaris,

de burgemeester

Bijlage(n): -

Bijlage 1, Ontwerp De Nieuwe Poort

-

Bijlage 2, Rapportage De Nieuwe Poort

-

Bijlage 3, Ontwerp PLUS-maatregel ‘keerlus’ incl. basisoplossing.

-

Bijlage 4, Rapportage Korte termijn maatregelen De Nieuwe Poort.

Raadsbesluit Opsteller:

M. Keultjes

Zaaknummer:

539295

De raad van de gemeente Amersfoort; op basis van het voorstel van het college van 26 mei 2026, b e s l u i t: 1. het ontwerp voor de herinrichting van rotonde De Nieuwe Poort e.o. vast te stellen; 2. het netto investeringskrediet grootschalige woningbouw Langs Eem en Spoor van € 10.000.000 en de ontvangen Rijksmiddelen van € 15.100.000 samen te voegen tot één krediet Herinrichting rotonde De Nieuwe Poort ter hoogte van bruto € 25.100.000; 3. de € 25.100.000 vrij te geven voor de uitvoering van het ontwerp Nieuwe Poort. Vastgesteld in de openbare vergadering van … de griffier

de voorzitter